Τζέρσεϊ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 49°13′00″N 2°07′57″W / 49.2167°N 2.1325°W / 49.2167; -2.1325

Βαϊλάτο του Τζέρσεϊ
Bailiwick of Jersey
Bailliage de Jersey

Σημαία

Εθνόσημο
και μεγαλύτερη πόλη Σεντ Χέλιερ
Αγγλικά, Γαλλικά
Βασιλευομένη Δημοκρατία
Μονάρχης
Αντικυβερνήτης
Βάιλος
Ανώτερος υπουργός
Ελισάβετ Β΄
Τζον Μακόλ
Μάικλ Μπερτ
Ίαν Γκορστ
 • Σύνολο
 • % Νερό

119,6[1] km2 (217η)
0
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2012 
 • Πυκνότητα 

99.000[1] (202η) 
827,8 κατ./km2 (13η) 
Νόμισμα Λίρα Στερλίνα (GBP)
 • Θερινή ώρα GMT (UTC +0)
(UTC +1)
Internet TLD .je
Κωδικός κλήσης +44

Το Τζέρσεϊ ή Ζέρσεϊ ή Υερσέη ή Τζέρσι ή Τζέρζι (αγγλικά:Jersey)(εναλλακτικές ορθογραφίες Τζέρσεϋ, Ζέρσεϋ, Ιερσέη, Τζέρσυ και Τζέρζυ αντίστοιχα) είναι το μεγαλύτερο από τα Αγγλονορμανδικά νησιά. Έχει δώσει το όνομά του στην αμερικανική πολιτεία του Νιου Τζέρσεϊ και στο ύφασμα ζέρσεϊ, ενώ στα αγγλικά (και σε άλλες γλώσσες ως δάνειο) ονομάζεται jersey ένα είδος πουλόβερ και στον αθλητισμό η φανέλα.

Το Βαϊλάτο του Τζέρσεϊ (αγγλικά: Bailiwick of Jersey, γαλλικά: Bailliage de Jersey, νορμανδικά: Bailliage dé Jèrri) περιλαμβάνει το νησί Τζέρσεϊ και άλλα δύο συμπλέγματα ακατοίκητων νησιών, το Μινκιέρ και το Εκρέχους, και είναι ό,τι έχει απομείνει (μαζί με το Βαϊλάτο του Γκέρνσεϊ, που περιλαμβάνει τα υπόλοιπα Αγγλονορμανδικά νησιά) από το Δουκάτο της Νορμανδίας. Δούκας της Νορμανδίας είναι ο εκάστοτε Βρετανός μονάρχης, ο οποίος εκπροσωπείται από έναν Αντικυβερνήτη. Ο Βάιλος του Δούκα στο νησί είναι επικεφαλής της δικαστικής και πολιτειακής ηγεσίας, πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του Κοινοβουλίου, αναπληρωτής Αντικυβερνήτης και «εγγυητής του (άγραφου) συντάγματος».

Το Τζέρσεϊ είναι ανεξάρτητο διοικητικά, αλλά την ευθύνη της άμυνάς του την έχει το Ηνωμένο Βασίλειο. Βρίσκεται στο στενό της Μάγχης κοντά στις ακτές της Νορμανδίας και αποτελεί μέρος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας (ως εξαρτημένο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου), δεν ανήκει όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο νησί κατοικούν 99.000 άνθρωποι σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013[1], από τους οποίους μόνο οι μισοί είναι γηγενείς. Οι επίσημες γλώσσες είναι τα αγγλικά και τα γαλλικά, ενώ τα Jèrriais (νορμανδική διάλεκτος) είναι αναγνωρισμένα ως τοπική γλώσσα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία του νησιού του Τζέρσεϊ επηρεάζεται από τη στρατηγική θέση του ανάμεσα στις βόρειες ακτές της Γαλλίας και τις νότιες ακτές της Αγγλίας.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Τζέρσεϊ διενεργούνται απογραφές από το 1821. Στην απογραφή του 2011, ο συνολικός μόνιμος πληθυσμός εκτιμάται στους 97.857 κατοίκους, από τους οποίους το 34% ζει στο Σεντ Χέλιερ, μοναδική πόλη του νησιού.[2] Μόνο οι μισοί κάτοικοι του νησιού έχουν γεννηθεί στο Τζέρσεϊ. Ενώ το 31% του πληθυσμού έχει γεννηθεί αλλού στις Βρετανικές νήσους, 7% στην ηπειρωτική Πορτογαλία και τη Μαδέρα, 8% σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και 4% αλλού.[3] Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2014 τα 81,66 χρόνια (79,22 χρόνια οι άνδρες και 84,26 οι γυναίκες).[4]

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βαϊλάτο του Τζέρσεϊ είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία στο πλαίσιο καθεστώτος κτήσης του Βρετανικού Στέμματος. Το άγραφο Σύνταγμα προέρχεται από τη Συνθήκη του Παρισιού, του 1259. Επικεφαλής της κυβέρνησης είναι ο ανώτερος υπουργός (chief minister). Η κυβέρνηση αποτελείται από τη Βασίλισσα της Αγγλίας (την Ελισάβετ Β΄), τον Αντικυβερνήτη (Lieutenant Governor of Jersey), τον επιστάτη ή βάιλο (Bailiff), τη Συνέλευση (Assembly of the States), και από το Δεκέμβριο του 2005 τον ανώτερο υπουργό (Chief Minister of Jersey) και το υπουργικό του συμβούλιο. Η Ελισάβετ Β΄ είναι παραδοσιακά αρχηγός Κράτους, υπό τον τίτλο του Δούκα της Νορμανδίας (Duke of Normandy). Ωστόσο δεν κατέχει επίσημα τον τίτλο αυτό. Εκπροσωπείται από τον Αντικυβερνήτη, ο οποίος ενεργεί ως ντε φάκτο Αρχηγός Κράτους. Από τις 26 Σεπτεμβρίου 2011 Αντικυβερνήτης είναι ο στρατηγός Σερ Τζον Μακόλ (γεννήθηκε στις 17 Απριλίου 1952). Επιστάτης , επικεφαλής της Βουλής και του Βασιλικού Δικαστηρίου είναι ο Μάικλ Μπερτ, από το 2009. Ανώτερος υπουργός από τις 18 Νοεμβρίου 2011 είναι ο Ίαν Γκορστ. Η Βουλή ονομάζεται States of Jersey και αποτελείται από 53 εκλεγμένα μέλη, 41 εκ των οποίων εκλέγονται για τριετή θητεία (29 αντιπροσώπους που εκλέγονται σε μονοεδρικές και πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες και 12 επικεφαλής των ενοριών (ονομάζονται οι ίδιοι Constables και οι ενορίες parishes) , καθώς επίσης και 12 γερουσιαστές που εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία για εξαετή θητεία. Η θητεία έξι από αυτών ανανεώνεται κάθε τρία χρόνια.

Η Βουλή (States of Jersey) επίσης συμπεριλαμβάνει μη εκλεγμένα μέλη ex officio: τον επιστάτη (Bailiff), τον επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας στο Τζέρσεϊ (Dean) και το Γενικό Εισαγγελέα (Attorney-General).

Ανώτεροι υπουργοί του Τζέρσεϊ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρώτος ανώτερος υπουργός εξελέγη στις 5 Δεκεμβρίου 2005 και ήταν ο Φρανκ Γουόκερ.

Πορτρέτο Όνομα Θητεία
1 Frank Walker Chief Minister profile.jpg Φρανκ Γουόκερ 8 Δεκεμβρίου 2005 12 Δεκεμβρίου 2008
2 Senator Terry Le Sueur.jpg Τέρι Λεσιέρ 12 Δεκεμβρίου 2008 18 Νοεμβρίου 2011
3 Ian gorst in the royal square.JPG Ίαν Γκορστ 18 Νοεμβρίου 2011 Σημερινός


Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκλογές διεξήχθησαν για πρώτη φορά το 1990 και μετά τα έτη 1993, 1996, 1999 , 2002, 2005, το 2008 και το 2011.


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα