Τατζικιστάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°35′00″N 71°22′00″E / 38.5833°N 71.3667°E / 38.5833; 71.3667

Δημοκρατία του Τατζικιστάν
Ҷумҳурии Тоҷикистон
جمهوری تاجیکستان

Σημαία

Εθνόσημο
και μεγαλύτερη πόλη Ντουσαμπέ
38°32′12″N 68°46′48″E / 38.536667°N 68.78°E / 38.536667; 68.78 (Ντουσαμπέ)
Τατζικικά[1]

Προεδρική Δημοκρατία

Ημιπροεδρικό σύστημα
Ιμομάλι Ραχμόν
Κοχίρ Ρασουλζόντα
Ανεξαρτησία
Από την ΕΣΣΔ
Ισχύον Σύνταγμα

9 Σεπτεμβρίου 1991
6 Νοεμβρίου 1994
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

143.100 km2 (95η)
0,3
3.651 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2000 
 • Πυκνότητα 

7.349.145[2] (99η) 
6.127.000  
51,36 κατ./km2 (150η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

13,531 δισ. $[3] (134η)  
2.083 $[3] (145η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

4,577 δισ. $[3] (142η)  
705 $[3] (152η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,622 (125η) – μεσαία
Νόμισμα Σομόνι (TJS)
TJT (UTC +5)
Internet TLD .tj
Κωδικός κλήσης +992

Η Δημοκρατία του Τατζικιστάν (Περσικά: جمهوری تاجیکستان) είναι κράτος στην Κεντρική Ασία. Συνορεύει με το Αφγανιστάν, την Κίνα, την Κιργιζία και το Ουζμπεκιστάν. Το Τατζικιστάν ήταν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης από το 1917 έως το 1991. Το Τατζικιστάν είναι περιοχή κυρίως ορεινή (το 93% είναι βουνά) κι οι κορυφές της είναι από τις ψηλότερες ολόκληρης της περιοχής (κορυφή του Κομμουνισμού 7.495 μ.).

Οι κάτοικοι λέγονται Ταζίκ (Τατζίκοι) και είναι Ιρανική φυλή και έχουν θρήσκευμα Ισλαμισμό (σουνίτες) και αποτελούν το 60% του πληθυσμού. 8% του πληθυσμού είναι Ρώσοι και οι άλλες μειονότητες είναι Ουκρανοί, Γερμανοί, Κιργίζιοι, Τουρκομάνοι κλπ. Αριθμεί συνολικά 7.349.145 κατοίκους, με βάση εκτιμήσεις του 2009[2].

Το κλίμα είναι ηπειρωτικό, οι βροχές ελάχιστες και οι θερμοκρασίες κυμαίνονται από +45 °C έως -63 °C.

Οι δυο μεγαλύτεροι ποταμοί που διασχίζουν το Τατζικιστάν είναι ο Συρ Ντάρια κι ο Αμού Ντάρια.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Modern Tajiks regard the Samanid Empire as the first Tajik state. This monument in Ντουσάνμπε honors Amir Ismail Samani.

Το Τατζικιστάν κατοικήθηκε για πρώτη φορά από το 4000 π.Χ. Αποτέλεσε τμήμα της Περσικής Αυτοκρατορίας, ενώ από τον 4ο μέχρι τον 2ο π.Χ. αιώνα ήταν τμήμα της Βακτηριανής Αυτοκρατορίας μέχρι να περιέλθει στα χέρια των Μογγόλων και αργότερα του Εμιράτου της Μπουχάρα, όπου καθόρισε τα όρια που έχει το σημερινό κράτος.

Σύγχρονη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Τατζικιστάν καταλήφθηκε από την Ρωσική Αυτοκρατορία. Η περιοχή που εκτείνεται σήμερα το Τατζικιστάν αποτέλεσε τμήμα του Ρωσικού Τουρκεστάν, δηλαδή μιας περιοχής που εκτείνεται από τα βόρεια σύνορα του Καζακστάν έως τα βόρεια σύνορα του Αφγανιστάν. Με την Οκτωβριανή Επανάσταση το 1917, το Τατζικιστάν έγινε μέλος της Σοβιετικής Ένωσης.

Σοβιετική Ένωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1924 το Τατζικιστάν έγινε και επίσημα μέλος της Σοβιετικής Ένωσης. Έτσι, ο πληθυσμός των Ρώσων στην περιοχή αυξήθηκε από το 1% έως το 13%. Εξαιτίας του Σοβιετικού καθεστώτος, η οικονομία του Τατζικιστάν έπεσε κατακόρυφα[εκκρεμεί παραπομπή], τόσο, ώστε να είναι το πιο υποανάπτυκτο κράτος της Σοβιετικής Ένωσης. Το 1991, με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το Τατζικιστάν κήρυξε την ανεξαρτησία του.

Ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την ανεξαρτησία της χώρας, στο Τατζικιστάν ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος. Τελικά, με την λήξη του Εμφυλίου Πολέμου, πρόεδρος εξελέγη ο Ιμομάλι Ραχμόν, που διατηρεί την εξουσία του με νόμιμο τρόπο, αν και στις εκλογές του 1999 η αντιπολίτευση κατηγόρησε το κόμμα του Ραχμόν για νοθεία.

Διοικητικές περιφέρειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Τατζικιστάν χωρίζεται σε 4 διοικητικές Οι περιφέρειες , σε επαρχίες.

διαίρεση ISO 3166-2 Αρ. Πρωτεύουσα Έκ.(km²)[4] πλ (2010) απογραφή Χάρτης
Σούγκντ TJ-SU 1 Χούτζαντ 25,400 2,233,500
Tajikistan provinces.png
Περιοχές της Δημοκρατίας TJ-RR 2 Ντουσάνμπε 28,600 1,722,900
Χάτλον TJ-KT 3 Κυργόν Τέπε  24,800 2,677,300
Γκόρνο-Μπανταχσάν TJ-BG 4 Χαρούγ 64,200 206,000
Ντουσάνμπε Ντουσάνμπε 10 724,800

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 66,72 χρόνια (63,63 χρόνια οι άνδρες και 69,97 οι γυναίκες).[2]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος της χώρας είναι από το 1994 ο Ιμομάλι Ραχμόν.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χώρα είναι από τις ελάχιστες στην Κεντρική Ασία στην οποία επιτρέπεται και η ενεργός αντιπολίτευση στην κυβέρνηση. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[2].

Προεδρικές εκλογές 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έπειτα από τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2013, ο Ραχμόν επανεξελέγη για 4η επταετή θητεία, με ποσοστό γύρω στο 83%.[5] Συνολικά 6 υποψήφιοι έλαβαν μέρος στις εκλογές εκείνες, ενώ τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έλαβαν μέρος.

Υποψήφιος Κόμμα Ψήφοι %
Ιμομάλι Ραχμόν Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού 3.023.754 83,92
Ισμαήλ Ταλμπάκοφ Κομουνιστικό Κόμμα 181.675 5,04
Ταλιμπέκ Μπουχαρίγιεφ Αγροτικό Κόμμα 166.224 4,61
Αλίμ Μπαμπάγιεφ Κόμμα Οικονομικών Μεταρρυθμίσεων 140.733 3,91
Αμπντουχαλίμ Γκαφάροφ Σοσιαλιστικό Κόμμα 54.148 1,50
Σαϊντκαφάρ Ισμάνοφ Δημοκρατικό Κόμμα 36.573 1,02
Άκυρα/λευκά 36.949
Σύνολο 3.640.056 100
Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή 4.201.156 86,64
Πηγή: AFP

Προεδρικές εκλογές 2006[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 22 Ιουνίου του 2003, ο πρόεδρος Ραχμόν- τότε Ραχμόνοφ - κέρδισε ένα δημοψήφισμα, με βάση το οποίο του επετράπη να διεκδικήσει άλλες δυο θητείες στο αξίωμα του Προέδρου μετά το 2006. O Ραχμόνοφ επανεξελέγη στις 6 Νοεμβρίου 2006 στην προεδρία της χώρας με περίπου 79% των ψήφων, στις εκλογές που μποϋκοτάρισε η αντιπολίτευση επικαλούμενη εκτεταμένη νοθεία. Ο κύριος αντίπαλος του Ραχμόνοφ, ο Ολιμζόν Μπομπόγεφ, του Οικονομικού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος, έλαβε το 7,2% των ψήφων. Η συμμετοχή ανήλθε στο 91%[6].

Βουλευτικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2010 επικρίθηκαν από τον ΟΑΣΕ. Το κυβερνών κόμμα του Ραχμόν (Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα) κέρδισε 71,7% των ψήφων και απώλεσε 4 έδρες.[7]

Εξελέγησαν βουλευτές σε 41 εκλογικές περιφέρειες , με άλλους 22 να εκλέγονται με απλή αναλογική με το ελάχιστο 5%.


Συνέλευση των Αντιπροσώπων του Τατζικιστάν, 28 Φεβρουαρίου 2010
Κόμματα Ψήφοι % Έδρες
Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα 2.321.436 71,04 55
Κόμμα Ισλαμικής Αναγέννησης του Τατζικιστάν 268.096 8,20 2
Κομμουνιστικό Κόμμα του Τατζικιστάν 229.080 7,01 2
Αγροτικό Κόμμα του Τατζικιστάν 166.935 5,11 2
Κόμμα Οικονομικών Μεταρρυθμίσεων του Τατζικιστάν 165.324 5,06 2
Λοιπά
  • Σοσιαλιστικό Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν
  • Δημοκρατικό Κόμμα του Τατζικιστάν
  • Σοσιαλιστικό Κόμμα του Τατζικιστάν
116.796 3,58
Σύνολο (συμμετοχή 90,84%) 3.267.667 100,00 63
Εγγεγραμμένοι 3.621.174  
Πηγή: IPU PARLINE

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σύνταγμα του Τατζικιστάν, 6 Νοεμβρίου 1994, Άρθρο 2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Τατζικιστάν CIA World Factbook
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=923&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. Population of the Republic of Tajikistan as of 1 January 2008, State Statistical Committee, Dushanbe, 2008 (Ρωσικά)
  5. Tajikistan's Rakhmon re-elected president, aljazeera.com, 7-11-2013.
  6. TAJIKISTAN: RAHMONOV REELECTED WITH A LANDSLIDE, CACI Analyst, 15 Νοεμβρίου 2006.
  7. «Tajikistan elections criticised by poll watchdog». BBC News. 01-03-2010. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8543214.stm. Ανακτήθηκε στις 1η Μαρτίου 2010. 

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα