Αυστρία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 47°36′00″N 13°47′00″E / 47.6°N 13.7833°E / 47.6; 13.7833

Δημοκρατία της Αυστρίας
Republik Österreich
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία της Αυστρίας Εθνόσημο της Αυστρίας
Εθνικός ύμνος: Land der Berge, Land am Strome
Χώρα των βουνών, χώρα στον ποταμό
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
Η θέση της Αυστρίας (σκούρο πράσινο)
-στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (πράσινο και σκούρο γκρι)
-στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πράσινο)
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Βιέννη
 
48°12′30″N 16°22′23″E / 48.2083°N 16.3731°E / 48.2083; 16.3731 (Βιέννη)
Επίσημες γλώσσες Γερμανική
Πολίτευμα Ομοσπονδιακή Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Χάιντς Φίσερ
Βέρνερ Φάιμαν

Ίδρυση
• 1η Δημοκρατία
• 2η Δημοκρατία
• Συνθήκη Αυστριακού Κράτους
• Ισχύον Σύνταγμα


12 Νοεμβρίου 1918
27 Απριλίου 1945
27 Ιουλίου 1955

1920[1]

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

83.871 km2 (114η)
1,3%
2.562 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2001 
 • Πυκνότητα 

8.355.260[2] (93η) 
8.032.926[3]  
100 κατ./km2 (100η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

322,983 δισ. $[4] (36η)  
38.896 $[4] (11η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

374,417 δισ. $[4] (24η)  
45.090 $[4] (11η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,895 (18η) – πολύ υψηλή
Νόμισμα Ευρώ 1 (€ EUR)
Ζώνη ώρας
 • Θερινή ώρα
(UTC +1)
(UTC +2)
Internet TLD .at και .eu ως μέλος της ΕΕ.

Κωδικός κλήσης

+43

1 Πριν από το 1999: Αυστριακό Σελίνι

Η Δημοκρατία της Αυστρίας (γερμανικά: Republik Österreich) είναι μεσόγειο κράτος της Κεντρικής Ευρώπης και αποτελεί ομοσπονδία 9 κρατιδίων.

Η Αυστρία συνορεύει με το Λιχτενστάιν και την Ελβετία δυτικά, την Ιταλία και τη Σλοβενία νότια, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία ανατολικά, τη Γερμανία και την Τσεχία βόρεια. Είναι μια χώρα με πλούσια ιστορία και πολιτισμό.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα γερμανικά Österreich σημαίνει «ανατολικό βασίλειο». Η λέξη πρωτοεμφανίζεται σε κείμενο του 996 μ.Χ. ως ostarrichi στην παλαιά άνω γερμανική διάλεκτο. Στη συνέχεια το όνομα μεταφέρθηκε στα λατινικά ως Austria. Η σημερινή ονομασία προήλθε μετά την πτώση της Αυστροουγγαρίας το 1918.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατοικημένη από τους αρχαίους χρόνους, η περιοχή της σημερινής Αυστρίας κατοικούνταν την προ-Ρωμαϊκή εποχή από φυλές Κελτών. Το κέλτικο βασίλειο του Νόρικουμ κατακτήθηκε από την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και έγινε επαρχία του Ρωμαϊκού κράτους. Μετά την πτώση της Ρώμης, η περιοχή κατακτήθηκε από Βαυαρούς, Σλάβους και Αβάρους. Η σλαβική φυλή των Καραντάν μετοίκησε στις Άλπεις και ίδρυσε την Καραντανία, η οποία εκτείνονταν στο μεγαλύτερο τμήμα της σημερινής ανατολικής και κεντρικής Αυστρίας. Ο Καρλομάγνος επεκτάθηκε στην περιοχή το 788 μ.Χ. και προώθησε τον εποικισμό παράλληλα με τον προσηλυτισμό στο Χριστιανισμό. Ως τμήμα της ανατολικής Φρανκονίας, οι βασικές περιοχές της Αυστρίας ήταν υποτελείς στον οίκο της Βαδηβέργης. Η περιοχή γνωστή ως Μαρκία Οριεντάλις δόθηκε στην κυριότητα του Λεοπόλδου της Βαδηβέργης το 976.

Η πρώτη καταγραφή που αναφέρει την ονομασία της Αυστρίας είναι από το 996 και γραμμένη ως "Ostarrîchi", αναφερόμενη στην επικράτεια της Βαδηβέργης. Το 1156 η Αυστρία αναβαθμίστηκε σε δουκάτο, ενώ το 1192 επίσης το δουκάτο της Στυρίας ενσωματώθηκε στη Βαδηβέργη. Με το θάνατο του Φρεδερείκου Β΄ το 1246, ο οίκος της Βαδηβέργης δεν είχε απογόνους, με συνέπεια την αυθαίρετη απόκτηση [εκκρεμεί παραπομπή] της κυριότητας των δουκάτων της Αυστρίας, της Στυρίας και της Καρινθίας από τον Οτακάρ Β΄ της Βοημίας. Η εξουσία του τελείωσε το 1278 με την ήττα του στο Ντρούκρουτ από τον Ροδόλφο Α΄ της Γερμανίας. Από τότε και μέχρι και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Αυστρία κυριάρχησαν οι βασικοί ιστορικοί της ηγεμόνες, η δυναστεία των Αψβούργων.

