Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης
IMTH (orthodox) logo.png
Γενικές πληροφορίες
Ιδρυτής Απόστολος Παύλος
Xώρα Ελλάδα
Έδρα Θεσσαλονίκη
Υπαγωγή Εκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Ενορίες 43
Ναοί 85
Μονές 3 (2 ανδρικές και 1 γυναικεία)
Μητροπολιτικός ναός Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
Ιστοσελίδα imth.gr
Ιεραρχία
Μητροπολίτης Άνθιμος
Πρωτοσύγκελλος αρχιμ. π. Στέφανος Τόλιος
Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος αρχιμ. π. Ιάκωβος Αθανασίου
Εφημέριοι 130
Διάκονοι 4

Η Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης είναι Μητρόπολη των λεγομένων «Νέων Χωρών», ανήκει δηλαδή πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και εκκλησιαστικά στην Εκκλησία της Ελλάδος. Έχει έδρα τη Θεσσαλονίκη και Μητροπολίτης της από το 2004 είναι ο Άνθιμος Ρούσας. Αποτελείται από 43 ενορίες και 3 Ιερές Μονές, εκ των οποίων δύο ανδρικές και μία γυναικεία.

Μητροπολιτικός Ναός είναι αυτός του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ενώ ιστορικοί είναι οι ναοί του πολιούχου Αγίου Δημητρίου και της Αγίας Σοφίας, που θυμίζει την εποχή που η Θεσσαλονίκη ήταν συμβασιλεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκκλησία της Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε από τον Απόστολο Παύλο. Στις αρχές του 4ου αιώνα, ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων προστάτευσε την πόλη από την αυτοκρατορική οργή, έτσι ο άγιος αυτός τιμάται ιδιαίτερα στην πόλη. Στους πρώτους αιώνες της Χριστιανικής Εκκλησίας, η Θεσσαλονίκη, όπως και το δυτικό μισό της Ελλάδας ανήκε εκκλησιαστικά στο Πατριαρχείο Ρώμης. Τον 4ο αιώνα ο Πάπας Δάμασος Α΄ ανύψωσε τον επισκοπικό θρόνο της Θεσσαλονίκης σε Εξαρχία: επίσκοποι, μητροπολίτες και αρχιεπίσκοποι μπορούσαν να προσβάλουν οποιαδήποτε απόφαση ενώπιον της Εξαρχίας.

Τον 8ο αιώνα, η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης συνδέθηκε με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, στο οποίο ανήκει έως σήμερα. Κατά τη χιλιετία του Βυζαντίου, ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης έφερε τον τίτλο του «Αρχιεπισκόπου».

Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης διαδραμάτισε κομβικό ρόλο. Ο Αιμιλιανός Λαζαρίδης ως πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, προσέφερε σημαντικές υπηρεσίες στον Μακεδονικό Αγώνα, συνεργαζόμενος με τον Πρόξενο της Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη Λάμπρο Κορομηλά και τον Μακεδονομάχο Αθανάσιο Σουλιώτη. Το 1906 μπήκε στην αντιστασιακή «Οργάνωση Θεσσαλονίκης» του Αθανασίου Σουλιώτη που συντόνιζε τη δράση των Ελλήνων κατά τον Αγώνα.[1][2]

Αγιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ψηφιδωτό του αγίου Δημητρίου στον ομώνυμο ναό.

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πλατυτέρα Θεοτόκος. Λεπτομέρεια ψηφιδωτού στην κόγχη του ιερού του του Ναού της του Θεού Σοφίας.
Η Θεοτόκος δεόμενη. Λεπτομέρεια ψηφιδωτού της Αναλήψεως στον τρούλο του Ναού της του Θεού Σοφίας.
Ο Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γρηγορίου Παλαμά.
Γρηγόριος Παλαμάς (1296-1359).
Η βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Σοφίας
Ο Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της Θεσσαλονίκης.
Μέρος της αγιογραφίας του Ευσταθίου του Θεσσαλονικέως από το Καθολικό της Μονής Βατοπεδίου, (1312).
Η εκδίωξη του Θεοδοσίου από τον Άγιο Αμβρόσιο έπειτα από τη σφαγή της Θεσσαλονίκης όπως απεικονίζεται σε έργο του Άντονι βαν Ντάικ.
Ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γρηγορίου Παλαμά στη Θεσσαλονίκη (εσωτερικό).
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας Δέξιας στη Θεσσαλονίκη (εσωτερικό).
Ο Αιμιλιανός Λαζαρίδης ως πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, με σημαντική προσφορά στον Μακεδονικό Αγώνα. Μετέπειτα εξελέγη Μητροπολίτης Γρεβενών και μαρτύρησε το 1911.
Ο άγιος Γρηγόριος Ωρολογάς διετελέσε - προ της χειροτονίας του εις επίσκοπο - Πρωτοσυγκέλλος της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Ιεροκήρυκας στην πόλη (1892 – 1894) καθώς και διευθυντής Αστικής Σχολής Θεσσαλονίκης(1893-1894).
Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Αλέξανδρος (1851/1852-1928).
Επίσκοπος Άγιος Θητεία
Γάιος Άγιος
Νικόλαος Α΄ Άγιος 160
Ἀρτέμιος Άγιος
Ἀλέξανδρος Α΄ Άγιος 305 - 335
Ἰωάννης Α΄
Ἀέτιος 342 - 347
Εἰρήνιος 355
Παυλῖνος
Ἀχόλιος, Ἀσχόλιος Άγιος 379 - 384
Ἀνύσιος Άγιος 384 - 407
Ῥοῦφος Άγιος 407 - 434
Ἀναστάσιος Α΄ Άγιος 434 - 451
Αὐξίθεος, Εὐδόξιος Άγιος 451 - 458
Ἀνδρέας Άγιος 481 - 494
Δωρόθεος Α΄ Άγιος 494 - 520
Ἀριστείδης 520 - 535
Ἠλίας Άγιος 553
Θαλαλεὺς
Θεοδόσιος Α΄ 585
Εὐσέβιος 585 - 603
Ἰωάννης Β΄ Άγιος 603 - 610
Πλωτῖνος 616
Ἰωάννης Β΄ Άγιος 617 - 626
Παῦλος Α΄ 649
Ἰωάννης Γ΄ 680
Σέργιος 690
Κωνσταντῖνος Α΄
Βασίλειος Α΄ 772
Θεόφιλος Άγιος  ? - 787
Θωμᾶς Άγιος
Ἰωσὴφ Α΄, ὁ στουδίτης Άγιος 807 - 809
Άγνωστος 809 - 811
Ἰωσὴφ Α΄, ὁ στουδίτης Άγιος 811 - 821
Λέων, ὁ φιλόσοφος 839/840-843
Ἀντώνιος, ὁ ὁμολογητὴς Άγιος 843
Βασίλειος Β΄ 843 - 865
Θεόδωρος 866 - 869
Παῦλος Β΄ 880 - 882
Γρηγόριος Α΄ 882
Μεθόδιος 889
Ἰωάννης Δ΄, ὁ Θεσσαλὸς 892 - 904
Βασίλειος Γ΄, ὁ ὁμολογητὴς Άγιος 904 - ?
Ἀνατόλιος
Ἰσίδωρος Α΄ 1016
Νικήτας Α΄
Θεοφάνης Α΄ 1031 - 1038
Προμηθεὺς 1038
Άγνωστος 1063
Θεόδουλος 1086 - 1107
Κωνσταντῖνος Β΄ 1110
Μιχαὴλ Α΄ 1122
Νικήτας Β΄ 1133
Βασίλειος Δ΄, ὁ Ἀχρίδος 1145 - 1168
Εὐστάθιος, ὁ Κατάφλωρος Άγιος 1175 - 1197 ή 1198
Κωνσταντῖνος Γ΄,ὁ Μεσοποταμίτης 1198 - 1199
Χρύσανθος 1199 - 1202
Κωνσταντῖνος Γ΄,ὁ Μεσοποταμίτης 1204 - 1223
Νικήτας Γ΄
Ἰωσὴφ Β΄ 1232 - 1235
Μιχαὴλ Β΄, ὁ Παλατάνος 1235
Μανουὴλ 1235 - 1261
Ἰωαννίκιος, ὁ Κυδώνης 1261
Δημήτριος 1282 - 1285
Ἰγνάτιος Α΄ 1285 - ?
Ἰάκωβος Α΄ 1299
Ἱερεμίας 1315 - 1322
Εὐφημιανὸς 1322
Ἰωάννης Ε΄, ὁ Καλέκας 1322 - 1334
Γρηγόριος Β’ 1334
Γλαβᾶς 1339 - 1340
Μακάριος Α΄ 1342 - 1346
Γρηγόριος Γ΄, ὁ Παλαμᾶς Άγιος 1347 - 1359
Νεῖλος, ὁ Καβάσιλας Άγιος 1360 - 1361
Νικόλαος Β΄, ὁ Καβάσιλας Άγιος 1361 - 1363
Άγνωστος 1363 - 1371
Δωρόθεος Β΄ 1371 - 1379
Ἰσίδωρος Β΄, ὁ Γλαβᾶς Άγιος 1379 - 1393
Γαβριὴλ Α΄ Άγιος 1393 - 1410
Συμεών, ὁ μυσταγωγός Άγιος 1410 - 1429
Γρηγόριος Γ΄ 1430
Νήφων Άγιος 1450 - 1484
Μακάριος Β΄ 1517 - 1536
Θεωνᾶς, ὁ ἀπὸ Ἡγουμένων Άγιος 1539
Θεοφάνης Β΄ 1544
Γρηγόριος - Δαβὶδ
Ἰωάσαφ Α΄ 1560 - 1578
Μητροφάνης 1585
Γαβριὴλ Β΄ 1594
Ματθαῖος Α΄ 1596
Ἰωάσαφ Β΄, ὁ Ἀργυρόπουλος 1596
Σωφρόνιος Α΄ 1606
Ζωσιμᾶς 1607
Παρθένιος 1611
Ἀθανάσιος Α΄ Άγιος 1622 - 1634
Δαμασκηνὸς Α΄ 1634 - 1636
Καλλίνικος Α΄ 1636 - 1639
Θεόκλητος 1645 - 1651
Ἰωακεὶμ Α΄ 1651 - 1666
Διονύσιος 1666 - 1671
Ἀναστάσιος Β 1671
Μελέτιος Α΄ 1672 - 1684
Μεθόδιος 1687 - 1696
Ἰγνάτιος Β΄ 1698 - 1712
Ἰάκωβος Β΄ 1712
Ἰγνάτιος Β΄ 1723
Ἀνανίας 1728
Ἰωακεὶμ Β΄ 1734 - 1744
Γαβριὴλ Γ΄ 1745 - 1752
Σπυρίδων 1760 - 1761
Νεόφυτος Α΄ 1767
Θεοδόσιος Β΄ 1767 - 1769
Δαμασκηνὸς Β΄ 1769 - 1780
Ἰάκωβος Γ΄ 1780
Γεράσιμος 1788 - 1815
Ἰωσὴφ Γ΄, ὁ Ἱερομάρτυς Άγιος 1815 - 1821
Ματθαῖος Β΄ 1821 - 1824
Μακάριος Γ΄ 1824 - 1830
Μελέτιος Β΄ 1830 - 1841
Ἱερώνυμος 1841 - 1853
Καλλίνικος Β΄ 1853 - 1861
Νεόφυτος Β΄ 1861 - 1874
Ἰωακεὶμ Γ΄ 1874 - 1878
Καλλίνικος Γ΄, ὁ Φωτιάδης 1878 - 1884
Γρηγόριος Δ΄, ὁ Καλλίδης Άγιος 1885 - 1889
Σωφρόνιος Β΄ 1889 - 1893
Ἀθανάσιος Β΄, ὁ Μεγακλῆς 1893 - 1903
Ἀλέξανδρος Β΄, ὁ Ῥηγόπουλος 1903 - 1910
Ἰωακεὶμ Δ΄, ὁ Σγουρὸς 1910 - 1912
Γεννάδιος, ὁ Ἀλεξιάδης 1912 - 1951
Παντελεήμων Α΄, ὁ Παπαγεωργίου 1951 - 1968
Λεωνίδας, ὁ Παρασκευόπουλος 1968 - 1974
Παντελεήμων Β΄, ὁ Χρυσοφάκης 1974 - 2003
Ἄνθιμος, ὁ Ῥούσας 2004 -

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αιμιλιανός Λαζαρίδης: Ο Μικρασιάτης επίσκοπος και μάρτυρας της Μακεδονίας
  2. Ευγνωμοσύνης σπονδή στον εθνομάρτυρα Αιμιλανό Λαζαρίδη
  3. Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Άγριοι διωγμοί, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.ΙΒ , Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1975, σελ. 35
  4. Τασος Γριτσόπουλος, όπ.π., σελ. 491-492
  5. Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Διωγμοί στην Κωνσταντινούπολη από τον Ιούνιο ώς τον Δεκέμβριο, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΒ, Αθήνα, 1975, σελ. 200