Λούντβιχ φον Μίζες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λούντβιχ φον Μίζες
Αυστριακή Σχολή Οικονομικής Σκέψης
Ludwig von Mises.jpg
Γέννηση 29 Σεπτεμβρίου 1881
Λέμπεργκ, Αυστροουγγαρία
Θάνατος 10 Οκτωβρίου 1973 (92 ετών)
Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ
Ίδρυμα Πανεπιστήμιο της Βιέννης (1919-1934)
Ινστιτούτο Διεθνών και Αναπτυξιακών Μεταπτυχιακών Σπουδών, Γενεύη, Ελβετία (1934-1940)
Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (1945-1969)
Επηρεάστηκε από Καντ, Μπαστιά, Μπεμ-Μπαβέρκ, Μπρεντάνο, Χούσερλ, Μένγκερ, Σε, Τιργκό, Βέμπερ, Βίζερ, Βίκσελ, Λόρδος Όβερστοουν
Επηρέασε Αλέ, Άντερσον, Πίτερ Μπάουερ, Μπλοκ, Μπιουκάναν, Φρίντμαν, Χάγεκ, Χάζλιτ, Χικς, Χόπε, Ουέρτα ντε Σότο, Χατ, Κίρζνερ, Λάχμαν, Λάνγκε, Πολ, Πίτερσον, Ράικο, Ραντ, Ράισμαν, Ρόμπινς, Ρόκουελ, Ρόθμπαρντ, Σαλέρνο, Σκιφ, Σουμπέτερ, Σουτς, Σένχολτς, Σάιμονς, Σμιθ, Γουντς

Ο Λούντβιχ Χάινριχ φον Μίζες (Ludwig Heinrich von Mises) (29 Σεπτεμβρίου 188110 Οκτωβρίου 1973) ήταν Αυστριακός οικονομολόγος με μεγάλη επιρροή στο σύγχρονο ελευθεριακό κίνημα και στην αναβίωση του κλασικού φιλελευθερισμού. Έχει ονομαστεί ο αδιαφιλονίκητος πρύτανης της Αυστριακής Σχολής Οικονομικής Σκέψης. Οι θεωρίες του επηρέασαν πολλούς μεταγενεστέρους οικονομολόγους όπως ο Φρίντριχ φον Χάγεκ, ο Μάρεϊ Ρόθμπαρντ και ο Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μίζες γεννήθηκε στο Λέμπεργκ, τότε μέρος της Αυστροουγγαρίας και σημερινό Λβοφ στην Ουκρανία, όπου ο πατέρας του δούλευε ως μηχανικός κατασκευών. Ο φυσικός Ρίχαρντ φον Μίζες ήταν ο μικρός αδερφός του Λούντβιχ. Ένας άλλος αδερφός πέθανε ενώ ήταν νήπιο. Όταν ο Λούντβιχ και ο Ρίχαρντ ήταν μικρά παιδιά, η οικογένειά του μετακόμισε πάλι στο πατρικό στην Βιέννη.

Το 1900 άρχισε να σπουδάζει στο πανεπιστήμιο της Βιέννης και άρχισε να επηρεάζεται από την δουλειά του Καρλ Μένγκερ. Ο πατέρας Μίζες πέθανε το 1903 και το 1906 ο Λούντβιχ τελείωσε το διδακτορικό του.

Το οικόσημο του προπάππου του Λούντβιχ, Μάγερ Ράχμιελ Μίζες, που αποδόθηκε από τον Φραγκίσκο Ιωσήφ της Αυστρίας.

Επαγγελματική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1904 έως το 1914, ο Μίζες πήγαινε στις διαλέξεις του γνωστού Αυστριακού οικονομολόγου Ώυγκεν φον Μπεμ-Μπάβερκ. Κατόπιν, από το 1913 έως το 1934, ο Μίζες δίδασκε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης και παράλληλα ήταν οικονομικός σύμβουλος της Αυστριακής Κυβέρνησης. Για να ξεφύγει από την επιρροή των Ναζί που είχαν αρχίσει να ανεβαίνουν και στην Αυστρία, ο Μίζες έφυγε το 1934 για την Γενεύη, όπου και ήταν καθηγητής στο Μεταπτυχιακό Ινστιτούτο Διεθνών Φοιτητών έως το 1940. Το 1940 μετανάστευσε στην Νέα Υόρκη, όπου και έγινε επισκέπτης καθηγητής στο NYU από το 1945 έως την σύνταξή του το 1969, αν και δεν πληρωνόταν από το πανεπιστήμιο. Αντ' αυτού έβγαζε τα προς το ζην από χρηματοδοτήσεις από επιχειρηματίες. Ο Μίζες πέθανε, ετών 92, στο νοσοκομείο του Αγίου Βικεντίου στην Νέα Υόρκη.

Συμβολή στα οικονομικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μίζες έγραφε και δίδαξε συστηματικά υπέρ του κλασικού φιλελευθερισμού και είναι ένας από τους ηγέτες της Αυστριακής Σχολής Οικονομικής Σκέψης. Έγραψε πολλά έργα σε δύο σχετικούς τομείς:

  • Νομισματική πολιτική και πληθωρισμό
  • Τις διαφορές μεταξύ κεντρικά σχεδιασμένων οικονομιών και ελεύθερης αγοράς.

Ο Μίζες έλεγε ότι το χρήμα ζητείται για την χρησιμότητά του στο να αγοράζει άλλα προϊόντα και όχι για την αξία του αφ' εαυτού. Η υπερβολική προσφορά χρήματος δημιουργεί τον οικονομικό κύκλο.

Μια άλλη σημαντική συμβολή του ήταν το επιχείρημα ότι ο σοσιαλισμός θα αποτύχει οικονομικά λόγω του προβλήματος του οικονομικού υπολογισμού - την αδυναμία μιας σοσιαλιστικής κυβέρνησης να κάνει όλους τους υπολογισμούς που χρειάζονται σε μια πολύπλοκη οικονομία. Ο Μίζες ισχυρίστηκε ότι χωρίς μια οικονομία της αγοράς δεν θα υπήρχε το σύστημα τιμών, το οποίο είναι θεμελιώδες για την ορθή κατανομή των περιορισμένων κεφαλαιακών πόρων προς την πιο αποτελεσματική χρήση. Ο σοσιαλισμός θα αποτύγχανε γιατί η ζήτηση δεν μπορεί να γίνεται γνωστή χωρίς τιμές. Αυτό το επιχείρημα βελτιώθηκε και αναπτύχθηκε από τον φον Χάγεκ και άλλους.

Στο "Interventionism, An Economic Analysis", (1940), ο Μίζες έγραφε:

"The usual terminology of political language is stupid. What is 'left' and what is 'right'? Why should Hitler be 'right' and Stalin, his temporary friend, be 'left'? Who is 'reactionary' and who is 'progressive'? Reaction against an unwise policy is not to be condemned. And progress towards chaos is not to be commended. Nothing should find acceptance just because it is new, radical, and fashionable. 'Orthodoxy' is not an evil if the doctrine on which the 'orthodox' stand is sound. Who is anti-labor, those who want to lower labor to the Russian level, or those who want for labor the capitalistic standard of the United States? Who is 'nationalist,' those who want to bring their nation under the heel of the Nazis, or those who want to preserve its independence?"

Τα πιο διαδεδομένα έργα του είναι: "Human Action[1]", "Socialism", "Liberalism", "The Theory of Money and Credit", "Bureaucracy" και "The Anti-Capitalistic Mentality".

Επιρροές σε νεώτερους οικονομολόγους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στους νεώτερους οικονομολόγους που ακολουθούν το παράδειγμα του Λούντβιχ φον Μίζες ξεχωρίζει ο Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο, ο οποίος, μεταξύ άλλων, συνέγραψε το βιβλίο Socialism, Economic Calculation, and Entrepreneurship, όπου βασίζει την ανάλυση του στην ανάλυση του Λούντβιχ φον Μίζες στο βιβλίο του Socialism και το βιβλίο Money, Bank Credit, and Economic Cycles, το οποίο αποτελεί μια πλήρη ανάλυση της τραπεζικής λειτουργίας, από ιστορική, νομική, ηθική και οικονομική σκοπιά[2].

Από τους ακόμη νεώτερους οικονομολόγους της σχολής αυτής, ξεχωρίζει ο Φίλιππ Μπάγκους, ο οποίος έγραψε το βιβλίο Η Τραγωδία του Ευρώ[3], ένα βιβλίο που αναλύει την πρόσφατη οικονομική ιστορία της Ευρώπης (από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και εντεύθεν) και τις συνέπειες της υιοθέτησης ενός κοινού νομίσματος από τις χώρες της ευρωζώνης βάσει των θεωριών του Λούντβιχ φον Μίζες, ο Χουάν Ραμόν Ράγιο, ο οποίος έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τα βιβλία Crónicas de la Gran Recesión και Los errores de la vieja economía[4] και ο Ντέιβιντ Χάουντεν[5], ο οποίος έχει γράψει (μαζί με τον Φίλιππ Μπάγκους) το βιβλίο Deep Freeze: Iceland’s Economic Collapse[6]


Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλία του στο Διαδίκτυο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Human Action υπό του Λουδοβίκου φον Μίσες. Εκδοθέν υπό του Ινστιτούτου φον Μίσες.
  2. Money, Bank Credit and Economic Cycles υπό του Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο. Εκδοθέν υπό του Ινστιτούτου Λουδοβίκος φον Μίσες.
  3. Η Τραγωδία του Ευρώ του Φίλιππ Μπάγκους, μεταφρασθέν στην ελληνική γλώσσα υπό του Νίκου Δεληδημητρίου
  4. Προσωπική ιστοσελίδα του Χουάν Ραμόν Ράγιο
  5. Προσωπική ιστοσελίδα του Ντέιβιντ Χάουντεν
  6. Deep Freeze: Iceland’s Economic Collapse υπό τών Φίλλιπ Μπάγκους και Ντέιβιντ Χάουντεν
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Ludwig von Mises της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).