ΝΑΤΟ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου
Organisation du Traité de l'Atlantique Nord
Flag of NATO.svg
Σημαία του ΝΑΤΟ
North Atlantic Treaty Organization (orthographic projection).svg
Οι χώρες του ΝΑΤΟ εμφανίζονται με πράσινο
Συγκρότηση 4 Απριλίου 1949
Είδος Στρατιωτική συμμαχία
Αρχηγείο Flag of Belgium (civil).svg Βρυξέλλες, Βέλγιο
Μέλη 28 χώρες
Επίσημες γλώσσες Αγγλικά
Γαλλικά
Γενικός Γραμματέας Flag of Denmark.svg Άντερς Φογκ Ράσμουσεν
Επικεφαλής Flag of Denmark.svg Κνουντ Μπάρτελς
Ιστοσελίδα nato.int

Ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου, που είναι γνωστός ως ΝΑΤΟ ή Ατλαντική Συμμαχία (από τα αρχικά στα αγγλικά: Νοrth Αtlantic Τreaty Οrganizatiοn) είναι μια στρατιωτική αμυντική συμμαχία χωρών της Δύσης, που έχει σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των χωρών-μελών σε διάφορους τομείς (στρατιωτικό, πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, μορφωτικό), την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων και την αποτροπή της ένοπλης επίθεσης εναντίον κάποιας χώρας-μέλους από άλλες. Η συμμαχία αυτή υπογράφτηκε τον Απρίλιο του 1949 στην Ουάσινγκτον από 12 χώρες της Ευρώπης και της βόρειας Αμερικής (Βέλγιο, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Δανία, ΗΠΑ, Ισλανδία, Ιταλία, Καναδάς, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Ολλανδία, Πορτογαλία). Το 1952 προσχώρησαν στη συμμαχία η Ελλάδα και η Τουρκία και το 1955 η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Η προσχώρηση της τελευταίας προκάλεσε ως αντίδραση τη σύναψη του συμφώνου της Βαρσοβίας από τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Σήμερα, η Βορειοατλαντική Συμμαχία αριθμεί 28 χώρες μέλη.

Το ανώτατο όργανο του ΝΑΤΟ είναι το Συμβούλιο του Βόρειου Ατλαντικού (North Atlantic Council), με έδρα τις Βρυξέλλες στο Βέλγιο. Αποτελεί το κύριο σώμα και αντιπροσωπεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας των κρατών-μελών. Συνέρχεται δύο φορές το χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό του όργανο και συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης. Πρόεδρος του συμβουλίου είναι ο Γενικός Γραμματέας (πρώτος γραμματέας εκλέχτηκε ο Άγγλος λόρδος Ισμέι (Ismay) το 1952, ο οποίος και τότε είχε παρατηρήσει σκωπτικά ότι ο σκοπός του ΝΑΤΟ είναι "να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω"). Μία φορά κάθε δύο χρόνια διεξάγεται η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στην οποία μετέχουν οι Αρχηγοί των Κρατών-Μελών (πρόεδροι και πρωθυπουργοί). Άλλο ανώτατο όργανο του ΝΑΤΟ είναι η Στρατιωτική Επιτροπή (Military Committee), η οποία αποτελείται από τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων (Α/ΓΕΕΘΑ) όλων των κρατών-μελών και συνέρχεται δύο φορές το χρόνο, ενώ μία μόνιμη ομάδα είναι το εκτελεστικό όργανο της Στρατιωτικής Επιτροπής και συνέρχεται επί εβδομαδιαίας βάσης.

Συμμετοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρυτικά μέλη (4 Απριλίου 1949)
Χώρες που εισήλθαν στο ΝΑΤΟ μετά από την ίδρυσή του
Χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ που εισήλθαν στο ΝΑΤΟ μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου
Οι χώρες μέλη του NATO στην Ευρώπη

12 Μαρτίου 1999:

29 Μαρτίου 2004:

1η Απριλίου 2009:

Ευρωατλαντική συνεργασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για την επαύξηση της συνεργασίας έχει καθιερωθεί ένα διπλό πλαίσιο μεταξύ των 28 μελών του NATO και των 21 λεγόμενων συνεταίρων (partner countries):

  • Το πρόγραμμα Συνεργασία για την Ειρήνη (PfP) ιδρύθηκε το 1994 με βάση τις διμερείς σχέσεις μεταξύ κάθε χώρας και του ΝΑΤΟ. Η κάθε χώρα PfP επιλέγει το βαθμό συνεργασίας. Το εν λόγω πρόγραμμα θεωρείται η λειτουργική πτέρυγα της Ευρωατλαντικής Συνεργασίας.
  • Το Συμβούλιο Ευρωατλαντικής Συνεργασίας (EAPC) ιδρύθηκε στις 29 Μαΐου 1997, για το συντονισμό και διάλογο μεταξύ όλων των συμμετεχόντων 49 συνολικά χωρών ΝΑΤΟ και PfP.

Οι 23 χώρες PfP είναι:

Πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες:
  1. Flag of Armenia.svg Αρμενία
  2. Flag of Azerbaijan.svg Αζερμπαϊτζάν
  3. Flag of Belarus.svg Λευκορωσία
  4. Flag of Georgia.svg Γεωργία[2]
  5. Flag of Kazakhstan.svg Καζακστάν
  6. Flag of Kyrgyzstan.svg Κιργιζία
  7. Flag of Moldova.svg Μολδαβία
  8. Flag of Russia.svg Ρωσία
  9. Flag of Tajikistan.svg Τατζικιστάν
  10. Flag of Turkmenistan.svg Τουρκμενιστάν
  11. Flag of Ukraine.svg Ουκρανία
  12. Flag of Uzbekistan.svg Ουζμπεκιστάν

Χώρες, που αν και στρατιωτικά ουδέτερες, κατείχαν καπιταλιστικές οικονομίες στον Ψυχρό Πόλεμο:

  1. Flag of Austria.svg Αυστρία
  2. Flag of Finland.svg Φινλανδία
  3. Flag of Ireland.svg Ιρλανδία
  4. Flag of Switzerland.svg Ελβετία
  5. Flag of Sweden.svg Σουηδία

Χώρες, που αν και στρατιωτικά ουδέτερες,είχαν σοσιαλιστικές οικονομίες στον Ψυχρό Πόλεμο:

  1. Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Βοσνία και Ερζεγοβίνη
  2. Flag of Montenegro.svg Μαυροβούνιο
  3. Flag of Macedonia.svg ΠΓΔΜ
  4. Flag of Serbia.svg Σερβία
  • Flag of Malta.svg Μάλτα εισήλθε στο πρόγραμμα "Συνεργασία για την ειρήνη" το 1994. Με την αλλαγή της κυβέρνησης το 1996 αποχώρησε. Για το λόγο αυτό η Μάλτα δε συμμετέχει στις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής για την Ασφάλεια και για την Άμυνα (European Security and Defence Policy ή ESDP), οι οποίες κάνουν χρήση των πληροφοριών του ΝΑΤΟ.
  • Η Flag of Cyprus.svg Κύπρος επίσης δε μετέχει στις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής για την Ασφάλεια και για την Άμυνα (European Security and Defence Policy ή ESDP), οι οποίες κάνουν χρήση των πληροφοριών του ΝΑΤΟ. Αυτό γίνεται επειδή η Τουρκία αντιτίθεται στην ένταξη του νησιού στο πρόγραμμα "Συνεργασία για την ειρήνη" εξαιτίας του κυπριακού ζητήματος και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ το 1974.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Το Βήμα, 12 Μαρτίου 2009.
  2. H Γεωργία σε δημοψήφισμα στις 5 Ιανουαρίου 2008 ψήφισε υπέρ της ένταξης στο ΝΑΤΟ, με ποσοστό 72,5%.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα: