Έβρος (Θράκη)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Έβρος
Maritsa.jpg
Ο ποταμός Έβρος στο ύψος της Αδριανούπολης
Evros-Maritsa river map.jpg
Ο ποταμός Έβρος στον χάρτη
Πηγές Ροδόπη (Βουλγαρία)
Εκβολές Θρακικό
Μήκος 480 km

O Έβρος, γνωστός και ως Μαρίτσα, (Βουλγαρικά: Марица, Τουρκικά: Meriç Nehri) είναι ο δεύτερος σε μέγεθος ποταμός της ΝΑ Ευρώπης (μετά τον Δούναβη), και ο κυριότερος ποταμός της Βαλκανικής Χερσονήσου, με συνολικό μήκος περίπου 530 km.

Γεωγραφικές πληροφορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πηγές του ποταμού Έβρου, στα όρη Ρήλα της Βουλγαρίας.

Πηγάζει από τα όρη Ρίλα, πρώην Σκόμιο, της δυτικής Βουλγαρίας και κυλά σε βουλγαρικό έδαφος νοτιοανατολικά, διασχίζοντας την Ανατολική Ρωμυλία, σχηματίζοντας κοιλάδα ανάμεσα στις οροσειρές της Ροδόπης και του Αίμου απ' όπου και διέρχεται από τις πόλεις Πλόβντιβ (Φιλιππούπολη), Σβίλεγκραντ και Ιβαήλοβγκραντ. Στη συνέχεια, συναντώντας τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, κοντά στο χωριό Ορμένιο, εισέρχεται για λίγα χιλιόμετρα σε τουρκικό έδαφος, σχηματίζοντας το τρίγωνο του Καραγάτς, κοντά στην Αδριανούπολη, απ' όπου η συνέχεια του ρου του αποτελεί το γεωγραφικό σύνορο μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας, χωρίζοντας και γεωγραφικά τη Δυτική από την Ανατολική Θράκη. Διέρχεται κοντά στις ελληνικές κωμοπόλεις Πύθιο, Φέρες, Διδυμότειχο, Σουφλί, Λάβαρα, Τυχερό, Νέα Βύσσα και στις τουρκικές Meriç, Keşan. Εκβάλλει στο βόρειο Αιγαίο Πέλαγος, στο λεγόμενο Θρακικό πέλαγος. Το μήκος του στο ελληνικό έδαφος από τη Νέα Βύσσα μέχρι τις εκβολές του φθάνει τα 206 χιλιόμετρα. Οι κυριότεροι παραπόταμοί του είναι ο Τούντζας και ο Άρδας.

Το Δέλτα του Έβρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Έβρος στις εκβολές του σχηματίζει ένα τεράστιο και δαιδαλώδες δέλτα, το οποίο αποτελεί τον σημαντικότερο υδροβιότοπο της Ελλάδας. Το Δέλτα του Έβρου αρχίζει από το χωριό Πόρος, όπου διακλαδίζεται σε δύο βραχίονες. Δεν είναι πλωτός σε κανένα σημείο του, έχει όμως σημαντικό όγκο υδάτων που χρησιμοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρισμού (φράγμα Κυπρίνου), και αρδεύσεις. Είναι από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους της Ευρώπης και είναι υπό προστασία.

Πλημμύρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μάρτιος-2005: ο Έβρος πλημμυρισμένος - η εικόνα είναι λίγο πριν το χωριό Λάβαρα.
Δορυφορική εικόνα του ποταμού πλημμυρισμένου (20-Μαρ-2006) και πριν τις πλημμύρες (3-Μαρ-2006).

Στις 17-22 Φεβρουαρίου 2005, ο ποταμός λόγω των πολλών βροχοπτώσεων-χιονοπτώσεων ξεχείλισε και περιοχές στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Έβρου και της Αδριανούπολης πλημμύρισαν σε ακτίνα 5-10 χιλιομέτρων. Η στάθμη του νερού έφτασε τα 6,5 μέτρα πάνω από το έδαφος και η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το Πύθιο, αρκετοί δρόμοι, καλλιέργειες και ένα μέρος των γραμμών του τρένου πλημμύρισαν.[1][2]

Νέα πλημμύρα σημειώθηκε την 1 Μαρτίου 2005. Στις 2 Μαρτίου η πλημμύρα απλώθηκε και στην περιοχή του Δυδιμότειχου και στα Λάβαρα νοτιοδυτικά. Πυροσβέστες και ομάδες διάσωσης επανδρώθηκαν για να βοηθήσουν τους κατοίκους των πληγέντων περιοχών. Ο στρατός ανατίναξε ανάχωμα στην περιοχή μεταξύ Μάνδρας και Λαβάρων, ώστε ο όγκος των νερών στις πλημμυρισμένες εκτάσεις στα Λάβαρα να επαναδιοχετευθεί στον ποταμό.[3] Στις 7 Μαρτίου 2005 η περιοχή της Αδριανούπολης πλυμμύρισε και το χωριό Καστανιές μετατράπηκε σε λιμνοθάλασσα. Οι πλημμύρες επαναλήφθηκαν και το 2006.[4]

Πλημμύρες έλαβαν χώρα και στις 16 Φεβρουάριου 2010 στην περιοχή του ποταμού. 120.000 στρέμματα πλημμύρισαν και τα Λάβαρα και ο οικισμός του Πόρου αλλά και ο οικισμός Καραγάτς στην Τουρκία εκκενώθηκαν. Έγινε τεχνητή θραύση του αναχώματος στην τοποθεσία Πέτρα ώστε να εκτονωθούν τα νερά στις πλημμυρισμένες εκτάσεις.[5]

Τον Αύγουστο του 2010 έγινε η άσκηση «ΕVRΟS 2010» όπου προσομοιώθηκε η εκκένωση, διάσωση κατοίκων στην περίπτωση νέας μελλοντικής πλημμύρας του Έβρου.[6]

Το 2005 και το 2006 συνολικά 400.000 στρέμματα στην Ελλάδα και 450.000 στρέμματα στην Τουρκία πλημμύρισαν και το φαινόμενο των πλημμύρων τα τελευταία χρόνια επαναλαμβάνεται. Μέρος του προβλήματος αποτελεί το φράγμα του Ιβαΐλογκραντ στον Άρδα ποταμό στην Βουλγαρία (το φράγμα βρίσκεται 6χλμ από τα σύνορα με την Ελλάδα). Όταν γίνεται υπερχείλιση νερού στο φράγμα τα νερά μέσα σε 2-4 ώρες χύνονται ορμητικά μέσω του ποταμού Άρδα στον Έβρο. Οι Βούλγαροι είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν τις Ελληνικές αρχές πριν την υπερχείλιση του φράγματος, αλλά αυτό πολλές φορές δεν γίνεται εγκαίρως μιας και είναι δύσκολο να προβλεφθεί η υπερχείλιση. Πρόβλημα υπερχείλισης του ποταμού αποτελούν επίσης τα χωμάτινα αναχώματα που έχει φτιάξει η Ελλάδα και η Τουρκία στην κοίτη του ποταμού με αποτέλεσμα το πλάτος του ποταμού στο παρελθόν από 2.000 μέτρα να έχει περιοριστεί σήμερα στα 200 μέτρα με αποτέλεσμα σε περίπτωση μεγάλης ποσότητας νερού η ροή να μην είναι ομαλή.[7]

Ρύπανση του ποταμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον Έβρο καταλήγουν βαρέα μέταλλα από απόβλητα μεταλλευτικών δραστηριοτήτων στην Βουλγαρία και βιομηχανίες της Τουρκίας. Τα επίπεδα νιτρικών, νιτρωδών, αμμωνιακών αλάτων και ολικού φωσφόρου είναι εξαιρετικά υψηλά στο σημείο εισόδου του ποταμού στην Ελλάδα.[8]

Μεταναστευτικές ροές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ποταμός Έβρος οριοθετεί τα σύνορα μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας (εκτός από το σημείο Καστανιών - Αδριανούπολης όπου τα σύνορα είναι στην ξηρά και ο ποταμός διέρχεται από την Αδριανούπολη). Τα τελευταία χρόνια αποτελεί διάβαση προσφύγων και μεταναστών (από Τουρκία, Αραβικές και Ασιατικές χώρες) οι οποίοι εισέρχονται παράνομα από την Τουρκία στην Ελλάδα. Υπολογίζεται ότι καθημερινώς το 2010 περίπου τριακόσιοι πρόσφυγες-μετανάστες εισέρχονται παράνομα στην Ελλάδα από τον Έβρο με κίνδυνο την ζωή τους.[9] Μέσα στο πρώτο επτάμηνο του 2010 εικοσιοκτώ άτομα έχασαν την ζωή τους (πνίγηκαν στο ποταμό) προσπαθώντας να περάσουν τα Ελληνοτουρκικά σύνορα.[10]

Σημείωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δέλτα του Έβρου, κατοχυρώθηκε οριστικά στην Ελλάδα το 1923 παρά τις τουρκικές τότε διεκδικήσεις.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ορφανίδου, Όλγα (18/02/2005). «Έβρος Κρίσιμες ώρες, καθώς οι ποταμοί ξεπέρασαν τα όρια επικινδυνότητας - SOS για τις πλημμύρες». Η Ελευθεροτυπία. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-01-08. http://web.archive.org/20100108122138/archive.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=18.02.2005,id=17357976. Ανακτήθηκε στις 2010-10-12. 
  2. Μαρτίδου, Μελαχροινή (18/02/2005). «Όταν ο Έβρος θυμώνει...». Ο Χρόνος. http://www.xronos.gr/detail.php?ID=21804. Ανακτήθηκε στις 2010-10-12. 
  3. «Ανατίναξη αναχωμάτων στον Έβρο για να αποσοβηθεί ο κίνδυνος πλημμύρας στις οικίες». in.gr. 03/03/2005. http://news.in.gr/greece/article/?aid=606286. Ανακτήθηκε στις 2010-10-12. 
  4. Ιστοσελίδα earthobservatory.nasa.gov: "Floods Along the Evros (Meric) River". (Αγγλικά)
  5. «Εκκενώσεις χωριών στον Έβρο μετά την υπερχείλιση του ποταμού». in.gr. 16/02/2010. http://news.in.gr/greece/article/?aid=1106696. Ανακτήθηκε στις 2010-10-12. 
  6. «Σενάριο με πλημμύρες στον Εβρο από ρήγμα σε φράγμα της Βουλγαρίας». Έθνος online. 01/08/2010. http://origin.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=2&pubid=5030838. Ανακτήθηκε στις 2010-10-12. 
  7. Οι νέοι Φάκελοι - Εκπομπή στην τηλεόραση του Σκάϊ 2-Απρ-2008: "Ο πόλεμος των υδάτων".
  8. Τράτσα, Μάχη (20/09/2009). «Τα ποτάμια γίνονται χωματερές». Το Βήμα. http://www.tovima.gr/default.asp?pid=46&ct=1&artId=273219&dt=20/09/2009. Ανακτήθηκε στις 2009-10-16. 
  9. Βυθούλκας, Διονύσης (03/07/2010). «Φθηνό το πέρασμα, αλλά ακριβό το τίμημα». Το Βήμα. http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=341193&dt=03/07/2010. Ανακτήθηκε στις 2010-10-13. 
  10. «Νεκροταφείο-χωματερή με ομαδικούς τάφους μεταναστών στον Έβρο». tvxs.gr. 12/08/2010. http://tvxs.gr/node/63820. Ανακτήθηκε στις 2010-10-13. 

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Maritsa της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).