Φόρμουλα 1

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Εικόνα από το Γκραν Πρι Καναδά, 2008.

Η Φόρμουλα 1 (Formula 1 ή και F1) είναι πρωτάθλημα αγώνων αυτοκινήτου. To Φόρμουλα στον τίτλο του αγωνίσματος αναφέρεται σε ένα σύνολο κανόνων που πρέπει να τηρούνται από τις ομάδες και τα αυτοκίνητα που παίρνουν μέρος. Για αυτοκίνητα μικρότερων δυνατοτήτων υπάρχουν τα πρωταθλήματα GP2 (αντικατέστησε τη Φόρμουλα 3000 το 2005) και Φόρμουλα 3, τα οποία θεωρούνται "προθάλαμοι" στην πορεία των νέων οδηγών προς τη Φόρμουλα 1. Την ευθύνη για τη διοργάνωση των αγώνων φέρει η FIA, η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου.

Το 1950 η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (Fédération Internationale de l'Automobile), αποφάσισε να διοργανώσει το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Οδηγών με κανόνες της Φόρμουλα 1. Δημιουργήθηκε με την συνένωση επτά ανεξάρτητων αγώνων ταχύτητας (έξι στην Ευρώπη, συν το Indianapolis 500 στις ΗΠΑ). Ο πρώτος αγώνας έγινε στην πίστα του Silverstone, στην Βρετανία, στις 13 Μαΐου και νικητής ήταν ο Τζουζέπε Φαρίνα (Emilio Giuseppe "Nino" Farina) με Alfa Romeo, που τελικά κατέκτησε και το πρώτο πρωτάθλημα.

Αν και αρχικά είχαν κέντρο την Ευρώπη, οι αγώνες, που λέγονται γκραν πρι (grand prix, γαλλικά για μεγάλο βραβείο), γίνονται πλέον σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο. Διάσημες διαδρομές (πίστες) είναι αυτές της Μόντσα στην Ιταλία, το γκραν πρι του Μονακό, το ευρωπαϊκό γκραν πρι στη Βαλένθια της Ισπανίας και αυτό του Σίλβερστόουν στην Βρετανία. Η Φόρμουλα 1 είναι το ακριβότερο σπορ στον κόσμο, τόσο όσον αφορά τις επενδύσεις που πρέπει να κάνουν οι ομάδες σε τεχνολογία και οδηγούς, όσο και τα εισιτήρια των θεατών. Τα εισιτήρια για κάθε αγώνα είναι από αρκετά έως πολύ ακριβά (ενδεικτικά το 2008 η χαμηλότερη τιμή εισιτηρίου για όλο το διήμερο του αγώνα έχει καθοριστεί στα 300 δολάρια, με την ακριβότερη στα 3000 δολάρια), και μόνον όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα για συχνά - και μακρινά - ταξίδια μπορούν να παρακολουθήσουν περισσότερους από έναν αγώνες το χρόνο.

Στη Φόρμουλα 1 συμμετέχουν αρκετές γνωστές ομάδες - κατασκευαστές αυτοκινήτων, όπως η Φερράρι, η Ρενό, η Μακλάρεν-Μερτσέντες, η BMW. Ο πιο διάσημος οδηγός των τελευταίων χρόνων είναι ο Μίχαελ Σουμάχερ ο οποίος έχει κατακτήσει επτά πρωταθλήματα. Άλλοι γνωστοί σύγχρονοι οδηγοί είναι οι Μίκα Χάκκινεν, Κίμι Ράϊκονεν, Φερνάντο Αλόνσο, Τζέισον Μπάτον και Ζακ Βιλνέβ. Οδηγοί που επίσης έγραψαν ιστορία στο άθλημα ήταν οι Άιρτον Σένα, Νέλσον Πικέ, Αλαίν Προστ, Νάιτζελ Μάνσελ, Τζάκι Στιούαρτ, Ζιλ Βιλνέβ, Νίκι Λάουντα, Φιλ Χιλ, Τζιμ Κλαρκ, Στέρλινγκ Μος και Τζακ Μπράμπαμ. Σε ακόμη παλαιότερες εποχές πολύ μεγάλοι οδηγοί θεωρούνται ο Αργεντινός Χουάν Μανουέλ Φάντζιο και ο Ιταλός Τάτσιο Νουβολάρι.

Ο λόγος των επενδύσεων σε αυτό το τόσο δαπανηρό άθλημα είναι η δοκιμή νέων τεχνολογιών με τελικό στόχο την άμεση χρησιμοποίησή τους σε οχήματα παραγωγής. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η χρήση του δισκόφρενου έγινε για πρώτη φορά στον αγώνα του Λε Μαν από την Τζάγκουαρ.

Ο Μίκα Χάκκινεν, αγωνιζόμενος με τα χρώματα της Μακλάρεν.

[Επεξεργασία] Οι πρωταθλητές της Formula 1

	Πρωτάθλημα οδηγών		Πρωτάθλημα κατασκευαστών
Πρωτάθλημα	Πιλότος	Μονοθέσιο	Κατασκευαστής	Χώρα
1950	Τζουζέπε Φαρίνα	Alfa Romeo 158
1951	Χουάν Μανουέλ Φάντζιο	Alfa Romeo 159
1952	Αλμπέρτο Ασκάρι	Ferrari 500
1953	Αλμπέρτο Ασκάρι	Ferrari 500
1954	Χουάν Μανουέλ Φάντζιο	Mercedes W196
1955	Χουάν Μανουέλ Φάντζιο	Mercedes W196
1956	Χουάν Μανουέλ Φάντζιο	Lancia Ferrari D50
1957	Χουάν Μανουέλ Φάντζιο	Maserati 250F
1958	Μάικ Χόθορν	Ferrari Dino 246	Βάνγουολ	Μεγάλη Βρετανία
1959	Τζακ Μπράμπαμ	Cooper T51 Climax	Κούπερ	Μεγάλη Βρετανία
1960	Τζακ Μπράμπαμ	Cooper T53 Climax	Κούπερ	Μεγάλη Βρετανία
1961	Φιλ Χιλ	Ferrari Dino 156	Φεράρι	Ιταλία
1962	Γκράχαμ Χιλ	BRM P57	BRM	Μεγάλη Βρετανία
1963	Τζιμ Κλαρκ	Lotus 25 Climax	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1964	Τζον Σέρτις	Ferrari 158	Φεράρι	Ιταλία
1965	Τζιμ Κλαρκ	Lotus 25 Climax	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1966	Τζακ Μπράμπαμ	Brabham BT19 Repco	Μπράμπαμ	Μεγάλη Βρετανία
1967	Ντένις Χιουλμ	Brabham BT24 Repco	Μπράμπαμ	Μεγάλη Βρετανία
1968	Γκράχαμ Χιλ	Lotus 49B Ford Cosworth	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1969	Τζάκι Στιούαρτ	Matra MS10 Ford Cosworth	Ματρά	Γαλλία
1970	Γιόχεν Ριντ	Lotus 72 Ford	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1971	Τζάκι Στιούαρτ	Tyrrell 003 Ford	Τίρελ	Μεγάλη Βρετανία
1972	Έμερσον Φιτιπάλντι	Lotus 72D Ford	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1973	Τζάκι Στιούαρτ	Tyrrell 006 Ford	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1974	Έμερσον Φιτιπάλντι	McLaren M23 Ford	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1975	Νίκι Λάουντα	Ferrari 312T	Φεράρι	Ιταλία
1976	Τζέιμς Χαντ	McLaren M23 Ford	Φεράρι	Ιταλία
1977	Νίκι Λάουντα	Ferrari 312T2	Φεράρι	Ιταλία
1978	Μάριο Αντρέτι	Lotus 79 Ford Cosworth	Λότους	Μεγάλη Βρετανία
1979	Τζόντι Σέκτερ	Ferrari 312T4	Φεράρι	Ιταλία
1980	Άλαν Τζόουνς	Williams FW07B Ford	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1981	Νέλσον Πικέ	Brabham BT49C Ford	Ουΐλιαμς]]	Μεγάλη Βρετανία
1982	Κέκε Ρόζμπεργκ	Williams FW08 Ford	Φεράρι	Ιταλία
1983	Νέλσον Πικέ	Brabham BT52B BMW	Φερράρι	Ιταλία
1984	Νίκι Λάουντα	McLaren MP4/2 TAG Porsche	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία.
1985	Αλέν Προστ	McLaren MP4/2B TAG Turbo	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1986	Αλέν Προστ	McLaren MP4/2B TAG Turbo	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1987	Νέλσον Πικέ	Williams FW11B Honda	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1988	Άιρτον Σένα	McLaren MP4/4 Honda	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1989	Αλέν Προστ	McLaren MP4/5 Honda	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1990	Άιρτον Σένα	McLaren MP4/5B Honda	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1991	Άιρτον Σένα	McLaren MP4/6 Honda	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1992	Νάιτζελ Μάνσελ	Williams FW14B Renault	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1993	Αλέν Προστ	Williams FW15C Renault	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία.
1994	Μίχαελ Σουμάχερ	Benetton B194 Ford	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1995	Μίχαελ Σουμάχερ	Benetton B195 Renault	Μπένετον	Μεγάλη Βρετανία
1996	Ντέιμον Χιλ	Williams FW18 Renault	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1997	Ζακ Βιλνέβ	Williams FW19 Renault	Γουίλιαμς	Μεγάλη Βρετανία
1998	Μίκα Χάκινεν	McLaren MP4/13 Mercedes	Μακ Λάρεν	Μεγάλη Βρετανία
1999	Μίκα Χάκινεν	McLaren MP4/14 Mercedes	Φεράρι	Ιταλία
2000	Μίχαελ Σουμάχερ	Ferrari F1-2000	Φεράρι	Ιταλία
2001	Μίχαελ Σουμάχερ	Ferrari F2001	Φεράρι	Ιταλία
2002	Μίχαελ Σουμάχερ	Ferrari F2002	Φεράρι	Ιταλία
2003	Μίχαελ Σουμάχερ	Ferrari F2003-GA	Φεράρι	Ιταλία
2004	Μίχαελ Σουμάχερ	Ferrari F2004	Φεράρι	Ιταλία
2005	Φερνάντο Αλόνσο	Renault R25	Ρενό	Γαλλία
2006	Φερνάντο Αλόνσο	Renault R26	Ρενό	Γαλλία
2007	Κίμι Ραϊκόνεν	Ferrari F2007	Φεράρι	Ιταλία
2008	Λιούις Χάμιλτον	McLaren MP4-23 Mercedes	Φεράρι	Ιταλία
2009	Τζένσον Μπάτον	Brawn GP-Mercedes BGP001	Brawn GP	Μεγάλη Βρετανία
2010	Σεμπάστιαν Φέτελ	Red Bull RB6	Red Bull Racing	Αυστρία