Ζώσιμος
Ο Ζώσιμος (άνθησε περ. 490-510) ήταν Βυζαντινός ιστορικός που έζησε στην Κωνσταντινούπολη επί αυτοκράτορα Αναστάσιου Α’ (491-518). Σύμφωνα με τον Πατριάρχη Φώτιο, ήταν Κόμης και συνήγορος (advocate) του αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου (αποφισκοσυνήγορος)[1]. Είναι συγγραφεάς του πολύτιμου και πολύτομου έργου του «Ιστορία Νέα».
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ιστορία Νέα
Η «Ιστορία Νέα» του Ζώσιμου είναι γραμμένη στα Ελληνικά σε έξι τόμους. Για την περίοδο 238-270 φαίνεται ότι κάνει χρήση των γραπτών του Δέξιππου, για την περίοδο 270-404 του Ευνάπιου και για μετά το 407 του Ολυμπιόδωρου. Η υπερβολική εξάρτησή του σε αυτές τις πηγές γίνεται προφανής από την αλλαγή τόνου μεταξύ των κομματιών του Ευνάπιου και του Ολυμπιόδωρου, αλλά και από το χρονικό κενό που τις χωρίζει. Για παράδειγμα, στο κείμενο του Ευνάπιου είναι απαισιόδοξος, ασαφής και κριτκός προς τον Στιλίχο. Αντίθετα, σε αυτό του Ολυμπιόδωρου παραθέτει λεπτομερή στοιχεία και μεταγλωττίσεις από τα Λατινικά και είναι περισσότερο φιλικός προς τον Στιλίχο. Το έργο διακόπτεται απότομα στα 410, στο έκτο βιβλίο[1].
[Επεξεργασία] Περιεχόμενα και στυλ
Το πρώτο βιβλίο σκιαγραφεί σύντομα την ιστορία της νεαρής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από τον Αύγουστο ως τον Διοκλητιανό. Το δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο καταπιάνονται λεπτομερώς με την εποχή από την άνοδο του Κωνστάντιου Χλωρού και του Γαλέριου μέχρι το θάνατο του Θεοδόσιου Α΄. Το ταλευταία δυο βιβλία είναι τα πιο πολύτιμα για τους ιστορικούς επιστήμονες και καλύπτουν την περίδιο από το 395 ως το 410 όταν καθαιρέθηκε ο Άτταλος Πρίσκος. Για τη συγκεκριμένη περίοδο είναι ο σημαντικότερος μη εκκλησιαστικός και μη λατίνος ιστορικός του οποίου τα έργα σώζωνται. Το έργο, που είναι ημιτελές, γράφτηκε μάλλον στα χρόνια 498-518[1].
Ο Φώτιος χαρακτηρίζει το στυλ του Ζώσιμου συνοπτικό, καθαρό και απλό. Άλλοι ιστορικοί κρίνουν το έργο του μπερδεμένο αλλά χρήσιμο επειδή μας μεταφέρει συγγραφείς των οποίων τις ιστορίες έχουμε χάσει. Σκοπός του Ζώσιμου ήταν να μεταφέρει τα γεγονότα της πτώσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από την άποψη ενός «Εθνικού» (παγανιστή), καθώς ήταν ο μόνος μη-Χριστιανός ιστορικός της εποχής που καταγράφει. Έτσι, ενώ ο Πολύβιος διηγείται την άνοδο και το θρίαμβο της Ρώμης, ο Ζώσιμος ασχολείται με την αποσύνθεσή της. Φαίνεται πως ο Ζώσιμος επηρεάστηκε από τον Πολύβιο γιατί, όπως ο τελευταίος, εισήγαγε εδάφια που ασχολούνται με τους Πέρσες, τους αρχαίους Έλληνες και τους Μακεδόνες που είναι κάπως άσχετα με το δικό του αντικείμενο. Η «Ιστορία Νέα» που μελέτησαν οι μεταγεννέστεροι του Ζώσιμου Φώτιος και Ευάγριος Σχολαστικός, πιστεύεται πως δεν ήταν μεγαλύτερη από αυτή που έχουμε εμείς σήμερα. Το μόνο που λείπει είναι λιγοστά κομμάτια των αυθεντικών που είτε παράβλεψε ο συγγραφέας λόγω απροσεξίας ή δεν πρόλαβε να τα γράψει λόγω θανάτου[1].
[Επεξεργασία] Χριστιανισμός
Ο Ζώσιμος ήταν δηλωμένος «Εθνικός» και δεν διστάζει καθόλου να αναφερθεί στα εγκλήματα των Χριστιανών Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Ως εκ τούτου, η επιστημονική του αξιπιστία έχει δεχθεί στο παρελθόν πλήγματα από Χριστιανούς γραφείς, αλλά και επένους από αντιπάλους αυτών. Ο Ευάγριος και ο Νικηφόρος είναι αυτοί που αναφέρονται με τον πιο κριτικό τόνο απέναντί του. Όπως και να’χει, στο έργο του Ζώσιμου υπάρχουν αναρίθμητα λάθη και προσωπικές απόψεις, ιδιαίτερα όσον αφορά τον Μέγα Κωνσταντίνο, που υπερβάλλουν αν δεν διαστρευλώνουν την ιστορική αλήθεια. Αυτό δεν σημαίνει, πάντως, ότι το κάνει εσκεμμένα, καθώς είναι λογικό ένας παγανιστής να κατηγορεί τις χριστιανικές θρησκευτικές αλλαγές της αυτοκρατορίας για την πτώση της [1].
[Επεξεργασία] Εκδόσεις
Η «Νέα Ιστορία» του Ζώσιμου έχει κυκλοφορήσει σε πάμπολες εκδόσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό σε μετάφραση. Το καλύτερο αντίγραφό της βρίσκεται σήμερα στο Βατικανό και παρέμεινε εκτός επιστημονικής πρόσβασης έως τα μέσα του 19ου αιώνα. Στην Ελλάδα, η «Νέα Ιστορία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Θύραθεν (2007)[2].
[Επεξεργασία] Παραπομπές και σημειώσεις
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- The manuscripts of the Historia Nova
- Translation of the Historia Nova (published in 1814), book 1, book 2, book 3, book 4, book 5, book 6
 |
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Zosimus της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
