Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1896

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

**Αγώνες της 1ης Ολυμπιάδας**

Τόπος διεξαγωγής	Αθήνα (Ελλάδα)
Συμμετέχουσες χωρες	14
Συμμετέχοντες αθλητές -Άνδρες αθλητές -Γυναίκες αθλήτριες	285 285 0
Αγωνίσματα	43 τελικοί σε ΧΧ αγωνίσματα από 8 αθλήματα
Τελετή έναρξης	6 Απριλίου 1896
Τελετή λήξης	15 Απριλίου 1896
Κήρυξη της έναρξης	Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας

Οι Αγώνες της Ι Ολυμπιάδας, κοινώς γνωστοί ως Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1896, διοργανώθηκαν στην Αθήνα (Ελλάδα) από τις 6 Απριλίου έως τις 15 Απριλίου 1896.

Το 1894 σε συνέδριο που οργάνωσε ο βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν στο Παρίσι ιδρύθηκε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και αποφασίστηκε η αναβίωση των Ολυμπιακών αγώνων. Έπειτα από πρόταση του Έλληνα εκπροσώπου Δημητρίου Βικέλα ως τόπος διεξαγωγής των Ι Ολυμπιακών Αγώνων ορίστηκε η Αθήνα.

Αν και ο αριθμός των αθλητών που πήραν μέρος ήταν μικρός, παρόλα αυτά η συμμετοχή ήταν η μεγαλύτερη μέχρι τότε σε αθλητική διοργάνωση. Οι Αγώνες είχαν μεγάλη επιτυχία και υπήρξε μεγάλη συμμετοχή του ελληνικού κοινού. Σημαντική στιγμή για τους Έλληνες, η νίκη στο μαραθώνιο από το Σπύρο Λούη. Ο πιο επιτυχημένος αθλητής των Αγώνων αναδείχθηκε ο Γερμανός παλαιστής και γυμναστής Καρλ Σούμαν.

Με το τέλος των Αγώνων της Ι Ολυμπιάδας, ο βασιλιάς Γεώργιος Α' αλλά και αμερικανοί αθλητές ζήτησαν από τον Κουμπερτέν και τη ΔΟΕ τη μόνιμη διεξαγωγή τους στην Αθήνα. Ήδη όμως είχε αποφασιστεί το Παρίσι ως η επόμενη διοργανώτρια πόλη. Έκτοτε, εκτός των εμβόλιμων Μεσοολυμπιακών Αγώνων του 1906, οι Αγώνες επέστρεψαν στην Ελλάδα μόλις το 2004, για τους Αγώνες της ΧΧVΙΙΙ Ολυμπιάδας.

[Επεξεργασία] Οργάνωση

Η είσοδος του Σπύρου Λούη στο κατάμεστο Παναθηναϊκό Στάδιο

Η είδηση της ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων από την Αθήνα έτυχε μεγάλης αποδοχής από το ελληνικό κοινό και τον τύπο. Όμως, η οικονομική κατάσταση της χώρας ήταν άσχημη ενώ υπήρχε αστάθεια με τη συνεχή εναλλαγή στην πρωθυπουργία του Χαριλάου Τρικούπη με το Θεόδωρο Δηλιγιάννη. Το 1894 η οργανωτική επιτροπή υπό το Στέφανο Σκουλούδη παρουσίασε έκθεση για το κόστος των Αγώνων. Το κόστος ήταν τρεις φορές μεγαλύτερο από τις εκτιμήσεις του Κουμπερτέν. Δήλωσαν πως οι Αγώνες είναι αδύνατον να διεξαχθούν και παραιτήθηκαν. Το συνολικό κόστος της διοργάνωσης εκτιμήθηκε στα 3.740.000 δραχμές.

Ο διάδοχος Κωνσταντίνος, υποστηρικτής των Ολυμπιακών Αγώνων, αποφάσισε να ηγηθεί της οργανωτικής επιτροπής. Κατάφερε να συγκεντρώσει με δωρεές 330.000 δραχμές. Εκδόθηκε σειρά γραμματοσήμων που απέφερε 400.000 δραχμές και από τις πωλήσεις των εισιτηρίων συγκεντρώθηκαν άλλες 200.000 δραχμές. Με παράκληση του Κωνσταντίνου, ο Γεώργιος Αβέρωφ συμφώνησε να βοηθήσει στην ανακατασκευή του Παναθηναϊκού Σταδίου. Κόστισε 920.000 δραχμές περίπου. Προς τιμήν του τοποθετήθηκε το άγαλμα του στην είσοδο του Σταδίου.

Η εμπειρία διοργάνωσης αγώνων ήταν σχετικά μηδαμινή στην Ελλάδα και έτσι η οργανωτική επιτροπή αντιμετώπισε δυσκολίες. Τα καθήκοντα τους ήταν θέσπιση των κανόνων των αγωνισμάτων και η πρόσκληση των αθλητών. Μερικοί αθλητές πήραν μέρος στους Αγώνες επειδή έτυχε να βρεθούν στην Αθήνα εκείνη την περίοδο για διακοπές ή εργασία. Ολυμπιακό χωριό δεν υπήρχε και οι αθλητές όφειλαν να πληρώσουν μόνοι τους τα έξοδα διαμονής τους. Οι κριτές έφεραν τα ίδια ονόματα όπως και στην αρχαιότητα: Έφοροι, Ελλανοδίκες.

[Επεξεργασία] Τελετή Έναρξης

Η τελετή έναρξης στο Παναθηναϊκό Στάδιο

Η έναρξη των Αγώνων της Ι Ολυμπιάδας πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου 1896 (25 Μαρτίου με το παλιό ημερολόγιο) που συνέπιπτε με τη Δευτέρα του Πάσχα για τους ορθοδόξους και με την εθνική επέτειο της ανεξαρτησίας της Ελλάδας.

Το Παναθηναϊκό Στάδιο ήταν κατάμεστο από 80.000 θεατές. Παρόντες ήταν ο βασιλιάς Γεώργιος Α', η συζύγός του, βασίλισσα Όλγα και οι γιοι τους. Οι αθλητές παρήλασαν με τη σημαία της χώρας τους. Μετά την ομιλία του προέδρου της οργανωτικής επιτροπής, διαδόχου Κωνσταντίνου, ο βασιλιάς κήρυξε την έναρξη των Αγώνων με τα λόγια:

"Κηρύσσω την έναρξη των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Ζήτω το Έθνος, ζήτω οι Έλληνες".

Ακολούθησαν κανονιοβολισμοί και απελευθέρωση περιστεριών. Στη συνέχεια, εννέα μπάντες και χορωδία 150 ατόμων ερμήνευσαν τον Ολυμπιακό Ύμνο, σε σύνθεση του Σπύρου Σαμάρα και ποίηση του Κωστή Παλαμά. Ο ύμνος έγινε δεκτός με ενθουσιασμό από το κοινό. Ακολούθησε η έπαρση της Ελληνικής σημαίας και η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από μπάντα όπου κυριαρχούσαν οι φλογέρες, και στη συνέχεια η παρέλαση των αθλητών^[1].

[Επεξεργασία] Αθλήματα

Στους Ι Ολυμπιακούς Αγώνες διεξήχθησαν τα εξής αθλήματα:

[Επεξεργασία] Αθλητικές Εγκαταστάσεις

Παναθηναϊκό Στάδιο: Στίβος , Γυμναστική, Άρση βαρών και Πάλη.
Ποδηλατοδρόμιο Νέου Φαλήρου (θέση σημερινού γηπέδου Καραϊσκάκη): Ποδηλασία
Ζάππειο Μέγαρο : Ξιφασκία
Σκοπευτήριο Καλλιθέας: Σκοποβολή
Όμιλος Αντισφαίρισης Αθηνών: Αντισφαίριση
Κόλπος Ζέας (στην ανοιχτή θάλασσα): Κολύμβηση, παρουσία 20.000 θεατών.

[Επεξεργασία] Συμμετέχουσες Χώρες

**Οι αποστολές ανά ήπειρο**
0 χώρες 0 αθλητές	2 χώρες 15 αθλητές	0 χώρες 0 αθλητές	11 χώρες 230 αθλητές	1 χώρα 1 αθλητής
Αφρική	Αμερική	Ασία	Ευρώπη	Ωκεανία
	Χιλή (1) ΗΠΑ (14)		Γερμανία (19) Αυστρία (3) Βουλγαρία (1) Δανία (3) Γαλλία (13) Ελλάδα (169) Ουγγαρία (7) Ιταλία (1) Μεγ. Βρετανία (10) Σουηδία (1) Ελβετία (3)	Αυστραλία (1)

[Επεξεργασία] Σημαντικές Στιγμές

Η νίκη του Σπύρου Λούη στο μαραθώνιο. Ο νερουλάς από το Μαρούσι τερμάτισε πρώτος μεταξύ 18 αθλητών στο Παναθηναϊκό Στάδιο μπροστά σε 60.000 θεατές και έγινε ένας από τους ήρωες των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Ο χρόνος του 2 ώρες 58 λεπτά και 50 δεύτερα. Με την είσοδό του στο Στάδιο ο κόσμος με ενουσιασμό διέσπασε τις μονάδες ασφαλείας που τηρούσαν την τάξη και ξεχύθηκε στον στίβο. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος και ο αδελφός του κατέβηκαν μαζί με το πλήθος, σήκωσαν ψηλά τον Λούη και τον ανέβασαν μέχρι την πορφυρή εξέδρα όπου καθόταν ο Βασιλιάς (Berlioux).

Χρονολογικά ο πρώτος σύγχρονος Ολυμπιονίκης είναι ο Αμερικανός Τζέιμς Κόνολι, νικητής στο άλμα τριπλούν (13,71μ.). Μετά τη νίκη τηλεγραφεί στους γονείς του: "Οι Έλληνες νίκησαν την Ευρώπη. Εγώ νίκησα όλο τον κόσμο" (Berlioux).
Ο Γερμανός Καρλ Σούμαν, που κατατάχθηκε ανάμεσα στους 4 πρώτους σε 5 αγωνίσματα τριών διαφορετικών αθλημάτων.
Ο Ούγγρος Άλφρεντ Χάγιος στην κολύμβηση, νικητής στα 100μ. και 1.200μ. ελεύθερο.
Ο Αυστραλός Τέντι Φλακ, νικητής στα 800 μ. και 1500 μ. στο στίβο.
Ο Αμερικανός Ρόμπερτ Γκάρετ έρχεται πρώτος στη δισκοβολία με 29,15 μ. νικώντας των Αθηναίο Παρασκευόπουλο, προς μεγάλη απογοήτευση των Ελλήνων θεατών. Οι Έλληνες αθλητές προετοιμάζονταν από χρόνια για τη δισκοβολία που τη θεωρούσαν εθνική τους κληρονομία, ακολουθώντας τις οδηγίες του ιστορικού Φιλόστρατου. Οι Αμερικανοί αθλητές είδαν για πρώτη φορά δίσκο όταν έφτασαν στην Αθήνα, αλλά ο Γκάρετ αφοσιώθηκε πολύ σ' αυτό το όργανο και έμαθε γρήγορα το άθλημα (Berlioux).
Η βασίλισσα Όλγα κηρύσσει η ίδια με το προσωπικό της τυφέκιο την έναρξη των αγώνων σκοποβολής όπου οι Έλληνες Ορφανίδης και Φραγκούδης κερδίζουν τα δύο από τα τέσσερα μετάλλια.
Στο ποδηλατοδρόμιο του Φαλήρου ο Γάλλος Λεόν Φλαμένγκ έρχεται πρώτος στα 100 χιλιόμετρα με διαφορά 11 γύρων από τον δεύτερο, τον Έλληνα Κωλέττη. Στον 150ο γύρο όλοι οι άλλοι αθλητές είχαν εγκαταλείψει τον αγώνα εκτός από τον Κωλέττη. Αυτός κάποια στιγμή αναγκάστηκε να σταματήσει λόγω μηχανικής βλάβης. Ενώ προσπαθούσε να επισκευάσει το ποδήλατό του, ο Γάλλος σταμάτησε κι αυτός και περίμενε τον αντίπαλό του. Οι θεατές ξέσπασαν σε ζητωκραυγές "Ζήτω η Γαλλία" (Berlioux).

[Επεξεργασία] Πίνακας μεταλλίων

Το ασημένιο μετάλλιο. Στη μία του πλευρά απεικονίζεται ο Δίας κρατώντας μια υδρόγειο σφαίρα, πάνω στην οποία βρίσκεται η Νίκη. Στα αριστερά αναγράφεται η λέξη "Ολυμπία". Στην πίσω πλευρά απεικονίζεται η Ακρόπολη και η επιγραφή "Διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες Αθήνα 1896".

Πίνακας μεταλλίων Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων 1896
Κατάτ	Ονομασία ΕΟΕ	Χρυσά	Αργυρά	Χάλκινα	Σύνολο
1	Ελλάδα	10	17	19	46
2	Ηνωμένες Πολιτείες	11	7	2	20
3	Γερμανία	6	5	2	13
4	Γαλλία	5	4	2	11
5	Μεγάλη Βρετανία	2	3	2	7
6	Ουγγαρία	2	1	3	6
7	Αυστρία	2	1	2	5
8	Αυστραλία	2	0	0	2
9	Δανία	1	2	3	6
10	Ελβετία	1	2	0	3
11	Μικτή ομάδα	1	1	1	3

[Επεξεργασία] Παραπομπές

↑ Monique Berlioux (1896) Ρεπορτάζ αναδημοσιευμένο στο περιοδικό "Συλλογή", Απρ. 1969, τεύχος 17, σελ. 46-54.

[Επεξεργασία] Φωτογραφικό Υλικό

Σπύρος Λούης
Σπύρος Λούης ντυμένος τσολιάς
Άλφρεντ Χάγιος (κολύμβηση)
Τόμας Μπερκ (100 μ.)
Εκκίνηση 100μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896
Ο Χέρμαν Βάινγκερτνερ στους κρίκους
Ο Καρλ Σούμαν και ο Γεώργιος Τσίτας.
Ο Καρλ Σούμαν στον ίππο
Οι ποδηλάτες, Πολ Μασσόν και Λεόν Φλαμένγκ
Η ομάδα του Πανεπιστημίου του Πράινσετον, από αριστερά: Φράνσις Λέιν, Χέμπερτ Τζέιμισον, Ρόμπερτ Γκάρετ και Άλμπερτ Τάιλερ
Ο Ρόμπερτ Γκάρετ στο δίσκο