Συνθήκη του Βερολίνου (1878)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη μετά το Συνέδριο του Βερολίνου
Το συνέδριο του Βερολίνου. Πίνακας του Άντον φον Βέρνερ (Anton von Wemer) (1884)
Ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης ως υπουργ. εξωτερικών και η ελληνική αντιπροσωπεία· αριστ. ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής τότε πρεσβευτής στο Βερολίνο.[1]

Η Συνθήκη του Βερολίνου ήταν η τελευταία πράξη του Συνεδρίου του Βερολίνου (13 Ιουνίου - 13 Ιουλίου 1878) (ν. ημερολ), που συνήλθε υπό την προεδρία του Γερμανού καγκελάριου Βίσμαρκ κατά την οποία η Μεγάλη Βρετανία, η Αυστροουγγαρία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ρωσία (επί Τσάρου Αλέξανδρου Β΄) καθώς και η Οθωμανική Αυτοκρατορία (επί Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄), αναθεώρησε τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου που είχε προ-συνομολογηθεί βεβιασμένα στις 3 Μαρτίου του ίδιου έτους μεταξύ της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, βασικό δημιούργημα της οποίας ήταν η "Μεγάλη Βουλγαρία".

Αποφάσεις Συνεδρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σημαντικότερο έργο του Συνεδρίου ήταν ο περιορισμός των συνόρων της Βουλγαρίας που είχε δημιουργηθεί διμερώς με την παραπάνω συνθήκη,[2] παρόλο που η ίδια η Βουλγαρία είχε αποκλειστεί από τη συμμετοχή στις συνομιλίες παρά την ρωσική επιμονή.[3]

  • Η ίδρυση μικρής αυτόνομης Ηγεμονίας της Βουλγαρίας με βόρεια όρια τον Δούναβη και νότια τον Αίμο.
  • Η αυτονόμηση της Ανατολικής Ρωμυλίας που θα αποτελούσε ξεχωριστή επαρχία με χριστιανό διοικητή διοριζόμενο από τον Σουλτάνο. Στην επαρχία αυτή αποκλείονταν διατήρηση τουρκικών στρατιωτικών μονάδων. Οι δε ελληνική, βουλγαρική και τουρκική γλώσσες θεωρούνταν ισότιμες.
  • Η ανεξαρτησία και ανακήρυξη των Βασιλείων της Σερβίας, της Ρουμανίας και Πριγκιπάτου του Μαυροβουνίου, καθώς και η επιδίκαση της Βοσνίας Ερζεγοβίνης στην Αυστροουγγαρία, υπό την επικυριαρχία όμως του Σουλτάνου. Η Σερβία και το Μαυροβούνιο επεκτείνονται εδαφικά.
  • Σε όποιες άλλες επαρχίες της Ευρωπαϊκής Τουρκίας υφίσταται ισχυρό χριστιανικό στοιχείο υποχρεώνεται ο Σουλτάνος να εισαγάγει "διοικητικές μεταρρυθμίσεις".

Η Συνθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Συνθήκη του Βερολίνου του 1878 που συνομολογήθηκε και υπεγράφη την τελευταία ημέρα του εν λόγω συνεδρίου στις 1 Ιουλίου (π.ημερολ.) / 13 Ιουλίου του 1878 (ν. ημερολ.) περιλαμβάνει τελικά 62 άρθρα. Εξ αυτών τα 1 – 12 και 22 αφορούν την Βουλγαρία. Τα άρθρα 13 – 21 αναφέρονται στην Ανατολική Ρωμυλία. Το άρθρο 23 αναφέρεται στην Κρήτη, ενώ το άρθρο 24 στη νέα χάραξη ελληνοτουρκικών συνόρων. Το άρθρο 25 αναφέρεται στην Βοσνία Ερζεγοβίνη, ενώ τα επόμενα 26 – 33 στο Μαυροβούνιο. Τα άρθρα 34 – 42 στη Σερβία ενώ τα 43 – 51 στη Ρουμανία. Τα άρθρα 52 – 57 αφορούν την ελευθεροπλοΐα του Δούναβη καθώς και θέματα αλιείας. Με τα άρθρα 58 – 60 καθορίσθηκαν τα σύνορα μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας με παράλληλη παραχώρηση εδάφους της Τουρκίας στην Περσία. Το 61ο άρθρο αναφέρεται στην Αρμενία, ενώ το ακροτελεύτιο 62ο άρθρο καθιερώνει γενικές αρχές επί των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων, την προστασία του Αγίου Όρους και των προνομίων του.

Συνέπειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το λιμάνι της Βατούμ σε πίνακα του Lev Lagorivο (1881)

Οι αποφάσεις του συνεδρίου αποτέλεσαν διπλωματική ήττα της Ρωσίας, που έχασε τους καρπούς των στρατιωτικών νικών σε βάρος της Τουρκίας, ενώ δυσαρεστημένοι έμειναν τόσο οι Τούρκοι, που έχαναν έτσι σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά εδάφη τους, όσο και οι λαοί της Βαλκανικής, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας.

Η Υψηλή Πύλη παραχωρούσε στην Ρωσική Αυτοκρατορία τα εδάφη στην Ασία του Αρνταχάν, Καρς και Βατούμ.

Σε ό,τι αφορά το ελληνικό ενδιαφέρον, προσδιορίστηκαν τα νέα ελληνοτουρκικά σύνορα Θεσσαλίας - Ηπείρου, μετά όμως από πολλές πιέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων (που ολοκληρώθηκαν δύο χρόνια μετά, με νεότερη συνθήκη), αποδόθηκε η Κύπρος στη Μεγάλη Βρετανία και αποφασίστηκε η παραχώρηση αυτοδιοίκησης, με σύνταγμα και αυτονομία, στην Κρήτη, τελούμενη υπό την Υψηλή Πύλη, για την οποία και ακολούθησε η Συμφωνία της Χαλέπας τρεις μήνες αργότερα.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. ΙΕΕ, τόμ. ΙΓ΄σ. 347-348 Το Θεόδωρο Δηλιγιάννη συνόδευαν ο Άγγελος Βλάχος, Παναγιώτης Πανάς, ο επιτετραμμένος στο Λονδίνο Ιωάννης Γεννάδιος και ο γραμματέας στην πρεσβεία Βιέννης Αλέξανδρος Σκουζές
  2. Krasner Stefen, Sovereighty: Organized Hypocricy, Princeton University Press, σ. 165 (1999)
  3. Barbara Jelavich, Ρωσία και διαμόρφωση του Ρουμανικού κράτους 18921-1878, σ.286 University Cambridge Press, 2004

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Georges Castellan, Ιστορία των Βαλκανίων: XIV-XX αι.Παρίσι (1999)
  • Κ. Παπαρρηγόπουλος "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους" τομ.7ος, σελ.415.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]