Υεμένη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 15°00′N 48°00′E / 15.00°N 48.00°E / 15.00; 48.00

Δημοκρατία της Υεμένης
الجمهورية اليمنية
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία της Υεμένης Εθνόσημο της Υεμένης
Εθνικός ύμνος: Ενωμένη Δημοκρατία
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Πληθυσμός
 • Συντεταγμένες
Σαναά
 
1.976.081[1]
15°21′N 44°12′E / 15.350°N 44.200°E / 15.350; 44.200 (Σαναά)
Επίσημες γλώσσες Αραβικά
Πολίτευμα Ημιπροεδρικό σύστημα
Αμπντ αλ-Ραμπ
Μανσούρ αλ-Χαντί

Αμπντ αλ-Ραμπ
Μανσούρ αλ-Χαντί

Μοχάμεντ Μπασιντάουα

Ενοποίηση
Ισχύον Σύνταγμα

22 Μαΐου 1990
16 Μαΐου 1991α

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

527.968 km2 (49η)
αμελητέο
1.746 km
1.906 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Πυκνότητα 

23.822.783[3] (50η) 
45,12 κατ./km2 (160η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

58,620 δισ. $[4] (82η)  
2.475 $[4] (137η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

26,236 δισ. $[4] (88η)  
1.108 $[4] (133η) 
ΔΑΑ (2013) 0,458 (160η) – χαμηλή
Νόμισμα Ριάλ Υεμένης (YER)
Ζώνη ώρας (UTC +3)
Internet TLD .ye

Κωδικός κλήσης

+967

α Τροποποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1994 και το Φεβρουάριο του 2001.

Η Δημοκρατία της Υεμένης είναι ένα κράτος στην Αραβική Χερσόνησο στη Νοτιοδυτική Ασία και αποτελεί κράτος της Μέσης Ανατολής. Συνορεύει με το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία. Δυτικά βρέχεται από την Ερυθρά θάλασσα και νότια από τον κόλπο του Άντεν.

Πρωτεύουσα είναι η Σαναά (1.976.081 κάτοικοι, εκτίμηση 2009) ενώ άλλες μεγάλες πόλεις είναι το Άντεν (671.162 κ), η Ταΐζ (539.454 κ.) και η Αλ Χοντέιντα (459.567 κ.).[1]

Η χώρα αποτελείται από μια χαμηλή παραλιακή ζώνη, στο βάθος της οποίας ορθώνονται ψηλές οροσειρές, χαμηλώνοντας προς τ' ανατολικά και καταλήγοντας σε στέπες και ερήμους. Την εσωτερική αυτή υψηλή χώρα (όρος Τζεμπέλ Χαντούρ, 3.760 μ. ύψος) διασχίζουν πολλές βαθιές κοιλάδες, γεμάτες από οάσεις. Η περιοχή αυτή βρίσκεται κάτω από την επίδραση των θερινών μουσώνων και δέχεται σημαντικές βροχοπτώσεις, τις μεγαλύτερες της Αραβικής χερσονήσου. Οι βροχοπτώσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες, ευνοούν τη βλάστηση και γι' αυτό η περιοχή ονομάστηκε "Ευδαίμων Αραβία", σ' αντίθεση από τη βόρεια ξηρή ερημική και βραχώδη περιοχή.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Υεμένη είναι μία από τις αρχαιότερες κοιτίδες πολιτισμού στην εγγύς Ανατολή. Μεταξύ του 12ου αιώνα π.Χ και του 6ου μ.Χ., η περιοχή αποτελούσε τμήμα των βασιλείων της Μίνα, του Σαβά και των Χιμιαριδών, τα οποία έλεγχαν το ισχυρό εμπόριο των μπαχαρικών. Αργότερα, ήταν κάτω από την εξουσία της Αιθιοπίας και της Περσίας.

Τον 7ο αιώνα οι μουσουλμάνοι χαλίφηδες εμφανίστηκαν καταλαμβάνοντας την περιοχή, ενώ μετά τη διάλυση του χαλιφάτου η πρώην βόρεια Υεμένη βρέθηκε κάτω από τον έλεγχο των ιμάμηδων διαφόρων δυναστειών, κυρίως της φυλής των Ζαίντι, οι οποίοι εγκαθίδρυσαν μία θεοκρατική πολιτική δομή που επιβίωσε μέχρι τη σύγχρονη ιστορία. Ο όρος ιμάμης έχει θρησκευτική σημασία, και οι σιίτες τον χρησιμοποιούν για να αναφερθούν στον γαμπρό του προφήτη Μωάμεθ, Αλί, τους γιους του Χασάν και Χουσεΐν, και τους γραμμικούς απογόνους τους, οι οποίοι θεωρούνται θεϊκοί κληρονόμοι του προφήτη.

Οι Αιγύπτιοι σουνίτες χαλίφηδες κατέλαβαν μεγάλο μέρος της βόρειας Υεμένης κατά τον 11ο αιώνα, ενώ τον 16ο και μετέπειτα τον 19ο αιώνα, η Υεμένη αποτέλεσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ενώ οι ιμάμηδες είχαν για διαστήματα τον έλεγχο και της νότιας Υεμένης.

Η σύγχρονη ιστορία της Υεμένης ξεκινάει το 1918, όταν η βόρεια Υεμένη έγινε ανεξάρτητη από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η περιοχή αυτή αποτέλεσε κράτος το 1962 αλλά η βρετανική αυτοκρατορία, η οποία κατείχε την περιοχή του Άντεν ως προτεκτοράτο τον 19ο αιώνα, αποχώρησε το 1967 από την περιοχή της νότιας Υεμένης. Το 1970 η νότια κυβέρνηση υιοθέτησε ένα κομμουνιστικό κυβερνητικό σύστημα, και τελικά οι δύο χώρες ενώθηκαν επίσημα στο σημερινό κράτος της Υεμένης στις 22 Μαίου του 1990.

Γεωγραφία και Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Υεμένης
Επαρχία Τιχάμα: παράλια στην Ερυθρά θάλασσα.
"Δρακόδεντρο" στη νήσο Σοκότρα.
'Αποψη της ορεινής πόλης 'Ιμπ. Η εξαιρετική παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τα όμορφα φυσικά τοπία της χώρας θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν τουριστικά πολύ περισσότερο απ'ότι σήμερα.

Η Υεμένη βρίσκεται στα Ν.Δ. της αραβικής χερσονήσου. Βρέχεται από την Αραβική θάλασσα και τον κόλπο του Άντεν στα νότια και την Ερυθρά Θάλασσα στα δυτικά. Συνορεύει με την Σαουδική Αραβία στα βόρεια και το Ομάν στα ανατολικά. Υπάρχουν μια σειρά από νησιά όπως η Σοκότρα, τα νησιά Καμαράν, Χανίς και Περίμ. Έως πρόσφατα τα σύνορα με την Σαουδική Αραβία στην αχανή έρημο ήταν αδιευκρίνιστα.

Η χώρα περιλαμβάνει τέσσερις γεωγραφικές περιοχές. Στα δυτικά η περιοχή "Τιχάμα" αποτελείται από πολύ ζεστές και άνυδρες παραλιακές πεδιάδες και λιμνοθάλασσες που βρίθουν από κουνούπια φορείς της ελονοσίας.

Τα δυτικά υψίπεδα έχουν πολύ πιο ευχάριστο κλίμα και είναι πράσινα και καλλιεργήσιμα καθώς εκεί πέφτουν οι περισσότερες βροχές σε όλη την αραβική χερσόνησο: αυτός είναι και ο λόγος που οι Ρωμαίοι αποκάλεσαν την Υεμένη "ευδαίμονα Αραβία".

Τα κεντρικά υψίπεδα αποτελούν ένα μεγάλο οροπέδιο που κυμαίνεται από 2.000 μ. σε 3,666 μ. σε υψόμετρο. Η θερμοκρασία εδώ μπορεί να είναι 30° κελσίου το πρωΐ και 0° κελσίου τη νύχτα. Εδώ βρίσκεται και η πρωτεύουσα Σαναά.

Στα ανατολικά το υψόμετρο πέφτει και εδώ βρίσκεται τμήμα της τεράστιας ερήμου "Ρουμπ αλ Χάλι" που κατοικείται από Βεδουίνους νομάδες που εκτρέφουν καμήλες.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα παραδοσιακά χειροποίητα μαχαίρια "τζαμπία" που οι περισσότεροι άνδρες κρεμούν στην ζώνη τους.
Η πρωτεύουσα Σαναά διατηρεί την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της.
Πολυόροφες παραδοσιακές κατοικίες απο πηλό στην πόλη Σιμπάμ της επαρχίας Χαδραμαούτ.

Η Υεμένη είναι από τις φτωχότερες αραβικές χώρες με ποσοστό ανεργίας 40% (2007) και ταχύτατη αύξηση του πληθυσμού. Η οικονομία εξαρτάται κυρίως από τα μικρά αποθέματα πετρελαίου που υπολογίζεται να έχουν εξαντληθεί το 2017. Υπάρχουν αποδεδειγμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και η πρώτη μονάδα παραγωγής υγροποιημένου αερίου άρχισε να λειτουργεί το 2009. Η εκτεταμένη διαφθορά αποτελεί βασικό ανασταλτικό παράγοντα επενδυτικής δραστηριότητας.

Στην παραλιακή ζώνη Τιχάμα καλλιεργείται σησάμι, βαμβάκι, καπνός, φοινικόδεντρα και ρύζι. Στις δυτικές πλαγιές της οροσειράς και μέχρι ύψους 2.000 μ., καλλιεργείται καφές, στις οάσεις δε των κοιλάδων και την εσωτερική χώρα, σιτηρά, οπωροφόρα, συκιές και αμπέλια. Από διάφορα δε αυτοφυή φυτά εξάγεται το αραβικό κόμμι, βάλσαμο και λιβάνι. Το σπουδαιότερο από τα προϊόντα της Υεμένης είναι ο καφές, που παράγεται σε πολύ καλή ποιότητα και καλλιεργείται στην παραλιακή περιοχή της Μόκας, μέχρι τις υψηλές οροσειρές. Από το λιμάνι της Μόκας γίνεται και η εξαγωγή του περίφημου καφέ και των άλλων προϊόντων της χώρας. Η Υεμένη παράγει και λουλάκι (ινδικόν). Στην Ερυθρά θάλασσα αλιεύονται και μαργαριτάρια.

Λόγω της οικονομικής κατάστασης οι Γιεμενίτες μεταναστεύουν και υπάρχουν μεγάλες κοινότητες αποδήμων στις γειτονικές χώρες, την Ινδονησία, το Πακιστάν, τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Τα εμβάσματα των μεταναστών προς την πατρίδα τους είναι σημαντικότατη πηγή συναλλάγματος. Ο τουρισμός είναι υπολογίσιμη πηγή εισόδων αλλά πολύ μικρότερος από ότι θα μπορούσε να είναι λόγω της έλλειψης υποδομής και της κατάστασης ανασφάλειας σε πολλές περιοχές της χώρας.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχηγός Κράτους είναι ο Πρόεδρος. Στο ύπατο αξίωμα σήμερα υπηρετεί προσωρινά από το Φεβρουάριο του 2012 είναι ο Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί. Πρωθυπουργός είναι ο Μοχάμεντ Μπασιντάουα από τις 10 Δεκεμβρίου 2011. Το δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Ο επί δύο δεκαετίες (1990-2012) πρόεδρος, Αλί Αμπντουλάχ Σαλέχ ήρθε αντιμέτωπος με μία μεγάλη εξέγερση του λαού το 2011.

Προεδρικές εκλογές 2012[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προεδρικές εκλογές έγιναν στις 21 Φεβρουαρίου 2012. Ο μοναδικός υποψήφιος ήταν ο υπηρεσιακός πρόεδρος Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί, ο οποίος εξελέγη και ορκίστηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2012.[5]


Πρόεδρος, 21 Φεβρουαρίου 2012
Υποψήφιοι – Κόμματα στα οποία πρόσκεινται Ψήφοι %
Αμπντ Ραμπούχ Μανσούρ Χαντί – Γενικό Κογκρέσο του Λαού 6.621.921 99,80
Σύνολο ψήφων (συμμετοχή 64,78%) 6.635.192 100,00
Εγγεγραμμένοι 10.243.364  
Πηγή: Le Figaro

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτοικοι είναι Άραβες και η επίσημη γλώσσα είναι τα αραβικά. Το προσδόκιμο ζωής υπολογίστηκε το 2013 στα 64,47 χρόνια για τον συνολικό πληθυσμό (66,65 έτη οι γυναίκες και 62,39 έτη οι άνδρες)[3].

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα