Βενεζουέλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 7°40′00″N 65°13′00″W / 7.6667°N 65.2167°W / 7.6667; -65.2167

Μπολιβαριανή Δημοκρατία της
Βενεζουέλας
República Bolivariana de Venezuela

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: Dios y Federación
«Θεός και Ομοσπονδία»
Εθνικός ύμνος: Gloria al Bravo Pueblo
«Δόξα στον Γενναίο Λαό»
και μεγαλύτερη πόλη Καράκας
10°30′N 66°56′W / 10.500°N 66.933°W / 10.500; -66.933 (Καράκας)
Ισπανικά
Ομοσπονδιακή
Προεδρική Δημοκρατία
Νικολάς Μαδούρο
Χόρχε Αρεάσα
Ντιοστάντο Καμπέλο
Ανεξαρτησία
- από την Ισπανία
- Από την Μεγάλη Κολομβία
Ισχύον Σύνταγμα

5 Ιουλίου 1811
13 Ιανουαρίου 1830

30 Δεκεμβρίου 1999
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

912.050 km2 (33η)
0,3%
4.993 km
2.800 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2001 
 • Πυκνότητα 

26.814.843[1] (42η) 
26.709.495  
29,4 κατ./km2 (175η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

357,521 δισ. $[2] (31η)  
12.496 $[2] (64η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

353,469 δισ. $[2] (27η)  
12.354 $[2] (48η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,748 (71η) – υψηλή
Νόμισμα Μπολίβαρ φουέρτε (VEF)
AST (UTC -4:30)
Internet TLD .ve
Κωδικός κλήσης +58
1: Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας είναι ο επίσημος τίτλος του κράτους, μετά το 1999 και προς τιμήν του Σιμόν Μπολίβαρ.

Η Βενεζουέλα (Venezuela που προφέρεται στα αμερικανικά ισπανικά Μπενεσουέλα, αλλά στην Ισπανία Μπενεθουέλα) ή επίσημα Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας είναι χώρα της Νότιας Αμερικής, πρώην ισπανική αποικία. Συνορεύει με την Κολομβία στα δυτικά, με τη Βραζιλία νότια και τη Γουιάνα στα ανατολικά. Στα βόρεια βρέχεται από τη θάλασσα της Καραϊβικής και οριοθετείται από τα χωρικά ύδατα των: Δομινικανή Δημοκρατία, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Γρενάδα, Ολλανδικές Αντίλλες και Μπαρμπάντος. Πρωτεύουσα είναι το Καράκας.

Ετυμολογία και προέλευση της ονομασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα Βενεζουέλα αποδίδεται ιστορικά σε μεταμόρφωση του ονόματος Βενετία (Venezia), με την οποία είχαν σχέσεις οι ιθαγενείς της δυτικής Βενεζουέλας. Ο εξερευνητής Αμέριγκο Βεσπούτσι με τον Αλόνσο δε Οχέδα, ισχυρίζονται ότι έδωσαν αυτό το όνομα, όταν πρωτοείδαν σπίτια των ιθαγενών άνιου που εξείχαν από το νερό και θύμισαν στον Ιταλό Βεσπούτσι την Βενετία.

Σύμφωνα με μια άλλη, λιγότερο δημοφιλή θεωρία, το όνομα προέρχεται από μια λέξη των ιθαγενών και σήμαινε Μεγάλο Νερό, όπως ήταν γνωστός ο κόλπος του Μαρακαΐμπο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σιμόν Μπολίβαρ, Ο Απελευθερωτής

Το 1498-1499 ο Χριστόφορος Κολόμβος και ο Αλόνσο ντε Οχέδα φτάνουν στη Βενεζουέλα, που κατοικείται από ιθαγενείς ινδιάνους. Το 1521 αρχίζει η ισπανική αποίκιση από τις βορειοανατολικές ακτές. Το 1749 πραγματοποιείται η πρώτη εξέγερση ενάντια στην ισπανική κυριαρχία.

Η Βενεζουέλα εκμεταλλευόμενη την εισβολή του Ναπολέοντα στην Ισπανία εξεγείρεται το 1810 και ανακηρύσσεται ανεξάρτητη το 1811, έχασε όμως μετά την μάχη με τους Ισπανούς. Ο Σιμόν Μπολίβαρ συνέχισε την μάχη, κερδίζοντας το 1819 τους φιλοβασιλικούς και δημιουργώντας την Δημοκρατία της Μεγάλης Κολομβίας (σημερινή Κολομβία, Βενεζουέλα, Ισημερινός και Παναμάς). Το 1821 κέρδισε την μάχη του Καραμπομπό, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία της Βενεζουέλας.

Ακολούθησαν αρκετές δεκαετίες πολιτικής κρίσης και στρατιωτικών καθεστώτων, όπως αυτό του στρατηγού Χουάν Βισέντε Γκόμες (1908-1935) και του Μάρκος Πέρες Χιμένες (1948-1958).

Το 1958 εξελέγη πρόεδρος ο Ρόμουλο Μπετανκούρτ, επικεφαλής του ιστορικού κόμματος της χώρας Δημοκρατική Δράση (AD). Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 η χώρα γνώρισε τεράστια οικονομική ανάπτυξη χάρη στο πετρέλαιο. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν ριζικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν η πτώση των διεθνών τιμών του μαύρου χρυσού έφερε οικονομική λιτότητα και κοινωνική αναταραχή.

Σύγχρονη Βενεζουέλα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρωην Πρόεδρος της χώραςΟύγκο Τσάβες (ή Τσάβεθ στην Ισπανία). ήταν γνωστός για την προώθηση του δημοκρατικού σοσιαλισμού στη χώρα, για την καλή του σχέση με τον Φιντέλ Κάστρο και τις πρωτοβουλίες του να δημιουργήσει ένα αντίβαρο στην Αμερικανική επιρροή στην Λατινική Αμερική. Η οικονομία της χώρας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα υψηλά αποθέματα πετρελαίου που διαθέτει. Ο πετρελαϊκός τομέας αποτελεί περίπου ένα τρίτο του ΑΕΠ της χώρας και παράγει περίπου το 80% των εξαγωγών. Η κυρίαρχη εταιρεία είναι η Petroleos de Venezuela, PDVSA. Η Βενεζουέλα είναι μία από τις 5 ιδρυτικές χώρες του ΟΠΕΚ. Η ίδια η ιδέα του ΟΠΕΚ, προτάθηκε από τον Βενεζουελανό Χουάν Πάμπλο Πέρες Αλφόνσο, ως απάντηση στις χαμηλές τιμές του πετρελαίου τον Αύγουστο του 1960.

Η Βενεζουέλα παράγει επίσης και σημαντικές ποσότητες καφέ και κακάο. Κατά το 1970, ήταν κοντά στην Κολομβία σε παραγωγή καφέ, αλλά σήμερα ο πετρελαϊκός τομέας έχει επηρεάσει αρκετά την αγροτική παραγωγή.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολίτευμα της χώρας είναι Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. Από τις 5 Μαρτίου 2013, πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο Νικολάς Μαδούρο (υπηρεσιακός ως τις 19 Απριλίου 2013). Αντιπρόεδρος διορίστηκε από το Μαδούρο ο Χόρχε Αρεάσα (από τις 8 Μαρτίου 2013). Πρόεδρος της Βουλής είναι από τον Ιανουάριο του 2012 ο Ντιοστάντο Καμπέλο Λοντόν.

Προεδρικές εκλογές 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές έγιναν στις 14 Απριλίου 2013 για την εκλογή του διαδόχου του αποβιώσαντα Ούγο Τσάβες. .[3] Πρόεδρος εξελέγη ο Νικολάς Μαδούρο.

Υποψήφιος Κόμμα Ψήφοι %
Νικολάς Μαδούρο Μέγας Πατριωτικός Πόλος 7.587.579 50,61
Ενρίκε Καπρίλες Δημοκρατική Ενότητα Στρογγυλό Τραπέζι 7.363.980 49,12
Εουσέμπιο Μέντες Νέο Όραμα για τη χώρα μου 19.498 0,13
Μαρία Μπολίβαρ Ενωτικό Δημοκρατικό Κόμμα για την Ειρήνη και την Ελευθερία 13.309 0,08
Ρέινα Σεκέρα Κόμμα του Εργάτη 4.241 0,02
Χούλιο Μόρα Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας 1.936 0,01
Έγκυρα 14.990.543 99,55
Άκυρα/λευκά 66.937 0,44
Σύνολο 15.059.630 100
Εγγεγραμμένοι 18.904.364 79,68
Πηγή: Εθνική Εκλογική Επιτροπή

Προεδρικές εκλογές 2012[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2012 ο Ούγκο Τσάβες από το Ενωτικό Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας κέρδισε 4η συνεχή θητεία, με ποσοστό 55,25% έναντι 44,13% για τον κύριο αντίπαλό του, Ενρίκε Καπρίλες, από το κόμμα Πρώτα η Δικαιοσύνη.[4] Στις εκλογές η συμμετοχή ήταν πολύ υψηλή, της τάξης του άνω του 80% σε μία χώρα όπου η ψηφοφορία δεν είναι υποχρεωτική.[5]

Δημοψήφισμα 2009[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2009 το Κοινοβούλιο ενέκρινε τροπολογία του Συντάγματος με βάση την οποία καταργούνται οι περιορισμοί στην ανανέωση της θητείας προσώπων που εκλέγονται σε διάφορα αξιώματα απευθείας από το λαό, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου.[6] Συνακόλουθα, προκηρύχθηκε η διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς, ώστε ο Ούγο Τσάβες να διεκδικήσει και τρίτη συνεχόμενη προεδρική θητεία, το 2012.

Στο δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 15 Φεβρουαρίου του 2009, το 54% των ψηφοφόρων ψήφισε υπέρ της κατάργησης του Συνταγματικού Άρθρου το οποίο περιόριζε στις δύο θητείες την παραμονή του ίδιου προσώπου στο ανώτατο αξίωμα της χώρας.[7] Συγκεκριμένα, ψήφισαν "ναι" 6.310.482 ψηφοφόροι (54,85%) και "όχι" 5.193.839 (45,14%). Βρέθηκαν επίσης 206.419 άκυρα ψηφοδέλτια (1,79%) επί συνόλου 11.501.321. Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 70,33%.[8]

Τοπικές εκλογές 2008[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 23 Νοεμβρίου του 2008 διεξήχθησαν περιφερειακές, δημοτικές και εκλογές για κυβερνήτες[9] Το Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας, ή PSUV, του οποίου ηγείται ο πρόεδρος Ούγο Τσάβες, αναδείχθηκε νικητής στις 17 από τις 22 αναμετρήσεις για την ανάδειξη κυβερνητών στη χώρα. Η αντιπολίτευση κέρδισε σε δύο από τα μεγαλύτερα διοικητικά διαμερίσματα της χώρας, όπως επίσης και στην πρωτεύουσα Καράκας. Η προσέλευση στις κάλπες έφθασε το 65,45% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.[10].

Βουλευτικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα του προέδρου Ούγο Τσάβες εξασφάλισε 94 έδρες επί συνόλου 165 στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 26 Σεπτεμβρίου 2010, χωρίς όμως αυτοδυναμία (που είναι 110 έδρες), καθώς ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης εξασφάλισε το 52% των ψήφων.[11]


Εθνοσυνέλευση, 26 Σεπτεμβρίου 2010
Κόμματα Λίστα ψηφοδελτίων % Έδρες (λίστες και ονομαστικά)
Ενωτικό Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας (Partido Socialista Unido de Venezuela) 5.451.419 48,3 96
Συνασπισμός για Δημοκρατική Ενότητα (Mesa de la Unidad Democrática) 5.334.309 47,2 64
Πατρίδα για Όλους (Patria para Todos) 354.677 3,1 2
Λοιπά 155.429 1,4 3
Σύνολο 11.295.834   167
Πηγή: Adam Carr's Election Archive

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού υπολογίστηκε το 2013 σε 74,23 χρόνια (για τους άνδρες 71,12 χρόνια και για τις γυναίκες 77,5 χρόνια)[1].

Άμυνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ρωσικός στόλος έφτασε στη χώρα στις 25 Νοεμβρίου του 2008 για κοινά γυμνάσια[12].

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 CIA World Fact Book
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=299&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  3. «Nicolas Maduro wins Venezuela». BBC News. 15-4-2013. http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22149202. Ανακτήθηκε στις 15-4-2013. 
  4. Επίσημα αποτελέσματα από την CNE
  5. «Chávez Wins a Third Term in Venezuela Amid Historically High Turnout». NYT. 7-10-2012. http://www.nytimes.com/2012/10/08/world/americas/venezuela-presidential-election.html?hp. Ανακτήθηκε στις 8-10-2012. 
  6. Το Βήμα, Βήματα προς επανεκλογή του Τσάβες, 16 Ιανουαρίου 2009.
  7. Καθημερινή, «Ναι» στον Τσάβες είπε το 54%, 17 Φεβρουαρίου 2009.
  8. Divulgación Referendos Revocatorios
  9. Reuters
  10. BBC
  11. Μακεδονία, Συνεχίζει ο Τσάβες, παρά τις απώλειες, 28-9-2010.
  12. Ελευθεροτυπία, Υποδοχή με... λάτιν και βότκα, 26 Νοεμβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]