Σαράγεβο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 43°52′00″N 18°25′00″E / 43.8667°N 18.4167°E / 43.8667; 18.4167

Σαράγεβο

Σημαία

Έμβλημα
Χώρα Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Alija Behmen
Έκταση 141.5 χλμ²
Υψόμετρο 518 μ
Πληθυσμός 321,000 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 71000

Το Σαράγεβο (λατινικό: Sarajevo, κυριλλικό: Сарајево), είναι η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Ομοσπονδίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και η "de jure" πρωτεύουσα της Σερβικής Δημοκρατίας. Βρίσκεται στην κοιλάδα Σαράγεβο στα εδάφη της Βοσνίας και περιβάλλεται από τις Διναρικές Άλπεις. Η πόλη είναι γνωστή για τη θρησκευτική της ποικιλομορφία, καθώς συνυπάρχουν οπαδοί του Ισλάμ, του Ρωμαιοκαθολικισμού, της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Ιουδαϊσμού.[1] Αν και η περιοχή έχει κατοικηθεί από τους προϊστορικούς χρόνους, η σύγχρονη πόλη του Σαράγεβο αναπτύχθηκε σαν προπύργιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τον 15ο αιώνα.[2] Το 1914, στο Σαράγεβο δολοφονήθηκε ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος, γεγονός που στάθηκε αφορμή για το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πιο πρόσφατα, πιο γνωστή είναι η πολιορκία του Σαράγεβο κατά τον πόλεμο της Βοσνίας, ενώ επί του παρόντος η πόλη προσπαθεί να ορθοποδήσει και να προσαρμοστεί στη μεταπολεμική πραγματικότητα.[3]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κοιλάδα του Σαράγεβο έχει μεγάλη ιστορία, που ξεκινάει από τη Νεολιθική περίοδο. Στην περιοχή υπήρξαν κάποιες ιλλυρικές εγκαταστάσεις πριν την κυριαρχία των Ρωμαίων. Ακολούθησαν οι Γότθοι και τον 7ο αιώνα οι Σλάβοι.[4]

Από το 1263 υφίσταται στην κοιλάδα ένα σλαβικό οχυρό ονόματι Vrh-Bosna, το οποίο κατελήφθη από τους Οθωμανούς το 1429, ενώ το 1461 ιδρύθηκε γύρω από το οχυρό η πόλη Bosna-Saraj. Τότε άρχισαν οι κατασκευές στην Παλαιά Πόλη, που περιελάμβαναν δίκτυο ύδρευσης, τέμενος, κλειστή αγορά, δημόσια λουτρά, πανδοχείο και το παλάτι του Κυβερνήτη, ενώ αργότερα, από το 1521 και μετά, χτίστηκε η πρώτη βιβλιοθήκη της πόλης, σχολή Φιλοσοφίας Σουφισμού κλπ.

Το 1697, κατά τη διάρκεια επιδρομής των Αψβούργων εναντίον των Οθωμανών, ο Πρίγκιπας Ευγένιος της Σαβοΐας κατέλαβε το Σαράγεβο και το έκαψε, ενώ εξαπλώθηκε πανώλη. To 1850, η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέστησε το Σαράγεβο σημαντικό διοικητικό κέντρο, αλλά η πόλη πέρασε στα χέρια της Αυτοκρατορίας της Αυστροουγγαρίας με τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878, η οποία και προσάρτησε επισήμως τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη το 1908. Έτσι, το Σαράγεβο αναπτύχθηκε βιομηχανικά, καθώς η Αυστροουγγαρία δοκίμαζε νέες εφευρέσεις, όπως το τραμ, στην πόλη πριν την εφαρμογή τους στη Βιέννη.

Στις 28 Ιουνίου 1914, στο Σαράγεβο δολοφονείται ο Αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας και η σύζυγός του, Σοφία, από το Σέρβο εθνικιστή Γκαβρίλο Πρίντσιπ, γεγονός που στάθηκε η αφορμή για τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά το τέλος του πολέμου, όταν τα Βαλκάνια ενώθηκαν στο Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας, το Σαράγεβο έγινε πρωτεύουσα της επαρχίας Ντρίνα.

Τον Απρίλιο του 1941, οι Ναζί βομβάρδισαν το Σαράγεβο και κατέλαβαν τη Γιουγκοσλαβία. Την περίοδο εκείνη, στην πόλη ζούσαν περίπου 10.500 Εβραίοι, οι οποίοι μαζί με Αθίγγανους και Ορθόδοξους Σέρβους υπήρξαν θύματα καταπίεσης από την κυβέρνηση ή στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.[5] Στις 6 Απριλίου 1945, οι Παρτιζάνοι με αρχηγό τον Τίτο ελευθέρωσαν το Σαράγεβο, το οποίο έπειτα έγινε σημαντικό βιομηχανικό κέντρο της Γιουγκοσλαβίας. Το 1984, η πόλη φιλοξένησε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.

Στις 6 Απριλίου 1992, το Σαράγεβο περικυκλώθηκε από το Γιουγκοσλαβικό Εθνικό Στρατό και, ύστερα, από τον νεοσύστατο Σερβο-βοσνιακό στρατό. Τις δύο αυτές δυνάμεις πλαισίωσαν και ένας αριθμός Σέρβων παραστρατωτικών. Η πολιορκία και ο καθημερινός βομβαρδισμός του Σαράγεβο διήρκεσε μέχρι τον Οκτώβριο του 1995 και προκάλεσε τεράστιες καταστροφές και μετακινήσεις πληθυσμών. Υπολογίζεται ότι περίπου 10.000 Βόσνιοι σκοτώθηκαν ή χάθηκαν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, μεταξύ των οποίων 1.500 παιδιά. Επιπλέον, περί τις 56.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων 15.000 παιδιά.[6] Με το τέλος του πολέμου, ξεκίνησε άμεσα η ανοικοδόμηση της πόλης.

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Παλαιά Πόλη στο Σαράγεβο

Σύμφωνα με την απογραφή του 1991, ο πληθυσμός του Σαράγεβο ανέρχεται στους 529.021 κατοίκους.[7] Ο πόλεμος προκάλεσε τη μετακίνηση εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της πόλης το 2005 να υπολογίζεται σε περίπου 308.000 κατοίκους. Επίσης μεταβλήθηκε το εθνολογικό και θρησκευτικό προφίλ της πόλης. Το 1991, οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι αποτελούσαν το 50% του πληθυσμού, οι Σέρβοι το 33% κι οι Κροάτες το 7%. Ωστόσο, το 1997 οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι έφτασαν το 87% του πληθυσμού, ενώ οι Σέρβοι κι οι Κροάτες στο 5-6%. Μέχρι το 2002 οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι αποτελούσαν το 79% του πληθυσμού.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Malcolm, Noel (1994). Bosnia A Short History. New York University Press. ISBN 0-8147-5520-8.
  2. Valerijan, Žujo; Imamović, Mustafa; Ćurovac, Muhamed (1997). Sarajevo. Svjetlost.
  3. Kelley, Steve. Rising Sarajevo finds hope again. The Seattle Times. Retrieved on 19 August 2006.
  4. New Britannica, volume 10, edition 15 (1989). Sarajevo. ISBN 0-85229-493-X.
  5. Savich, Carl (2001). Islam under the Swastika: The Grand Mufti and the Nazi Protectorate of Bosnia-Hercegovina, 1941-1945. Kosovo and Bosnia During World War II. Projekat Rastko. Retrieved on 3 August 2006.
  6. Bassiouni, Cherif (27 May 1994). «Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780». United Nations. http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm. Ανακτήθηκε στις 10 May 2010. 
  7. United Nations Statistics Division. Bosnia and Herzegovina - 1991. Population density and urbanization. Retrieved on 5 August 2006.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Το περιεχόμενο του άρθρου αυτού βασίζεται στο αντίστοιχο άρθρο της αγγλικής Wikipedia.