Βουλγαρία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 42°45′N 25°30′E / 42.75, 25.5

Република България
Δημοκρατία της Βουλγαρίας
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία της Βουλγαρίας Εθνόσημο της Βουλγαρίας
Εθνικό σύνθημα: Съединението прави силата
Η ενότητα δημιουργεί τη δύναμη
Εθνικός ύμνος: Mila Rodino
Αγαπημένη πατρίδα
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
Η θέση της Βουλγαρίας (σκούρο πράσινο)
-στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (πράσινο και σκούρο γκρι)
-στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πράσινο)
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Πληθυσμός
 • Συντεταγμένες
Σόφια
 
1.395.568
42°42′00″N 23°19′00″E / 42.7, 23.333333 (Σόφια)
Επίσημες γλώσσες Βουλγάρικα
Πολίτευμα Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Ρόσεν Πλέβνελιεφ
Μαρίν Ράικοφ

Ανεξάρτητο κράτος
• Ίδρυση
• Κατάλυση
• Αυτονομία
• Ανεξαρτησία
•Ισχύον Σύνταγμα


632
1422
3 Μαρτίου 1878
22 Σεπτεμβρίου 1908
12 Ιουλίου 1991

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

110.910 km2 (102η)
0,3
1.808 km
354 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

7.602.116[1] (95η) 
7.351.234[2]  
69,3 κατ./km² (100η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

89,002 δισ. $[3] (70η)  
12.760 $[3] (47η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

64,777 δισ. $[3] (73η)  
10.916 $[3] (49η) 
ΔΑΑ (2007) Red Arrow Down.svg 0,840 (61η) – υψηλός
Νόμισμα Λεβ (BGN)
Ζώνη ώρας
 • Θερινή ώρα
EET (UTC +2)
(UTC +3)
Internet TLD .bg

Κωδικός κλήσης

+359

Η Δημοκρατία της Βουλγαρίας (Βουλγάρικα: Република България [Ρεπούμπλικα Μπουλγκάρια]) είναι μια χώρα της νοτιοανατολικής Ευρώπης με έκταση 110.910 τετραγωνικά χλμ. και πληθυσμό 7.602.116, με βάση εκτιμήσεις του 2009.[1]

Βρέχεται στα ανατολικά από τη Μαύρη Θάλασσα, ενώ συνορεύει με την Ελλάδα στα νότια, την Τουρκία στα ανατολικά, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM) στα δυτικά, τη Σερβία και τη Ρουμανία στα βόρεια. Φυσικό σύνορο μεταξύ της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας αποτελεί ο ποταμός Δούναβης.

Πίνακας περιεχομένων

Γεωγραφία [Επεξεργασία]

Στα νότια της χώρας βρίσκεται η οροσειρά της Ροδόπης, η οποία την χωρίζει από την Ελλάδα. Βορειότερα βρίσκεται η πεδιάδα που σχηματίζει ο ποταμός Έβρος (βουλγ. Μαρίτσα). Δυτικότερα είναι η κοιλάδα του ποταμού Στρυμώνα (βουλγ. Στρούμα) κοντά στην οποία βρίσκεται και το όρος Ρίλα με τη ψηλότερη κορυφή στα Βαλκάνια, που ονομάζεται Μουσαλά (2.925 μέτρα). Το βόρειο τμήμα της Βουλγαρίας αποτελεί μέρος της μεγάλης πεδιάδας που σχηματίζει ο Δούναβης, νότιο όριο της οποίας δημιουργεί η οροσειρά του Αίμου (βουλγ. Στάρα Πλανινά).

Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της χώρας είναι η Σόφια με περίπου 1.100.000 κατ. Άλλες μεγάλες πόλεις είναι η Φιλιππούπολη (βουλγ. Πλόβντιφ), η Βάρνα (θερινή πρωτεύουσα - όπως αποκαλείται από τους Βούλγαρους) και ο Πύργος (βουλγ. Μπουργκάς) στη Μαύρη Θάλασσα, το Ρούσε (στις όχθες του Δούναβη), η Στάρα Ζαγόρα, το Πλέβεν, το Λόβετς, το Σούμεν και το Βέλικο Τάρνοβο (η πρώτη πρωτεύουσα της Βουλγαρίας)

Κλίμα [Επεξεργασία]

Το κλίμα της Βουλγαρίας κατά το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είναι ηπειρωτικό που μετριάζεται προς στα νότια με το μεσογειακό. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 10 °C, με μεγάλο όμως θερμομετρικό εύρος που κυμαίνεται από τους -38 °C μέχρι τους 45 °C. Το μέσο ύψος βροχόπτωσης φθάνει τα 400 χιλιοστά ενώ στα ανατολικά τμήματα φθάνει τα 1200 χιλιοστά. Οι μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σημειώνονται ως καταιγίδες την Άνοιξη και το Καλοκαίρι όπου συνοδεύονται και με χαλάζι. Σε ζώνη 40 χλμ. πέριξ των ακτών στον Εύξεινο Πόντο ο Χειμώνας είναι θερμότερος και το Καλοκαίρι δροσερότερο.

Ιστορία [Επεξεργασία]

Τα σύνορα της Βουλγαρίας το 1915, μετά το Β' Βαλκανικό πόλεμο

Η σημερινή Βουλγαρία, στα εδάφη της οποίας εκτεινόταν κατά την αρχαιότητα η περιοχή που ονομαζόταν από τους Έλληνες Μοισία, φαίνεται ότι ήταν κατοικημένη από την παλαιολιθική εποχή, ενώ είναι βεβαιωμένη η ύπαρξη ανθρώπων από τη νεολιθική εποχή. Στην εποχή του Χαλκού, φυλές προερχόμενες από το βορρά αναμείχθηκαν με τους εγχώριους πληθυσμούς και φαίνεται ότι από την ανάμειξη αυτή προήλθαν οι Θράκες και οι Ιλλυριοί. Κατά την εποχή του Ορείχαλκου, στη Βουλγαρία κατοικούσαν οι Μοισοί, ενώ προς το Δούναβη κατοικούσαν Γέτες και βορειότερα Δάκες. Στην αρχή της εποχής του σιδήρου πραγματοποιήθηκε η κάθοδος των Δωριέων και τον 8ο αιώνα π.Χ. εισέβαλαν από το βορρά οι Κιμμέριοι. Από τον 3ο αι.μ.Χ. ήταν αδιάκοπη η κίνηση λαών στη Βουλγαρία: Γαλάτες, Βησιγότθοι, Αλβανοί, Άβαροι περνούσαν αδιάκοπα από τη χώρα. Μαζί με αυτούς διείσδυσαν και οι Σλάβοι. Στους Σλάβους αυτούς ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Τιβέριος Β' παραχώρησε εδάφη στα νότια του Δούναβη. Η πρώτη επιδρομή των ανατολικών Ούννων και των Βουλγάρων κατά του βυζαντινού κράτους έγινε το 493, όταν αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο Αναστάσιος Α'. Ιδρυτής του Βουλγαρικού κράτους ήταν ο Ασπαρούχ. Ήδη στα τέλη του Ζ΄ και στις αρχές του Η΄ αι. το Βουλγαρικό κράτος διαμορφώθηκε ως σημαντικός παράγων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το 717 ο χάνος Τέρβελ, ο οποίος είχε ήδη τιμηθεί με τον τίτλο "καίσαρ", βοήθησε τον αυτοκράτορα Λέοντα Γ΄ (717-741) στη διάρκεια της Αραβικής πολιορκίας της Πόλης. Μετά από μία μεταβατική περίοδο συγκρότησης του κράτους στα τέλη του Η΄ αι. η Βουλγαρία διαμορφώθηκε ως ισχυρό ομοσπονδιακό βουλγαρο-σλαβικό κράτος, επικεφαλής του οποίου ήταν ο "χάνος" (στις Βυζαντινές πηγές - κῦρις, ἄρχων, ἀρχηγός). Μετά τη μάχη των Μαρκελλών (792) για τη Βουλγαρία ξεκίνησε μία περίοδος πολιτικής και στρατιωτικής ανόδου. Το 811 ο Κρούμος (803-814) νίκησε τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Α΄ (802-811) και στη μάχη ο ίδιος ο βασιλεύς έχασε τη ζωή του. Οι Βούλγαροι ήταν ένας από τους πρώτους εκχριστιανισμένους Σλαβικούς λαούς (το 863 ο χάνος Βόρις βαπτίστηκε και πήρε το όνομα του νονού του - του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄). Η περίοδος της βασιλείας του Συμεών ήταν εποχή πολιτικής και πνευματικής ακμής για τη Βουλγαρία. Μεταφράστηκε στα Αρχαία Βουλγαρικά η Αγία Γραφή, καθώς και πολλά θεολογικά και κοσμικά κείμενα. Μετά από πολλές στρατιωτικές συγκρούσεις σύμφωνα με τη συνθήκη του 927 ο γιος του Συμεών Πέτρος αναγνωρίστηκε από τον αυτοκράτορα Ρωμανό Α΄ Λακαπηνό ως "βασιλεὺς τῶν Βουλγάρων" (στα Βουλγάρικα - "τσάρος", το οποίο προέρχεται από το λατ. "caesar" και το ελληνικό "καίσαρ"). Στα τέλη του Ι΄ αι. η Βουλγαρία ήταν ο σημαντικότερος δυτικός γεωπολιτικός αντίπαλος του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ και η διαμάχη με τον τσάρο Σαμουήλ συνέχισε μέχρι το θάνατο του τελευταίου το 1014. Οι αδύναμοι διάδοχοι του Σαμουήλ υποδουλώθηκαν από το Βυζάντιο το 1018. Η Βουλγαρία ανέκτησε την ανεξαρτησία της μετά την επανάσταση των αδελφών Ασέν και Πέτρου (1185), όταν και πρωτεύουσα ορίστηκε το Τάρνοβο. Κατά την εποχή του τσάρου Καλογιάν (1197-1207) και ιδιαίτερα του Ιβάν Ασέν Β΄ (1218-1241) η Βουλγαρία έζησε μία νέα περίοδο ακμής. Οι Βούλγαροι υποδουλώθηκαν στους Τούρκους το 1396. Μετά τη λεγόμενη "Επανάσταση του Απριλίου" (1876) και το Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1877-1878) έγινε αυτόνομη ηγεμονία (knjazhestvo), ενώ το φθινόπωρο του 1885 έγινε η ένωσή της με την Ανατολική Ρωμυλία. Η Βουλγαρία απέκτησε επίσημα την ανεξαρτησία της στις 5 Οκτωβρίου 1908. Συμμετείχε στους Βαλκανικούς πολέμους (1912-13) και εν συνεχέια στους δύο Παγκοσμίους πολέμους. Την 1η Ιανουαρίου του 2007 η Βουλγαρία έγινε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δημογραφία [Επεξεργασία]

Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2009, η βαλκανική χώρα έχει πληθυσμό 7.204.687 κατοίκους.[4]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 73,09 χρόνια (69,48 χρόνια οι άνδρες και 76,91 οι γυναίκες).[4]

Διακυβέρνηση [Επεξεργασία]

Χάρτης της Βουλγαρίας

Πρόεδρος είναι ο Ρόσεν Πλέβνελιεφ και εκλεγμένος πρωθυπουργός ο Μπόικο Μπορίσοφ. Στις 20 Φεβρουαρίου 2013, ο Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Μπόικο Μπορίσοφ, ανακοίνωσε από το βήμα της βουλγαρικής Βουλής τη παραίτηση της κυβερνήσεώς του, η οποία επισημοποιήθηκε το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο πριν τις εκλογές, οι οποίες θα διεξαχθούν λογικά τον Ιούλιο, εκτός και αν αλλάξει η ημερομηνία τους από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Η κυβέρνηση παραιτήθηκε μετά από μαζικές διαδηλώσεις κατά της λιτότητας και της υψηλής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.[5] Ο Πρωθυπουργός προσπάθησε να ηρεμήσει το οργισμένο πλήθος, απαλλάσσοντας από τα καθήκοντά του τον υπουργό Οικονομικών και Αντιπρόεδρο της Κυβερνήσεως, Συμεών Ντιάνκοφ, αλλά δεν το κατάφερε.

Εκλογές [Επεξεργασία]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[4]. Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 5 Ιουλίου του 2009. Στις εκλογές αυτές, η Κεντροδεξιά κατήγαγε σημαντική νίκη επί του κυβερνώντος κόμματος. Το κόμμα GERB του δημάρχου της Σόφιας Μπόικο Μπορίσοφ εξασφάλισε ποσοστό 40,75% των ψήφων με βάση τα επίσημα αποτελέσματα μετά την καταμέτρηση του 76,67% των ψήφων. Το κυβερνών κόμμα του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Σεργκέι Στάνισεφ κέρδισε το 17,96% των ψήφων και ο φιλελεύθερος εταίρος του στην κυβέρνηση MDL (τουρκική μειονότητα) το 13,31%[6]. Τρεις άλλοι σχηματισμοί εισήλθαν στο Κοινοβούλιο, μεταξύ των οποίων οι εθνικιστές του Άτακα με 9,33%, η Γαλάζια Συμμαχία, εταίρος του GERB, με 6,73%, και το λαϊκό κόμμα Τάξη, Νομιμότητα, Δικαιοσύνη (RZS) με 4,16%. Αντίθετα, δεν εξασφάλισε το απαιτούμενο όριο του 4% για να εισέλθει στη Βουλή το κόμμα του πρώην βασιλιά Συμεών Β΄[7]. Ο νικητής των εκλογών και δήμαρχος της Σόφιας, Μπορίσοφ, δήλωσε ότι θα σχηματίσει κυβέρνηση σύντομα, καθώς ο συνασπισμός του εξασφάλισε στη βουλή 116 έδρες έναντι 40 έδρες για τους σοσιαλιστές.[8]

Αποτελέσματα [Επεξεργασία]

Εκλογές με απλή αναλογική [Επεξεργασία]

Κατανομή ψήφων ανά εκλογική περιφέρεια
Κόμμα Ψήφοι  % +/– Έδρες +/–
  Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας 1.678.641 39,72 νέο 116 νέο
  Συνασπισμός για τη Βουλγαρία 748.147 17,70 −14,0 40 −42
  Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες 610.521 14,45 +1,7 38 +4
  Επίθεση για την Εθνική Ένωση 395.733 9,36 +1,2 21 ±0
  Γαλάζιος Συνασπισμός 285.662 6,76 −7,3 15 −22
  Τάξη, Νομιμότητα, Δικαιοσύνη 174.582 4,13 νέο 10 νέο
  Λίντερ 137.795 3,26 νέο
  Εθνικό Κίνημα για Σταθερότητα και Πρόοδο 127.470 3,02 −16,9 −53
  Οι Πράσινοι 21.841 0,52 νέο
  Για την Πατρίδα 11.524 0,27
  Βουλγαρικός Αριστερός Συνασπισμός 8.762 0,21
  Ένωση των Πατριωτικών Δυνάμεων "Άμυνα" 6.426 0,15
  Σοσιαλδημοκράτες 5.004 0,12
  Βουλγαρική Εθνική Ένωση – Νέα Δημοκρατία 3,813 0,09
  Η Άλλη Βουλγαρία 3.455 0,08
  Κόμμα των Φιλελεύθερων Εναλλακτικών για την Ειρήνη 2.828 0,07
  Ένωση των Βουλγάρων Πατριωτών 2.175 0,05
  Εθνικό Κίνημα για τη Σωτηρία της Πατρίδας 1.874 0,04
Έγκυρα ψηφοδέλτια 4.226.194 97,75 240
Άκυρα 97.387 2,25
Σύνολο (συμμετοχή: 60,20%) 4.323.581 100,00
Πηγή: CIK

Πλειοψηφική ψήφος [Επεξεργασία]

Υπάρχουν 31 εκλογικές περιφέρειες που αντιστοιχούν στις 28 επαρχίες της Βουλγαρίας με επιπλέον 3 που προορίζονται για τις πολυπληθείς πόλεις Σόφια και Πλόβντιβ.

Κόμμα Έδρες Μεταβολή
  Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας 26
  Συνασπισμός για τη Βουλγαρία 0
  Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες 5
  Επίθεση για την Εθνική Ένωση 0
  Εθνικό Κίνημα για Σταθερότητα και Πρόοδο 0
  Γαλάζιος Συνασπισμός 0
  Λίντερ 0
  Τάξη, Νομιμότητα, Δικαιοσύνη 0
  Λοιπά 0
  Σύνολο 31

Δημοψήφισμα για νέο σταθμό πυρηνικής ενέργειας 2013 [Επεξεργασία]

Στις 27 Ιανουαρίου 2013 οι πολίτες τάχτηκαν υπέρ της κατασκευής ενός νέου πυρηνικού σταθμού σε ποσοστό 61,49% έναντι του 38,51% που ψήφισαν αρνητικά[9] Ωστόσο, το δημοψήφισμα είναι μη δεσμευτικό αναφορικά με το αποτέλεσμά του, επειδή η συμμετοχή δεν κατάφερε να ξεπεράσει το απαιτούμενο 60%.[10]

Επιλογή Ψήφοι %
Ναι 851,757 61,49
Όχι 533.526 38,51
Άκυρα/λευκά ψηφοδέλτια 20.180
Σύνολο 1.405.463 100
Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή 6.952.183 20,22
Πηγή: CEC


Μεταφορές [Επεξεργασία]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Διεθνείς σχέσεις [Επεξεργασία]

Διπλωματικές αποστολές στην Βουλγαρία

Στη Βουλγαρία υπάρχουν πολλές πρεσβείες και προξενεία από χώρες που εκπροσωπούνται άμεσα σε αυτήν. Στην Σόφια υπάρχουν 68 πρεσβείες.

Παραπομπές [Επεξεργασία]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]

Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα