Μάχη του Άουστερλιτς
| Η Μάχη του Άουστερλιτς | |
|---|---|
| Μέρος του πολέμου του Γ΄Συνασπισμού | |
 Ο Ναπολέων στην μάχη του Άουστερλιτς |
|
| Χρονολογία | 1805 |
| Τόπος | Άουστερλιτς, Κεντρική Αυστρία |
| Έκβαση | Αποφασιστική Γαλλική Νίκη,
1.Τέλος του πολέμου του Γ΄ Συνασπισμού, 2.Δημιουργία της Συνομονσπονδίας του Ρήνου, 3.Διάλυση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορία. |
| Μαχόμενα μέρη | |
 Γαλλική Αυτοκρατορία |
 Ρωσική Αυτοκρατορία, Αυστριακή Αυτοκρατορία |
| Αρχηγοί | |
| Ναπολέων Α' της Γαλλίας | Αλέξανδρος Α΄ της Ρωσίας, Φραγκίσκος Β΄ |
| Δυνάμεις | |
| 75.000 στρατιώτες | 90.000 στρατιώτες 70.000 Ρώσοι 20.000 Αυστριακοί |
| Απώλειες | |
| 1.500 νεκροί 7.500 τραυματίες | 16.000 νεκροί 10.000 τραυματίες 30.000 αιχμάλωτοι
|
Η Μάχη του Άουστερλιτς, γνωστή επίσης ως η Μάχη των Τριών Αυτοκρατόρων, αποτέλεσε την πιο λαμπρή νίκη του Ναπολέοντα, στην οποία ο Γάλλος αυτοκράτορας συνέτριψε ολοσχερώς τις δυνάμεις του Γ΄ Συνασπισμού. Στις 2 Δεκεμβρίου 1805 (νέο ημερολόγιο) μια γαλλική στρατιά, υπό την ηγεσία του Ναπολέοντα, νίκησε αποφασιστικά τον στρατό των συνασπισμένων Αυστριακών και Ρώσων, καθοδηγούμενων από τον τσάρο της Ρωσίας, Αλέξανδρο Α΄, μετά από σχεδόν εννέα ώρες σφοδρής σύγκρουσης.
Η μάχη έγινε κοντά στο χωριό Άουστερλιτς, περίπου 10 χλμ. νοτιοανατολικά της πόλης Μπρνο στη Μοραβία, περιοχή που ανήκε εκείνη την εποχή στην Αυστριακή Αυτοκρατορία (σήμερα αποτελεί τμήμα της Δημοκρατίας της Τσεχίας). Η μάχη αποτελεί ένα αριστούργημα της πολεμικής τέχνης και μελετάται σε πολλές στρατιωτικές σχολές ανά τον κόσμο. Η γαλλική νίκη στο Άουστερλιτς, οδήγησε στην κατάρρευση του Γ΄ Συνασπισμού. Στις 26 Δεκεμβρίου 1805 η Αυστρία και η Γαλλία υπέγραψαν τη Συνθήκη του Πρέσμπουργκ, η οποία σήμανε την αποχώρηση της Αυστρίας από τον πόλεμο, επαναβεβαίωσε την ισχύ της Συνθήκης του Κάμπο Φόρμιο και της Συνθήκης της Λουνεβίλ, ανάγκασε την αυτοκρατορία των Αψβούργων να εκχωρήσει τμήματα του εδάφους της στους Γερμανούς συμμάχους του Ναπολέοντα και καθόρισε αποζημίωση 40.000.000 γαλλικών φράγκων στους Γάλλους από τους ηττημένους Αψβούργους. Στα ρωσικά στρατεύματα επιτράπηκε να υποχωρήσουν ανεμπόδιστα στο πατρικό έδαφος.
Η νίκη στο Άουστερλιτς οδήγησε επίσης στη δημιουργία της Συνομοσπονδίας του Ρήνου, μιας ένωσης γερμανικών κρατιδίων που προορίζονταν να παίξουν το ρόλο αμυντικού εδαφικού αναχώματος ανάμεσα στη Γαλλία και την Κεντρική Ευρώπη. Το 1806 η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έπαψε να υπάρχει όταν ο Αυτοκράτοράς της, Φραγκίσκος Β΄, κράτησε τον τίτλο Φραγκίσκος Α΄ της Αυστρίας ως μοναδικό του τίτλο. Ωστόσο, αυτές οι επιτυχίες του Ναπολέοντα δεν κατάφεραν να οδηγήσουν την ευρωπαϊκή ήπειρο σε μακρά περίοδο ειρήνης. Οι ανησυχίες της Πρωσίας για την αυξανόμενη γαλλική επιρροή στην Κεντρική Ευρώπη αποτέλεσαν τη σπίθα για τον Πόλεμο του Δ΄ Συνασπισμού το 1806.
Πίνακας περιεχομένων |
Ο Τρίτος Συνασπισμός[Επεξεργασία]
Το 1803 ο τοτε Πρώτος Ύπατος της γαλλικής δημοκρατίας Ναπολέων Βοναπάρτης υπέγραψε μια συνθήκη με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Τόμας Τζέφερσον με την οποία η Γαλλία παραχωρούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες κάποιες αποικίες επί Καναδικού εδάφους με αντάλλαγμα 3.000.000 φράγκα. Με αυτά τα χρήματα ο Ναπολέων έφτιαξε τον "Στρατό της Αγγλίας" με τον οποίο θα επιχειρούσε απόβαση στην Μεγάλη Βρετανία. Ο Ουίλιαμ Πιτ, γνωρίζοντας την έσχατη κατάσταση του βρετανικού στρατού, σκέφτηκε να δημιουργήσει τον Τρίτο Συνασπισμό με μέλη φυσικά την Μεγάλη Βρετανία, την Ρωσική Αυτοκρατορία, την Αυστριακή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Σουηδίας. Μετά από έναν χρόνο διαπραγματεύσεων οι παραπάνω χώρες κήρυξαν πόλεμο στην Γαλλίκη Αυτοκρατορία με αποτέλεσμα ο τότε πια Γάλλος αυτοκράτορας να δώσει εντολή ο "Στρατός της Αγγλίας" να βαδίσει στην Ευρώπη μετονομάζοντάς τον σε "Μεγάλη Στρατιά".
Σχέδια των Συμμάχων[Επεξεργασία]
Μετά την δημιουργία του Γ΄ Συνασπισμού οι Σύμμαχοι δημιούργησαν τεράστιες στρατιές εναντίον της Γαλλικής Αυτοκρατορίας. Οι Αυστριακοί χώρισαν τις δυνάμεις τους σε τρείς στρατιές υπό την ηγεσία του στρατηγού Καρλ Μακ (Karl Mack), του αρχιδούκα Ιωάννη και του αρχιδούκα Κάρολου. Ο στρατηγός Μακ στρατοπεδευμένος στο Ουλμ με 85.000 στρατιώτες προετοίμαζε εισβολή στη Βαυαρία και με την άφιξη του Μιχαήλ Κουτούζωφ θα κυρίευαν το Στρασβούργο. Ο Αρχιδούκας Κάρολος με 90.000 στρατιώτες προετοίμαζε εισβολή στην Ιταλία για να αντιμετωπίσει τον Μασσένα και ο Αρχιδούκας Ιωάννης θα βοηθούσε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης τα στρατεύματα των παραπάνω στρατηγών με τους 25.000 στρατιώτες του. Από τον Βορρά ωστόσο ένα ενωμένο βρετανικό και ρωσοσουηδικό σώμα αποτελούμενο από 100.000 στρατιώτες θα κατατρόπωναν τον βασιλιά της Δανίας ο οποίος αποτελούσε σύμμαχο του Βοναπάρτη και θα έπειθαν τον βασιλιά του Βασιλείου της Πρωσίας να μπει στον πόλεμο εναντίον της Γαλλικής Αυτοκρατορίας!
Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ[Επεξεργασία]
Ο Βοναπάρτης καθ' όλη την διάρκεια της θητείας του ως Πρώτος Ύπατος συγκέντρωνε χρήματα και φυσικούς πόρους για την κατασκευή ενός αξιόμαχου στόλου αντάξιου με εκείνο του "Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού" με τον οποίο θα επιχειρούσε να αποβιβαστεί στην Βρετανική χερσόνησο με σκοπό την κατάκτησή της. Ύστερα από πολλές θυσίες ο στόλος ετοιμάστηκε και σάλπαρε για το Γιβραλτάρ με αρχηγό τον Σαρλ Βιλνέβ για να ενωθεί με τον Ισπανικό στόλο με σκοπό να καταστρέψει το Βρετανικό ναυτικό και υστέρα να συνδεθεί με τον Ναπολέοντα στη Βουλώνη. Μετά από πολλές καθυστερήσεις και επιπλοκές ο Γαλλικός στόλος ενώθηκε με τον Ισπανικό και πέρασαν με επιτυχία το Γιβραλτάρ αλλά ήταν πλήρως αποδιοργανωμένοι και απροετοίμαστοι για μια σύγκρουση με το "Βασιλικό Ναυτικό". Ο ναύαρχος Νέλσων γνωρίζοντας την έσχατη κατάσταση του Γαλλοϊσπανικού στόλου τους έστησε ενέδρα στον κόλπο Τραφάλγκαρ όπου και ακολούθησε η περίφημη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ με αποτέλεσμα να καταστρέψει ολοκληρωτικά τον εχθρικό στόλο με τίμημα όμως την ίδια του την ζωή.
Μάχη της Ουλμ[Επεξεργασία]
Ο Βοναπάρτης μαθαίνοντας την ήττα στο Τραφάλγκαρ συνειδητοποίησε ότι αδυνατούσε να μετατραπεί σε κυρίαρχος των θαλασσών και αποφάσισε να συνεχίσει την εκστρατεία του εναντίον των Αυστριακών. Το πτρώτο χτύπημα το έδωσε στην εμπροσθοφυλακή του αυστριακού στρατού με στρατηγό τον Μακ ο οποίος είχε παγιδευτεί στην Βαυαρία αναγκασμένος να περιμένει τον Κουτούζωφ. Έτσι διέταξε τον στρατάρχη Μπερναντότ, διοικητή των γαλλικών στρατευμάτων στο Αννόβερο να ενωθεί με την "Μεγάλη Στρατιά" στην Ουλμ περικυκλώνοντας ταυτόχρονα τον Μακ. Τελικά μέσα σε μερικές ώρες ο Μακ και οι 85.000 στρατιώτες του βρέθηκαν περικυκλωμένοι και αναγκάστηκαν να παραδοθούν μέσα σε τρεις ημέρες. Ο αρχιδούκας Ιωάννης μαθαίνοντας για την καταστροφή του αυστριακού στρατού υποχώρησε για να ενωθεί με τον Κουτούζωφ 25 μίλια έξω από την Βιέννη. Ο Ναπολέων αφού κατατρόπωσε τον εχθρό με τις "κνήμες των στρατιωτών" του μπήκε στην αυστριακή πρωτεύουσα με λάβαρα που αντιπροσώπευαν τις ιδέες της Γαλλικής επαναστάσεως. Η αποφασιστική νίκη που περίμενε φαινόταν όλο και πιο κοντά στον ορίζοντα!
Πεδίο της Μάχης[Επεξεργασία]
Ύστερα από την θριαμβευτική είσοδο στη Βιέννη ο αυτοκράτορας Ναπολέων Α΄της Γαλλίας προετοιμαζόταν για την αποφασιστική μάχη που θα του χάριζε την νίκη. Μελετώντας μανιωδώς χάρτες και αναζητώντας πεδία μάχης ο Βοναπάρτης χαρούμενος ανακοίνωσε στους επιτελείς του ότι το επιλεγμένο σημείο θα γίνει πεδίο μάχης και ότι φυσικά θα έχουν να παίξουν κάποιο ρόλο εκεί. Στο επιλεγμένο πεδίο υπήρχαν τεράστια σε μήκος υψώματα τα οποία ήταν καταπληκτική θέση για την παράταξη ενός στρατού όπως επίσης και ένα μεγάλο πυκνό δάσος στους πρόποδες τους το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ενέδρα. Νοτιοανατολικά των υψωμάτων υπήρχαν δυο μικρά χωρία, το Τελίντζ και το Σόκολνιτζ τα οποία θα έπαιζαν πολύ σημαντικό ρόλο στην παρακάτω μάχη. Σε αυτό λοιπόν το πεδίο ο Γάλλος αυτοκράτορας θα πετύχαινε την μεγαλύτερή του νίκη στην στρατιωτική του καριέρα!
Προσχεδιασμοί[Επεξεργασία]
Αφού ο Βοναπάρτης είχε επιλέξει το πεδίο που ήθελε να δώσει την περιβόητη μάχη που επιθυμούσε περίμενε τα εχθρικά στρατεύματα καταλάβουν τα υψώματά με σκοπό την έναρξη της μάχης. Την 1η Δεκεμβρίου ο Τσάρος Αλέξανδρος Α΄ βλέποντας τον Ναπολέοντας να του δίνει την υψηλότερη και ισχυρότερη θέση κινητοποιεί το στράτευμά του κυριεύοντας τα υψώματα συγκεντρώνοντας πολεμικό συμβούλιο με τον αυτοκράτορα Φραγκίσκο Β΄ και τον στρατηγό του Μιχαήλ Κουτούζωφ για την δημιουργία ενός αξιόλογου σχεδίου για να συντρίψουν τον ανίκητο Βοναπάρτη. Τελικά ύστερα από πολλές διαφωνίες ο τσάρος σχεδίασε μια σφοδρή επίθεση στην "αδύναμη" δεξιά πτέρυγα του Γαλλικού στρατού με σκοπό να υπερφαλαγγίσουν ολόκληρο τον στρατό του Ναπολέοντα από εκεί κάνοντας ταυτόχρονα μια σφοδρή αντεπίθεση από μπροστά αναγκάζοντας τον Γ=γαλλικό στρατό να υποχωρήσει. Ωστόσο ο Βοναπάρτης δημιούργησε ένα ιδιοφυές σχέδιο με σκοπό τον αιφνιδιασμό του συμμαχικού στρατεύματος. Έτσι τοποθέτησε μερικές μεραρχίες στο χωρίο Τελίντζ και Σοκολνίτζ για να δείχνουν ως η "αδύναμη" δεξιά πτέρυγα του γαλλικού στρατεύματος με σκοπό να υποχρεώσει το εχθρικό στράτευμα να του επιτεθεί με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του συμμαχικού κέντρου. Εκείνη την στιγμή δυο κρυμμένες μεραρχίες στους πρόποδες των υψωμάτων υπό την ηγεσία του στρατάρχη Σουλτ θα έκαναν μια σφοδρή αιφνιδιαστική επίθεση στον εκτεθειμένο συμμαχικό πυρήνα με αποτέλεσμα την κατάληψη των υψωμάτων και την περικύκλωση του υπόλοιπου στρατεύματος.
Η Μάχη[Επεξεργασία]
Ξημερώματα της 2 Δεκεμβρίου τα δυο στρατεύματα παρατάχθηκαν για μάχη, η οποία θα έκρινε την έκβαση του πολέμου. Ο Βοναπάρτης αναγνωρίζοντας τον κίνδυνο την διάσπασης της δεξιάς του πτέρυγας είχε ζητήσει άμεσα ενισχύσεις από τη Βιέννη υπό την ηγεσία του στρατάρχη Νταβού με σκοπό τον αιφνιδιασμό της συμμαχικής επίθεσης στο Τελίντζ. Τελικά στις 8:00 π.μ ο τσάρος διέταξε την επίθεση των συμμαχικών στρατευμάτων υπό την ηγεσία του στρατηγού Μπουξχάουντεν στο Τελίντζ και Σόκολνιτζ που τα κατείχε ο στρατηγός Λεγκράζ και τα ελάχιστα στρατεύματα που διέθετε με αποτέλεσμα μέσα στις 9:00 μ.μ τα δύο αυτά χωριά να βρίσκονται κάτω από συμμαχικό έλεγχο. Ωστόσο οι γραμμές του Λεγκράζ δεν έσπασαν αλλά υποχωρούσαν μέχρι την άφιξη του Νταβού όπου και αντεπιτέθηκαν και να καθυστερήσαν τον Μπουξχάουντεν με σκοπό ο στρατάρχης Σούλτ να έχει άπλετο χρόνο για να κυριεύσει τα υψώματα χωρίς να απειλούνται τα νώτα του. Ο Ναπολέοντας βλέποντας τους συμμάχους να έχουν πέσει στη παγίδα του διέταξε τον Σούλτ να κυριεύσει τα υψώματα μέσα σε 20 λεπτά. Τα ελάχιστα ρωσικά στρατεύματα υπο την ηγεσία του Κουτούζωφ ηττήθηκαν και έτσι ο τελευταίος αναγκάστηκε να ζητήσει από τον Αλέξανδρο Α΄ να ρίξει στην μάχη την Αυτοκρατορική του Φρουρά με σκοπό την διάσωση του συμμαχικού κέντρου. Η ρώσικη Αυτοκρατορική Φρουρά όμως παρά την αρχική επιτυχία δέχθηκε επίθεση από τους Μαμελούκους οι οποίοι την έτρεψαν σε άτακτη φυγή καταλαμβάνοντας οριστικά τα υψώματα. Βλέποντας την επιτυχία οι στράταρχες Λαν και Μυρά με διαταγή του αυτοκράτορα επιτέθηκαν στην δεξιά πλευρά του συμμαχικού στρατεύματος. Ο Σούλτ μετά την διάσπαση του συμμαχικού κέντρου από τις δύο μεραρχίες του τις χώρισε στέλνοντας την πρώτη στα νώτα του Μπουξχάουντεν ο οποίος αποκομένος πρσπάθησε να διαβεί την παγωμένη λίμνη Στασάν όπου οι περισότεροι από τους στρατιώτες του πνίγηκαν και την δεύτερη στα νώτα της συμμαχικής της δεξιάς πτέρυγας η οποία και υποχώρησε δίνοντας την λήξη στην μάχη. Στις 5 μ.μ η σιωπή επικράτησε στο Άουστερλιτς όπου ο Ναπολέοντας κατατρόπωσε τον αλαζόνα τσάρο Αλέξανδρο Α΄ δίνοντας ένα οριστικό τέλος στον Γ΄ Συνασπισμό!
Μετά τη Μάχη[Επεξεργασία]
Στις 26 Δεκεμβρίου ο Αυτοκράτορας Φραγκίσκος ΙΙ της Αυστρίας υπέγραψε τη Συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο και τη Συνθήκη της Λουνεβίλ με την οποία η Αυστρία παραχωρούσε στη Γαλλία 40.000.000 φράγκα και αρκετά εδάφη στους Γερμανούς συμμάχους του Βοναπάρτη, με αποτέλεσμα τη δημιουργία της Συνομοσπονδίας του Ρήνου , μιας ένωσης γερμανικών κρατιδίων που προορίζονταν να παίξουν το ρόλο αμυντικού εδαφικού αναχώματος ανάμεσα στη Γαλλία και την Κεντρική Ευρώπη. Το 1806 η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έπαψε να υπάρχει όταν ο αυτοκράτοράς της, Φραγκίσκος Β΄, κράτησε τον τίτλο Φραγκίσκος Α΄ της Αυστρίας ως μοναδικό του τίτλο. Ωστόσο, αυτές οι επιτυχίες του Ναπολέοντα δεν κατάφεραν να οδηγήσουν την ευρωπαϊκή ήπειρο σε μακρά περίοδο ειρήνης. Οι ανησυχίες της Πρωσίας για την αυξανόμενη γαλλική επιρροή στην Κεντρική Ευρώπη αποτέλεσαν τη σπίθα για τον Πόλεμο του Δ΄ Συνασπισμού το 1806.
| Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Battle of Austerlitz της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
 Αυτό το λήμμα σχετικά με ένα ιστορικό θέμα χρειάζεται επέκταση. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το! |
