Βοσνία και Ερζεγοβίνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 44°06′00″N 17°58′00″E / 44.1°N 17.9667°E / 44.1; 17.9667

Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Bosna i Hercegovina
Босна и Херцеговина

Σημαία

Εθνόσημο
Η θέση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (πράσινο)
στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (σκούρο γκρι)
και μεγαλύτερη πόλη Σαράγεβο
43°52′N 18°25′E / 43.867°N 18.417°E / 43.867; 18.417 (Σαράγεβο)
Βοσνιακή,
Σερβική,
Κροατική
Ομποσπονδιακή Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Βαλεντίν Ίντσκο

Μπάκιρ Ιζετμπέγκοβιτςα
Νέμποϊσα Ραντμάνοβιτς
Ζέλικο Κόμσιτς
Βιέκοσλαβ Μπεβάντα
Ανεξαρτησία από τη Γιουγκοσλαβία
Ισχύον Σύνταγμα (συνθήκη Ντέιτον)
6 Απριλίου 1992

14 Δεκεμβρίου 1995β
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

51.197 km2 (127η)
ασήμαντη
1.538 km
20 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2011 
 • Απογραφή 1991 
 • Πυκνότητα 

3.839.737[2]  
4.377.053  
90 κατ./km2 (108η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

29,992 δισ. $[3] (102η)  
7.490 $[3] (93η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

16,961 δισ. $[3] (101η)  
4.236 $[3] (90η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,735 (81η) – υψηλή
Νόμισμα Μετατρέψιμο Μάρκο (ΒΑΜ)
 • Θερινή ώρα CET (UTC +1)
(UTC +2)
Internet TLD .ba
Κωδικός κλήσης +387
α Σημερινός προεδρεύων της τριμελούς κυλιόμενης προεδρίας.
β Κάθε οντότητα έχει επίσης το δικό της σύνταγμα.

H Βοσνία-Ερζεγοβίνη (βοσνιακά και κροατικά: Bosna i Hercegovina, σερβικά: Босна и Херцеговина / Μπόσνα ι Χερτσεγκόβινα) είναι χώρα της Βαλκανικής χερσονήσου, πρώην ομόσπονδη δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Έχει έκταση 51.197 km² και πληθυσμό 3.839.737, με βάση εκτιμήσεις του 2011. Συνήθως αναφέρεται συντομευμένα ως Βοσνία.

Η χώρα είναι η πατρίδα τριών συστατικών εθνοτήτων: των Βοσνίων, των Σέρβων και των Κροατών.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης

Θέση - Σύνορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χώρα βρίσκεται στα δυτικά Βαλκάνια και συνορεύει βόρεια, δυτικά και νότια με την Κροατία, ενώ ανατολικά και νοτιοανατολικά με τη Σερβία και το Μαυροβούνιο.

Μορφολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη χώρα διασχίζει η προέκταση των Διναρικών Άλπεων, με ψηλότερο βουνό το όρος Μάγκλιτς (2.330 μ.). Η Βοσνία, στο βόρειο τμήμα, είναι δασώδης με κλίμα ηπειρωτικό, ενώ η Ερζεγοβίνη, στο νότιο τμήμα, έχει πιο επίπεδα μέρη γόνιμου εδάφους, αραιότερη βλάστηση και ηπιότερο κλίμα. Η περιοχή έχει και 25 χλμ. ακτή στην Αδριατική.

Τα κυριότερα ποτάμια της Βοσνίας ανήκουν στη λεκάνη του Σάβου. Ο ποταμός αυτός ορίζει και τα βόρεια σύνορα της χώρας με την Κροατία. Άλλα μεγάλα ποτάμια της Βοσνίας, όλα παραπόταμοι του Σάβου, είναι ο Δρίνος (που ρέει σε μεγάλο μέρος κατά μήκος των συνόρων με τη Σερβία), ο Μπόσνα, και ο Ούνα). Αντίθετα τα ποτάμια της Ερζεγοβίνης, με μεγαλύτερο το Νέρετβα, εκβάλουν στην Αδριατική.

Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας χαρακτηρίζεται από ζεστά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες, αν και σύντομα, ενώ δροσερά καλοκαίρια και δριμείς χειμώνες είναι συνηθέστερα στις ψηλότερες περιοχές.

Ένα μεγάλο τμήμα του εδάφους της χώρας, κυρίως στις κεντρικές και βόρειες περιοχές, καλύπτεται από δάση πυκνά με πλατύφυλλα φυλλοβόλα, βελονοειδή και κωνοφόρα δέντρα, ενώ τα κυριότερα ζώα που συναντώνται είναι λαγοί, λύγκες, νυφίτσες, ελάφια, αλεπούδες, αγριόγατοι, λύκοι, ενυδρίδες, μουφλόν (άγριο πρόβατο) κ.ά.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης γύρω στο 1000 π.Χ. αποτελούσε μέρος της Ιλλυρίας, η οποία έγινε ρωμαϊκή επαρχία τον 1ο αιώνα π.Χ. Μετά την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, κατέκτησαν την περιοχή οι Γότθοι και στη συνέχεια οι Σλάβοι (7ος αι.). Το 12ο αιώνα η περιοχή ενσωματώθηκε στην επικράτεια της Ουγγαρίας. Το 1483 η Οθωμανική αυτοκρατορία κυρίευσε τα περισσότερα εδάφη της περιοχής και την κράτησε κάτω από την κυριαρχία της για τετρακόσια περίπου χρόνια, αν και σημειώθηκαν στο διάστημα αυτό πολλές εξεγέρσεις.

Στη Συνδιάσκεψη του Βερολίνου το 1878 η δυαδική μοναρχία των Αψβούργων της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας διαπραγματεύθηκε με τους Ευρωπαίους κυβερνήτες για τα διοικητικά δικαιώματα στην περιοχή και μέχρι το 1908 προσάρτησε τις δύο επαρχίες. Προκλήθηκαν εθνικιστικές εντάσεις και οι ευρωπαϊκές χώρες άρχισαν να συμμετέχουν στις διαμάχες· η Αυστροουγγαρία και η Γερμανία ήταν αντίθετες προς τον αυξανόμενο σερβικό εθνικισμό, ενώ η Ρωσία και η Αγγλία τον υποστήριζαν.

Τον Ιούνιο του 1914 δολοφονήθηκαν στο Σαράγεβο ο διάδοχος της Αυστροουγγαρίας αρχιδούκας Φραγκίσκος-Φερδινάνδος και η γυναίκα του, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για τον α’ παγκόσμιο πόλεμο. Σε αυτόν πολέμησαν ενωμένοι Κροάτες και Σέρβοι, ελπίζοντας να δημιουργήσουν ένα βασίλειο που θα ένωνε όλους τους Νοτιοσλάβους. Το Δεκέμβριο του 1918 η Βοσνία-Ερζεγοβίνη αποτέλεσε τμήμα του ανεξάρτητου βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων κάτω από τη σερβική μοναρχία του βασιλιά Αλέξανδρου Α΄ από το 1921 ως το 1934, ενώ το 1929 αυτό μετονομάστηκε σε βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας.

Κατά τη διάρκεια του β’ παγκόσμιου πολέμου οι δυνάμεις του Άξονα διαμέλισαν τη Γιουγκοσλαβία. Στο τέλος του πολέμου ο στρατάρχης Τίτο συνένωσε τα διάφορα μέρη της Γιουγκοσλαβίας και δημιούργησε μια γιουγκοσλαβική ομοσπονδία, και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έγινε μία από τις δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβίας (1946). Οι εθνικιστικές εντάσεις συνεχίστηκαν και χειροτέρεψαν μετά το θάνατο του Τίτο το 1980.

Το 1991 οι εντάσεις αυτές οδήγησαν στην αποδυνάμωση της Βοσνιακής προεδρίας και η Σλοβενία καθώς και η Κροατία διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους· πολλοί Σέρβοι από την άλλη διαδήλωσαν την αφοσίωσή τους στη σερβοελεγχόμενη Γιουγκοσλαβία. Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν σε συγκρούσεις μεταξύ Σέρβων και μη Σέρβων, οι οποίες κλιμακώθηκαν μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της ΠΓΔΜ, το Σεπτέμβριο του 1991. Το Μάρτιο του 1992 το ίδιο έκαναν η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη. Μετά από λίγο ξέσπασε πόλεμος μεταξύ Σέρβων, Κροατών και Βοσνίων, που έμεινε γνωστός ως Πόλεμος της Βοσνίας.

Αν και η ανεξαρτησία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης αναγνωρίστηκε διεθνώς, οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν. Τον Ιούνιο του 1993 το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών προώθησε τη λύση δημιουργίας έξι «ασφαλών περιοχών» για τους Βόσνιους Μουσουλμάνους και 25.000 στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών διατάχτηκαν να υπερασπιστούν τις περιοχές αυτές χρησιμοποιώντας ακόμη και βία.

Το Μάρτιο του 1994 τερματίστηκαν οι συγκρούσεις μεταξύ των Κροατών και των Βόσνιων Μουσουλμάνων, όταν συμφωνήθηκε να δημιουργήσουν μια κοινή ομοσπονδία και να συνδέσουν τη νέα ομοσπονδία με την Κροατία.

Map Bih entities.png

Από τον Ιανουάριο ως τον Απρίλιο του 1995 διακηρύχθηκε η ανακωχή ανάμεσα στους Σέρβους της Βοσνίας απ' τη μια και τους Βόσνιους Μουσουλμάνους και Κροάτες απ' την άλλη, αλλά οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν και οι προσπάθειες ανανέωσης της συμφωνίας δεν ήταν επιτυχείς. Τον Αύγουστο οι νέες επιθέσεις των Σέρβων προκάλεσαν τις αεροπορικές επιθέσεις του ΝΑΤΟ εναντίον σερβικών στόχων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η διορία για ειρήνη μέχρι το Φεβρουάριο του 1996 λειτούργησε και τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου η Βοσνία- Ερζεγοβίνη εδραίωσε επίσημες σχέσεις με την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Το 2000 ο διοικητής των συνασπισμένων μουσουλμανικών και κροατικών δυνάμεων Τίχομιρ Μπλάσκιτς καταδικάστηκε από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης σε 45 χρόνια φυλάκιση (η μεγαλύτερη ποινή που έχει επιβληθεί από αυτό το δικαστήριο) για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, ενώ το 2001 ο διοικητής των δυνάμεων των Σέρβων της Βοσνίας Ράντισλαβ Κράστιτς καταδικάστηκε σε 46 χρόνια φυλάκιση από το δικαστήριο του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου. Την ίδια χρονιά ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, υπέγραψε σύμφωνο φιλίας με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Στις εκλογές του 2002 πρωθυπουργός εκλέχτηκε ο Αντνάν Τέρζιτς και αυτόν διαδέχθηκε ο Νίκολα Σπίριτς. Ο Σπίριτς παραιτήθηκε την πρώτη ημέρα του Νοεμβρίου του 2007 πυροδοτώντας μία από τις χειρότερες πολιτικές κρίσεις στη χώρα.

Στις 4 Δεκεμβρίου του 2007 η χώρα υπέγραψε συμφωνία για σύνδεση με την ΕΕ. Τα τρία μεγαλύτερα κόμματα στη χώρα συμφώνησαν στις 23 Δεκεμβρίου του 2008 να προωθήσουν πρωτοβουλία για την υιοθέτηση των απαιτούμενων συνταγματικών αλλαγών, προκειμένου να αλλάξει η διοικητική δομή της χώρας και να βρεθεί αυτή πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.[4]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικό ρόλο στην οικονομία της χώρας κατέχει η γεωργία. Στις κοιλάδες παράγονται σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, λινάρι, καπνός, τεύτλα και φρούτα, ενώ στις ορεινές περιοχές υπάρχουν πολλοί βοσκότοποι όπου εκτρέφονται βοοειδή, άλογα και πρόβατα. Τα πολλά δάση δίνουν μεγάλες ποσότητες ξυλείας.

Η περιοχή έχει πολλά ορυκτά, σιδηρομεταλλεύματα, γαιάνθρακες, αλάτι, μαγγάνιο, ασήμι, μόλυβδο, χαλκό, χρώμιο κ.ά. Στη χώρα υπάρχουν βιομηχανίες σιδηροβιομηχανίας, τροφίμων, καπνού και ειδών βυρσοδεψίας.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι κράτος αποτελούμενο από δύο οντότητες, την Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και τη Σερβική Δημοκρατία. Από το 1998 υπάρχει και η περιοχή του Μπρτσκό που δεν ανήκει σε καμία οντότητα, αλλά υπάγεται απευθείας στην κεντρική κυβέρνηση. Η Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης διαιρείται περαιτέρω σε 10 καντόνια, ενώ η Σερβική Δημοκρατία είναι ενιαία στη δομή της. Η τοπική αυτοδιοίκηση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι οργανωμένη σε δήμους. Κάθε δήμος περιέχει πολλούς οικισμούς μέσα στα όριά του και υποδιαιρείται σε τοπικές κοινότητες.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Επίσης, οι 16χρονοι και 17χρονοι που εργάζονται έχουν κατ' εξαίρεση δικαίωμα ψήφου.[5]

Γενικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιο πρόσφατες γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 3 Οκτωβρίου 2010. Στις εκλογές αυτές οι Βόσνιοι πολίτες κλήθηκαν να ψηφίσουν για 4 εκλογικές αναμετρήσεις:

  • για την κρατική τριμελή Προεδρία
  • για την κάτω βουλή του κρατικού κοινοβουλίου (Βουλή των Αντιπροσώπων της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Βοσνίας-Ερζεγοβίνης)
  • για τις κάτω βουλές των κοινοβουλίων των οντοτήτων (Βουλή των Αντιπροσώπων του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδίας Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και Εθνική Συνέλευση Σερβικής Δημοκρατίας)
  • για τις Συνελεύσεις των καντονιών (στην Ομοσπονδία) και για τον Πρόεδρο και τους Αντιπροέδρους της Δημοκρατίας (στη Σερβική Δημοκρατία)

Προεδρικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κροάτης Ζέλικο Κόμσιτς, ο Βόσνιος Μουσουλμάνος Μπάκιρ Ιζετμπέγκοβιτς και ο Σέρβος Νέμποϊσα Ραντμάνοβιτς εξελέγησαν στην τριμελή εναλλασσόμενη προεδρεία της κεντρικής κυβέρνησης. Επίσης, ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Σερβικής Δημοκρατίας, Μίλοραντ Ντόντικ, εξελέγη Πρόεδρος της ίδιας οντότητας με ποσοστό 53,3%.[6]


Γενικές εκλογές- Προεδρεία, 3 Οκτωβρίου 2010
Υποψήφιοι Κόμματα στα οποία πρόσκεινται Ομοσπονδία της
Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Σερβική Δημοκρατία
Ψήφοι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι
%
Κροάτες
%
Ψήφοι Σέρβοι
%
Ζέλικο Κόμσιτς (Κροάτης) Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (SDP BiH) 336.961 60,6%
Μποριάνα Κρίστο (Κροάτισσα) Κροατική Δημοκρατική Ένωση Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HDZ BiH) 109.714 19,7%
Μάρτιν Ραγκούζ (Κροάτης) Κροατική Συμμαχία: Κροατική Δημοκρατική Ένωση 1990 (HDZ 1990) & Κροατικό Κόμμα Δικαιωμάτων Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HSP BiH) 60.234 10,8%
Γιέρκο Ιβάνκοβιτς-Λιγιάνοβιτς (Κροάτης) Λαϊκό Κόμμα "Δουλεύοντας για Βελτίωση" (NS RzB) 45.382 8,2%
Πέρο Γκάλιτς (Κροάτης) [ανεξάρτητος] 1.579 0,3%
Μίλε Κούτλε (Κροάτης) [ανεξάρτητος] 1.069 0,2%
Φέρντο Γκάλιτς (Κροάτης) [ανεξάρτητος] 972 0,2%
Μπάκιρ Ιζετμπέγκοβιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Κόμμα Δημοκρατικής Δράσης (SDA) 162.797 34,9%
Φαχρούντιν Ράντοντσιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Ένωση για Καλύτερο Μέλλον (SBB) 142.359 30,5%
Χάρις Σιλάιτζιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Κόμμα για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (SBiH) 117.168 25,1% :
Ιμπράχιμ Τζέντοβιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Δημοκρατική Εθνική Κοινότητα (DNZ) 13.366 2,9%
Μούγιο Ντεμίροβιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Βοσνιο-ερζεγοβινιακό Πατριωτικό Κόμμα (BPS) 8.946 1,9%
Τζέμαλ Λάτιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Κόμμα Δημοκρατικής Δραστηριότητας (A-sda) 8.738 1,9%
Ιμπράχιμ Σπάχιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Δημοκρατικό Κόμμα Πολιτών (GDS) 6.947 1,5%
Ιζούντιν Κεσέτοβιτς (Βόσνιος Μουσουλμάνος) Βοσνιακό Κόμμα (BOSS) 4.227 0,9%
Άιντα Γιούσιτς (Βόσνια Μουσουλμάνα) [ανεξάρτητη] 2.347 0,5%
Νέμποϊσα Ραντμάνοβιτς (Σέρβος) Ένωση Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD) 295.624 48,9%
Μλάντεν Ιβάνιτς (Σέρβος) Συμμαχία Μαζί για την Σερβική Δημοκρατία (Zajedno za Srpsku) 285.927 47,3%
Ράικο Πάποβιτς (Σέρβος) Ένωση για μια Δημοκρατική Σερβική Δημοκρατία 22.778 3,8%
Σύνολο 1.022.806 604.329
Πηγή: Adam Carr's Election Archive, Izbori.ba

Βουλευτικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επίσης, εξελέγησαν οι 42 βουλευτές της κρατικής Βουλής των Αντιπροσώπων. Στην Ομοσπονδία εξελέγησαν τα 98 μέλη της Βουλή των Αντιπροσώπων της οντότητας και οι σύμβουλοι στις συνελεύσεις των 10 καντονιών, ενώ στη Σερβική Δημοκρατία εξελέγησαν τα 83 μέλη της Εθνικής Συνέλευσης. Στις εκλογές έλαβαν μέρος 39 πολιτικά κόμματα, 11 συνασπισμοί και 13 ανεξάρτητοι υποψήφιοι.[7]


Βουλή των Αντιπροσώπων, 3 Οκτωβρίου 2010
Κόμματα Ομοσπονδία της
Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Σερβική Δημοκρατία Σύνολο ψήφων Σύνολο +/-
Ψήφοι % Έδρες Ψήφοι % Έδρες
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (SDP BiH) 265.952 26,07 8 18.406 2,96 0 284.358 8 +3
Ένωση Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD) 8.810 0,86 0 269.007 43,30 8 277.817 8 +1
Κόμμα Δημοκρατικής Δράσης (SDA) 197.890 19,40 7 16.371 2,64 0 214.261 7 –2
Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα (SDS) 137.843 22,19 4 137.843 4 +1
Ένωση για Καλύτερο Μέλλον (SBB) 124.076 12,16 4 6.329 2,03 0 130.405 4 +4
Κροατική Δημοκρατική Ένωση Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HDZ BiH) 112.067 10,99 3 2.361 0,38 0 114.428 3 0
Κόμμα για την Βοσνία-Ερζεγοβίνη (SBiH) 73.946 7,25 2 12.640 2,03 0 86.586 2 –6
Κροατική συμμαχία: Κροατική Δημοκρατική Ένωση 1990 (HDZ 1990) & Κροατικό Κόμμα Δικαιωμάτων Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HSP BiH) 49.524 4,86 2 522 0,08 0 50.046 2 0
Λαϊκό Κόμμα "Δουλεύοντας για Βελτίωση" (NS RzB) 49.039 4,81 1 43.039 1 0
Κόμμα Δημοκρατικής Προόδου (PDP) 40.070 6,45 1 40.070 1 0
Δημοκρατική Εθνική Ένωση (DNS) 1.147 0,11 0 28.511 4,59 1 29.658 1 0
Δημοκρατική Εθνική Κοινότητα (DNZ) 14.839 1,45 1 14.839 1 0
Σύνολο 1.019.973 100,00 28 621.227 100,00 14 1.641.200 42

Συνελεύσεις Καντονιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 3 Οκτωβρίου 2010 έγιναν εκλογές για τις 289 έδρες των συνελεύσεων στα 10 καντόνια της Ομοσπονδίας Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (στα βοσνιακά: skupština kantona, κροατικά: sabor županije, σερβικά: скупштина кантона).

Κόμμα Coat of arms of Una-Sana Canton.png
USK
% Coat of arms of Posavina.svg
ŽP
% Coat of arms of Tuzla Canton.svg
TK
% Coat of arms of Zenica-Doboj Canton.png
ZDK
% Coat of arms of Bosnian Podrinje Canton.PNG
BPK
% Central Bosnia Canton Grb.png
SBK
ŽSB
% Coat of arms of Herzegovina-Neretva Canton.png
HNK
ŽHN
% Coat of arms of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg
ZHŽ
% Sarajevo Canton CoA.png
KS
% No coats of arms.svg
K10
% Σύνολο
  Κόμμα Δημοκρατικής Δράσης (SDA) 21.104 23,38 1.602 10,29 45.058 24,68 35.144 25,00 2.509 22,90 16.285 17,33 9.927 14,85 0 0 31.459 17,82 1.130 4,72 164.218
  Κόμμα για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (SBiH) 7.280 8,07 452 2,92 14.995 8,21 12.055 8,57 1628 14,86 6.621 7,05 2.634 3,94 0 0 18.213 10,32 213 0,89 64.091
  Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDP) 20.902 23,16 816 5,24 56.188 30,77 35.724 25,41 2.682 24,48 16.764 17,84 9.005 13,47 252 0,74 42.692 24,19 990 4,13 186.015
  Κόμμα Δημοκρατικών Δραστηριοτήτων (A-sda) 11.019 12,21 0 0 4.303 2,36 1.822 1,30 201 1,83 555 0,59 60 0,09 0 0 1.726 0,98 0 0 19.686
  Ένωση για Καλύτερο Μέλλον (SBB) 6.438 7,13 512 3,29 19.088 10,45 18.110 12,88 1.383 12,62 12.207 12,99 4.953 7,41 0 0 30.619 17,35 304 1,27 93.614
  Κροατική Δημοκρατική Ένωση Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HDZ BiH) 591 0.65 6.413 41,19 5.627 3,08 7.330 5,21 0 0 20.417 21,73 22.623 33,83 17.526 51,65 1.846 1,05 6.247 26,09 88.620
  Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDS) 0 0 0 0 0 0 369 0,26 33 0,30 157 0,17 63 0,09 0 0 1.536 0,87 0 0 2.518
  Κροατική Δημοκρατική Ένωση 1990 (HDZ 1990) 527 0,58 3.425 22,00 303 0,17 2.181 1,55 0 0 6.633 7,06 8.324 12,45 5.211 15,36 578 0,33 3.080 12,86 30.262
  Κροατικό Κόμμα Δικαιωμάτων Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (HSP BiH) 7 0,01 454 2,92 * * * * 0 0 * * 3.235 4,84 4.358 12,84 * * 2.284 9,54 10.338*
  Κροατικό Αγροτικό Κόμμα – Νέα Κροατική Πρωτοβουλία (HSS - NHI) 0 0 606 3,89 135 0,07 503 0,36 0 0 2.914 3,10 0 0 0 0 243 0,14 1.217 5,08 5.618
  Λαϊκό Κόμμα "Δουλεύοντας για Βελτίωση" (NS RzB) 4.837 5,36 336 2,16 8.980 4,92 9.059 6,44 1.085 9,90 5.710 6,08 2.262 3,38 3.883 11,44 5.549 3,14 2.264 9,46 43.965
  Δημοκρατική Εθνική Ένωση (DNS) 90 0,10 0 0 0 0 0 0 0 0 65 0,07 0 0 0 0 0 0 1.205 5,03 1.360
  Βοσνιο-ερζεγοβινιακό Πατριωτικό Κόμμα (BPS) 857 0,95 0 0 6.764 3,70 4.825 3,43 705 6,44 1.508 1,60 1.148 1,72 0 0 8.509 4,82 0 0 24.316
  Δημοκρατική Εθνική Κοινότητα (DNZ) 11.844 13,12 0 0 0 0 250 0,18 0 0 0 0 5 0,01 7 0,02 196 0,11 32 0,13 12.334
  Κόμμα Συνταξιούχων Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (SP/U) 655 0,73 60 0,39 1.674 0,92 2.912 2,07 145 1,32 924 0,98 524 0,78 458 1,35 3.095 1,75 0 0 10.447
  Το Δικό μας Κόμμα (NS) 980 1,09 35 0,22 2.500 1,37 1.493 1,06 69 0,63 788 0,84 179 0,27 0 0 8.385 4,75 74 0,31 14.503
  Βοσνιακό Κόμμα (BOSS) 314 0,35 46 0,30 4.429 2,43 1.968 1,40 255 2,33 1.199 1,28 200 0,30 0 0 6.247 3,54 0 0 14.658
  Σοσιαλδημοκρατική Ένωση (SDU) 889 0,98 0 0 4.501 2,47 164 0,12 0 0 362 0,39 0 0 0 0 6.019 3,41 89 0,37 12.024
  Ένωση Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD) 1.012 1,12 0 0 450 0,25 310 0,22 130 1,19 166 0,18 794 1,19 0 0 1.641 0,93 3.089 12,90 7.592
  Λοιπά 914 1,01 - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Πηγή - Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι είναι η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα (45%), ενώ ακολουθούν οι Σέρβοι (35%) και οι Κροάτες (15%). Το στοιχείο διαφοροποίησης των εθνοτικών ομάδων είναι η θρησκεία, καθώς δεν υπάρχουν άλλες διαφορές (γλωσσικές, φυλετικές). Οι σε αντίστοιχη σειρά θρησκείες είναι το ισλάμ, η ορθοδοξία και ο ρωμαιοκαθολικισμός. Επίσης, υπάρχουν 1.196 Μάρτυρες του Ιεχωβά[8].

Η γλώσσα ενώ προπολεμικά ήταν μία επίσημη (Σερβοκροατική γλώσσα), σήμερα επισήμως υπάρχουν 3 γλώσσες, καθώς οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι ονομάζουν τη γλώσσα τους βοσνιακά, οι Σέρβοι, σερβικά και οι Κροάτες κροατικά. Αν και οι τρεις αυτές κωδικοποιημένες εθνικές γλώσσες διαφέρουν σε κάποια σημεία μεταξύ τους, εντούτοις υπάρχει συντριπτικά μεγάλο ποσοστό επικάλυψης μεταξύ των τριών γλωσσών και 100% κατανόηση της μίας από τους ομιλητές της άλλης.

Εκτός από την πρωτεύουσα Σαράγεβο, άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας είναι η Μπάνια Λούκα, η Τούζλα, η Ζένιτσα, το Μόσταρ, το Μπίχατς, η Μπιέλινα, το Πριέντορ και το Μπρτσκό.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 76,12 χρόνια (73,13 χρόνια οι άνδρες και 79,34 οι γυναίκες).[5]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωγραφικά και ιστορικά η χώρα βρισκόταν σε επαφή με το μεσογειακό, βυζαντινό, οθωμανικό και δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό και δέχτηκε τις επιδράσεις τους. Αργότερα, όταν η χώρα αποτελούσε δημοκρατία της Ομοσπονδιακής Λαϊκής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας η πολιτιστική παραγωγή της εντασσόταν στα πλαίσια του ευρύτερου γιουγκοσλαβικού πολιτισμού. Το 1992 με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, η χώρα ανακήρυξε την αυτονομία της, και η πολιτιστική παραγωγή άρχισε σταδιακά να αναζητά και να βρίσκει την ιδιαίτερη ταυτότητά της.

Ο γνωστότερος λογοτέχνης της χώρας είναι ο Ίβο Άντριτς, ο οποίος το 1961 κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Άλλοι γνωστοί Βόσνιοι λογοτέχνες του 20ού αι. είναι ο Μέσα Σελίμοβιτς, ο ποιητής Αμπντουλάχ Σιντράν, ο Μακ Ντίζνταρ κ.ά. Ο Αντεμίρ Κένοβιτς και ο Εμίρ Κουστουρίτσα είναι οι γνωστότεροι κινηματογραφιστές που γεννημένοι στη Βοσνία κατάφεραν να γίνουν παγκοσμίως γνωστοί με τα έργα τους και να κερδίσουν πολλές διακρίσεις σε διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ (Φεστιβάλ Βενετίας, Φεστιβάλ Κανών). Ο Ντάνις Τάνοβιτς με την ταινία του «No man’s Land» κέρδισε το 2001 το Όσκαρ Ξενόγλωσσης ταινίας. Επίσης από τη Βοσνία κατάγεται και ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς ο οποίος είναι από τους πιο αναγνωρισμένους μουσικούς παγκοσμίως.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1.  «Προεδρία της Βόσνιας και Ερζαγοβίνης. Βιογραφίες». predsjednistvobih.ba. 11 Νοεμβρίου 2010. http://www.predsjednistvobih.ba/biogr/?cid=8148,1,1. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2013. 
  2. Bosnian Statistics Agency, Demographics and Social statistics> Population, ανακτήθηκε 30 Μαρτίου 2013
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=963&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. Flash.gr, Συμφωνία των τριών μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων για συνταγματικές αλλαγές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, 23 Δεκεμβρίου 2008.
  5. 5,0 5,1 CIA World Factbook
  6. Έθνος, Οι κάλπες έδειξαν την... εύθραυστη Βοσνία-Ερζεγοβίνη , 5-10-2010.
  7. ΟΑΣΕ, 21-9-2010.
  8. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 178

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα