Κροατία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 45°15′00″N 15°28′00″E / 45.25°N 15.4667°E / 45.25; 15.4667

Δημοκρατία της Κροατίας
Republika Hrvatska
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία της Κροατίας Εθνόσημο της Κροατίας
Εθνικός ύμνος: Lijepa naša Domovino
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
Η θέση της Κροατίας (πράσινο)
στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (σκούρο γκρι)
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Ζάγκρεμπ
 
45°48′00″N 15°58′00″E / 45.8°N 15.9667°E / 45.8; 15.9667 (Ζάγκρεμπ)
Επίσημες γλώσσες Κροατικά
Πολίτευμα Δημοκρατία
Ίβο Γιοσίποβιτς
Ζόραν Μιλάνοβιτς

Ανεξαρτησία
• Από την Γιουγκοσλαβία
Ισχύον Σύνταγμα


1991

22 Δεκεμβρίου 1990 (αναθεωρήθηκε το 2000 και το 2001)

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

56.542 km2 (126η)
0,2
1.982 km
5.835 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

4.489.409[1] (117η) 
4.290.612[2]  
78 κατ./km² (119η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

79,306 δισ. $[3] (73η)  
17.876 $[3] (49η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

61,724 δισ. $[3] (64η)  
13.913 $[3] (43η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,805 (47η) – πολύ υψηλή
Νόμισμα Κούνα (kn) (HRK)
Ζώνη ώρας
 • Θερινή ώρα
CET (UTC +1)
(UTC +2)
Internet TLD .hr

Κωδικός κλήσης

+385

Η Κροατία (κροατικά: Hrvatska / Χρβάτσκα), της οποίας η επίσημη ονομασία είναι Δημοκρατία της Κροατίας (κροατικά: Republika Hrvatska / Ρεπούμπλικα Χρβάτσκα), είναι μία δημοκρατική χώρα στην νότιο-ανατολική Ευρώπη, και συνορεύει στα βόρεια με την Ουγγαρία και την Σλοβενία, στα ανατολικά με την Σερβία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενώ στην νότια άκρη της με το Μαυροβούνιο. Στο δυτικό της τμήμα βρέχεται από την Αδριατική θάλασσα η οποία αποτελεί έτσι τα φυσικά της σύνορα.

Η πρωτεύουσά της και έδρα της κυβερνήσεως είναι με ένα περίπου εκατομμύριο κατοίκους το Ζάγκρεμπ, το οποίο είναι σημαντικός συγκοινωνιακός κόμβος και το οικονομικό όπως και το ακαδημαϊκό κέντρο της. Άλλες σημαντικές πόλεις της Κροατίας είναι η Ριέκα, η Πούλα, το Σπλιτ και το Ντούμπροβνικ.

Οι Κροάτες έφθασαν στην περιοχή της σημερινής Κροατίας στις αρχές του 7ου αιώνα μ.Χ. Οργάνωσαν το κράτος τους σε δύο δουκάτα από τον 9ο αιώνα. Ο Τόμισλαβ έγινε ο πρώτος βασιλιάς το 925, αναβιβάζοντας την Κροατία στο καθεστώς του βασιλείου. Το Βασίλειο της Κροατίας διατήρησε την κυριαρχία του σχεδόν για δύο αιώνες, φθάνοντας στο απόγειό του κατά τη βασιλεία των Βασιλιάδων Πέτερ Κρέζιμιρ και Ντμίταρ Ζβόνιμιρ. H Kροατία συνήψε μία προσωπική ένωση με την Ουγγαρία το 1102. Το 1527 για να αντιμετωπίσει την Οθωμανική απειλή το Κροατικό κοινοβούλιο εξέλεξε στον Κροατικό θρόνο το Φερδινάνδο Α΄ του Οίκου των Αψβούργων. Το 1918, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Κροατία περιελήφθη στο βραχύβιο Κράτος των Σλοβένων, Κροατών και Σέρβων, που μετατράπηκε στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου υπήρξε ένα φασιστικό Κροατικό κράτος-μαριονέτα. Μετά τον πόλεμο η Κροατία έγινε ιδρυτικό μέλος και ομόσπονδο συστατικό μέρος του σοσιαλιστικού κράτους της Δεύτερης Γιουγκοσλαβίας. Τον Ιούνιο του 1991 η Κροατία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της, που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς. Ο Κροατικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας διεξήχθη με επιτυχία τα τέσσερα χρόνια που ακολούθησαν την ανακήρυξη.

Ο τομέας των υπηρεσιών επικρατεί στην οικονομία της Κροατίας, ακολουθούμενος από το βιομηχανικό τομέα και τη γεωργία. Ο τουρισμός είναι σημαντική πηγή εισοδήματος το καλοκαίρι, με την Κροατία να είναι ο 18ος δημοφιλέστερος τουριστικός προορισμός στον κόσμο. Το κράτος ελέγχει μέρος της οικονομίας με σημαντικές δημόσιες δαπάνες. Η Ευρωπαϊκή ένωση είναι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Κροατίας. Από το 2000 η Κροατική κυβέρνηση έχει επενδύσει στις υποδομές, στους δρόμους και τις εγκαταστάσεις μεταφοράς κατά μήκος των Πανευρωπαϊκών διαδρόμων. Εσωτερικές πηγές παρέχουν σημαντικό μέρος της ενέργειας της Κροατίας και το υπόλοιπο εισάγεται. Η Κροατία παρέχει καθολικό σύστημα υγείας και δωρεάν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ υποστηρίζει τον πολιτισμό μέσω πολλών δημόσιων ιδρυμάτων και εταιρικών επενδύσεων στα μέσα ενημέρωσης και τις εκδόσεις. Η χώρα περηφανεύεται για την πολιτιστική, καλλιτεχνική και επιστημονική συνεισφορά της στον κόσμο καθώς και για την κουζίνα, τα κρασιά και τα αθλητικά της επιτεύγματα.

Η Κροατία είναι μεταξύ άλλων μέλος στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και στην Συνθήκη Ελεύθερου Εμπορίου της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA). Το κράτος στόχευε στην ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2004, και έγινε το 28ο μέλος της την 1 Ιουλίου 2013. Τον Απρίλιο του 2009 έγινε μέλος του ΝΑΤΟ. Η Κροατία ως το τέλος του 2009 κατέχει το αξίωμα της μη μόνιμης χώρας-μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στη χώρα, θεμελιώθηκε το Μάιο του 2009 η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής βιοαερίου στην Ευρώπη[4].

Στις 14 Απριλίου 2013 διεξήχθησαν οι πρώτες ευρωεκλογές στη χώρα με τη χαμηλότερη συμμετοχή στην εκλογική ιστορία της χώρας (20,8%).[5] Η Κροατική Δημοκρατική Ένωση και οι σύμμαχοί της κέρδισαν ισχνή πλειοψηφία με 6 έδρες έναντι 5 για τους Σοσιαλδημοκράτες και τους συμμάχους τους και 1 για το Εργατικό Κόμμα.

Φυσική γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κροατία βρίσκεται στην ανατολική ακτή της Αδριατικής θάλασσας. Στην έκταση της στεριάς της ανήκουν ένα τμήμα των Διναριδών και ένα τμήμα της Πανονίας. Η χώρα βρίσκεται στον συνοριακό χώρο ανάμεσα στην κεντρική και τη νότια Ευρώπη. Από πολιτισμική άποψη η Κροατία βρισκόταν πάντοτε στη συνοριακή γραμμή μεταξύ δυτικοευρωπαϊκών και ανατολίτικων επιρροών.

Σύνορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Κροατίας

Η κρατική έκταση της Κροατίας περιλαμβάνει περίπου 87.700 τ.χλμ, από τα οποία τα 56.592 τ.χλμ βρίσκονται στη στεριά και τα 31.067 τ.χλμ στη θάλασσα. Λόγω τις εδαφικής θέσεως της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης περιορίζεται η κρατική έκταση της Κροατίας σ' ένα βόρειο τμήμα στεριάς και μιας μακριάς παραλιακής λωρίδας, τα οποία ενώνονται μονάχα στα βορειοδυτικά μεταξύ τους. Το νοτιότερο τμήμα της παραλιακής περιοχής (ο τόπος γύρω από το Ντούμπροβνικ ως τα σύνορα για το Μαυροβούνιο) χωρίζεται από την υπόλοιπη Κροατία σ' ένα πλάτος των τριών περίπου χιλιομέτρων από την κοινότητα Νέουμ.

Το συνολικό μήκος των ηπειρωτικών συνόρων της Κροατίας ανέρχεται στα 2.197 χλμ, από τα οποία πέφτουν 670 χλμ στα σύνορα με την Σλοβενία, 329 χλμ στα σύνορα με την Ουγγαρία, 932 χλμ στα σύνορα με την Βοσνία και Ερζεγοβίνη, 241 χλμ στα σύνορα με την Σερβία και 25 χλμ σ' αυτά με το Μαυροβούνιο. Στην βόρεια Αδριατική θάλασσα τέμνονται τα κροατικά με τα ιταλικά χωρικά ύδατα με αποτέλεσμα η Σλοβενία να μην έχει πρόσβαση σε διεθνή ύδατα. Το μήκος της κροατικής παραλιακής γραμμής στην Αδριατική θάλασσα ανέρχεται στα 1.778 χλμ, με τις παραλιακές γραμμές των νησιών 6.176 χλμ.

Ζώνες τοπίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανάλογα με τα σχήματα των γεωλογικών αναγλύφων και τις κλιματικές ζώνες ,μπορεί η Κροατία να χωριστεί σε τρεις ζώνες τοπίων. Αυτός ο χωρισμός αντικατοπτρίζεται μερικώς στον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, που ζούνε σ' αυτές.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κροατία
Ανάπτυξη πληθυσμού στην Κροατία (1992-2003)

Ο πληθυσμός της Κροατίας εκτιμάται για το 2013 σε 4.475.611 κατοίκους[1]. Έχει σταθεροποιηθεί την τελευταία δεκαετία. Οι κάτοικοι της χώρας είναι κατά πλειοψηφία Κροάτες και υπάρχουν και μειονότητες Σέρβων, Βόσνιων Μουσουλμάνων, Ούγγρων και Ιταλών. Η επικρατούσα θρησκεία είναι η Ρωμαιοκαθολική.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 76,2 χρόνια (72,6 χρόνια οι άνδρες και 80 οι γυναίκες).[1]

Πόλεις και κωμοπόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επίσημη γλώσσα της Κροατίας είναι η Κροατική, η οποία είναι μία σλαβική γλώσσα βασιζόμενη στη Στοκαβιανή διάλεκτο. Γράφεται με το λατινικό αλφάβητο. Σε κάποια τμήματα της Ιστρίας και των Δαλματικών ακτών χρησιμοποιούνται και τα Ιταλικά.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος της χώρας είναι από τις 18 Φεβρουαρίου 2010 ο Ίβο Γιοσίποβιτς. Το 2008, ο πρωθυπουργός Ίβο Σάναντερ απέλυσε τους υπουργούς Εσωτερικών και Δικαιοσύνης αλλά και τον αρχηγό της Αστυνομίας, έπειτα από τη δολοφονία από τη μαφία της 26χρονης Ιβάνα Χοντάκ, κόρης ενός επιφανούς δικηγόρου.[6] Ο Σάναντερ παραιτήθηκε το 2009 και τον διαδέχθηκε η Γιαντράνκα Κοσόρ, της οποίας ο διορισμός εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο στις 6 Ιουλίου.

Τουρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O τουρισμός στην Κροατία είναι μια αρκετά αναπτυγμένη βιομηχανία. Πολλοί τουρίστες την επισκέπτονται για να γνωρίσουν την εκτεταμένη ακτογραμμή και τις καλοδιατηρημένες παραλιακές Αναγεννησιακές πόλεις της χώρας. Το 2005 η Κροατία δέχτηκε 10 εκατομμύρια και το 2008 11,26 εκατομμύρια τουρίστες. Το εσωτερικό της χώρας, με την εξαίρεση της πρωτεύουσας Ζάγκρεμπ, της πρώην Μπαρόκ πρωτεύουσας Βαράζντιν και μιας πληθώρας μεσαιωνικών κάστρων, έχει λιγότερα τουριστικά αξιοθέατα. Οκτώ περιοχές στη χώρα έχουν ανακηρυχθεί εθνικά πάρκα και το τοπίο στις περιοχές αυτές τυχαίνει ιδιαίτερης προστασίας από την ανάπτυξη. Πολλές εταιρείες διαθέτουν στολίσκους θαλαμηγών σε διάφορες περιοχές της ακτογραμμής, που είναι επίσης δημοφιλής στους δύτες. Σήμερα η χώρα διαφημίζεται με το σύνθημα ΄΄ Η Μεσόγειος Όπως Ήταν Κάποτε ΄΄.

Ο Κροατικός Οργανισμός Τουρισμού έχει χωρίσει την Κροατία σε οκτώ τουριστικές περιοχές.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χερσόνησος της Ιστρίας έχει πολλά σημαντικά ενδιαφέροντα. Η δυτική της ακτή έχει πολλές ιστορικές πόλεις χρονολογούμενες από τα Ρωμαϊκά χρόνια, όπως η πόλη του Ούμαγκ, που φιλοξενεί το ετήσιο Κροατικό τουρνουά τένις σε χωμάτινο γήπεδο. Η πόλη του Πόρετς είναι διάσημη για την προστατευόμενη από την UNESCO Ευφρασιανή Βασιλική, που περιλαμβάνει τα περίφημα ψηφιδωτά του 6ου αιώνα, που απεικονίζουν παλιά Βυζαντινή τέχνη. Εξ άλλου στο πολεοδομικό σχέδιο φαίνεται ακόμα η αρχαιορωμαϊκή φρουριακή δομή. Οι κεντρικοί δρόμοι είναι ο Decumanus και ο Cardo Maximus, διατηρούμενοι ακόμη στην αρχική τους μορφή. Το Μάραφορ είναι μια Ρωμαϊκή πλατεία με δύο κολλητούς ναούς. Ένας από αυτούς χτισμένος τον 1ο αιώνα μ.Χ. είναι αφιερωμένος στον Ποσειδώνα. Εδώ έχουν διατηρηθεί λίγα σπίτια από τη Ρομανική περίοδο και μπορούμε να δούμε ωραία Βενετικά Γοτθικά ανάκτορα. Αρχικά Γοτθική Φραγκισκανή εκκλησία χτισμένη το 13ο αιώνα, η αίθουσα Dieta Istriana, αναδιαμορφώθηκε σε ρυθμό Μπαρόκ το 18ο αιώνα.

Η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής Πούλα έχει ένα από τα καλύτερα διατηρημένα Αμφιθέατρα στον κόσμο, που χρησιμοποιείται ακόμα για φεστιβάλ και εκδηλώσεις. Περιβάλλεται από μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, θέρετρα, κάμπινγκ και αθλητικές εγκαταστάσεις. Σε μικρή απόσταση με βάρκα είναι το εθνικό πάρκο Μπριούνι, που το έχουν επισκεφθεί πολλοί ηγέτες του κόσμου, όταν ήταν η θερινή κατοικία του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο. Ρωμαϊκές επαύλεις και ναοί ακόμη βρίσκονται θαμμένοι στα χωράφια και κατά μήκος των ακτών δεκάδων γύρω ψαράδικων και αγροτικών χωριών. Τα παράκτια νερά προσφέρουν παραλίες, ψάρεμα, υποθαλάσσια παρατήρηση ναυαγίων αρχαίων Ρωμαϊκών πλοίων και πολεμικών πλοίων του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, καταδύσεις και ιστιοπλοΐα σε παρθένους κολπίσκους και νησιά μικρά και μεγάλα. Η Πούλα είναι το τέρμα της κυκλικής διαδρομής EuroVelo9, που οδεύει από το Γκντανσκ στη Βαλτική Θάλασσα μέσω της Πολωνίας, Τσεχίας, Αυστρίας, Σλοβενίας και Κροατίας. Η πόλη του Ρόβινι περιλαμβάνει καλοσχεδιασμένες παραλιακές περιοχές με πολλούς μικρούς κόλπους, κρυμμένους από πυκνή βλάστηση, ελεύθερες για γυμνιστές. Αν και οι παραλίες δεν είναι χαρακτηρισμένες ως παραλίες γυμνιστών, πολλοί επιλέγουν να απολαύσουν τη θάλασσα και τον ήλιο με αυτό τον τρόπο με τη συγκρατημένη ανοχή των άλλων κολυμβητών.

Η ενδοχώρα είναι πιο ήσυχη, πολύ πράσινη και δασωμένη, με δεκάδες χωριά χτισμένα με πέτρα και σκαρφαλωμένα σε λόφους, όπως το Μότοβουν. Ο ποταμός Μίρνα κυλάει πίσω από το λόφο και στην άλλη πλευρά του ποταμού είναι το διάσημο δάσος Μότοβουν, μια περιοχή περίπου 10 τετραγωνικών χιλιομέτρων στην κοιλάδα του ποταμού Μίρνα, από την οποία 280 εκτάρια (2,8 τ.χ. ) προστατεύονται ειδικά. Αυτή η περιοχή διαφέρει τελείως όχι μόνο από τα διπλανά δάση, αλλά επίσης και από εκείνα ολόκληρης της γύρω καρστικής περιοχής λόγω της άγριας ζωής της, του υγρού εδάφους και της πλούσιας και πολύτιμης ασπρόμαυρης τρούφας ( Τuber magnatum), που ευδοκιμεί εκεί. Καθώς αυτός ο μύκητας αναπτύσσεται υπογείως συλλέγεται με τη βοήθεια ειδικά εκπαιδευμένων σκυλιών. Από το 1999 το Μότοβουν φιλοξενεί το διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Μότοβουν για ανεξάρτητες και πρωτοποριακές ταινίες από τις Η.Π.Α. και την Ευρώπη. Το Γκρόζνιαν, άλλη ωραία κωμόπολη-λόφο, φιλοξενεί ένα πετυχημένο φεστιβάλ τζαζ τριών εβδομάδων κάθε Ιούλιο.

Kβαρνέρ και Υψίπεδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία από τις πιο διαφορετικές περιοχές, ολόκληρος ο κόλπος Κβαρνέρ προσφέρει εντυπωσιακό τοπίο, με ψηλά βουνά ακριβώς δίπλα στη θάλασσα, πάνω από δώδεκα μεγάλα νησιά. Τα τουριστικά θέρετρα εκτείνονται από τις παραλιακές πόλεις Οπατίγια και Λόβραν με την αίσθηση τους της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορικής παρακμής, αποκτούν ξανά την προγενέστερη σημασία τους. Η Οπατίγια είναι το παλιότερο τουριστικό θέρετρο στην Κροατία, με την τουριστική της παράδοση να ξεκινά από το 19ο αιώνα. Οι πρώην Βενετικές νησιώτικες πόλεις Ραμπ και Λόσιν είναι δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί. Το νησί Ραμπ είναι πλούσιο σε πολιτιστική κληρονομιά και πολιτιστικά-ιστορικά μνημεία που το καθιστούν δημοφιλή προορισμό για διακοπές. Το Ραμπ είναι επίσης γνωστό ως πρωτοπόρο του γυμνισμού μετά την επίσκεψη του Βασιλιά Εδουάρδου Η΄ και της Κυρίας Ουόλις Σίμπσον. Το νησί είναι σήμερα πολύ δημοφιλές για τουρίστες και οικογένειες για την ωραία του φύση, τις παραλίες, την κληρονομιά και πολλές εκδηλώσεις, ιδιαίτερα το τουρνουά μεσαιωνικού τόξου του Ραμπ και το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ του Ραμπ – Rapska Fjera. Με περίπου 2600 ώρες ηλιοφάνειας το χρόνο, το νησί Λόσινι έχει γίνει δημοφιλής προορισμός για Σλοβένους , Γερμανούς και Ιταλούς τουρίστες τους καλοκαιρινούς μήνες. Η μέση υγρασία του αέρα είναι 70% και η μέση θερμοκρασία το καλοκαίρι 24οC και 7οC το χειμώνα.

Οι ενδότερες περιοχές Γκόρσκι Κόταρ, Βέλεμπιτ και Λίκα έχουν μεγάλες εκτάσεις παρθένας φύσης, με βουνοκορφές, δάση και λειβάδια, πολλά είδη ζώων, όπως αρκούδες και τα εθνικά πάρκα του Ρίσνιακ και των Λιμνών Πλίτβιτσε. Το Εθνικό Πάρκο Λιμνών Πλίτβιτσε βρίσκεται στο οροπέδιο Πλίτβιτσε, που περιβάλλεται από τρία βουνά, τμήμα των Δειναρικών Αλπεων : το όρος Πλιεσέβιτσα (κορυφή Γκόρνια Πλιεσέβιτσα 1640 μ.), το όρος Μάλα Καπέλα (κορυφή Σελίσκι Βρχ 1280 μ.) και Μέντβεντακ (884 μ.). Το εθνικό Πάρκο περιέχει καρστικούς βράχους, κυρίως δολομίτες και ασβεστόλιθους με σχετικές λίμνες και σπήλαια και από αυτά έχει προέλθει o πολύ ξεχωριστός χαρακτήρας των λιμνών του. Οι λίμνες χωρίζονται από φυσικά φράγματα τραβερτίνη, που εναποτίθεται από τη δράση βρυών, φυκών και βακτηρίων. Τα επιστρωμένα φυτά και βακτήρια συσσωρεύονται το ένα πάνω στο άλλο, σχηματίζοντας φράγματα τραβερτίνη που αυξάνονται με ρυθμό περίπου 1 εκ. το χρόνο. Οι δεκαέξι λίμνες χωρίζονται σε ένα υψηλότερο και ένα χαμηλότερο σύμπλεγμα, που σχηματίζονται από την απορροή από τα βουνά, κατεβαίνοντας από ένα υψόμετρο 636 στα 503 μέτρα σε μια απόσταση περίπου οκτώ χιλιομέτρων, με κατεύθυνση από βορρά προς νότο.

Oι λίμνες καλύπτουν συνολικά μια έκταση περίπου δύο τ.χ. με το νερό που εκρέει από τη χαμηλότερη λίμνη να σχηματίζει τον Ποταμό Κόρανα. Οι λίμνες διακρίνονται για τα χρώματά τους, που ποικίλουν από γαλάζιο σε πράσινο, γκρίζο ή μπλε. Τα χρώματα αλλάζουν διαρκώς εξαρτώμενα από την ποσότητα των ορυκτών ή των οργανισμών στο νερό και τη γωνία του ηλιακού φωτός. Οι λίμνες χωρίζονται στις 12 Ανω Λίμνες (Gornja jezera) και τις τέσσερις Κάτω Λίμνες (Donja jezera). Κάτω από τους καταρράκτες από τραβερτίνη αναπτύσσεται συχνά το βρύο Κρατόνευρον, που επιστρώνεται με τραβερτίνη και νέα βρύα αναπτύσσονται, πρώτα σχηματίζεται ένα βραχάκι αλλά αργότερα κάτω από αυτό σχηματίζεται μια σπηλαιοροφή. Αν το νερό συνεχίσει να ρέει το σπήλαιο γίνεται σταδιακά μεγαλύτερο. Υπάρχουν επίσης ασβεστολιθικά σπήλαια. Στην περιοχή ζει επίσης μια ευρύτατη ποικιλία ζώων και πτηνών. Σπάνια πανίδα όπως η Ευρωπαική καφέ αρκούδα, ο λύκος, ο αετός, η κουκουβάγια, ο λύγκας, η αγριόγατα και ο αγριόκουρκος βρίσκονται εδώ, μαζί με πολλά πιο συνηθισμένα είδη.

Δαλματία - Ζαντάρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή η περιοχή είναι ο παράδεισος της ιστιοπλοίας. Το Εθνικό Πάρκο Κορνάτι έχει εκατοντάδες κυρίως ακατοίκητων νησιών. Το Κορνάτ, το μεγαλύτερο από τα νησιά, με συνολική έκταση 32,5 τ.χ. αποτελεί τα δύο τρίτα της χερσαίας έκτασης του πάρκου. Αν και το νησί έχει μήκος 25,2 χλμ., το πλάτος του δεν ξεπερνά τα 2,5 χλμ. H διαχείριση του πάρκου γίνεται από την πόλη Μούρτερ, στο ομώνυμο νησί και συνδέεται με την ηπειρωτική χώρα με μία κρεμαστή γέφυρα.

Το Ζαντάρ, η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής, απέκτησε την αστική του δομή τη Ρωμαϊκή εποχή. Τα χρόνια του Ιούλιου Καίσαρα και του Αυτοκράτορα Αυγούστου η πόλη οχυρώθηκε και χτίστηκαν τα τείχη με πύργους και πύλες. Στη δυτική πλευρά της πόλης ήταν η αγορά, η βασιλική και ο ναός, ενώ έξω από την πόλη ήταν το αμφιθέατρο και νεκροταφεία. Το υδραγωγείο που υδροδοτούσε την πόλη διατηρείται εν μέρει. Μέσα στην αρχαία πόλη είχε αναπτυχθεί μια μεσαιωνική πόλη με σειρά εκκλησιών και μοναστηριών.

Η ενδοχώρα έχει ανάκατα πεδιάδες και βουνά, με κυριο αξιοθέατο το εντυπωσιακό φαράγγι Πακλένιτσα. Το Εθνικό Πάρκο Πακλένιτσα δέχεται τις περισσότερες επισκέψεις από τους χώρους ορειβασίας της Κροατίας και είναι ο μεγαλύτερος τέτοιος χώρος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. H στενή εγγύτητα της θάλασσας χαρίζει σε αυτό το χώρο ορειβασίας ιδιαίτερη γοητεία, κάνοντας τη Ριβιέρα Πακλένιτσα ιδεώδες μέρος για το συνδυασμό ορειβασίας, πεζοπορίας και θαλάσσιων σπορ.

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 360 εξοπλισμένες και βελτιωμένες διαδρομές με διάφορα επίπεδα δυσκολίας και μήκη μέσα στους χλωρους ορειβασίας του Πακλένιτσα, έτσι κάθε ορειβάτης μπορεί να βρει ότι του αρέσει. Η κύρια ορειβατική εποχή ξεκινά την άνοιξη και συνεχίζεται μέχρι το τέλος του φθινοπώρου. Η περιοχή του πάρκου περιλαμβάνει 150-200 χλμ. μονοπατιών, από εκείνα που προορίζονται για τουρίστες, που οδηγούν από το Φαράγγι Βελίκα Πακλένιτσα στο σπήλαιο Μανίτα πετς, στη δασική αγροικία Λουγκάρνιτσα και το ορεινό καταφύγιο, μέχρι εκείνα που προορίζονται για ορειβάτες και οδηγούν στις ψηλότερες κορυφές του Βέλεμπιτ. Τα μονοπάτια στο Πάρκο σηματοδοτούνται με πινακίδες και ορειβατικές θέσεις.

Το νησί Παγκ έχει μια από τις μεγαλύτερες ζώνες διασκέδασης στην Ευρώπη, στις πόλεις Νοβάλια και Ζρτσε. Αυτές οι παραλίες είναι πασίγνωστοι Κροατικοί καλοκαιρινοί προορισμοί για τους θαμώνες των πάρτι, με πολλές νον-στοπ ντισκοτέκ και μπητς μπαρ που λειτουργούν τους καλοκαιρινούς μήνες. Χαρακτηρίζεται από τακτικές συναυλίες διεθνώς γνωστών συγκροτημάτων και ντι-τζέι ηλεκτρονικής μουσικής στην κορύφωση του Κροατικού καλοκαιριού τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Το Ζρτσε είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στους νεαρούς κλάμπερ, ενώ άλλες βοτσαλωτές και αμμώδεις παραλίες στο νησί είναι περισσότερο οικογενειακές και είναι μεταξύ των πάνω από 100 παραλίες Γαλάζιας Σημαίας στην Κροατία.

Δαλματία - Σίμπενικ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή είναι άλλη μια δημοφιλής περιοχή για ιστιοπλοΐα, διάσπαρτη με νησιά, και επικεντρωμένη γύρω από το Σίμπενικ και τον περίφημο καθεδρικό του, τον Καθεδρικό του Αγίου Ιακώβου, Μνημείο Παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Αρκετά φρούρια, απομεινάρια της εποχής της Αναγέννησης (που περιλαμβάνουν το Φρούριο του Αγίου Νικολάου) υπάρχουν γύρω από την πόλη.

Η ενδοχώρα έχει το Εθνικό Πάρκο Κρκα με τους καταρράκτες και τα μοναστήρια του. Το Σκραντίνσκι Μπουκ είναι ένα από τα πιο ωραία μέρη του πάρκου, που διαθέτει δραστηριότητες και εγκαταστάσεις όπως διάφορα μονοπάτια, περιηγήσεις και ξεναγήσεις στα αξιοθέατα, εκδρομές με βάρκα, εστιατόρια και μουσείο. Το Ρόσκι Σλαπ, κοντά στο Μίλιεβτσι, είναι το δεύτερο δημοφιλέστερο αξιοθέατο του Εθνικού Πάρκου Κρκα ως προς τον αριθμό των επισκεπτών και του οποίου οι καταρράκτες είναι επισκέψιμοι όλο το χρόνο. Ο καλύτερος τρόπος για να φτάσεις στο Ρόσκι Σλαπ είναι με ένα εκδρομικό καραβάκι που διαθέτει το Εθνικό Πάρκο Κρκα, αν και τους καταρράκτες μπορείς να προσεγγίσεις και από δημόσιο δρόμο. Mέσα στο πάρκο είναι το νησί Βίσοβατς που δημιούργησε ο Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας με το Ρωμαιοκαθολικό ομώνυμο Μοναστήρι, ιδρυμένο από τους Φραγκισκανούς το 1445 κοντά στο χωριό Μίλιεβτσι. Το νησί μπορεί κανείς να επισκεφτεί με καραβάκι από το Σκραντίνσκι Μπουκ. Το πάρκο περιέχει επίσης Το Σερβικό Ορθόδοξο Μοναστήρι Κρκα, ιδρυμένο το 1345.

Η περιοχή γύρω από την πόλη του Κνιν έχει μεσαιωνικά φρούρια και πολλά αρχαιολογικά ερείπια. Η πρόσφατα ανακαλυμμένη Ρωμαϊκή πόλη Burnum είναι 18 χλμ. από το Κνιν στην κατεύθυνση του Κίστανιε. Εκεί υπάρχουν τα υπολείμματα του μεγαλύτερου αμφιθέατρου στη Δαλματία, χτισμένου το 77 μ.Χ., επί της βασιλείας του Βεσπασιανού που μπορούσε να φιλοξενήσει 8000 θεατές. Τα γειτονικά χωριά Μπισκούπιγια και Κάπιτουλ είναι πολύ ενδιαφέροντες αρχαιολογικοί χώροι από το 10ο αιώνα , όπου βρίσκονται πολλά υπολείμματα του μεσαιωνικού Κροατικού πολιτισμού, όπως εκκλησίες, τάφοι, διακοσμητικά και επιγραφές.

Δαλματία - Σπλιτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παραλιακή πόλη του Σπλιτ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κροατίας και επίσης γνωστή για τη μοναδική Ρωμαϊκή κληρονομιά της, που περιλαμβάνει το προστατευόμενο από την UNESCO Παλάτι του Διοκλητιανού. Η πόλη χτίστηκε γύρω από το παλάτι, που σήμερα είναι γνωστό για τη θαυμάσια διατήρησή του και είναι ένα από τα διασημότερα και πιο ολοκληρωμένα αρχιτεκτονικά και πολιτιστικά μνημεία της Κροατικής Αδριατικής ακτής. Ο Καθεδρικός του Σπλιτ προέρχεται από το παλάτι.

Η Ριβιέρα Μακάρσκα είναι μια παραλιακή έκταση γνωστή για τις παρθένες παραλίες της και αποτελεί δημοφιλή προορισμό μεταξύ των λουομένων για τις παραλίες, τα κλαμπ, τα καφέ, το καγιάκ, την ιστιοπλοΐα και την πεζοπορία στην περιοχή Μπιόκοβο. Δημοφιλέστερες είναι οι Μάκαρσκα, Μπρέλα, 'Ομις και Μπάσκα Βόντα.

Τα μεγάλα νησιά της περιοχής, με μαργαριτάρια όπως η πόλη του Χβαρ, είναι γνωστά για την αλιευτική και τουριστική βιομηχανία τους. Το Χβαρ έχει πολύ ήπιο Μεσογειακό κλίμα, άφθονες παραλίες και Μεσογειακή βλάστηση, που το κάνουν ένα από τα ελκυστικότερα τουριστικά κέντρα στην Ευρώπη. Το νησί αυτοπροβάλλεται ως ΄΄το πιο ηλιόλουστο σημείο της Ευρώπης΄΄, με μέση ηλιοφάνεια πάνω από 2715 ώρες το χρόνο. Όλο το καλοκαίρι, από το τέλος Ιουνίου μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο του Θερινού φεστιβάλ του Χβαρ πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Αυτές περιλαμβάνουν συναυλίες κλασικής μουσικής ντόπιων και ξένων καλλιτεχνών και παραστάσεις ερασιτεχνικών ομάδων από το Χβαρ. Δίνονται παραστάσεις σχεδόν κάθε μέρα σε διάφορους χώρους σε όλη την πόλη. Η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης του Χβαρ βρίσκεται στο κτίριο του Οπλοστάσιου, στην αίθουσα του ιστορικού Θεάτρου του Χβαρ. Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει τα πολυτιμότερα γλυπτά, πίνακες και εκτυπώσεις της συλλογής ενώ οργανώνονται προσωρινές εκθέσεις στο πλαίσιο του προγράμματος του Μουσείου Καλοκαίρι Καλών Τεχνών του Χβαρ.

Ο Καθεδρικός του Αγίου Στεφάνου και το Επισκοπικό Ανάκτορο έχουν ρυθμό Αναγεννησιακό-μπαρόκ και μια πρόσοψη με ένα τριγωνικό αέτωμα και ένα Αναγεννησιακό Καμπαναριό Ρομανικού ρυθμού από το 16ο αιώνα, έργο Βενετσιάνων καλλιτεχνών.

Άλλα σημαντικά νησιά στην περιοχή είναι τα Μπρατς, Τσιόβο, Σόλτα και Βις.

Η παλιά πόλη του Τρογκίρ είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και περιλαμβάνει ένα μίγμα επιρροών από την Ελληνιστική περίοδο, τους Ρωμαίους και τη Βενετία με την Ελληνική αρχιτεκτονική της, τις Ρομανικές εκκλησίες και τα Αναγεννησιακά και Μπαρόκ κτίρια. Το Τρογκίρ είναι το καλύτερα διατηρημένο Ρομανικό-Γοτθικό σύνολο όχι μόνο στην Αδριατική αλλά σε όλη την Κεντρική Ευρώπη. Ο μεσαιωνικός πυρήνας του Τρογκίρ, περιβαλλόμενος από τείχη, περιλαμβάνει διατηρημένο κάστρο και πύργο και μια σειρά κατοικιών και ανακτόρων από τις περιόδους Ρομανική, Γοτθική, Αναγέννησης και Μπαρόκ. Το μεγαλύτερο κτίριο του Τρογκίρ είναι ο Καθεδρικός του Αγίου Λαυρεντίου, , που η κύρια δυτική πύλη της είναι αριστούργημα του Ράντοβαν και το σημαντικότερο έργο Ρομανικού-Γοτθικού ρυθμού στην Κροατία. Αλλο σημαντικό αξιοθέατο είναι το φρούριο Καμερλέγκο.

Δαλματία - Ντούμπροβνικ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία από τις διασημότερες Κροατικές τουριστικές τοποθεσίες είναι η οχυρωμένη πόλη του Ντουμπρόβνικ, με τον Αναγεννησιακό της πολιτισμό. Το ωραιότερο Αναγεννησιακό αποκορύφωμα είναι το Ανάκτορο Σπόντσα, που χρονολογείται από το 16ο αιώνα και χρησιμοποιείται σήμερα για τη στέγαση των Εθνικών Αρχείων. Το Ανάκτορο του Κυβερνήτη είναι ένα Γοτθικό-Αναγεννησιακό κτίριο που έχει λεπτοσκάλιστα κιονόκρανα και περίτεχνη σκάλα. Σήμερα στεγάζει ένα μουσείο. Η πρόσοψή του απεικονίζεται στην πίσω όψη του Κροατικού χαρτονομίσματος των 50 κούνα, που εκδόθηκε το 1993 και το 2002.

Η Εκκλησία του Αγίου Σωτήρα είναι άλλο μνημείο της Αναγεννησιακής περιόδου, δίπλα στο Mοναστήρι Φραγκισκανών, που δέχεται πολλούς επισκέπτες. Η βιβλιοθήκη του μοναστηριού έχει 30.000 τόμους, 22 παλαιότυπα και 1500 πολύτιμα χειρόγραφα. Τα εκθέμστα περιλαμβάνουν ένα επίχρυσο σταυρό του 15ου αιώνα και ασημένιο θυμιατήρι, ένα σταυρό του 18ου αιώνα από την Ιερουσαλήμ, ένα μαρτυρολόγιο (1541) από τον Μπέμαρντιν Γκούτσετικ και ζωγραφισμένα Ψαλτήρια. Η πιο ονομαστή εκκλησία του Ντουπρόβνικ είναι του Αγίου Βλασίου, χτισμένη το 18ο αιώνα προς τιμή του πολιούχου αγίου του Ντουμπρόβνικ. Ο μπαρόκ Καθεδρικός του Ντουμπρόβνικ στεγάζει ένα εντυπωσιακό Θησαυροφυλάκειο με λείψανα του Αγίου Βλασίου. To Moναστήρι Δομινικανών της πόλης μοιάζει με φρούριο στο εξωτερικό του αλλά το εσωτερικό περιέχει ένα μουσείο τέχνης και μία Γοτθική-Ρομανική εκκλησία. Ιδιαίτερος θησαυρός του Δομινικανού μοναστηριού είναι η βιβλιοθήκη του με πάνω από 220 παλαιότυπα, πολλά ζωγραφισμένα χειρόγραφα, ένα πλούσιο αρχείο με πολύτιμα χειρόγραφα και άλλα έγγραφα και μια εκτεταμένη συλλογή τέχνης. Το κύριο χαρακτηριστικό του Ντουμπρόβνικ είναι τα τείχη του μήκους 2 χλμ. γύρω από την πόλη. Τα τείχη έχουν πάχος από τέσσερα ως έξι μέτρα στην πλευρά της ξηράς αλλά είναι πολύ λεπτότερα στην πλευρά της θάλασσας. To σύστημα πολεμιστρών και πύργων προοριζόταν να προστατεύει την ευάλωτη πόλη.

Ακριβώς έξω από το Ντουπρόβνικ είναι το δασωμένο νησί Λόκρουμ. Το μικρό νησί περηφανεύεται για ένα κάστρο, ένα ηλικίας χιλίων ετών μοναστήρι Βενεδικτίνων και ένα βοτανικό κήπο που ξεκίνησε από τον αρχιδούκα Μαξιμιλιανό το 19ο αιώνα. Ακόμη περιφέρονται στο νησάκι [[παγώνι}παγώνια]], απόγονοι των αρχικών που έφερε στο νησί ο Μαξιμιλιανός. Ένα από τα γειτονικά νησιά είναι το ιστορικό Κόρτσουλα. Οι πιστοί Καθολικοί κάτοικοι της Κόρτσουλα κρατούν ζωντανές παλιές παραδοσιακές εκκλησιαστικές τελετές και ένα χορό με όπλα, το Μορέσκα, που χρονολογείται από τα μεσαιωνικά χρόνια. Αρχικά χορευόταν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις αλλά τη σύγχρονη εποχή γίνονται παραστάσεις δύο φορές την εβδομάδα για τουρίστες. Τα κύρια ιστορικά αξιοθέατα της πόλης είναι ο κεντρικός Ρομανικός-Γοτθικός Καθεδρικός του Αγίου Μάρκου (χτισμένος από το 1301 μέχρι το 1806), το μοναστήρι Φραγκισκανών του 15ου αιώνα, ωραίο Βενετικό Γοτθικό κτίσμα, οι αίθουσες του δημοτικού συμβουλίου, το ανάκτορο των παλιών Βενετών κυβερνητών, μεγαλόπρεπα παλάτια των ντόπιων ευγενών εμπόρων και οι ογκώδεις οχυρώσεις της πόλης.

Μακρύτερα στην Αδριατική είναι τα ανέγγιχτα δάση του νησιού Μλιετ. Πάνω από 72% των 98 τ.χ. του νησιού είναι δάσος. Η γεωλογική του δομή αποτελείται από ασβεστόλιθο και δολομίτη, που σχηματίζουν κορυφογραμμές και πλαγιές. Μερικά κοιλώματα στο νησί Μλιετ είναι κάτω από το επίπεδο της θάλασσας, γνωστά ως blatine (λασπόλιμνες) ή slatine (αλατόλιμνες). Τις εποχές των βροχών όλες οι blatine γεμίζουν με νερό και γίνονται υφάλμυρες τις άνυδρες εποχές.

Kεντρική Κροατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πιο ενδιαφέρον τμήμα αυτής της μεγάλης περιοχής είναι το βόρειο, με τη λοφώδη έκταση του Ζαγκόριε, διάσπαρτη με κάστρα και ιαματικές πηγές και την παλιά πόλη Βάραζντιν. Το Βάραζντιν με τα μοναδικά του μνημεία και την καλλιτεχνική κληρονομιά αποτελεί το καλύτερα διατηρημένο και πλουσιότερο αστικό σύνολο στην ηπειρωτική Κροατία. Η Παλιά Πόλη (φρούριο) είναι ένα υπέροχο παράδειγμα μεσαιωνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής. Η κατασκευή του άρχισε το 14ο αιώνα και τον επόμενο αιώνα προστέθηκαν οι κυκλικοί πύργοι, χαρακτηριστικό της Γοτθικής αρχιτεκτονικής στην Κροατία. Ο Καθεδρικός του Βαράζντιν, πρώην Ιησουήτικη εκκλησία, χτίστηκε το 1746 και ξεχωρίζει για τη μπαρόκ είσοδό του, την αγία τράπεζα του 18ου αιώνα και τη ζωγραφική του. Από τα φεστιβάλ το ετήσιο Spancir Fest αρχίζει το τέλος του Αυγούστου και τελειώνει το Σεπτέμβριο (διαρκεί 10 μέρες). Αυτό το διάστημα η πόλη υποδέχεται καλλιτέχνες, καλλιτέχνες του δρόμου, μουσικούς και πωλητές για το ονομαζόμενο ΄΄φεστιβάλ του δρόμου΄΄. Το Βαράζντιν φιλοξενεί επίσης το ΄΄Radar festival΄΄, με συναυλίες στο τέλος του καλοκαιριού. Έχει ήδη φιλοξενήσει αστέρες της μουσικής όπως ο Μπομπ Ντύλαν, ο Κάρλος Σαντάνα, οι Animals, οι Μάνικ Στρητ Πρήτσερς, ο Σόλομον Μπερκ και άλλοι.

Το ιερό της Παναγίας της Μαρία Μπίστριτσα είναι o μεγαλύτερος και σημαντικότερος τόπος προσκυνήματος για τους πιστούς σε ολόκληρη τη χώρα. Εκατοντάδες χιλιάδες προσκυνητές επισκέπτονται κάθε χρόνο το σημείο, όπου βρίσκεται η εκκλησία του 14ου αιώνα, που περιέχει στοιχεία Ρομανικού, Γοτθικού και Μπαρόκ ρυθμού. Η εκκλησία είναι περισσότερο γνωστή για το άγαλμα γνωστό ως η ΄΄Μαύρη Παναγία με το Βρέφος΄΄, που η ιστορία της ανάγεται στην Τουρκική εισβολή το 16ο αιώνα, όταν το άγαλμα κρύφτηκε στην εκκλησία και χάθηκε για δεκαετίες μέχρι τη θαυματουργό του ανεύρεση. Άλλο από τα κυριότερα σημεία του ιερού είναι η πορεία της Διαδρομής του Σταυρού΄΄ πίσω από την εκκλησία, όπου οι προσκυνητές ξεκινούν την πεζοπορία, που καταλήγει τελικά στο Λόφο του Γολγοθά. Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ επισκέφτηκε το ιερό το 1998 κατά τη δεύτερη περιοδεία του στην Κροατία.

Ο νότος έχει μερικά φυσικά αξιοθέατα, όπως το φυσικό πάρκο Λόνισκο Πόλιε, που Καλύπτει την έκταση του πρώην στρατοπέδου συγκέντρωσης Γιασένοβατς. Η νοτιοδυτική περιοχή είναι ιδιαίτερα γνωστή για τα δάση και την άγρια φύση της. Υπάρχουν πολλές Μπαρόκ εκκλησίες σε όλη την περιοχή μαζί με άλλα αρχιτεκτονικά μνημεία. Γίνεται εκτεταμένη ανοικοδόμηση στις περιοχές που επλήγησαν κατά τον Πόλεμο της Κροατίας.

Σλαβονία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο τουρισμός στην περιοχή αυτή μόλις τώρα αναπτύσσεται, κυρίως με ιαματικές πηγές. Η περιοχή της Μπαράνια έχει το εθνικό πάρκο Κοπάτσκι Ριτ, ένα μεγάλο βάλτο με απίστευτη ποικιλία πανίδας και πτηνών. Είναι ένας από τους σημαντικότερους, μεγαλύτερους και ωραιότερους, που διατηρούνται άθικτοι, υγροβιότοπους στην Ευρώπη, που φιλοξενεί περίπου 260 διαφορετικά είδη πουλιών όπως άγριες χήνες και πάπιες, αργυροτσικνιάδες, πελαργούς, θαλασσαετούς, κοράκια, φαλαρίδες, γλαρόνια, ψαροπούλια και πρασινοδιοκολάπτες. Προσφέρονται τουριστικές επισκέψεις με ξενάγηση με πανοραμικά πλοία, βάρκες,ομάδες αλόγων ή πεζή με ορισμένα πακέτα να παρέχουν επίσης τη δυνατότητα φωτογράφισης ή βιντεοσκόπησης ζώων και ιδίως πτηνών.

Το πολιτιστικό κέντρο είναι η ιστορική πόλη του Όσιγιεκ, με τα ρυθμού μπαρόκ κτίριά της, όπως η Εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου, μία νεο-Γοτθική κατασκευή με το δεύτερο ψηλότερο πύργο στην Κροατία, μετά από εκείνο του Καθεδρικού του Ζάγκρεμπ. Η πόλη Τζάκοβο περηφανεύεται για τον Καθεδρικό των Αγίων Πέτρου και Παύλου, που είναι το διασημότερο αξιοθέατο της πόλης και το ιερότερο, όχι μόνο στο Τζάκοβο, αλλα επίσης σε όλη την περιοχή της Σλαβονίας.

Υπάρχουν τρεις μεγάλες ετήσιες λαογραφικές εκδηλώσεις στη Σλαβονία και τη Μπαράνια : Dakovacki vezovi, Vinkovacke jeseni και Brodsko kolo. Εμφανίζονται παραδοσιακές λαικές φορεσιές, λαικοί χοροί και χορωδίες, έθιμα, με παρέλαση αλόγων και γαμήλιων αμαξών ως ιδιαίτερο μέρος του προγράμματος. Κατά το Dakovacki vezovi, o Κσθεδρικός του Τζάκοβο φιλοξενεί χορωδίες, καλλιτέχνες της όπερας και οργανώνονται καλλιτεχνικές εκθέσεις στην αίθουσα εκθέσεων και κατά το αθλητικό πρόγραμμα αγώνες καθαρόαιμων αλόγων ράτσας Λίπιτσα. Aξιοθέατα επίσης στην περιοχή είναι το Ιλοκ και η κατεστραμμένη από τον πόλεμο πόλη του Βούκοβαρ.

Οι Σλαβονικές γαστρονομικές σπεσιαλιτέ είναι δημοφιλείς, με τα παραδοσιακά Σλαβονικά κρασιά και κουζίνα να αποτελούν μοναδικό χαρακτηριστικό της περιοχής. Η παραδοσιακή Σλαβονική κουζίνα είναι διάσημη για τις κρεατικές σπεσιαλιτέ της ( τα αλλαντικά kobasica και καπνιστό kulen, καπνιστό ζαμπόν), τα πιάτα κυνηγιού και ψαριών γλυκού νερού, μαζί με τα κρασιά Λευκό Βουργουνδίας, Τράμινερ και Ρίσλιγκ.

Ζάγκρεμπ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως η Πράγα και η Βουδαπέστη το Ζάγκρεμπ έχει μια Κεντροευρωπαϊκή αίσθηση με μια μεγάλη και καλά διατηρημένη παλιά πόλη στο λόφο και ένα κέντρο του 19ου αιώνα. Η Κροατική πρωτεύουσα είναι επίσης το μεγαλύτερο πολιτιστικό κέντρο της χώρας με πολλά μουσεία και πινακοθήκες.

Το ιστορικό τμήμα της πόλης βόρεια της Πλατείας Μπαν Γέλατσιτς αποτελείται από το Γκόρνι Κραντ και το Κάπτολ, μεσαιωνικό αστικό σύνολο εκκλησιών, ανακτόρων, μουσείων, πινακοθηκών και κυβερνητικών κτιρίων, που είναι δημοφιλή για τους τουρίστες στις περιηγήσεις. Η πρόσβαση στην ιστορική συνοικία μπορεί να γίνει είτε πεζή ξεκινώντας από την Πλατεία Γιέλασιτς, είτε από ένα τελεφερίκ στη γειτονική Οδό Τομίτσεβα.

Τα πολλά μουσεία του Ζάγκρεμπ εκφράζουν την ιστορία, την τέχνη και τον πολιτισμό όχι μόνο του Ζάγκρεμπ και της Κροατίας, αλλά επίσης της Ευρώπης και του κόσμου. Περίπου τριάντα συλλογές σε μουσεία και πινακοθήκες περιέχουν πάνω από 3,6 εκατομμύρια εκθέματα, πέραν των εκκλησιαστικών και ιδιωτικών συλλογών. Το Αρχαιολογικό Μουσείο περιλαμβάνει σχεδόν 400.000 ποικίλα έργα τέχνης και μνημεία, που έχουν συγκεντρωθεί επί χρόνια από πολλές διαφορετικές πηγές. Διασημότερα είναι η Αιγυπτιακή συλλογή, η μούμια του Zάγκρεμπ και επίδεσμοι με την αρχαιότερη Ετρουσκική επιγραφή στον κόσμο ( Liber Linteus Zagrabiensis) καθώς και η νομισματική συλλογή. Το Κροατικό Εθνικό Ιστορικό Μουσείο διαθέτει μια από τις σημαντικότερες παγκόσμια συλλογές λειψάνων Νεάντερταλ που έχουν βρεθεί σε μία θέση. Αυτά είναι λείψανα, πέτρινα όπλα και εργαλεία του προϊστορικού ΄΄ ανθρώπου της Κράπινα΄΄. Το Μουσείο περιλαμβάνει πάνω από 250.000 αντικείμενα κατανεμημένα σε πολλές διαφορετικές συλλογές.

Υπάρχουν περίπου 20 μόνιμα ή εποχιακά θέατρα και σκηνές. Το Κροατικό Εθνικό Θέατρο του Ζάγκρεμπ χτίστηκε το 1895 και το εγκαινίασε ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας. Η πιο γνωστή αίθουσα συναυλιών λέγεται ΄΄ Βάτροσλαβ Λιζίνσκι΄΄, από το συνθέτη της πρώτης Κροατικής όπερας και χτίστηκε το 1973. Κάθε έτος με ζυγό αριθμό λαμβάνει χώρα το Animafest, το Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ταινιών Κινουμένων Σχεδίων και κάθε έτος με μονό αριθμό η Μουσική Μπιενάλε, διεθνές φεστιβάλ πρωτοποριακής μουσικής. Φιλοξενεί επίσης το ετήσιο ZagrebDox, φεστιβάλ ντοκιμαντέρ. Ετήσιες εκδηλώσεις είναι το Φεστιβάλ της Φιλαρμονικής του Ζάγκρεμπ, η ανθοκομική έκθεση Floraart (τέλος Μαΐου ή αρχές Ιουνίου) και το Ράλυ Αντίκα. Το καλοκαίρι θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες, κυρίως στην Άνω Πόλη, οργανώνονται σε εσωτερικούς χώρους ή υπαίθρια. Η σκηνή στην Οπατόβινα φιλοξενεί θεατρικές εκδηλώσεις του Θεατρικού Καλοκαιριού του Ζάγκρεμπ. η πόλη φιλοξενεί επίσης το Zagrebfest, το παλιότερο Κροατικό φεστιβάλ ποπ μουσικής, καθώς επίσης αρκετές παραδοσιακές διεθνείς αθλητικές εκδηλώσεις και τουρνουά. Η Μέρα της Πόλης του Ζάγκρεμπ στις 16 Νοεμβρίου εορτάζεται κάθε χρόνο με ειδικές εκδηλώσεις στη λίμνη Γιάρουν κοντά στο νοτιοδυτικό τμήμα της πόλης.

Πολλά εστιατόρια του Ζάγκρεμπ προσφέρουν διάφορες σπεσιαλιτέ εθνικής και διεθνούς κουζίνας. Τοπικά προϊόντα που αξίζει να δοκιμαστούν είναι γαλοπούλα, πάπια ή χήνα με mlinci (είδος ζυμαρικού), strukli (στρούντελ με τυρί κότατζ), sir i vrhnje (τυρί κότατζ με κρέμα), kremsnite (κρέμα σε σφολιάτα) και orehniaca ( παραδοσιακό ρολό με καρύδι).

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία και αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή η σήμερα γνωστή ως Κροατία κατοικήθηκε καθόλη την προϊστορική περίοδο. Aπολιθώματα Νεαντερταλίων χρονολογούμενα από τη μέση Νεολιθική περίοδο έχουν έρθει στην επιφάνεια στη βόρεια Κροατία με γνωστότερη και καλύτερα παρουσιασμένη θέση στην Κράπινα. Σε όλες τις περιοχές της χώρας βρέθηκαν απομεινάρια αρκετών Νεολιθικών και Χαλκολιθικών πολιτισμών. Το μεγαλύτερο μέρος των θέσεων αυτών είναι στις κοιλάδες των ποταμών της βόρειας Κροατίας και οι σημαντικότεροι πολιτισμοί, των οποίων ανακαλύφθηκε η ύπαρξη είναι του Στάρτσεβο, του Βούτσεντολ και του Μπάντεν. Η Εποχή του Σιδήρου άφησε ίχνη του αρχαίου Ιλλυρικού πολιτισμού Χάλστατ και του Κελτικού πολιτισμού Λα Τεν.

Πολύ αργότερα η περιοχή κατοικήθηκε από Λιβυρνούς και Ιλλυριούς, ενώ οι πρώτες Ελληνικές αποικίες ιδρύθηκαν στα νησιά Κόρτσουλα, Χβαρ και Βις. Το 9 μ.Χ. το έδαφος της σημερινής Κροατίας αποτέλεσε τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Αυτοκράτορας Διοκλητιανός έχτισε ένα μεγάλο ανάκτορο στο Σπλιτ, όπου αποσύρθηκε το 305. Κατά τον 5ο αιώνα ένας από τους τελευταίους Αυτοκράτορες της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ο Ιούλιος Νέπος,από αυτό το ανάκτορο κυβέρνησε τη μικρή πια αυτοκρατορία του. Η περίοδος τελειώνει με εισβολές Αβάρων και Κροατών το πρώτο μισό του 7ου αιώνα και την καταστροφή όλων σχεδόν των Ρωμαϊκών πόλεων. Οι Ρωμαίοι επιζήσαντες αποσύρθηκαν σε ασφαλέστερες περιοχές στις ακτές, στα νησιά και στα βουνά. Η πόλη του Ντουμπρόβνικ ιδρύθηκε από τέτοιους επιζήσαντες από την Επίδαυρο (αρχαία Ελληνική αποικία στην περιοχή).

Μεσαίωνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με το έργο ΄΄Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν΄΄ γραμμένο από το Βυζαντινό Αυτοκράτορα του 10ου αιώνα Κωνσταντίνο Ζ, οι Κροάτες είχαν φθάσει στη σημερινή Κροατία στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ., όμως αυτός ο ισχυρισμός αμφισβητείται και διιστάμενες υποθέσεις τοποθετούν το γεγονός μεταξύ 6ου και 9ου αιώνα π.Χ. Τελικά σχηματίσθηκαν δύο δουκάτα - το Δουκάτο της Παννονίας και το Δουκάτο της Δαλματίας, διοικούμενα από το Λιούντεβιτ Ποσάφσκι και το Μπόρνα, όπως προκύπτει από τα χρονικά του Αινχαρντ, που αρχίζουν το 818. Η καταγραφή αυτή αποτελεί το πρώτο ντοκουμέντο Κροατικών βασιλείων, κρατών υποτελών στη Φραγκία την εποχή εκείνη. Η Φραγκική επικυριαρχία τερματίστηκε κατά τη βασιλεία του Μίσλαβ, δύο δεκαετίες αργότερα. Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Ζ΄ο εκχριστιανισμός των Κροατών άρχισε τον 7ο αιώνα, άποψη που αμφισβητείται και ο εκχριστιανισμός τοποθετείται στον 9ο αιώνα. Ο πρώτος ντόπιος Κροάτης ηγέτης που αναγνωρίσθηκε από τον Πάπα ήταν ο δούκας Μπράνιμιρ, στον οποίο ο Πάπας Ιωάννης Η΄ αναφερόταν ως Dux Croatorum (Δούκα των Κροατών) το 879.

Ο Τόμισλαβ ήταν ο πρώτος ηγέτης της Κροατίας που χαρακτηρίστηκε βασιλιάς σε μία επιστολή από τον Πάπα Ιωάννη Ι΄,χρονολογώντας το βασίλειο της Κροατίας το 925. O Τόμισλαβ απέκρουσε Ουγγρικές και Βουλγαρικές εισβολές, αυξάνοντας την επιρροή των Κροατών βασιλιάδων.Το μεσαιωνικό Κροατικό βασίλειο έφτασε στο απόγειό του τον 11ο αιώνα κατά τη βασιλεία του Πέταρ Κρέζιμιρ Δ΄(1058-1074) και του Ντμίταρ Ζβόνιμιρ (1075-1089). Οταν το 1091 πέθανε ο Στιέπαν Β΄ τερματίζοντας τη δυναστεία Τρπιμίροβιτς, ο Λαδίσλαος Α΄της Ουγγαρίας διεκδίκησε του Ουγγρικό στέμμα, πράγμα που οδήγησε σε πόλεμο και στην προσωπική ένωση Κροατίας και Ουγγαρίας το 1102, υπό τον Κόλομαν.

Τους επόμενους τέσσερις αιώνες το Βασίλειο της Κροατίας κυβερνήθηκε από το Sabor (κοινοβούλιο) και ένα Βan (αντιβασιλέα) διορισμένο από το βασιλιά. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε από την απειλή της Οθωμανικής κατάκτησης και τον αγώνα κατά της Δημοκρατίας της Βενετίας για τον έλεγχο των παράκτιων περιοχών. Οι Βενετοί το 1428 είχαν αποκτήσει τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της Δαλματίας, με την εξαίρεση της πόλης-κράτους του Ντούμπροβνικ, που ήταν ανεξάρτητο. Οι Οθωμανικές κατακτήσεις κατέληξαν στη Μάχη του Κρμπάβα το 1493 και τη Μάχη του Μοχάτς το 1526, και οι δύο με αποφασιστικές νίκες των Οθωμανών. Ο Βασιλιάς λουδοβίκος Β΄ πέθανε στο Μοχάτς και το 1527 το Κοινοβούλιο στο Τσέτιν επέλεξε το Φερδινάνδο Α΄ του Οίκου των Αψβούργων ως νέο ηγέτη της Κροατίας, υπό την προϋπόθεση να παρέχει προστασία στην Κροατία έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σεβόμενος όμως τα πολιτικά της δικαιώματα. Η περίοδος αυτή γνώρισε άνοδο σε εξέχουσα θέση των ντόπιων ευγενών, όπως οι Φράνκοπανς και οι Σούμπιτς, και τελικά πολλούς Βan από τις δύο οικογένειες. Στην πράξη η Κροατία ήταν ελεύθερο και ανεξάρτητο βασίλειο μόνο από το 910 ως το 1102.

Μοναρχία των Αψβούργων και Αυστροουγγαρία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις αποφασιστικές Οθωμανικές νίκες η Κροατία διαιρέθηκε σε πολιτικές και στρατιωτικές περιοχές, διαχωρισμό που έγινε το 1538. Οι στρατιωτικές περιοχές έγιναν γνωστές ως Κροατική Στρατιωτική Παραμεθόριος και ελέγχονταν άμεσα από τον Αυστριακό αυτοκράτορα. Η Οθωμανική προέλαση στο Κροατικό έδαφος συνεχίστηκε μέχρι τη Μάχη του Σίσακ το 1593, την πρώτη αποφασιστική ήττα των Οθωμανών, και τη σταθεροποίηση των συνόρων. Κατά το Μεγάλο Τουρκικό Πόλεμο (1667-1698) ανακτήθηκε η Σλαβονία, αλλά η δυτική Βοσνία, που ήταν τμήμα της Κροατίας πριν την Οθωμανική κατάκτηση, παρέμεινε εκτός Κροατικού ελέγχου. Τα σημερινά σύνορα μεταξύ των δύο χωρών είναι κατάλοιπο αυτής της έκβασης. Η Δαλματία, το νότιο τμήμα των συνόρων καθορίσθηκε παρομοίως από τους Πέμπτο (Κρητικό) και έβδομο Βενετοτουρκικούς Πολέμους. Οι Οθωμανικοί πόλεμοι προξένησαν μεγάλες δημογραφικές αλλαγές. Οι Κροάτες μετανάστευσαν προς την Αυστρία και οι σημερινοί Κροάτες του Μπούργκενλαντ είναι άμεσοι απόγονοι εκείνων των εποίκων. Για να αναπληρώσουν τους Κροάτες που έφυγαν οι Αψβούργοι έκαναν έκκληση στους Ορθόδοξους πληθυσμούς της Σερβίας και της Βοσνίας για στρατιωτική υπηρεσία στην Κροατική Στρατιωτική Παραμεθόριο. Η μετανάστευση Σέρβων στην περιοχή αυτή κορυφώθηκε κατά τις Μεγάλες Σερβικές Μεταναστεύσεις του 1690 και του 1737-39.

Μεταξύ 1797 και 1809 η Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία κατέλαβε σταδιακά όλη την ανατολική ακτογραμμή της Αδριατικής και σημαντικό τμήμα της ενδοχώρας της, θέτοντας τέρμα στις Δημοκρατίες της Βενετίας και της Ραγούζας και ιδρύοντας τις Ιλλυρικές Επαρχίες. Aντιδρώντας το Βασιλικό Ναυτικό (της Αγγλίας) ξεκίνησε τον αποκλεισμό της Αδριατικής θάλασσας, οδηγώντας στη Μάχη του Βις το 1811. Οι Ιλλυρικές Επαρχίες καταλήφθηκαν από τους Αυστριακούς το 1813 και απορροφήθηκαν από την Αυστριακή Αυτοκρατορία μετά το Συνέδριο της Βιέννης το 1815. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία του Βασιλείου της Δαλματίας και την επαναφορά της Παράκτιας Κροατίας στο Βασίλειο της Κροατίας, αμφότερα τώρα υπό το ίδιο στέμμα.

Τις δεκαετίες του 1830 και 1840 ο ρομαντικός εθνικισμός ενέπνευσε την Κροατική Εθνική Αναγέννηση, μια πολιτική και πολιτιστική καμπάνια που υποστήριζε την ενότητα όλων των Νότιων Σλάβων της αυτοκρατορίας. Πρωταρχικός της στόχος ήταν η καθιέρωση μιας πρότυπης γλώσσας ως αντίβαρο στην Ουγγρική, μαζί με την προώθηση της Κροατικής λογοτεχνίας-φιλολογίας και πολιτισμού. Κατά την Ουγγρική Επανάσταση του 1848 η Κροατία τάχθηκε με τους Αυστριακούς και ο Ban Γιόσιπ Γιέλατσιτς έλπιζε να νικήσει τις Ουγγρικές δυνάμεις το 1849 και εισήγαγε μια περίοδο πολιτικής εκγερμανισμού. Τη δεκαετία του 1860 έγινε φανερή η αποτυχία της πολιτικής, οδηγώντας στον Αυστροουγγρικό Συμβιβασμό του 1867 και τη δημιουργία μιας προσωπικής ένωσης των στεμμάτων της Αυστριακής Αυτοκρατορίας και του Βασιλείου της Ουγγαρίας. H συνθήκη άφηνε το ζήτημα του καθεστώτος της Κροατίας στην Ουγγαρία και αυτό επιλύθηκε με τον Κροατοουγγρικό Διακανονισμό του 1868, οπότε τα βασίλεια Κροατίας και Σλαβονίας συνενώθηκαν. Το Βασίλειο της Δαλματίας παρέμεινε ντε φάκτο υπό Αυστριακό έλεγχο, ενώ η Ριγιέκα διατήρησε το καθεστώς του Φιούμε, που είχε θεσπιστεί το 1779. Όταν η Αυστροουγγαρία κατέλαβε τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου (1878), η Κροατική Στρατιωτική Παραμεθόριος καταργήθηκε και η περιοχή επεστράφη στην Κροατία το 1881, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κροατοουγγρικού διακανονισμού. Νέες προσπάθειες μεταρρύθμισης της Αυστροουγγαρίας που αποσκοπούσαν στην ομοσπονδοποίηση με την Κροατίας ως ομόσπονδη ενότητα διακόπηκαν από την έλευση του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου.

Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας και Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 29 Οκτωβρίου 1918 η Κροατική Βουλή (Sabor) ανακήρυξε την ανεξαρτησία και αποφάσισε να συμμετάσχει στο νεοϊδρυμένο Κράτος Σλοβένων, Κροατών και Σέρβων, που στη συνέχεια συνενώθηκε με το Βασίλειο της Σερβίας στις 4 Δεκεμβρίου 1918 για να σχηματίσουν το Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Το σύνταγμα του 1921, που όριζε τη χώρα ως ενιαίο κράτος και κατάργηση των ιστορικών διοικητικών περιοχών, τερμάτισε στην πράξη την Κροατική αυτονομία. Στο νέο σύνταγμα αντιτάχθηκε το ευρύτερα υποστηριζόμενο πολιτικό κόμμα - το Κροατικό Αγροτικό Κόμμα (HSS), υπό το Στιέπαν Ράντιτς. Η πολιτική κατάσταση επιδεινώθηκε περισσότερο, καθώς ο Ράντιτς δολοφονήθηκε στην Εθνοσυνέλευση το 1928, οδηγώντας στη δικτατορία του Βασιλιά Αλέξανδρου τον Ιανουάριο του 1929. Η δικτατορία τερματίσθηκε επίσημα το 1931, όταν ο βασιλιάς επέβαλε ένα πιο ενωτικό σύνταγμα και άλλαξε το όνομα της χώρας σε Γιουγκοσλαβία. Το HSS, τώρα υπό το Βλάντκο Μάτσεκ, συνέχισε να υποστηρίζει την ομοσπονδοποίηση της Γιουγκοσλαβίας, με αποτέλεσμα το Σύμφωνο Τσβέτκοβιτς - Μάτσεκ τον Αύγουστο του 1939 και την αυτόνομη Μπανοβίνα της Κροατίας. Η Γιουγκοσλαβική κυβέρνηση διατήρησε τον έλεγχο της άμυνας, της εσωτερικής ασφάλειας, των εξωτερικών υποθέσεων, του εμπορίου και των μεταφορών, ενώ τα άλλα θέματα αφέθηκαν στην Κροατική Sabor και σε ένα Ban, διορισμένο από το στέμμα.

Τον Απρίλιο του 1941 η Γιουγκοσλαβία καταλήφθηκε από τη Γερμανία και την Ιταλία. Μετά την εισβολή τμήματα της Κροατίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και της Συρμίας ενσωματώθηκαν στο Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας (NDH), ένα υποστηριζόμενο από τους Ναζί κράτος-μαριονέτα. Τμήματα της Δαλματίας προσαρτήθηκαν από την Ιταλία και οι βόρειες Κροατικές περιοχές Μπαράνια και Μετζιμούριε από την Ουγγαρία. Του καθεστώτος του NDH ηγείτο ο Άντε Πάβελιτς και η υπερεθνικιστική Ουστάσα. Το καθεστώς εισήγαγε αντισημιτικούς νόμους και κατηύθυνε μια καμπάνια εθνοκάθαρσης και γενοκτονίας κατά των Σέρβων και των Ρομά κατοίκων του NDH, με παραδείγματα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης Γιασένοβατς και Στάρα Γκράντισκα. Εκτιμάται ότι από 39.000 Εβραίους της χώρας επέζησαν μόνο 9.000. Οι υπόλοιποι είτε σκοτώθηκαν είτε εκτοπίστηκαν στη Γερμανία, τόσο από τις τοπικές αρχές όσο και από τον ίδιο το Γερμανικό Στρατό. Κροατικές και Σερβικές πηγές διαφωνούν για τον ακριβή αριθμό. Περαιτέρω, τουλάχιστον 500.000 Σέρβοι σκοτώθηκαν από την Ουστάσα στο έδαφος του NDH κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ ο αριθμός των Κροατών που σκοτώθηκαν εκτιμάται σε περίπου 200.000, είτε από το Κροατικό φασιστικό καθεστώς, ως μέλη της ένοπλης αντίστασης, είτε ως συνεργάτες του Αξονα.

Γρήγορα αναπτύχθηκε ένα αντιστασιακό κίνημα. Στις 22 Ιουνίου 1941 σχηματίσθηκε κοντά στο Σίσακ το 1ο ομώνυμο Αντάρτικο Απόσπασμα, ως η πρώτη στρατιωτική μονάδα που δημιουργήθηκε από αντιστασιακό κίνημα στην κατεχόμενη Ευρώπη. Αυτό προκάλεσε το ξεκίνημα του Γιουγκοσλαβικού Παρτιζανικού κινήματος, μια κομμουνιστική πολυεθνική αντιφασιστική αντιστασιακή ομάδα υπό το Γιόσιπ Μπροζ Τίτο. Το κίνημα αναπτύχθηκε γρήγορα και στη Διάσκεψη της Τεχεράνης το Δεκέμβριο του 1943 οι Παρτιζάνοι απέκτησαν αναγνώριση από τους Συμμάχους. Με συμμαχική υποστήριξη στον ανεφοδιασμό, τον εξοπλισμό, την εκπαίδευση και την αεροπορία και με τη βοήθεια του Κόκκινου Στρατού που έλαβε μέρος στην Επίθεση του Βελιγραδίου του 1944, οι Παρτιζάνοι απέκτησαν τον έλεγχο της Γιουγκοσλαβίας και των μεθοριακών περιοχών Ιταλίας και Αυστρίας μέχρι το Μάιο του 1945, διάστημα κατά το οποίο σκοτώθηκαν από τους Παρτιζάνους χιλιάδες μέλη της Ουστάσι καθώς και Κροάτες φυγάδες. Oι πολιτικές αρχές του Παρτιζανικού κινήματος εκφράστηκαν στο ZAVNOH (Eθνικό Αντιφασιστικό Συμβούλιο Λαϊκής Απελευθέρωσης της Κροατίας), που εμφανίστηκε το 1943 ως ο φορέας της Κροατικής κρατικής υπόστασης και αργότερα μετασχηματίστηκε στο Κοινοβούλιο της Κροατίας το 1945, και στο AVNOJ - το αντίστοιχό του σε Γιουγκοσλαβικό επίπεδο.

Ομόσπονδη Γιουγκοσλαβία και ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο η Κροατία έγινε μονοκομματική Σοσιαλιστική ομόσπονδη ενότητα της ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας, κυβερνώμενη από τους Κομμουνιστές, αλλά έχοντας ένα βαθμό αυτονομίας μέσα στην ομοσπονδία. Το 1967 Κροάτες συγγραφείς και γλωσσολόγοι εξέδωσαν μία Διακήρυξη για το Καθεστώς και το όνομα της Επίσημης Κροατικής Γλώσσας ζητώντας μεγαλύτερη αυτονομία για την Κροατική γλώσσα. Η διακήρυξη συνέβαλε σε ένα εθνικό κίνημα που επεδίωκε μεγαλύτερα πολιτικά δικαιώματα και αποκέντρωση της Γιουγκοσλαβικής οικονομίας, που κορυφώθηκε με την Πολιτική Άνοιξη του 1971, που κατεστάλη από τη Γιουγκοσλαβική ηγεσία. Όμως το 1974 το Γιουγκοσλαβικό Σύνταγμα έδωσε αυξημένη αυτονομία στις ομόσπονδες ενότητες, εκπληρώνοντας ουσιαστικά ένα από τους στόχους της Κροατικής Άνοιξης και παρέχοντας νομική βάση για την ανεξαρτησία των συστατικών μερών της ομοσπονδίας.

Τη δεκαετία του 1980 η πολιτική κατάσταση στη Γιουγκοσλαβία επιδεινώθηκε με την εθνική ένταση να αναρριπίζεται από το σερβικό Υπόμνημα του 1986 και τα τα πραξικοπήματα του 1989 στη Βοϊβοντίνα, το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο. Τον Ιανουάριο του 1990 το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας κατακερματίστηκε σε εθνικές γραμμές με την Κροατική φράξια να απαιτεί χαλαρότερη ομοσπονδία. Την ίδια χρονιά έγιναν στην Κροατία οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές με τη νίκη του Φράνιο Τούτζμαν να μεγαλώνει περισσότερο τις εθνικιστικές εντάσεις. Οι Σέρβοι της Κροατίας εγκατέλειψαν το Sabor και ανακήρυξαν την αυτονομία των περιοχών που σύντομα θα γίνονταν η μη αναγνωρισμένη Δημοκρατία της Σερβικής Κράινα, με πρόθεση να αποκτήσουν ανεξαρτησία από την Κροατία. Καθώς οι εντάσεις αυξάνονταν η Κροατία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της τον Ιούνιο του 1991, η ανακήρυξη όμως τέθηκε σε εφαρμογή στις 8 Οκτωβρίου 1991.

Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν στον Πόλεμο της Κροατίας όταν ο Γιουγκοσλαβικός Εθνικός Στρατός και διάφοροι Σέρβοι παραστρατιωτικοί επιτέθηκαν στην Κροατία. Το τέλος του 1991 ένας πόλεμος μεγάλης σφοδρότητας σε εκτεταμένο μέτωπο περιόρισε την Κροατία σε έλεγχο περίπου των δύο τρίτων των εδαφών της. Στις 15 Ιανουαρίου 1992 η Κροατία κέρδισε την αναγνώριση από τα μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και στη συνέχεια των Ηνωμένων Εθνών. Ο πόλεμος τέλειωσε ουσιαστικά το 1995 με αποφασιστική νίκη της Κροατίας τον Αύγουστο. Οι απομένουσες κατεχόμενες περιοχές αποδόθηκαν στην Κροατία με τη Συμφωνία του Έρντουτ του Νοεμβρίου του 1995, με τη διαδικασία να ολοκληρώνεται τον Ιανουάριο του 1998. Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2009 η χώρα συμφώνησε με τη Σλοβενία να αρθούν τα εμπόδια στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις του Ζάγκρεμπ και οι δύο χώρες θα συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επίλυση των συνοριακών διαφορών με βάση πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.[7] Τον Ιούνιο του 2011 ανακοινώθηκε ότι τερματίστηκαν οι ενταξιακές συνομιλίες της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και έγινε το 28ο μέλος της ΕΕ την 1η Ιουλίου 2013.[8].

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[1]

Προεδρικές εκλογές 2009-10[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο οποίος διεξήχθη στις 27 Δεκεμβρίου 2009, προηγήθηκε με ποσοστό 32,4% ο σοσιαλδημοκράτης Ίβο Γιοσίποβιτς, υποψήφιος της αντιπολίτευσης έναντι 14,8% για τον Μίλαν Μπάντιτς, δήμαρχο του Ζάγκρεμπ.[9] Ο δεύτερος γύρος διεξήχθη στις 10 Ιανουαρίου 2010. Νικητής αναδείχθηκε ο Γιοσίποβιτς με ποσοστό 60,26% έναντι 39,74% για τον Μπάντιτς.[10]

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Πρόεδρος της Κροατίας, 27 Δεκεμβρίου 2009 και 10 Ιανουαρίου 2010
Υποψήφιοι Πρώτος γύρος Δεύτερο γύρος
Υποψήφιος Κόμμα στο οποίο πρόσκειται Ψήφοι % Ψήφοι %
Ίβο Γιοσίποβιτς Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Κροατίας
(Socijaldemokratska partija Hrvatske)
640.594 32,42 1.339.385 60,26
Μίλαν Μπάντιτς ανεξάρτητος 293.068 14,83 883.222 39,74
Αντρίγια Χέμπρανγκ (Andrija Hebrang) Κροατική Δημοκρατική Ένωση
(Hrvatska demokratska zajednica)
237.998 12,04
Νάνταν Βιντόσεβιτς ανεξάρτητος 223.892 11,33
Βέσνα Πούσιτς Κροατικό Λαϊκό Κόμμα – Φιλελεύθεροι Δημοκράτες
(Hrvatska narodna stranka - liberalni demokrati)
143.190 7,25
Ντράγκαν Πρίμορατς ανεξάρτητος 117.154 5,93
Μίροσλαβ Τούτζμαν ανεξάρτητος 80.784 4,09
Νταμίρ Καγίν Δημοκρατική Συνέλευση Ίστριας
(Istarski demokratski sabor)
76.411 3,87
Γιόζιπ Γιούρτσεβιτς ανεξάρτητος 54.177 2,74
Μπόρις Μίκσιτς ανεξάρτητος 41.491 2,1
Βέσνα Σκάρε-Όσμπολτ (Vesna Škare-Ožbolt) ανεξάρτητος 37.373 1,89
Σλάβκο Βούκσιτς ανεξάρτητος 8.309 0,42
Σύνολο έγκυρων ψηφοδελτίων 1.954.441 98,94 2.222.607 98,64
Συμμετοχή 1.975.909 43,96 2.253.570 50,13
Πηγή: Αποτελέσματα πρώτου γύρου Αποτελέσματα δευτέρου γύρου

Δημοψήφισμα 2012[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε δημοψήφισμα που έγινε στις 22 Ιανουαρίου 2012 οι ψηφοφόροι της χώρας τάχθηκαν με ποσοστό 66% υπέρ της ένταξης στην ΕΕ έναντι 33% που καταψήφισαν την πρόταση. [11]

Δημοψήφισμα 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Κροάτες ψηφοφόροι, σε δημοψήφισμα που διεξήχθη την 1η Δεκεμβρίου 2013, υπερψήφισαν την πρόταση να ορίζεται στο Σύνταγμα ο γάμος ως η "ένωση ανάμεσα σε έναν άντρα και σε μία γυναίκα"[12].

Νομοθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χώρα απαγόρευσε , με νόμο που ψήφισε το κοινοβούλιο, το κάπνισμα στους κλειστούς δημόσιους χώρους της, τον Οκτώβριο του 2008.[13]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ΚροατίαCIA World Factbook
  2. http://www.geohive.com/cntry/croatia.aspx
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=960&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. Ελευθεροτυπία, Στην Κροατία η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής βιοαερίου στην Ευρώπη, 14 Μαΐου 2009.
  5. "Odaziv hrvatskih birača na euroizborima vrlo nizak, ali ipak bolji od slovačkog" (στα κροατικά). Novi list. HINA. 15-4-2013. http://www.novilist.hr/Vijesti/Hrvatska/Odaziv-hrvatskih-biraca-na-euroizborima-vrlo-nizak-ali-ipak-bolji-od-slovackog. Ανακτήθηκε στις 15-4-2013. 
  6. in. gr Παρακράτος στην Κροατία εντόπισε ο πρωθυπουργός «ξηλώνοντας» δύο υπουργούς, 7 Οκτωβρίου 2008.
  7. AΠE-MΠE Η Σλοβενία θα άρει τα εμπόδια στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κροατίας με την Ε.Ε. μετά από συμφωνία των πρωθυπουργών των δύο χωρών, 11 Σεπτεμβρίου 2009.
  8. Συμφωνία για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ το 2013, Καθημερινή, 30-6-2011
  9. VOA News, Ο πρώτος γύρος σε σοσιαλδημοκράτη στην Κροατία, 28 Δεκεμβρίου 2009.
  10. Ημερησία, Ο Γιοσίποβιτς νέος πρόεδρος της Κροατίας, 12 Ιανουαρίου 2010.
  11. BBC
  12. «Όχι» στους γάμους ομοφυλόφιλων είπαν οι Κροατοί σε δημοψήφισμα, in.gr, 1-12-2013.
  13. Καθημερινή, Απαγόρευση καπνίσματος στους δημόσιους χώρους της Κροατίας, 17 Οκτωβρίου 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα