Μπουρκίνα Φάσο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 12°16′00″N 2°04′00″W / 12.2667°N 2.0667°W / 12.2667; -2.0667

Μπουρκίνα Φάσο
Burkina Faso

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: Unite-Progres-Justice
Ενότητα-Πρόοδος-Δικαοσύνη
Εθνικός ύμνος: Une Seule Nuit (Μία μόνο νύχτα)
και μεγαλύτερη πόλη Ουαγκαντουγκού
12°22′13″N 1°31′29″W / 12.3703°N 1.5247°W / 12.3703; -1.5247 (Ουαγκαντουγκού)
Γαλλικά
Προσωρινή
Στρατιωτική κυβέρνηση
Ημιπροεδρικό σύστημα
Μάικλ Καφάντο

Ισαάκ Ζιντά
Ανεξαρτησία
Από τη Γαλλία
Ισχύον Σύνταγμα

5 Αυγούστου 1960
11 Ιουνίου 1991 (τελ. τροποπ. 2002)
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

274.222 km2 (74η)
0,1
3.193 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Πυκνότητα 

15.746.232[1]α (63η) 
57,43 κατ./km2 (143η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

18,719 δισ. $[2] (121η)  
1.303 $[2] (159η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

7,780 δισ. $[2] (129η)  
542 $[2] (160η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,343 (183η) – χαμηλή
Νόμισμα Φράγκο CFA Δυτικής Αφρικής (XOF)
GMT (UTC +0)
Internet TLD .bf
Κωδικός κλήσης +226
α. Οι εκτιμήσεις για αυτήν την χώρα λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της αυξημένης θνησιμότητας λόγω του AIDS. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο πληθυσμό από τον αναμενόμενο.

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι χώρα της Δυτικής Αφρικής. Δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα και περιβάλλεται από έξι χώρες: το Μάλι στο βορρά, το Νίγηρα στα ανατολικά, το Μπενίν στα νοτιοανατολικά, το Τόγκο και τη Γκάνα στα νότια και την Ακτή Ελεφαντοστού στα νοτιοδυτικά.

Η χώρα ήταν γνωστή ως Άνω Βόλτα. Στις 4 Αυγούστου 1984 ο πρόεδρος Τόμας Σανκαρά (Thomas Sankara) άλλαξε το όνομα έτσι ώστε να σημαίνει «χώρα των εντίμων ανθρώπων» στις δύο μεγαλύτερες ιθαγενείς γλώσσες την Μοσσί (Mossi) και την Ντιούλα (Dioula). Ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γαλλία το 1960. Η κυβερνητική αστάθεια τις δεκαετίες 70 και 80 ακολουθήθηκε από πολυκομματικές εκλογές στις αρχές της δεκαετίας του 90. Χιλιάδες αγρότες της χώρας μεταναστεύουν κάθε χρόνο προς τα νότια στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα. Η πρωτεύουσα Ουαγκαντουγκού είναι γνωστή από τους ντόπιους και ως "Ουάγκα"(Ouaga).

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μπουρκίνα Φάσο έχει κυρίως τροπικό κλίμα με δύο ξεχωριστές εποχές:την βροχερή περίοδο με 600 ως 900 mm βροχόπτωσης, και την ξηρή περίοδο. Η βροχερή περίοδος διαρκεί περίπου 4 μήνες, από Μάιο/Ιούνιο ως Σεπτέμβριο και είναι πιο σύντομη στα βόρεια της χώρας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως όλη η δυτική Αφρική, η Μπουρκίνα Φάσο κατοικήθηκε νωρίς, κυρίως από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες στο βορειοδυτικό της τμήμα (12000 με 5000 π.Χ.). Το 1973 ανακαλύφθηκαν τα εργαλεία τους (ξυστήρια,κοπίδια και κεφαλές βελών). Η χρήση του σιδήρου, της κεραμικής και των λίθων ήρθε γύρω στα 1500 με 1000 π.Χ., μαζί με πνευματικές αναζητήσεις, όπως καταδεικνύεται από ερείπια τάφων που ανακαλύφθηκαν.

Κατά τη διάρκεια των 15ου και 16ου αιώνα η Μπουρκίνα Φάσο υπήρξε σημαντικό οικονομικό κέντρο της Αυτοκρατορίας Σονγκάι (Songhai).

Αποικιοκρατία και ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1896 το βασίλειο των Μόσσι ηττήθηκε από τις Γαλλικές δυνάμεις και η χώρα έγινε γαλλικό προτεκτοράτο. Το 1898 το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είχε κατακτηθεί. Το 1904 η περιοχή της Μπουρκίνα Φάσο ενσωματώθηκε στη Γαλλική Δυτική Αφρική. Η χώρα κατέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Το 1966 έγινε το πρώτο στρατιωτικό πραξικόπημα στη χώρα. Η τάξη αποκαταστάθηκε το 1978. Ακολούθησαν άλλα δύο πραξικοπήματα,το τελευταίο από τον Τομάς Σανκαρά (Thomas Sankara). Ο σημερινός πρόεδρος Μπλεζ Κομπαορέ (Blaise Compaoré) βρίσκεται στην εξουσία από το 1987, ύστερα από πραξικόπημα κατά το οποίο δολοφονήθηκε ο Τομάς Σανκαρά.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σύνταγμα της 2ας Ιουνίου του 1991 καθιέρωσε ημιπροεδρική κυβέρνηση με κοινοβούλιο (Assemblée). Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται κάθε 5 χρόνια και μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[1]

Προεδρικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τελευταίες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 21 Νοεμβρίου 2010. Ο πρόεδρος Μπλεζ Κομπαορέ επανεξελέγη με ποσοστό 80,2% των ψήφων.[3]


Πρόεδρος, 21 Νοεμβρίου 2010
Υποψήφιοι Ψήφοι %
Μπλεζ Κομπαορέ – Κογκρέσο για Δημοκρατία και Πρόοδο 1.358.941 80,2
Αμά Αρμπά Ντιαλό – Κόμμα για Δημοκρατία και Σοσιαλισμό 138.666 8,2
Μπενεουεντέ Στανισλά Σανκαρά – Ένωση για Αναγέννηση / Κίνημα Σανκαριστών 107.377 6,3
Μπουκαρί Καμπορέ – Παναφρικανική Ένωση Σανκαριστών / Προοδευτικό Κίνημα 39.029 2,3
Μαξίμ Καμπορέ 24.888 1,5
Παργκί Εμίλ Παρέ – Λαϊκό Κίνημα για Σοσιαλισμό / Ομοσπονδιακό Κόμμα 14.461 0,9
Ουαμπουσόγκα Φρανσουά Καμπορέ – Κόμμα για Δημοκρατία και Πρόοδο / Σοσιαλιστικό Κόμμα 10.909 0,6
Σύνολο (συμμετοχή 54,9%) 1.694.271 100,0
Άκυρα (4,7%) 84.422
Σύνολο ψηφοδελτίων 1.778.693
Εγγεγραμμένοι 3.239.777
Πηγή: Εκλογικό Αρχείο του Adam Carr

Προηγούμενες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προεδρικές εκλογές 2005[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Πρόεδρος , 13 Νοεμβρίου 2005
Υποψήφιοι - Κόμματα Ψήφοι %
Μπλεζ Κομπαορέ - Κογκρέσο για τη Δημοκρατία και την Πρόοδο (Congrès pour la Démocratie et le Progrès) 1.660.148 80,35
Bénéwendé Stanislas Sankara - Ένωση για Αναγέννηση /Κόμμα Σανκαριστών (Union pour la Renaissance/Mouvement Sankariste) 100.816 4,88
Laurent Bado - Εθνικό Κόμμα Αναγέννησης (Parti de la Renaissance Nationale) 53.743 2,60
Philippe Ouédraogo - Κόμμα για τη Δημοκρατία και το Σοσιαλισμό (Parti pour la Démocratie et le Socialisme) 47.146 2,28
Ram Ouédraogo - Συναγερμός των Οικολόγων της Μπουρκίνα 42.061 2,04
Ali Lankoandé - Κόμμα για τη Δημοκρατία και την Πρόοδο /Σοσιαλιστικό Κόμμα (Parti pour la Démocratie et le Progrès/Parti Socialiste) 35.949 1,74
Norbert Tiendrébéogo - Μέτωπο των Κοινωνικών Δυνάμεων (Front des Forces Sociales) 33.353 1,61
Soumane Touré - Αφρικανικό Κόμμα Ανεξαρτησίας (Parti Africain de l’Indépendance) 23.266 1,13
Gilbert Bouda - Κόμμα των Μπουρκιναμπέ για την Επανάληψη της Ψηφοφορίας 21.658 1,05
Pargui Emile Paré - Συμμαχία Σοσιαλιστών 17.998 0,87
Hermann Yaméogo - Εθνική Ένωση για την Άμυνα και τη Δημοκρατία 15.685 0,76
Toubé Clément Dakio - Ένωση για τη Δημοκρατία και την Ανάπτυξη 7.741 0,37
Nayabtigungu Congo Kaboré - Κίνημα για Ανοχή και Πρόοδο 6.706 0,32
Σύνολο (συμμετοχή 57,7 %) 2.066.270 100,0
Λευκά 196,629
Σύνολο ψήφων 2,262,899
Εγγεγραμμένοι 3,924,328

Βουλευτικές εκλογές 2007[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Εθνοσυνέλευση, 6 Μαΐου 2007
Κόμματα Ψήφοι % Έδρες +/-
Κογκρέσο για τη Δημοκρατία και την Πρόοδο (Congrès pour la Démocratie et le Progrès) 73 +16
Ένωση για Δημοκρατία και Ομοσπονδία /Αφρικανικός Δημοκρατικός Συναγερμός (Alliance pour la démocratie et la féderation/Rassemblementdémocratique africain ) 14 -3
Ένωση για τη Δημοκρατία (Union pour la République) 5 +5
Ένωση για την Αναγέννηση/Κίνημα Σανκαριστών (Union pour la Renaissance/Mouvement Sankariste) 4 +1
Συσπείρωση των Δημοκρατικών Δυνάμεων της Μπουρκίνας (Convention des Forces Démocratiques de Burkina) 3 +3
Ένωση των Κομμάτων των Σανκαριστών(Union des Partis Sankarist) 2 +2
Κόμμα για τη Δημοκρατία και την Πρόοδο /Σοσιαλιστικό Κόμμα (Parti pour la Démocratie et le Progrès/Parti Socialiste) 2 -8
Συναγερμός για την Ανάπτυξη στην Μπουρκίνα (Rassemblement pour le Développement du Burkina) 2 +2
Κόμμα για τη Δημοκρατία και το Σοσιαλισμό (Parti pour la Démocratie et le Socialisme) 2 ±0
Κόμμα για την Εθνική Αναγέννηση (Parti de la Renaissance Nationale) 1 -3
Αφρικανικό Κόμμα Ανεξαρτησίας (του Τουρέ) (Parti Africain de l’Indépendance) 1 -4
Λαϊκός Συναγερμός του Πολίτη (Rassemblement Populaire des Citoyens) 1 +1
Ένωση για τη Δημοκρατία και την Κοινωνική Πρόοδο(Union pour la Démocratie et le Progrès Social) 1 +1
Σύνολο (συμμετοχή 56.4 %) 2,520,488 100.0
Λευκά
Σύνολο ψήφων
Σύνολο εδρών 111

Πηγή: African Elections Database

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιφέρειες της Μπουρκίνα Φάσο.

Η χώρα διαιρείται σε 13 διοικητικές περιφέρειες (regions), 45 επαρχίες (provinces) και 301 διαμερίσματα (departements). Οι περιφέρειες είναι:

  • Μπουκλ ντι Μουούν (Boucle du Mouhoun)
  • Κασάντ|(Cascades)
  • Κεντρική
  • Κεντρική-ανατολική
  • Κεντρική-βόρεια
  • Κεντρική-δυτική
  • Κεντρική-νότια
  • Ανατολική
  • Οτ-Μπασέν (Hauts-Bassins)
  • Βόρεια
  • Κεντρικά Υψίπεδα (Plateau-Central)
  • Σαχέλ (Sahel)
  • Νοτια-δυτική

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Η γεωργία απασχολεί το 80% περίπου του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία έχει οδηγήσει σε μεγάλα μεταναστευτικά κύματα: π.χ. 3 εκατομμύρια κατοίκων ζουν στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στηρίζεται στη διεθνή βοήθεια. Η χώρα δεν έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο με τους φορολογικούς παραδείσους, ωστόσο η Γερμανία διά του υπουργού Οικονομικών, Πέερ Στάινμπρουκ (Peer Steinbrueck) συνέκρινε τις πρακτικές αναφορικά με το τραπεζικό απόρρητο στο Λουξεμβούργο με την αφρικανική χώρα, η οποία διά του πρεσβευτή της, απαίτησε συγνώμη από τον υπουργό.[4]

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της χώρας (15.746.232, με βάση εκτιμήσεις του 2009[1]) έχει πληγεί από το AIDS. Ως αποτέλεσμα υπάρχει χαμηλό προσδόκιμο ζωής, υψηλή παιδική θνησιμότητα και χαμηλός δείκτης ανάπτυξης του πληθυσμού.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 54,43 χρόνια (52,43 χρόνια οι άνδρες και 56,48 οι γυναίκες).[1]

Εκτός από παραδοσιακές Αφρικανικές θρησκείες στη χώρα υπάρχουν οπαδοί του Ισλάμ και του Χριστιανισμού. Επίσης, υπάρχουν 1.629 Μάρτυρες του Ιεχωβά[5].

Η εκπαίδευση είναι δωρεάν αλλά όχι υποχρεωτική και μόνο το 29% των παιδιών σε ηλικία δημοτικού παίρνουν μια βασική εκπαίδευση.

Οι θεσμοί ανώτερης εκπαίδευσης στη χώρα περιλαμβάνουν το Πανεπιστήμιο της Ουαγκαντούγκου και το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο στη Μπόμπο-Ντιουλασσό (Bobo-Dioulasso).

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Μπουρκίνα Φάσο CIA World Factbook
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=748&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  3. Times Live , Burkina Faso president re-elected, 24-11-2010.
  4. German minister angers Luxembourg, BBC News, 7 Μαΐου 2009.
  5. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 182

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα