Μπουρκίνα Φάσο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 12°16′00″N 2°04′00″W / 12.2667°N 2.0667°W / 12.2667; -2.0667

Μπουρκίνα Φάσο
Burkina Faso

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: Unite-Progres-Justice
Ενότητα-Πρόοδος-Δικαοσύνη
Εθνικός ύμνος: Une Seule Nuit (Μία μόνο νύχτα)
και μεγαλύτερη πόλη Ουαγκαντουγκού
12°22′13″N 1°31′29″W / 12.3703°N 1.5247°W / 12.3703; -1.5247 (Ουαγκαντουγκού)
Γαλλικά
Προσωρινή
Στρατιωτική κυβέρνηση
Ημιπροεδρικό σύστημα
Μισέλ Καφαντό

Ισαάκ Ζιντά
Ανεξαρτησία
Από τη Γαλλία
Ισχύον Σύνταγμα

5 Αυγούστου 1960
2 Ιουνίου 1991 (τελ. τροποπ. 2002)[1]
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

274.222 km2 (74η)
0,1
3.193 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2014 
 • Πυκνότητα 

18.365.123[2]α (63η) 
57,43 κατ./km2 (143η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

18,719 δισ. $[3] (121η)  
1.303 $[3] (159η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

7,780 δισ. $[3] (129η)  
542 $[3] (160η) 
ΔΑΑ (2014) Straight Line Steady.svg 0,388 (181η) – χαμηλή
Νόμισμα Φράγκο CFA Δυτικής Αφρικής (XOF)
GMT (UTC +0)
Internet TLD .bf
Κωδικός κλήσης +226
α. Οι εκτιμήσεις για αυτήν την χώρα λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της αυξημένης θνησιμότητας λόγω του AIDS. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο πληθυσμό από τον αναμενόμενο.

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι χώρα της Δυτικής Αφρικής. Δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα και περιβάλλεται από έξι χώρες: το Μάλι στο βορρά, το Νίγηρα στα ανατολικά, το Μπενίν στα νοτιοανατολικά, το Τόγκο και τη Γκάνα στα νότια και την Ακτή Ελεφαντοστού στα νοτιοδυτικά.

Η χώρα ήταν γνωστή ως Άνω Βόλτα. Στις 4 Αυγούστου 1984 ο πρόεδρος Τόμας Σανκαρά (Thomas Sankara) άλλαξε το όνομα έτσι ώστε να σημαίνει «χώρα των εντίμων ανθρώπων» στις δύο μεγαλύτερες ιθαγενείς γλώσσες την Μοσσί (Mossi) και την Ντιούλα (Dioula). Ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γαλλία το 1960. Η κυβερνητική αστάθεια τις δεκαετίες 70 και 80 ακολουθήθηκε από πολυκομματικές εκλογές στις αρχές της δεκαετίας του 90. Χιλιάδες αγρότες της χώρας μεταναστεύουν κάθε χρόνο προς τα νότια στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα. Η πρωτεύουσα Ουαγκαντουγκού είναι γνωστή από τους ντόπιους και ως "Ουάγκα"(Ouaga).

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μπουρκίνα Φάσο έχει κυρίως τροπικό κλίμα με δύο ξεχωριστές εποχές:την βροχερή περίοδο με 600 ως 900 mm βροχόπτωσης, και την ξηρή περίοδο. Η βροχερή περίοδος διαρκεί περίπου 4 μήνες, από Μάιο/Ιούνιο ως Σεπτέμβριο και είναι πιο σύντομη στα βόρεια της χώρας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως όλη η δυτική Αφρική, η Μπουρκίνα Φάσο κατοικήθηκε νωρίς, κυρίως από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες στο βορειοδυτικό της τμήμα (12000 με 5000 π.Χ.). Το 1973 ανακαλύφθηκαν τα εργαλεία τους (ξυστήρια,κοπίδια και κεφαλές βελών). Η χρήση του σιδήρου, της κεραμικής και των λίθων ήρθε γύρω στα 1500 με 1000 π.Χ., μαζί με πνευματικές αναζητήσεις, όπως καταδεικνύεται από ερείπια τάφων που ανακαλύφθηκαν.

Κατά τη διάρκεια των 15ου και 16ου αιώνα η Μπουρκίνα Φάσο υπήρξε σημαντικό οικονομικό κέντρο της Αυτοκρατορίας Σονγκάι (Songhai).

Αποικιοκρατία και ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1896 το βασίλειο των Μόσσι ηττήθηκε από τις Γαλλικές δυνάμεις και η χώρα έγινε γαλλικό προτεκτοράτο. Το 1898 το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είχε κατακτηθεί. Το 1904 η περιοχή της Μπουρκίνα Φάσο ενσωματώθηκε στη Γαλλική Δυτική Αφρική. Η χώρα κατέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Το 1966 έγινε το πρώτο στρατιωτικό πραξικόπημα στη χώρα. Η τάξη αποκαταστάθηκε το 1978. Ακολούθησαν άλλα δύο πραξικοπήματα, το τελευταίο από τον Τομάς Σανκαρά. Ο πρόεδρος Μπλεζ Κομπαορέ κατέλαβε την εξουσία το 1987, ύστερα από πραξικόπημα κατά το οποίο δολοφονήθηκε ο Σανκαρά. Η διακυβέρνηση του Κομπαορέ διήρκεσε ως το 2014.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σύνταγμα της 2ας Ιουνίου του 1991 καθιέρωσε ημιπροεδρική κυβέρνηση με κοινοβούλιο (Assemblée). Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται κάθε 5 χρόνια και μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο. Η ισχύς του συντάγματος του 1991 ανεστάλη από τις 31 Οκτωβρίου ως τις 15 Νοεμβρίου 2014.[4]

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη χώρα διεξάγονται εκλογές για Πρόεδρο και για Κοινοβούλιο. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[2]


Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιφέρειες της Μπουρκίνα Φάσο.

Η χώρα διαιρείται σε 13 διοικητικές περιφέρειες (regions), 45 επαρχίες (provinces) και 301 διαμερίσματα (departements). Οι περιφέρειες είναι:

  • Μπουκλ ντι Μουούν (Boucle du Mouhoun)
  • Κασάντ|(Cascades)
  • Κεντρική
  • Κεντρική-ανατολική
  • Κεντρική-βόρεια
  • Κεντρική-δυτική
  • Κεντρική-νότια
  • Ανατολική
  • Οτ-Μπασέν (Hauts-Bassins)
  • Βόρεια
  • Κεντρικά Υψίπεδα (Plateau-Central)
  • Σαχέλ (Sahel)
  • Νοτια-δυτική

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Η γεωργία απασχολεί το 80% περίπου του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία έχει οδηγήσει σε μεγάλα μεταναστευτικά κύματα: π.χ. 3 εκατομμύρια κατοίκων ζουν στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στηρίζεται στη διεθνή βοήθεια. Η χώρα δεν έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο με τους φορολογικούς παραδείσους, ωστόσο η Γερμανία διά του υπουργού Οικονομικών, Πέερ Στάινμπρουκ (Peer Steinbrueck) συνέκρινε τις πρακτικές αναφορικά με το τραπεζικό απόρρητο στο Λουξεμβούργο με την αφρικανική χώρα, η οποία διά του πρεσβευτή της, απαίτησε συγνώμη από τον υπουργό.[5]

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της χώρας (18.365.123, με βάση εκτιμήσεις του 2014[2]) έχει πληγεί από το AIDS. Ως αποτέλεσμα υπάρχει χαμηλό προσδόκιμο ζωής, υψηλή παιδική θνησιμότητα και χαμηλός δείκτης ανάπτυξης του πληθυσμού.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2014 τα 54,78 χρόνια (52,77 χρόνια οι άνδρες και 56,85 οι γυναίκες).[2]

Εκτός από παραδοσιακές Αφρικανικές θρησκείες στη χώρα υπάρχουν οπαδοί του Ισλάμ και του Χριστιανισμού. Επίσης, υπάρχουν 1.629 Μάρτυρες του Ιεχωβά[6].

Η εκπαίδευση είναι δωρεάν αλλά όχι υποχρεωτική και μόνο το 29% των παιδιών σε ηλικία δημοτικού παίρνουν μια βασική εκπαίδευση.

Οι θεσμοί ανώτερης εκπαίδευσης στη χώρα περιλαμβάνουν το Πανεπιστήμιο της Ουαγκαντούγκου και το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο στη Μπόμπο-Ντιουλασσό (Bobo-Dioulasso).

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Η ισχύς του συντάγματος του 1991 ανεστάλη από τις 31 Οκτωβρίου ως τις 15 Νοεμβρίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Μπουρκίνα Φάσο CIA World Factbook
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=748&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. Ben Cahoon, World Statesmen, Burkina Faso.
  5. German minister angers Luxembourg, BBC News, 7 Μαΐου 2009.
  6. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 182

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα