Συνθήκη της Βεστφαλίας

Η υπογραφή της συνθήκης της Βεστφαλίας, πίνακας του Ολλανδού Ζωγράφου Gerand Ter Βοrch, 1648 Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου

Η συνθήκη της Βεστφαλίας συνομολογήθηκε το 1648, μεταξύ της Σουηδίας και της Γαλλίας από τη μία πλευρά και της Αγίας Ρωμαϊκής (Γερμανικής) Αυτοκρατορίας, της Ισπανίας και των Κάτω Χωρών από την άλλη, για τον τερματισμό του Τριακονταετούς πολέμου. Ουσιαστικά, η συνθήκη αυτή σηματοδότησε το τέλος της Αγίας Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και περιείχε τα ψήγματα της δημιουργίας των σύγχρονων ευρωπαϊκών κρατών μεταξύ των οποίων το Βέλγιο και η Ολλανδία.

Η σημασία αυτής της συνθήκης για τη μετέπειτα ιστορία και γεωγραφία της Ευρώπης έγκειται στο γεγονός ότι η συνθήκη αυτή έθεσε τα θεμέλια για τη σημερινή μορφή της Γηραιάς Ηπείρου. Χώρες όπως η Ελβετία και οι Κάτω Χώρες ανεξαρτητοποιήθηκαν από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την Ισπανία αντίστοιχα ενώ τέθηκε φραγμός στους Αψβούργους σχετικά με την απόλυτη μοναρχία στα Γερμανικά κράτη.

Νικητές μετά τον πόλεμο βγήκαν οι Γάλλοι και οι Σουηδοί, ενώ στη πλευρά των ηττημένων βρέθηκε ο Ρωμαιοκαθολικισμός, αφού ο Λουθηρανισμός και ο Καλβινισμός δε θεωρούνταν πλέον αιρέσεις και οι πιστοί τους δεν οδηγούνταν πια στην πυρά, στο πλαίσιο της κατάκτησης του καθολικού δικαιώματος της ανεξιθρησκίας.

Έτσι, μια ολέθρια θρησκευτική σύγκρουση του καθολικού ηγεμόνα με τους προτεστάντες μεταλλάχθηκε σε σύγκρουση για ισχύ στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι αντιδικίες επί θρησκευτικών θεμάτων θα συνεχιστούν από όσους υπέγραψαν τη συνθήκη αλλά και από την Οθωμανική Αυτοκρατορία για αρκετά χρόνια ακόμη.

Πηγές

• Konrand Repgen, Πραγματεία για την Ειρήνη της Βεστφαλίας: «Μια έρευνα και εξέταση στα μεγάλα προβλήματα στο 1648», 3 τόμοι (1998)