Το 14ο και 15ο αιώνα, οι Αψβούργοι σταδιακά ενέταξαν διάφορες περιοχές στην κυριότητα του δουκάτου της Αυστρίας. Το 1438, ο δούκας Αλβέρτος Ε΄ της Αυστρίας επιλέχθηκε ως διάδοχος του πεθερού του αυτοκράτορα Σιγιμούνδου. Αν και ο Αλβέρτος κυβέρνησε μόνο για έναν χρόνο, από τότε και στη συνέχεια, κάθε αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας άνηκε στον οίκο των Αψβούργων με μία μόνο εξαίρεση.

O θυρεός του αυτοκρατορικού οίκου των Αψβούργων το 1605.
Η μάχη της Βιέννης το 1683 αναχαίτισε την προέλαση των Οθωμανών στην Ευρώπη.

Οι Αψβούργοι επεκτάθηκαν και σε περιοχές που απείχαν αρκετά από τις κληρονομικές τους επαρχίες. Το 1477, ο αρχιδούκας Μαξιμιλιανός, μοναχογιός του αυτοκράτορα Φρεδερείκου Γ΄, παντρεύτηκε τη Μαρία της Βουργουνδίας και έτσι απέκτησε το μεγαλύτερο τμήμα των Κάτω Χωρών. Ο γιος του, Φίλιππος ο Δίκαιος, παντρεύτηκε την πριγκίπισσα της Καστίλλης και Αραγονίας, προσθέτοντας έτσι την Ισπανία και τις κτήσεις της στην Ιταλία, την Αφρική και την Αμερική στον οίκο των Αψβούργων. Το 1526, μετά τη μάχη του Μοχάτς, η Βοημία και το ελεύθερο από τους Οθωμανούς τμήμα της Ουγγαρίας περιήλθε κάτω από τον έλεγχο της Αυστρίας. Η επέκταση των Οθωμανών στην Ουγγαρία οδήγησε σε συχνές διαμάχες και προστριβές ανάμεσα στις δύο αυτοκρατορίες, ειδικότερα στον επονομαζόμενο Μακρύ Πόλεμο μεταξύ του 1593 και 1606.

Κατά τη μακρά βασιλεία του Λεοπόλδου Α΄ (1657-1705) και μετά την επιτυχημένη άμυνα της Βιέννης το 1683 (κάτω από τις διαταγές του βασιλιά της Πολωνίας Ιωάννη Σομπίσκι Γ΄), μία σειρά από εκστρατείες έφερε όλη την Ουγγαρία κάτω από την κυριότητα της Αυστρίας με τη Συνθήκη του Κάρλοβιτς το 1699. Ο αυτοκράτορας Κάρολος ΣΤ΄ επεδίωξε την ισχυροποίηση των κτήσεων και της αυτοκρατορίας του, ενώ προετοίμασε το έδαφος για τη διαδοχή του από την κόρη του Μαρία Θηρεσία. Παράλληλα με την άνοδο της Πρωσίας, ο δυισμός Αυστρίας και Πρωσίας βρήκε γόνιμο έδαφος στις περιοχές της Γερμανίας. Η Αυστρία συμμετείχε, μαζί με την Πρωσία και τη Ρωσία, στην πρώτη και την τρίτη από τις τρεις διασπάσεις της Πολωνίας, το 1772 και το 1795.

Η Αυστρία αργότερα μπήκε σε πόλεμο με την επαναστατική Γαλλία, αρχικά με πολλές αποτυχίες, ενώ οι διαδοχικές ήττες απέναντι στο Ναπολέοντα σηματοδότησαν και το τέλος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 1806. Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1804, ιδρύθηκε η Αυτοκρατορία της Αυστρίας. Το 1814, η Αυστρία ήταν μέρος της συμμαχίας που κατέλαβε τη Γαλλία και έδωσε τέλος στους Ναπολεόντιους πολέμους. Έτσι, καθιερώθηκε με το Συνέδριο της Βιέννης το 1815 ως μία από τις τέσσερις κυρίαρχες δυνάμεις στην Ευρώπη. Τον ίδιο χρόνο, η Γερμανική Συνομοσπονδία ιδρύθηκε με την προεδρία της Αυστρίας, ενώ μέχρι το 1848 οι γερμανικές περιοχές διαταράσσονταν συνεχώς από κοινωνικές, πολιτικές και εθνικιστικές διαμάχες για τη δημιουργία μίας ενωμένης Γερμανίας. Αυτή η ιδέα θα ήταν δυνατή είτε ως μία Μεγάλη Γερμανία είτε ως μία Μεγάλη Αυστρία, αλλά και ως μία Γερμανική Συνομοσπονδία χωρίς τη συμμετοχή της Αυστρίας. Καθώς η Αυστρία δεν ήταν διατεθειμένη να παραχωρήσει τις γερμανόφωνες κτήσεις της σε ένα καθεστώς της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, το στέμμα της τελευταίας δόθηκε στο βασιλιά της Πρωσίας Φρεδερίκο Γουιλιέλμο Δ΄. Το 1864, η Πρωσία και η Αυστρία πολέμησαν μαζί ενάντια στη Δανία και απελευθέρωσαν τα ανεξάρτητα δουκάτα του Σλέσβιχ και του Χόλσταϊν. Καθώς όμως δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε μία λύση για τη διοίκηση των δουκάτων, πολέμησαν μεταξύ τους στον Αυστρο-πρωσικό πόλεμο του 1866. Μετά τη νίκη της Πρωσίας στη μάχη του Κόνιγκσγκράτς, η Αυστρία αποχώρησε από τη Γερμανική Συνομοσπονδία και δεν συμμετείχε πλέον στην πολιτική εξέλιξη της Γερμανίας.

Η συμφωνία εξίσωσης μεταξύ Αυστρίας και Ουγγαρίας το 1867, γνωστή και ως Αουγκλάιχ, καθιέρωσε τη διττή κυριαρχία της Αυστριακής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Ουγγαρίας, κάτω από την ηγεμονία του Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄. Η Αυστροουγγαρία κυβερνούσε έτσι τόσο τους κύριους λαούς της, αλλά και διάφορες σλαβόφωνες περιοχές και πληθυσμούς, όπως Κροάτες, Τσέχους, Πολωνούς, Ρώσους, Σέρβους, Σλοβάκους, Σλοβένους και Ουκρανούς, καθώς και μεγάλες κοινότητες Ιταλών και Ρουμάνων.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η διακυβέρνηση της Αυστροουγγαρίας να γίνει ιδιαίτερα δύσκολη σε μία εποχή ενισχυμένων εθνικιστικών τάσεων. Η Αυστρία προσπάθησε να προσαρμόσει κατά τον καλύτερο τρόπο την εξουσία της, με την κυβερνητική εφημερίδα των νόμων και κανονισμών να κυκλοφορεί σε οκτώ διαφορετικές γλώσσες, την καθιέρωση εκπαίδευσης για όλες τις εθνικές και γλωσσικές ομάδες της αυτοκρατορίας, αλλά και τη χρήση των διαφόρων γλωσσών στις τοπικές αρχές. Η κυβέρνηση της Ουγγαρίας, αντίθετα, προσπάθησε να προωθήσει τον ουγγρικό πολιτισμό στις άλλες εθνότητες.

Το Συνέδριο της Βιέννης του Ζαν Μπατίστ Ισαμπέ, 1819.
Ο αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος (αριστερά) με την οικογένειά του.

Η δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου στο Σαράγεβο το 1914 από το μέλος της σερβικής εθνικιστικής οργάνωσης, Γκαβρίλο Πρινσίπ, χρησιμοποιήθηκε από τους πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες της Αυστρίας και της Ουγγαρίας ως πίεση στον αυτοκράτορα για να κηρύξει πόλεμο στη Σερβία, προκαλώντας έτσι το ξεκίνημα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος οδήγησε στον τελικό διαμελισμό της Αυστροουγγαρίας. Κατά τον πόλεμο αυτό σκοτώθηκαν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο στρατιώτες από την αυτοκρατορία.

Στις 21 Οκτωβρίου του 1918, τα εκλεγμένα γερμανόφωνα μέλη της βουλής της αυτοκρατορικής Αυστρίας, Ράιχρατ, συναντήθηκαν στη Βιέννη ως εθνική συνέλευση για τη Γερμανική Αυστρία, και στις 30 του ίδιου μήνα ίδρυσαν το κράτος της Γερμανικής Αυστρίας με το διορισμό της κυβέρνησης, γνωστής ως Στάατσρατ. Η νέα αυτή κυβέρνηση κάλεσε τον αυτοκράτορα να συμμετέχει στη συμφωνία ανακωχής με την Ιταλία, αν και παραχώρησε τελικά την ευθύνη για το τέλος του πολέμου στον αυτοκράτορα και τη δικιά του κυβέρνηση. Στις 11 Νοεμβρίου, ο αυτοκράτορας, με τη συμβουλή υπουργών της νέας και της παλιάς κυβέρνησης, δήλωσε την παραίτησή του από τις κρατικές υποθέσεις και στις 12 Νοεμβρίου, η Γερμανική Αυστρία ανακηρύχθηκε με νόμο ως δημοκρατικό κράτος και μέλος της νέας Γερμανικής Δημοκρατίας. Το σύνταγμα, που μετονόμαζε την κυβέρνηση σε Μπουντεσρεγκίρουνγκ (ομοσπονδιακή κυβέρνηση) και το κοινοβούλιο σε Νατσιονάλρατ (εθνική συνέλευση), ψηφίστηκε στις 10 Νοεμβρίου του 1920.

Με τη Συνθήκη του Αγίου Γερμανού το 1919, και για την Ουγγαρία με τη Συνθήκη του Τριανόν το 1920, επιβεβαιώθηκε και καθιερώθηκε η νέα τάξη στην κεντρική Ευρώπη, με τη δημιουργία νέων κρατών και τις αλλαγές συνόρων. Παρ´όλα αυτά, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια γερμανόφωνοι Αυστριακοί βρέθηκαν εκτός των συνόρων της νέας Αυστρίας, στα νεοσύστατα επίσης κράτη της Τσεχοσλοβακίας, της Γιουγκοσλαβίας, της Ουγγαρίας και της Ιταλίας. Μεταξύ του 1918 και του 1919, η Αυστρία ήταν επίσημα γνωστή ως το Κράτος της Γερμανικής Αυστρίας. Οι δυνάμεις της Αντάντ δεν επέτρεψαν την ένωσή της με τη Γερμανία, αλλά αγνόησαν πλήρως και το όνομα Γερμανική Αυστρία στις συνθήκες ειρήνης που υπογράφησαν. Συνεπώς, στα τέλη του 1918, το όνομα άλλαξε σε Κράτος της Αυστρίας.

Μετά τον πόλεμο ο πληθωρισμός συνέβαλε στην υποτίμηση της κορώνας, που ήταν ακόμα το νόμισμα της Αυστρίας. Το φθινόπωρο του 1922, η Αυστρία έλαβε ένα διεθνές δάνειο υπό την εποπτεία της Κοινωνίας των Εθνών, με στόχο να αποφύγει τη χρεωκοπία και να σταθεροποιήσει το νόμισμά της βελτιώνοντας την οικονομία της. Με τη σύναψη του δανείου όμως, το κράτος έχασε μέρος της ανεξαρτησίας του στα οικονομικά θέματα, και το 1925 το νόμισμα αντικαταστάθηκε από το σελίνι, το οποίο αργότερα αναφερόταν και ως δολάριο των Άλπεων λόγω της σταθερότητάς του. Από το 1925 ως το 1929 η οικονομία απόλαυσε μία άνοδο μέχρι το παγκόσμιο κραχ.

Η πρώτη Αυστριακή δημοκρατία διήρκεσε μέχρι το 1933, όταν ο καγκελάριος Ένγκελμπερτ Ντόλφους, καθιέρωσε ένα αυταρχικό καθεστώς που προσομοίαζε τον ιταλικό φασισμό. Τα δύο μεγάλα κόμματα της περιόδου, οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Συντηρητικοί, είχαν παραστρατιωτικές οργανώσεις, και ξέσπασε ένας εμφύλιος πόλεμος. Το Φεβρουάριο του 1934, εκτελέστηκαν πολλά μέλη του στρατού των σοσιαλδημοκρατών, ενώ αρκετοί ανακηρύχτηκαν παράνομοι και φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν. Το Μάιο του ίδιου έτους, οι φασίστες καθιέρωσαν ένα νέο σύνταγμα, το οποίο ενίσχυε τη δύναμη του Ντόλφους, ο οποίος όμως δολοφονήθηκε τον Ιούλιο σε μία απόπειρα πραξικοπήματος από τους Ναζί. Ο διάδοχός του, Κουρτ Σούσινγκ, προσπάθησε να διατηρήσει την ανεξαρτησία της χώρας, ως ένα "καλύτερο γερμανικό κράτος", αλλά στις 12 Μαρτίου του 1938, η Αυστρία καταλήφθηκε από γερμανικά στρατεύματα, ενώ Αυστριακοί Ναζί κατέλαβαν την εξουσία. Στις 13 Μαρτίου ανακηρύχθηκε επίσημα η Άνσλους, η Ένωση, δηλαδή, της Αυστρίας με τη Γερμανία, και δύο μέρες μετά ο Χίτλερ, Αυστριακός στην καταγωγή, ανακοίνωσε την επανένωση των δύο κρατών στη Βιέννη. Με ένα οργανωμένο δημοψήφισμα η ένωση επικυρώθηκε τον Απρίλιο του 1938.

Εθνογλωσσικός χάρτης της Αυστροουγγαρίας το 1910.
Χάρτης της Αυστροουγγαρίας.

Η Αυστρία ενσωματώθηκε στο Τρίτο Ράιχ και δεν ήταν πλέον ανεξάρτητη. Η ονομασία της από τους Ναζί ήταν Όστμαρκ, μέχρι το 1942, όταν ονομάστηκε Άλπεν-Ντόναου-Ραϊχσγκάουε. Η Βιέννη καταλήφθηκε στις 13 Απριλίου του 1945 από τους Σοβιετικούς, λίγο πριν την κατάρρευση του Τρίτου Ράιχ. Μία προσωρινή κυβέρνηση με την έγκριση των Σοβιετικών, ανακοίνωσε την απόσχιση από το Ράιχ και την ανεξαρτησία της Αυστρίας στις 27 Απριλίου του 1945. Ο συνολικός αριθμός των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στον πόλεμο ανερχόταν στις 260.000, ενώ τα θύματα του ολοκαυτώματος στην Αυστρία στις 65.000.

Όπως και η Γερμανία, η Αυστρία διαχωρίστηκε σε τέσσερις τομείς με βρετανική, γαλλική, ρωσική και αμερικανική διοίκηση, ενώ συνολικά διοικούταν από τη Συμμαχική Επιτροπή για την Αυστρία. Όπως προβλεπόταν στη Συνθήκη της Μόσχας το 1943, η αντιμετώπιση της Αυστρίας ήταν διαφορετική από τους Συμμάχους. Η Αυστριακή κυβέρνηση, αποτελούμενη από σοσιαλδημοκράτες, συντηρητικούς και κομμουνιστές, και με έδρα τη Βιέννη στο Σοβιετικό τομέα, αναγνωρίστηκε από τους δυτικούς Συμμάχους τον Οκτώβριο του 1945, αποφεύγοντας έτσι τη δημιουργία μίας δυτικής Αυστρίας. Γενικά, η χώρα αντιμετωπίστηκε ως ένα κράτος που είχε καταληφθεί από τη Γερμανία και απελευθερώθηκε από τους Συμμάχους.

Μετά από μακροχρόνιες συνομιλίες και τον Ψυχρό πόλεμο, η Αυστρία ανέκτησε την πλήρη ανεξαρτησία της στις 15 Μαΐου του 1955 με τη Συνθήκη του Αυστριακού Κράτους που υπέγραψαν και οι τέσσερις συμμαχικές δυνάμεις. Στις 26 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, η χώρα ανακήρυξε τη μόνιμη ουδετερότητά της, η οποία ισχύει ως και σήμερα, αν και με μικρές τροποποιήσεις για την είσοδό της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πολιτικό σύστημα της δεύτερης δημοκρατίας βασίζεται στα συντάγματα του 1920 και 1925, όπως επαναδιατυπώθηκαν το 1945. Από το 1945 μονοκομματική κυβέρνηση υπήρχε μόνο το διάστημα 1966-70 και το 1970-83, ενώ όλες τις άλλες περιόδους η χώρα κυβερνιόταν από συνασπισμούς κομμάτων. Η Αυστρία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1995, ενώ από το 2008, ως μέλος της Συνθήκης Σένγκεν, η Αυστρία ελέγχει μόνο τις συνοριακές διελεύσεις με το Λιχτενστάιν.

Στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 2008 στις 28 Σεπτεμβρίου συμμετείχαν για πρώτη φορά ψηφοφόροι ηλικίας 16 ετών. Έτσι, η Αυστρία έγινε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που καθιέρωσε το δικαίωμα ψήφου στα 16. Καινοτομίες στις εκλογές αυτές αποτέλεσαν επίσης η επέκταση της κοινοβουλευτικής θητείας από τα τέσσερα στα πέντε χρόνια και η εφαρμογή της επιστολικής ψήφου[5]. Οι Σοσιαλδημοκράτες αναδείχθηκαν πρώτο κόμμα, ωστόσο τόσο αυτοί όσο και το Λαϊκό Κόμμα είδαν τα χειρότερα ποσοστά μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντίθετα, τα δύο ακροδεξιά κόμματα είχαν τα καλύτερα ποσοστά στην ιστορία τους.[6] Ο καγκελάριος Γκουζενμπάουερ υπέβαλε και τυπικά την παραίτηση της κυβέρνησής του, στις 30 Σεπτεμβρίου του 2008.[7] Άρχισαν οι ζυμώσεις για σχηματισμό νέας κυβέρνησης, υπό τον ηγέτη των Σοσιαλδημοκρατών Βέρνερ Φάιμαν, ο οποίος έλαβε τη σχετική εντολή από τον πρόεδρο στις 8 Οκτωβρίου του 2008 και ορκίστηκε επικεφαλής του μεγάλου συνασπισμού μεταξύ του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος στις 2 Δεκεμβρίου του 2008.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίπου το 60% της συνολικής της έκτασης καλύπτεται από τις Άλπεις και άλλα μικρότερα βουνά. Ομαλότερο είναι το ανάγλυφο στα ανατολικά - βορειοανατολικά της χώρας όπου εκτείνεται η πεδιάδα του Δούναβη. Στο κέντρο εκτείνεται η οροσειρά του Ψηλού Τάουερν, με την ψηλότερη κορυφή της χώρας, το Γκροσγκλόκνερ με ύψος 3.800 μέτρων, οι Άλπεις Έτσταλερ με μεγαλύτερη κορυφή την Βιλντσπίτζε (3.770 μέτρα), οι Άλπεις Στουμπάιερ και οι Νορικές Άλπεις. Στον νότο εκτείνονται οι Καρνικές Άλπεις και οι Άλπεις Καραβάνκεν με κορυφές άνω τον 3.000 μέτρων.

Τα περισσότερα ποτάμια της Αυστρίας πηγάζουν από τις Άλπεις και κατεβαίνουν από πλαγιές ορμητικές. Η λεκάνη του Δούναβη είναι η πιο εύφορη αυστριακή πεδιάδα. Ο Δούναβης έχει στην Αυστρία μήκος 350 χιλιομέτρων και είναι πλωτός. Παραπόταμοί του είναι ο Ινν, ο Ενς και ο Τράουν. Η Αυστρία δεν έχει μεγάλες λίμνες. Η μεγαλύτερη βρίσκεται στο νότο της χώρας. Η λίμνη Νόιζοντλερ έχει έκταση 350 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ η λίμνη Κωνσταντία, στα σύνορα με την Ελβετία και την Γερμανία, ανήκει στην Αυστρία μόνο κατά το 15%. Η μεγαλύτερη πόλη είναι η Βιέννη με 1.800.000 κατοίκους περίπου, ενώ ακολουθεί το Γκρατς με 250.000, το Λιντς με 188.000 και το Σάλτσμπουργκ με 145.000.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ίνσμπρουκ φιλοξένησε τους χειμερινούς Ολυμπιακούς αγώνες το 1964 και το 1976.

Το κλίμα της Αυστρίας είναι γενικά ηπειρωτικό με συχνές βροχοπτώσεις, ειδικά στις Άλπεις, όπου τα ύψη βροχής και χιονιού είναι πολύ μεγάλα. Στα ανατολικά το κλίμα είναι πιο κρύο, με παγωμένους χειμώνες, ενώ στα δυτικά είναι πιο ήπιο με δροσερά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Σε υψόμετρο πάνω από 3.000 μέτρα τα χιόνια δεν λιώνουν και σχηματίζονται παγετώνες και συμβαίνει να χιονίζει ακόμη και τον Αύγουστο. Οι δυο ακραίες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί στην χώρα είναι +33 °C και -37 °C.

Πολιτικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προεδρικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 25 Απριλίου 2010 Πρόεδρος επανεξελέγη για μία νέα εξαετή θητεία ο Χάιντς Φίσερ με 79,3% των ψήφων.[8] Η αντίπαλός του, Μπάρμπαρα Ρόζενκραντς από εθνικιστικό και ακροδεξιό κόμμα, έλαβε ποσοστό 15,2% και ο Ρούντολφ Γκέρινγκ από το Χριστιανικό Κόμμα της Αυστρίας ήρθε τρίτος με 5,4%.[8]


Πρόεδρος, 25 Απριλίου 2010
Υποψήφιοι (κόμματα στα οποία πρόσκεινται) Ψήφοι %
Χάιντς Φίσερ Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Αυστρίας – κατ' όνομα ανεξάρτητος 2.508.373 79,33
Μπάρμπαρα Ρόζενκραντς (Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας) 481.923 15,24
Ρούντολφ Γκέρινγκ (Χριστιανικό Κόμμα της Αυστρίας) 171.668 5,43
Έγκυρα ψηφοδέλτια (συμμετοχή 53,57%) 3.161.964 100,00
Άκυρα 242.682 7,13%
Σύνολο 3.404.646
Εγγεγραμμένοι 6.355.800
Πηγή: Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών

Βουλευτικές εκλογές 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις βουλευτικές εκλογές του 2013, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Αυστρίας του πρωθυπουργού Βέρνερ Φάιμαν παρέμεινε πρώτη δύναμη, όμως υπέστη απώλειες συγκριτικά με τις τελευταίες εκλογές του 2008, ενώ το ακροδεξιό εθνικιστικό Κόμμα των Ελευθέρων παρουσίασε σημαντική άνοδο[9]. Ο μεγάλος συνασπισμός ανάμεσα στα κόμματα SPÖ και ÖVP θα συνεχίσει να κυβερνά. Στις 14 Οκτωβρίου το SPÖ και το ÖVP συμφώνησαν στην έναρξη διαβουλεύσεων για το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.[10]


Εθνικό Συμβούλιο της Αυστρίας, 29 Σεπτεμβρίου 2013
Κόμματα Ψήφοι +/− % +/− Έδρες +/−
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Αυστρίας (Sozialdemokratische Partei Österreichs) 1.258.605 −171.601 26,82 −2,44 52 −5
Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα (Österreichische Volkspartei) 1.125.876 −143.780 23,99 −1,99 47 −4
Κόμμα της Ελευθερίας της Αυστρίας (Freiheitliche Partei Österreichs) 962.313 +105.284 20,51 +2,97 40 +6
Οι Πράσινοι – Η Πρωτοβουλία των Πρασίνων (Die Grünen – Die Grüne Alternative) 582.657 +72.721 12,42 +1,99 24 +4
Ομάδα Stronach (Team Stronach für Österreich) 268.679 Νέο 5,73 Νέο 11 Νέο
NEOS – Η Νέα Αυστρία (NEOS – Das Neue Österreich) 232.946 Νέο* 4,96 Νέο* 9 Νέο*
Συνασπισμός για το Μέλλον της Αυστρίας (Bündnis Zukunft Österreich) 165.746 -357.187 3,53 –7,17 0 –21
Κομουνιστικό Κόμμα της Αυστρίας (Kommunistische Partei Österreichs) 48.175 +10.813 1,03 +0,27 0
Κόμμα των Πειρατών της Αυστρίας (Piratenpartei Österreichs) 36.265 Νέο 0,77 Νέο 0 Νέο
Χριστιανικό Κόμμα της Αυστρίας (Christliche Partei Österreichs) 6.647 –24.433 0,14 –0,50 0
Λοιπά 4.998 0,11 0
Άκυρα/λευκά 89.656 –13.987
Σύνολο 4.782.563 –208.389 100,0 183
Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή 6.384.331 74,91 –3,90
Σημειώσεις:
*       Το Φιλελεύθερο Φόρουμ, που έλαβε μέρος στις εκλογές του 2008 συγκεντρώνοντας 102.249 ψήφους και ποσοστό 2,09%, στήριξε το NEOS στις εκλογές του 2013 και συμπεριέλαβε υποψηφίους του στις λίστες του νέου κόμματος.
Πηγή: Αυστριακό Υπουργείο Εσωτερικών

Δημοψήφισμα για στράτευση, 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ψηφοφόροι στη χώρα τάχτηκαν υπέρ της διατήρησης της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, σε ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 20 Ιανουαρίου 2013.[11] Η πρόταση για τη σύσταση ενός επαγγελματικού στρατού και τη διακοπή της στρατολόγησης κληρωτών καταψηφίστηκε.

Ειδικότερα, υπέρ της κατάργησης της θητείας ψήφισε το 40,3% και κατά το 59,7%. Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 52,4%.[12]

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αυστρία αποτελείται από 9 ομόσπονδα κρατίδια. Το ένα από αυτά είναι η πρωτεύουσα Βιέννη. Τα υπόλοιπα χωρίζονται σε 84 περιφέρειες (που χωρίζονται επιπλέον σε κοινότητες) και 15 δήμους. Το κάθε κρατίδιο έχει δικό του νομοθετικό σώμα και κυβέρνηση.

Κρατίδιο Πληθυσμός Πρωτεύουσα Ομόσπονδα κρατίδια της Αυστρίας
1 Μπούργκενλαντ (Burgenland) 280.257 Άιζενσταντ
2 Καρινθία (Kärnten) 560.407 Κλάγκενφουρτ
3 Κάτω Αυστρία (Niederösterreich) 1.589.580 Σανκτ Πέλτεν
4 Άνω Αυστρία (Oberösterreich) 1.405.674 Λιντς
5 Σάλτσμπουργκ (Salzburg) 529.574 Σάλτσμπουργκ
6 Στυρία (Steiermark) 1.203.918 Γκραζ
7 Τιρόλο (Tirol) 700.427 Ίνσμπρουκ
8 Φόραρλμπεργκ (Vorarlberg) 364.940 Μπρέγκεντζ
9 Βιέννη (Wien) 1.664.146 Βιέννη

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις αποτελούν μόνο ένα μικρό τμήμα της χώρας και έτσι η γεωργία απασχολεί ένα πολύ μικρό μέρος του πληθυσμού. Τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα είναι τα ζαχαρότευτλα, καλαμπόκι, σιτάρι και κριθάρι. Όσον αφορά την κτηνοτροφία εκτρέφονται αγελάδες, χοίροι, πουλερικά και πρόβατα.

Η μισή έκταση της χώρας καλύπτεται από δάση και η υλοτομία είναι ανεπτυγμένη όπως και η παραγωγή χαρτιού. Η Αυστρία διαθέτει σημαντικό υδροηλεκτρικό δυναμικό χάρη στους ορμητικούς ποταμούς που κατεβαίνουν από τις Άλπεις. Η βαριά βιομηχανία είναι, επίσης, ανεπτυγμένη. Τα μεγαλύτερα βιομηχανικά κέντρα βρίσκονται γύρω από τη Βιέννη και το Γκρατς. Ο τουρισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην εθνική οικονομία. Εκατομμύρια τουρίστες προσελκύει η πρωτεύουσα Βιέννη και το Ίνσμπρουκ, όπως και το Σάλτσμπουργκ, γενέτειρα πόλη του Μότσαρτ.

Τον Ιανουάριο του 2006 υπήρχαν στην Αυστρία 326.000 άνεργοι, ποσοστό 7,7% του ενεργού πληθυσμού. Οι περισσότεροι άνεργοι είναι άνδρες (135.000) και ακολουθούν οι γυναίκες (120.000). Οι νέοι άνεργοι κάτω των 25 ετών είναι περίπου 50.000, σύμφωνα με έρευνα που έγινε τον Ιανουάριο του 2006.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ορθόδοξοι Εβραίοι στη Λεοπόλντστατ. Περίπου το 10% του πληθυσμού της Βιέννης ήταν Εβραίοι.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2009, η χώρα έχει συνολικά 8.210.281 κατοίκους[13]. Το 90% του πληθυσμού είναι Αυστριακοί γερμανικής καταγωγής. Υπάρχουν επίσης αρκετοί Σλοβένοι, Τσέχοι και Μαγυάροι. Η πλειονότητα του αυστριακού πληθυσμού είναι Ρωμαιοκαθολικοί (75%), ενώ υπάρχουν αρκετοί Διαμαρτυρόμενοι (5%). Περίπου 180.000 Αυστριακοί ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία ενώ 340.000 είναι ο συνολικός αριθμός των μουσουλμάνων. Επίσημη γλώσσα είναι τα Γερμανικά, ενώ ομιλούνται τα Σλοβενικά και τα Ουγγρικά. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 80,04 χρόνια (77,13 χρόνια για τους άνδρες και 83,1 χρόνια για τις γυναίκες).[13]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ανάκτορο Σένμπρουν (Schönbrunn) στη Βιέννη

Η πλούσια πολιτιστική παράδοση της Αυστρίας ήταν ως το πρώτο μισό του 16ου αιώνα αναπόσπαστα δεμένη με την πολιτιστική παράδοση της Γερμανίας, στα πλαίσια της Γερμανικής Αυτοκρατορίας. Από τα μέσα του 16ου αιώνα, το κίνημα της Αντιμεταρρύθμισης, με το οποίο η ρωμαιοκαθολική Αυστρία διαχωρίστηκε από την προτεσταντική Γερμανία, και η πολιτική των Αψβούργων, που ανέπτυξαν ιδιαίτερες σχέσεις με την Ισπανία και την Ιταλία, δημιούργησαν τον αυστριακό πολιτισμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.

Τον 18ο και τον 19ο αιώνα η Βιέννη γίνεται παγκόσμιο πολιτιστικό κέντρο, με έμφαση ιδιαίτερα στους τομείς της μουσικής και της λογοτεχνίας, ενώ ήδη από τον 17ο και τον 18ο αιώνα αναπτύσσεται η αρχιτεκτονική και η ζωγραφική, με ιδιαίτερη έμφαση στο μπαρόκ.

Σημαντική υπήρξε και η άνθιση της μουσικής στην Αυστρία. Το 1756 γεννήθηκε εδώ ο διάσημος συνθέτης Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, ο οποίος έγραψε πολλά έργα που θαυμάζονται ακόμα και σήμερα. Η Βιέννη υπήρξε πρωτεύουσα του βαλς, με κύριο εκφραστή τον Γιόχαν Στράους.

Λογοτεχνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τους σημαντικότερους Αυστριακούς λογοτέχνες του τέλους του 18ου αιώνα και των αρχών του 19ου είναι ο Εμάνουελ Σικανέντερ με το έργο του «Ο Μαγικός Αυλός» (1791), που μελοποιήθηκε από τον Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ. Από τα τέλη του 19ου αιώνα αρχίζει η μεγάλη άνθιση της αυστριακής λογοτεχνίας. Σημαντικότεροι εκπρόσωποι είναι ο Άρθουρ Σνίτσλερ, που ήταν επηρεασμένος από τον ιμπρεσιονισμό, και ο Ούγκο φον Χόφμανσταλ από τον ρομαντισμό. Ο Στέφαν Τσβάιχ έγραψε μία σειρά από βιογραφίες στις οποίες εστιάζει το ενδιαφέρον του στην ψυχογραφική ανάλυση των βιογραφούμενων προσώπων, όπως στα έργα του «Μαρία Αντουανέτα», «Μαρία Στούαρτ» κ.ά. Η πιο δημοφιλής συγγραφέας στη Γερμανική γλώσσα είναι η αυστριακή Ελφρίντε Γέλινεκ. Το 2004 της απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Ο Φρόυντ, που έθεσε τις βάσεις της ψυχανάλυσης, είναι ο πιο γνωστός αυστριακός επιστήμονας.

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χαρακτηριστική αρχιτεκτονική της χώρας είναι η Μπαρόκ, με εκκλησίες και ανάκτορα. Κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα, στην Βιέννη κατασκευάστηκε η νεοκλασική κυκλική λεωφόρος Ρίνγκστρασσε. Μια πρωτοπορία της χώρας ήταν η αρχιτεκτονική Αρ Νουβό (Ζετσεσιονισμός).

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Αυστρία υπάρχουν πολλές πρεσβείες και προξενεία από χώρες που εκπροσωπούνται άμεσα σε αυτήν.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αναθεωρήθηκε το 1929 και επαναφέρθηκε την 1η Μαΐου του 1945. Στην περίοδο 1934-1945 στη θέση του ήταν σε ισχύ ένα φασιστικό Σύνταγμα.
  2. «Total population At 1 January». Eurostat. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tps00001&plugin=1. Ανακτήθηκε στις 21-08-2009. 
  3. Στατιστική Υπηρεσία Αυστρίας
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=122&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  5. in.gr, Στις κάλπες προσέρχονται οι Αυστριακοί με αποδυναμωμένα τα μεγάλα κόμματα, 28 Σεπτεμβρίου 2008.
  6. in.gr, Ιστορικό «υψηλό» για την Ακροδεξιά στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της Αυστρίας, 28 Σεπτεμβρίου 2008.
  7. in.gr, Διεργασίες για τη νέα κυβέρνηση άρχισαν στην Αυστρία, 30 Σεπτεμβρίου 2008.
  8. 8,0 8,1 «Bundespräsidentenwahl 2010» (στα German). Υπουργείο Εσωτερικών της Αυστρίας. http://www.bmi.gv.at/cms/BMI_wahlen/bundespraes/bpw_2010/Ergebnis.aspx. Ανακτήθηκε στις 30-04-2010. 
  9. Αυστρία : Κέρδισαν τις εκλογές οι σοσιαλδημοκράτες-Κέρδισαν τις εντυπώσεις οι ακροδεξιοί, Αγγελιοφόρος, ηλεκτρονική έκδοση, 29-9-2013.
  10. Austria's biggest parties agree coalition talks Reuters, 14-10-2013.
  11. Austrians vote to keep compulsory military service BBC News, 20-1-2013
  12. Αυστριακό Υπουργείο Εσωτερικών
  13. 13,0 13,1 Αυστρία CIA World Factbook

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα