Αιθιοπία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 8°18′00″N 39°07′00″E / 8.3°N 39.1167°E / 8.3; 39.1167

Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Αιθιοπίας
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία της Αιθιοπίας Εθνόσημο της Αιθιοπίας
Εθνικός ύμνος: Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya
Προχώρα μπροστά, μάνα Αιθιοπία
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Πληθυσμός
 • Συντεταγμένες
Αντίς Αμπέμπα
 
2.738.248 (2007)[1]
9°01′38″N 38°44′13″E / 9.0272°N 38.7369°E / 9.0272; 38.7369 (Αντίς Αμπέμπα)
Επίσημες γλώσσες Αμχαρική
Πολίτευμα Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Δημοκρατία2
Μουλάτου Τεσόμε
Χαϊλεμαριάμ Ντεσαλέ

Ίδρυση
Ανεξάρτητη Αβησσυνία
Ισχύον Σύνταγμα

10ς αιώνας π.Χ.

1137
22 Αυγούστου 1995

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

1.104.300 km2 (27η)
0,7
5.328 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2012 
 • Απογραφή 1994 
 • Πυκνότητα 

93.815.992[2]1 (14η) 
53.477.265  
75,6 κατ./km² 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2012)
 • Κατά κεφαλή 

100,936 δισ. $[3]  
1.135 $[3]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2012)
 • Κατά κεφαλή 

38,539 δισ. $[3]  
433 $[3]  
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,396 (173η) – χαμηλή
Νόμισμα Μπιρ (ETB)
Ζώνη ώρας EAT (UTC +3)
Internet TLD .et

Κωδικός κλήσης

+251

1. Οι εκτιμήσεις για αυτήν την χώρα λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της αυξημένης θνησιμότητας λόγω του AIDS, αυτό έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο πληθυσμό από τον αναμενόμενο.
2. Σύμφωνα με τον «Δείκτη Δημοκρατίας» του «The Economist» Η Αιθιοπία είναι «υβριδικό καθεστώς» με ένα σύστημα κυρίαρχου κόμματος του οποίου ηγείται το Λαϊκό Επαναστατικό Δημοκρατικό Μέτωπο Αιθιοπίας.

Η Αιθιοπία (αμχ.ኢትዮጵያ), επίσημη ονομασία Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Αιθιοπίας (αμχ.የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ) είναι μια χώρα που βρίσκεται στο Κέρας της Αφρικής. Συνορεύει βόρεια με την Ερυθραία, βορειοανατολικά με το Τζιμπουτί, ανατολικά με τη Σομαλία, νότια με την Κένυα και δυτικά με το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν. Η Αιθιοπία είναι η παλαιότερη ανεξάρτητη χώρα στην Αφρική κι έχει μια από τις εκτενέστερες ιστορίες ως ανεξάρτητο κράτος. Δεν αποτέλεσε ποτέ αποικία κανενός κράτους, εκτός από την πενταετία 1936-1941, οπότε και ήταν υπό ιταλική κατοχή ορισμένες μεγάλες πόλεις και οδικές αρτηρίες. Η Αιθιοπία στο παρελθόν ονομαζόταν Αβησσυνία, ενώ η τωρινή ονομασία της ίσως προέρχεται από τις ρίζες (αιθ-) και (ὄψ) ("καμένη όψη").

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαία ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αιθιοπία είναι μια από τις αρχαίες χώρες της Αφρικής και αναφέρεται σε έργα του Όμηρου αλλά και του Ησίοδου. Η ονομασία του κατοίκου της χώρας αυτής "αιθίοψ" είναι αρχαία ελληνική λέξη και σημαίνει άνθρωπος με καμένη (ή ηλιοψημένη) όψη. Πληροφορίες για τη ζωή της χώρας αυτής κατά την αρχαϊκή περίοδο δίνει ο ιστορικός Ηρόδοτος. Αναφέρει ότι, στην αρχή οι Αιθίοπες ήταν νομάδες και σχεδόν σε ημιάγρια κατάσταση, ύστερα όμως ήρθαν σε επιμειξία με τους Αιγυπτίους, υιοθέτησαν τα Αιγυπτιακά ήθη και ως αποτέλεσμα εκπολιτίστηκαν. Κάποιος αρχαίος θρύλος αναφέρει ότι εκτός από τους Αιγυπτίους ήρθαν σε επιμειξία και με τους Εβραίους. Εκτός όμως από αυτούς τους λαούς σημαντική επίδραση είχε στους Αιθίοπες και ο ελληνικός πολιτισμός, που είχε φτάσει ως εκεί, όπως προκύπτει, από μελέτες επιγραφών και νομισμάτων, που βρέθηκαν σε αρχαιολογικές ανασκαφές. Αυτό το μαρτυράει και μια παράδοση στους Αβησσυνούς που σύμφωνα μ' αυτήν είχε πάει στη χώρα αυτή και ο Μέγας Αλέξανδρος.

Χριστιανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο χριστιανισμός διαδόθηκε στην Αιθιοπία τον 4ο αιώνα από τον Έλληνα έμπορο Φρουμέντιο, που έγινε επίσκοπος της χώρας αυτής το 330. Στην Αιθιοπία διαδόθηκε και επικράτησε ο Μονοφυσιτισμός, που αποτελεί μέχρι σήμερα την επίσημη θρησκεία της χώρας. Πολλοί θεωρούν ότι οι Αιθίοπες είναι Κόπτες, αυτό όμως δεν ισχύει γιατί Κόπτες λέγονται μόνον οι Μονοφυσίτες της Αιγύπτου, ούτε υπάρχει ο όρος Κόπτης κάπου στην θρησκεία και στα γραπτά τους. Βρίσκει δε κανείς πολλά στοιχεία από την Παλαιά Διαθήκη στο τελετουργικό της λειτουργίας τους, όπως την χρήση μουσικών οργάνων και τυμπάνων που συνοδεύουν με χορευτικές κινήσεις. Κάτι άλλο κοινό επίσης είναι ότι κάνουν περιτομή στους άρρενες σε πολύ νεαρή ηλικία. Όλα αυτά τα στοιχεία προϋπήρχαν στην περιοχή και απλά ενσωματώθηκαν με την άφιξη του Χριστιανισμού. Η Αιθιοπία ήταν τόσο πολύ απομονωμένη από τον υπόλοιπο γνωστό μέχρι τότε κόσμο ως το 13ο αιώνα και γνώριζαν τόσο λίγα πράγματα γι' αυτήν, ώστε χρειάστηκε να γίνουν μεγάλες επιδρομές μουσουλμάνων στη χώρα, για να μάθουν ότι υπήρχε εκεί ένα Χριστιανικό κράτος.

Εξερεύνηση και χρόνια πριν την ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Πορτογάλοι πήγαν εκεί το 1490 καθώς αναζητούσαν δρόμο για τις Ινδίες. Από εκεί και έπειτα, για 200 χρόνια περίπου, οι Αιθίοπες βρίσκονταν σε συνεχείς πολέμους με τους Αιγυπτίους. Το 1855 αυτοκράτορας της Χώρας έγινε ο Θεόδωρος ο Γ', που ήρθε σε σύγκρουση με τους Άγγλους, που, θέλοντας να αναπτύξουν σε έκταση τα εδάφη της αυτοκρατορίας τους, επεδίωκαν την κυριαρχία της χώρας του. Ο στρατός του, όμως, μπροστά στην αριθμητική και υλική υπεροχή των Άγγλων υπέκυψε, η χώρα υποδουλώθηκε, αιχμαλωτίστηκαν τα δυο παιδιά του και ο ίδιος ο Θεόδωρος για να μην πιαστεί αιχμάλωτος, αυτοκτόνησε.

Τριάντα χρόνια αργότερα στην Αιθιοπία εισέβαλαν οι Ιταλοί, οι οποίοι όμως νικήθηκαν: συγκεκριμένα στην περίφημη μάχη της Άντοβα το 1896. Η σημασία της έγκειται στο ότι αποτελούσε την μόνη μη ευρωπαϊκή δύναμη που κατάφερε να νικήσει μια αποικιακή δύναμη κατά τον 19ο αιώνα.[4] Μετά από μια περίοδο ηρεμίας και μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, αυτοκράτορας έγινε ο Ρας Ταφάρι Μακόνεν, που για τον καιρό του ήταν καλός κυβερνήτης και η χώρα του έκανε σημαντικά βήματα προόδου. Λίγο πριν το Β' παγκόσμιο πόλεμο, το 1935, εισβάλλουν στη χώρα από τη Σομαλία τα φασιστικά στρατεύματα του Μπενίτο Μουσολίνι, που σκόπευε να κάνει τη χώρα ιταλική επαρχία. Τελικά η Αιθιοπία κατελήφθη μετά από οκτώ μήνες πολέμου, που τελικά κερδήθηκε χάρις στη χρήση αερίου μουστάρδας, που αποδεκάτισε τα αιθιοπικά στρατεύματα στη μάχη της λίμνης Ασάγκι. Η κατάληψη της Αιθιοπίας και μετατροπή της σε Ιταλική επαρχία ανακοινώθηκε στις 5 Μαΐου του 1936.

Ομόσπονδο κράτος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1952 η Αιθιοπία, μαζί με την ιταλική αποικία της Ερυθραίας, αποτέλεσε το ομόσπονδο κράτος της Αιθιοπίας. Η υποστήριξη, όμως από τον Χαϊλέ Σελασιέ μιας μικρής ομάδας πλούσιων γαιοκτημόνων που εκμεταλλευόντουσαν τη χώρα, δημιούργησε αντιπάθεια στο λαό, με αποτέλεσμα το φθινόπωρο του 1974 μια μεγάλη ομάδα κατώτερων αξιωματικών και υπαξιωματικών να επαναστάτησεε, να καθαιρέσει τον αυτοκράτορα Χαϊλέ Σελασιέ, να καταργήσει το θεσμό της κληρονομικής μοναρχίας και να εγκαθιδρύσει στρατιωτική κομμουνιστική χούντα που διατήρησε την εξουσία έως το 1987, εκτελώντας και φυλακίζοντας χιλιάδες, χωρίς δίκη[5].

Από το 1993 η Ερυθραία είναι ανεξάρτητο κράτος, στερώντας από την Αιθιοπία την έξοδο στη θάλασσα και μετατρέποντάς την σε μεσόγειο κράτος.

Στις επαναληπτικές βουλευτικές εκλογές (ο πρώτος γύρος είχε διεξαχθεί το 2005) και παράλληλες τοπικές εκλογές που διεξήχθησαν σε δύο γύρους, στις 13 Απριλίου και στις 20 Απριλίου του 2008, το κυβερνών κόμμα εξασφάλισε 38 επί συνόλου 39 εδρών που αποφασίστηκαν στις εκλογές για το Κοινοβούλιο και σχεδόν όλες τις έδρες στα τοπικά συμβούλια. Η Αντιπολίτευση δε συμμετείχε στις εκλογές του 2005, καταγγέλλοντας νοθεία.

Στις 12 Δεκεμβρίου του 2006 ο πρώην ηγέτης, Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ, κρίθηκε ένοχος για τη γενοκτονία την περίοδο της τρομοκρατίας που ίδιος και το καθεστώς του είχαν επιβάλει. To Μάιο του 2008 καταδικάστηκε ερήμην (ζούσε στη Ζιμπάμπουε την περίοδο εκείνη) σε θάνατο [6] από το Ανώτατο Δικαστήριο της Αντίς Αμπέμπα για γενοκτονία την περίοδο του «κόκκινου τρόμου» (1977-1978).

Τον Απρίλιο του 2009 συνελήφθησαν 35 άτομα, μέλη του κινήματος της 15ης Μαΐου, το οποίο καθοδηγείται από τον εξόριστο πολιτικό της αντιπολίτευσης, Μπεράνου Νέγκα, με την κατηγορία ότι σχεδίαζαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση με πραξικόπημα[7].

Τον Αύγουστο του 2012 ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χαϊλεμαριάμ Ντεσαλέ ανέλαβε προσωρινά την εξουσία, έπειτα από το θάνατο του Πρωθυπουργού Μέλες Ζενάουι.

Διοικητική Διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αιθιοπία διοικητικά χωρίζεται σε 11 περιφέρειες.

Περιφέρεια Πρωτεύουσα
Αντίς Αμπέμπα Αντίς Αμπέμπα
Αφάρ Ασάιτα
Αμχάρα Μπαχρ-Νταρ
Μπενισανγκούλ-Γκουμούζ Ασόσα
Ντήρε-Δάουα Ντήρε-Δάουα
Γκαμπέλα Γκαμπέλα
Χαράρ Χαράρ
Ομορίγια Αδάμα
Σομαλία Τζιτζίγκα
Τιγκράι Μεκέλε
ΝΕΕΛΠ1 Αουάσα

1. Νότια Έθνη, Εθνηκότητες και Λαϊκή Περιφέρεια

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 60 χρόνια (57,73 χρόνια οι άνδρες και 62,35 οι γυναίκες).[2]

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[2].

Προεδρική εκλογή 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μουλάτου Τεσόμε εξελέγη ομόφωνα πρόεδρος από το Κοινοβούλιο στις 7 Οκτωβρίου 2013[8] με τον μοναδικό βουλευτή της Αντιπολίτευσης Γκίρμα Σεϊφού από το κόμμα Ενότητα για Δημοκρατία και Δικαιοσύνη, να καλωσορίζει την εκλογή του. [8]


Βουλευτικές εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 23 Μαΐου 2010. Συνολικά 4.525 υποψήφιοι κατήλθαν για τις εκλογές , συμπεριλαμβανομένων και των 546 εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων: από αυτούς οι 1.349 ήταν μέλη του κυβερνώντος κόμματος EPRDF, ενώ οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι ήταν 4.[9] Το κυβερνών κόμμα του Μέλες Ζενάουι κέρδισε τις εκλογές με 499 έδρες. [10] Η κατάταξη των κομμάτων:

  • EPRDF: 499 έδρες
  • κόμματα προσκείμενα στην κυβέρνηση: 35 έδρες
  • κόμματα αντιπολίτευσης: 2 έδρες
Εγγεγραμμένοι:29.170.867[11]

Το κυβερνών EPRDF κέρδισε όλες εκτός από μία από τις 1.904 έδρες για τα περιφερειακά συμβούλια στις ταυτόχρονες περιφερειακές εκλογές. Στις 20 Ιουλίου απορρίφθηκε και η τελευταία ένσταση της αντιπολίτευσης, που είχε προσβάλει τα αποτελέσματα στο δικαστήριο.[12] Από την πλευρά τους, οι διεθνείς παρατηρητές έκαναν λόγο (Διεθνής Αμνηστία) για εκλογές που χαρακτηρίστηκαν από παραβιάσεις στην ελευθερία της έκφρασης και των κινήσεων της αντιπολίτευσης , όπως επίσης και την έλλειψη κάλυψης από τα ΜΜΕ. Δεν επιτράπηκε στον επικεφαλής των παρατηρητών της ΕΕ να έρθει στη χώρα.[13]

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε ομόφωνα στις 30 Ιουλίου του 2008 τον τερματισμό της αποστολής της δύναμης των κυανόκρανων, οι οποίοι επιτηρούσαν την διαμφισβητούμενη μεθόριο της Αιθιοπίας με την Ερυθραία.[14] Την ίδια περίοδο, η κυβέρνηση της Αντίς Αμπέμπα κατηγόρησε την Ασμάρα ότι υποθάλπτει τους Σομαλούς πειρατές, το Νοέμβριο του 2008.[15]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Central Statistical Agency of Ethiopia. «Απογραφή του 2007, προσωρινή (αρχείο σε μορφή pdf. http://www.csa.gov.et/pdf/Cen2007_prelimineray.pdf. Ανακτήθηκε στις 07-12-2008. 
  2. 2,0 2,1 2,2 CIA - The World Factbook - Ethiopia.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Απρίλιος 2012. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?sy=2011&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=644&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 21-8-2012. 
  4. Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, εκδ. Πατάκης, 2004, σελ.398
  5. * de Waal, Alex. 1991. Evil Days: Thirty Years of War and Famine in Ethiopia New York & London: Human Rights Watch. ISBN 1-56432-038-3
  6. in.gr, Σε θάνατο καταδικάστηκε ερήμην ο πρώην δικτάτορας της Αιθιοπίας Μενγκίστου, 26 Μαΐου 2008
  7. http://story.malaysiasun.com/index.php/ct/9/cid/b8de8e630faf3631/id/493988/cs/1/ Malaysian Sun], Alleged Ethiopian plot put down , 25 Απριλίου 2009.
  8. 8,0 8,1 Kussa, Mulugeta (7-10-2013). «Dr. Mulatu Teshome elected new President of Ethiopia». Ethiopian Radio and Television Agency. http://www.ertagov.com/news/index.php/component/k2/item/1684-dr-mulatu-teshome-elected-new-president-of-ethiopia. Ανακτήθηκε στις 7-10-2013. 
  9. "Number of Political Parties and Independent Candidates for Regional Councils /2010 General Election/" (accessed 16-5-2010)
  10. Unease over extent of ruling party's landslide in Ethiopia | World news | guardian.co.uk
  11. "Registered Voters for 2010 General Election /By Region/" (accessed 16-5-2010)
  12. Malone, Barry (20-7-2010). «Ethiopia court rejects final poll result challenge». Google News. http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE66J0RW20100720. Ανακτήθηκε στις 20-7-2010. 
  13. Amnesty International report 2011
  14. Ναυτεμπορική, ΟΗΕ: Τερματισμός αποστολής κυανόκρανων στη μεθόριο Αιθιοπίας-Ερυθραίας, 31 Ιουλίου 2008
  15. Ελεύθερος Τύπος, Αιθιοπία κατά Ερυθραίας για την πειρατεία, 29 Νοεμβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα