Παγκόσμιο σκακιστικό πρωτάθλημα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κασπάροβ και Κάρποβ σε παρτίδα για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1985.

Το Παγκόσμιο σκακιστικό πρωτάθλημα διεξάγεται για την ανάδειξη του Παγκόσμιου Πρωταθλητή στο σκάκι. Η διεκδίκηση του τίτλου είναι δυνατή από παίκτες ανεξαρτήτως φύλου.

Επιπρόσθετα, υπάρχει ξεχωριστή διοργάνωση μόνο για γυναίκες για τον τίτλο της "Παγκόσμιας Πρωταθλήτριας Σκακιού", καθώς και ξεχωριστά πρωταθλήματα για αντίστοιχους τίτλους σε διάφορες ηλικιακές κατηγορίες, αλλά και σε κατηγορίες όπου συμμετέχουν αποκλειστικά σκακιστικά προγράμματα υπολογιστών. Εκτός από τα προγράμματα αυτά, όλοι οι υπόλοιποι (ανεξαρτήτως ηλικίας) έχουν το δικαίωμα να διεκδικήσουν τίτλους ανωτέρων κατηγοριών.

Διένεξη για τον παγκόσμιο τίτλο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταξύ του διαστήματος 19932006 υπήρχε διένεξη στο σκακιστικό κόσμο για το ποιος είναι ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Μέρος της διένεξης αυτής είχε προέλθει από το γεγονός ότι έως τις αρχές της δεκαετίας του '90, ο τίτλος του Παγκόσμιου Πρωταθλητή καθοριζόταν από μεμονωμένα ματς διψήφιου αριθμού παρτίδων μεταξύ του κατόχου του τίτλου και ενός διεκδικητή, ο οποίος είχε προηγουμένως αποκτήσει το δικαίωμα να αναμετρηθεί μαζί του κερδίζοντας στον κύκλο του Τουρνουά των Υποψηφίων. Σε όλες τις παρτίδες ακολουθούταν η "κλασική" (μακρά) διάρκεια χρόνου. Οι διοργανώσεις της FIDE από το 1997 και μετά διεξάγονταν με τη συμμετοχή περισσοτέρων των 100 παικτών με σύστημα νοκ-άουτ, οι δε παρτίδες είχαν υποχρεωτικά αρκετά μικρότερη διάρκεια. Στο τέλος κάθε γύρου, τυχούσες ισοπαλίες μεταξύ παικτών επιλύονταν με πολύ γρήγορες παρτίδες (διάρκειας μερικών λεπτών) ράπιντ ή μπλιτς. Πολλοί θεωρούσαν ότι το σύστημα αυτό δεν ήταν το πιο αντικειμενικό στην ανάδειξη του καλύτερου παίκτη. Γνωστοί γκρανμαίτρ όπως οι Κασπάροβ και Κράμνικ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη νέα μορφή των τουρνουά αυτών. Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της FIDE το 2005 προσπάθησε να επιλύσει τα προβλήματα αυτά εισάγοντας ένα νέο τρόπο ανάδειξης του Παγκόσμιου Πρωταθλητή με τη συμμετοχή μικρού αριθμού κορυφαίων παικτών σε τουρνουά διπλών παρτίδων.

Παρόλα αυτά, τα κλασσικά ματς διεκδίκησης και υπεράσπισης του τίτλου συνέχισαν να γίνονται με παραδοσιακές συνθήκες από τους παίκτες που αντιτίθονταν στη FIDE. Ο Βλαντιμίρ Κράμνικ θεωρούταν ως ο "Κλασσικός" Παγκόσμιος Πρωταθλητής (έχοντας νικήσει τον τελευταίο αδιαφιλονίκητο Παγκόσμιο Πρωταθλητή Γκάρι Κασπάροβ το 2000, και φέροντας ισοπαλία το 2004 με τον διεκδικητή Πέτερ Λέκο). Η FIDE αναγνώριζε ως Παγκόσμιο Πρωταθλητή εκείνον που προέκυπτε από τα τουρνουά της, με τελευταίο τον Βέσελιν Τοπάλοβ, νικητή του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος της FIDE το 2005.

Επίλυση της διαφωνίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μακρόχρονη αυτή διαφωνία επιλύθηκε οριστικά τον Οκτώβριο του 2006 με την αναμέτρηση Κράμνικ-Τοπάλοβ η οποία έλαβε χώρα στην Ελίστα, πρωτεύουσα της Δημοκρατίας της Καλμυκίας, μέλος της νυν Ρωσικής Ομοσπονδίας. Σε ματς 12 παρτίδων, οι παίκτες αναδείχθηκαν ισόπαλοι 6-6. Ακολούθησαν 4 παρτίδες "τάι-μπρείκ" γρήγορου (ράπιντ) σκακιού, στις οποίες επικράτησε ο Κράμνικ με σκορ 2,5-1,5 και αναδείχθηκε ως ο Επίσημος (Αδιαφιλονίκητος) Παγκόσμιος Πρωταθλητής Σκακιού.

Ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής δεν είναι απαραίτητα ο παίκτης με τη μεγαλύτερη βαθμολογία ΕΛΟ: Παραδείγματος χάρη, παρόλη τη νίκη του Κράμνικ έναντι του Τοπάλοβ, στη λίστα ΕΛΟ του Ιανουαρίου 2007, ο Τοπάλοβ παραμένει πρώτος, με τον Κράμνικ να καταλαμβάνει την τρίτη θέση.

Στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 2010 στη Σόφια, στον τελικό στις 13 Μαΐου του 2010 ο Άναντ κέρδισε τον Τοπάλοβ και παρέμεινε παγκόσμιος πρωταθλητής.

Παγκόσμιοι Πρωταθλητές Σκακιού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανεπίσημοι Παγκόσμιοι Πρωταθλητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

ΑΑ Όνομα Περίοδος Χώρα
Φράνκι ντε Καστελβί ~1475 Armas de Aragón.svg Αραγονία
Νάρθις Βινιόλες ~1475 Armas de Aragón.svg Αραγονία
Μπέρνατ Φενολάρ ~1475 Armas de Aragón.svg Αραγονία
Φρανθέσκ Βιθέντ ~1475 Armas de Aragón.svg Αραγονία
Λουίς Ραμίρεθ ντε Λουθένα ~1490 Flag of Cross of Burgundy.svg Ισπανία
Πέδρο Νταμιάνο ~1520 Flag Portugal (1495).svg Πορτογαλία
Ρούι Λόπεθ ντε Σεγούρα 01559–1575 Flag of Cross of Burgundy.svg Ισπανία
Ιλ Μόρο ~1560–1575 Flag Portugal (1495).svg Πορτογαλία
Τζιοβάνι Λεονάρντο ντα Κούτρι 01575 Flag of the Kingdom of Naples.svg Νάπολη
Πάολο Μπόι 01575 Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg Σικελία
Τζιούλιο Πολέριο ~1580 Flag of the Kingdom of Naples.svg Νάπολη
Αλεσάντρο Σάλβιο ~1600 Flag of the Kingdom of Naples.svg Νάπολη
Τζοακίνο Γρέκο ~1620–1634 Flag of the Kingdom of Naples.svg Νάπολη
Πιέτρο Καρρέρα ~1640 Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg Σικελία
Αλεξάντερ Κάνινγκχαμ ~1700 Flag of Scotland.svg Σκωτία
Λεγκάλ ντε Κερμέρ ~1730–1755 Royal Standard of King Louis XIV.svg Γαλλία
Φρανσουά-Αντρέ Φιλιντόρ 01755–1795 Royal Standard of King Louis XIV.svg Flag of France (1790-1794).svg Flag of France.svg Γαλλία
Γιόχαν Μπαπτίστ Αλγκάερ ~1795~1815 Flag of the Habsburg Monarchy.svg Αυστρία
Βερντόνι ~1795~1804 Flag of Italy.svg Ιταλία / Flag of France.svg Γαλλία
Τζάκομπ Χένρυ Σάρατ ~1805~1815 Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία)
Αλεσάντρ Ντεσαπέλ ~1815–1821 Flag of France.svg Γαλλία
Λουί ντε λα Μπουρντοναί ~1821–1834 Flag of France.svg Γαλλία
Αλεξάντερ Μακντόνελ 01834 Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο (Ιρλανδία)
Λουί ντε λα Μπουρντοναί 01834–1840 Flag of France.svg Γαλλία
Πιέρ ντε Σαιντ-Αμάντ 01840–1843 Flag of France.svg Γαλλία
Χάουαρντ Στώντον 01843–1851 Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία)
Άντολφ Άντερσεν 01851–1858 Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Πρωσία
Πωλ Μόρφυ 01858–1859 Flag of the United States (Pantone).svg ΗΠΑ
Άντολφ Άντερσεν 01858–1866 Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Πρωσία
01(1) Βίλελμ Στάινιτς 01866–1878 Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Αυστροουγγαρία (Βοημία)
Γιόχαν Τσούκερτορτ 01878–1886 Flag of the German Empire.svg Γερμανία (Πρωσία)
(1) Ανεπίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής που έγινε αργότερα και επίσημος.

Επίσημοι (αδιαφιλονίκητοι) Παγκόσμιοι Πρωταθλητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

ΑΑ Όνομα Περίοδος Χώρα
01 Βίλελμ Στάινιτς 1886–1894 Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Αυστροουγγαρία (Βοημία) / Flag of the United States (Pantone).svg ΗΠΑ
02 Εμάνουελ Λάσκερ 1894–1921 Flag of the German Empire.svg Γερμανία (Πρωσία) / Flag of Germany.svg Γερμανία
03 Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα 1921–1927 Flag of Cuba.svg Κούβα
04 Αλεξάντερ Αλιέχιν 1927–1935 Flag of Russia.svg Ρωσία / Flag of France.svg Γαλλία
05 Μαξ Όυβε 1935–1937 Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία
Αλεξάντερ Αλιέχιν 1937–1946 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση
06 Μιχαήλ Μποτβίννικ 1948–1957 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
07 Βασίλι Σμυσλόβ 1957–1958 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
Μιχαήλ Μποτβίννικ 1958–1960 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
08 Μιχαήλ Ταλ 1960–1961 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (Λεττονία)
Μιχαήλ Μποτβίννικ 1961–1963 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
09 Τίγκραν Πετροσιάν 1963–1969 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (Αρμενία)
10 Μπόρις Σπάσκυ 1969–1972 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
11 Μπόμπι Φίσερ 1972–1975 Flag of the United States (Pantone).svg ΗΠΑ
12 Ανατόλι Κάρποβ 1975–1985 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ΡΣΟΣΔ)
13 Γκάρι Κασπάροβ 1985–1993 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (Αζερμπαϊτζάν) / Flag of Russia.svg Ρωσία
14 Βλαντιμίρ Κράμνικ 2006–2007 Flag of Russia.svg Ρωσία
15 Βισβανάθαν Άναντ 2007–2013 Flag of India.svg Ινδία
16 Μάγκνους Κάρλσεν 2013– Flag of Norway.svg Νορβηγία

"Κλασικοί" Παγκόσμιοι Πρωταθλητές (1993 - 2006)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παγκόσμιοι Πρωταθλητές FIDE (1993 - 2006)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γυναικών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παγκόσμιες Πρωταθλήτριες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Burgess, Graham (2000). The Mammoth Book of Chess (2η έκδοση). Carroll & Graf. ISBN 978-0-7867-0725-6. 
  • Gelo, James H. (2006). Chess World Championships: All the Games, All with Diagrams, 1834-2004 (3η έκδοση). McFarland. ISBN 978-0786425686. 
  • Hooper, David; Whyld, Kenneth (1992). The Oxford Companion to Chess (2η έκδοση). Oxford University Press. ISBN 0-19-866164-9.