Ιερά Μητρόπολις Αδριανουπόλεως

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις Αδριανουπόλεως
Γενικές πληροφορίες
Ίδρυση325 μ.Χ.
XώραΤουρκία
ΈδραΑδριανούπολη
ΥπαγωγήΟικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΑμφιλόχιος

Η Ιερά Μητρόπολις Αδριανουπόλεως είναι μια εκ των εν Τουρκία ενεργών Μητροπόλεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η Μητρόπολη υφίσταται από το 325 και έχει την έδρα της στην Θρακική πόλη της Αδριανούπολης. Συνορεύει στα βόρεια με την Μητρόπολη Σηλύμνου (Σλίβεν) του Πατριαρχείου Βουλγαρίας, στα ανατολικά με τις Μητροπόλεις Σαράντα Εκκλησιών και Βιζύης και Μηδείας, στα νότια με την Μητρόπολη Ηρακλείας και στα δυτικά με την Μητρόπολη Διδυμοτείχου. Άλλες μεγάλες πόλεις εντός της Μητρόπολης είναι η Αρτεσκός και η Αρκαδιούπολη[1].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αδριανούπολη (επαν)ιδρύθηκε παίρνοντας το όνομά της από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Αδριανό (117-138) το 125 στη θέση προγενέστερου Θρακικού οικισμού, που ονομαζόταν Ουσκουδάμα.

Η πόλη έγινε έδρα επισκοπής το έτος 325. Τον 7ο αιώνα υπήχθησαν σε αυτή 5 επισκοπές και τον 12ο αιώνα έφτασαν τις 13. Το 1326 η Βυζαντινή πόλη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους και μεταξύ 1413 και 1457 ήταν η πρωτεύουσα τους. Σταδιακά, οι επισκοπές που υπάγονταν σε αυτήν μειώθηκαν, και τον 16ο αιώνα παρέμεινε μόνο η Αγαθόπολη, η οποία επίσης διαχωρίστηκε το 1760[1].

Μετά την ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας το 1870 εγκαταστάθηκε και εξαρχικός ιεράρχης στην Αδριανούπολη. Δυτικά της Μητρόπολης Αδριανουπόλεως, στο Ορτάκιοϊ υφίστατο η Μητρόπολη Λιτίτσης από τον 9ο-10ο αι. μ.Χ. Η περιοχή αυτή της Βόρειας Θράκης κατελήφθη από τους Βούλγαρους κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο (30 Σεπτεμβρίου 1912 – 30 Μαΐου 1913). Οι Βούλγαροι εκδίωξαν το 1912 από την έδρα του ως Πατριαρχικό, τον Μητροπολίτη Λιτίτσης Νικόδημο μαζί με όλους τους Έλληνες κατά τους διωγμούς του Ελληνισμού της Θράκης το 1912-13. Έτσι η Μητρόπολη Λιτίτσης σταμάτησε να υφίσταται[2][3][4].

Το 1913 ο βουλγαρικός ορθόδοξος πληθυσμός εκδιώχθηκε από τον οθωμανικό στρατό κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου. Ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός απελάθηκε στην Ελλάδα βάσει της συμφωνίας ανταλλαγής πληθυσμών Τουρκίας-Ελλάδας του 1922[1].

Μετά την απόσυρση των ελληνικών στρατευμάτων από την Ανατολική Θράκη, ο τελευταίος Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως, ο Πολύκαρπος Β΄, αποσύρθηκε δυτικά του Έβρου, σε τμήματα της Μητροπόλεως που βρίσκονταν στην ελληνική επικράτεια. Στις 9 Οκτωβρίου 1924, έλαβε τον τίτλο του Μητροπολίτη Νέας Ορεστιάδας και Αδριανουπόλεως. Το 1931, όλες οι ενορίες της επισκοπής προσαρτήθηκαν στην Μητρόπολη Διδυμοτείχου[5] και ο Πολύκαρπος μετέβη στην Χίο[1].

Στις 20 Ιανουαρίου 2003 δόθηκε ο τίτλος του Μητροπολίτη Αδριανουπόλεως, υπερτίμου και εξάρχου παντός Αιμιμόντου στον (από Ελβετίας) Δαμασκηνό Παπανδρέου[1], ο οποίος πέθανε το 2011. Το 2014 εξελέγη Μητροπολίτης Αδριανουπόλεως ο Αμφιλόχιος Στεργίου.

Η Ορθόδοξη Εκκλησίας της Βουλγαρίας διατήρησε τον τίτλο του Μητροπολίτη Αδριανουπόλεως μέχρι το 1940. Την 1η Οκτωβρίου 1998 δόθηκε ο τίτλος αυτός στον επίσκοπο Ευλόγιο, κίνηση που προκάλεσε προβλήματα μεταξύ των Πατριαρχείων Σόφιας και Κωνσταντινουπόλεως. Μετά από σχετική επιστολή του Πατριάρχη Βαρθολομαίου το 2015, η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Σόφιας απάντησε ότι δεν θα αλλάξει τον τίτλο του επισκόπου Ευλογίου, αλλά υποσχέθηκε να μην ξαναδώσει τίτλους που υπάρχουν ήδη σε άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες[6].

Αρχιεπισκοπή Αδριανουπόλεως υφίσταται ως τίτλος και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας με το πλήρες Λατινικό όνομα Hadrianopolis in Haemimonto, δηλαδή Αδριανουπόλεως του Αίμου. Ο τίτλος είναι κενός από το 1997[7].

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Έτη Σχόλια
Ευτρόπιος 338 - 332
Λούκιος 340 - 356
Φίλιππος Α΄ 362 - 363
Τηλέμαχος ~ 375
Θεμίστιος 390
Αμμών 394 - 399 συμμετείχε στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 394
Γρηγόριος 451 - 459
Κόνων 518; - 536
Ιωάννης Α΄ 553
Ιωάννης Β΄ 680
Μανουήλ ή Εμμανουήλ 787 - 813
Θεοφύλακτος 845;
Κοσμάς 867 - 869
Φίλιππος Β΄ 879;
Νικόλαος Α΄ επί Τσιμισκή
Μιχαήλ τέλη του 10ου αιώνα
Αγαπητός 1025 - 1043
Ευσέβιος 1054
Νικόλαος Β΄ ~ 1084 επί Αλεξίου Α΄ Κομνηνού
Μιχαήλ μετά το 1084
Λέων ή Λεόντιος 1156 - 1171 συμμετείχε στις Συνόδους της Κωνσταντινούπολης το 1156, 1160 και 1171
Γερμανός 1250 - 1265 κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Βασίλειος ή Βαρλαάμ ~ 1274
Θεόκτιστος 1283
Ιγνάτιος 1324 - 1325
Πολύκαρπος Α΄ 1360 - 1369[8] αιχμαλωτίστηκε από τους Οθωμανούς κατά την κατάληψη της πόλης
Ματθαίος 1380 - 1389
Μελανίων 1401
Γεράσιμος Α΄ 1443 - 1457
Μακάριος ή Μάρκος 1465
Θεοφάνης 1474
Θεόληπτος 1517 - 1518
Ιωάσαφ Α΄ ~1535/40 - 1556 κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Αρσένιος 1561 - 1565
Ιωάσαφ Β΄ / Ιερεμίας 1572 - 1594
Κάλλιστος 1594
Άνθιμος Α΄ πριν το 1608[9] - 1623 κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Παρθένιος Α΄ 1623 - 1639 από Αγχιάλου, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Παρθένιος Β΄ 1639 - 1644 από Ιωαννίνων, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Νεόφυτος 1644 - 1688 κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Γεράσιμος Β΄ 1688 (επιτροπικώς) από Καστοριάς, μετέπειτα Πατριάρχης Αλεξανδρείας
Κλήμης 1688 - 1691
Αθανάσιος Α΄ 1692 - 1709 από Τορνόβου, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Αθανάσιος Β΄ 1709 - 1739
Διονύσιος Α΄ 1739
Κύριλλος Α΄ 1742 - 1744
Διονύσιος Α΄ 1744[10] - 1761[11] β΄ θητεία
Καλλίνικος Α΄ 1774
Νικηφόρος Α΄ 1774 - 1780
Καλλίνικος Β΄ 1780 - 1792 κατόπιν Νικαίας και Οικουμενικός Πατριάρχης
Γαβριήλ Σεπτέμβριος 1792 - 1810 από Νικαίας
Κύριλλος Β΄ Δεκέμβριος 1810 - 4 Μαρτίου 1813 από Ικονίου, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Δωρόθεος Πρώιος Ιούνιος 1813 - 4 Ιουνίου 1821 από Φιλαδελφείας, σκοτώθηκε από τους Οθωμανούς, άγιος
Νικηφόρος Πηλουσιώτης Ιούνιος 1821 - Σεπτέμβριος 1824 από Μαρμαρά, κατόπιν Δέρκων
Γεράσιμος Γ΄ (Φρυδάς ή Κρης) Σεπτέμβριος 1824 - Μάιος 1830 από Προύσης, παραιτήθηκε
Γρηγόριος Β΄ Μάιος 1830 - 24 Ιουνίου 1840 από Στρωμνίτσης, παραιτήθηκε
Γεράσιμος Δ΄ (Τζερμιάς) Ιούνιος 1840 - 15 Μαρτίου 1853 από Πελαγονίας, μετά Χαλκηδόνος
Κύριλλος Γ΄ (Κυριακίδης) 15 Μαρτίου 1853 - 1 Μαΐου 1873 από Γάνου και Χώρας, αργότερα Σηλυβρίας
Διονύσιος Β΄ (Χαριτωνίδης) 1 Μαΐου 1873 - 14 Νοεμβρίου 1880 από Διδυμοτείχου, κατόπιν Νικαίας
Νεόφυτος Β΄ 14 Νοεμβρίου 1880 - 23 Ιανουαρίου 1886 από Φιλιππουπόλεως, παραιτήθηκε, αργότερα Πελαγονίας
Διονύσιος Β΄ (Χαριτωνίδης) 23 Ιανουαρίου 1886 - 23 Ιανουαρίου 1887 από Νικαίας, κατόπιν Οικουμενικός Πατριάρχης
Ματθαίος Πετρίδης 28 Φεβρουαρίου 1887 - 3 Ιανουαρίου 1890 από Πελαγονίας, παύθηκε
Κύριλλος Δ΄ (Δημητριάδης/Παναγιώτου) 3 Ιανουαρίου 1890 - 26 Αυγούστου 1908 από Λήμνου
Καλλίνικος Γ΄ (Γεωργιάδης) 26 Αυγούστου 1908 - 12 Αυγούστου 1910 κατόπιν Καλλιουπόλεως
Πολύκαρπος Β΄ (Βαρβάκης) 12 Αυγούστου 1910 - 12 Φεβρουαρίου 1931 από Ελασσώνος, κατόπιν Χίου
Δαμασκηνός Παπανδρέου 20 Ιανουαρίου 2003 - 5 Νοεμβρίου 2011 από Ελβετίας
Αμφιλόχιος Στεργίου 18 Οκτωβρίου 2014 -

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Kiminas, Demetrius (31 Μαρτίου 2009). The Ecumenical Patriarchate: A History of Its Metropolitanates with Annotated Hierarch Catalogs. Wildside Press LLC. σελ. 52. ISBN 978-1434458766. Ανακτήθηκε στις 15 Αυγούστου 2014. 
  2. Ο Μητροπολίτης Λιτίτσης Νικόδημος (Οικουμενικό Πατριαρχείο) - users.sch.gr/markmarkou[νεκρός σύνδεσμος]
  3. Γιώργος Καζάνας, Το Ορτάκιοϊ της Θράκης – μια ελληνική κοινότητα.
  4. Ν.Ροδοοίνος, Ολίγα περί της Μητροπόλεως Λιτίτσης, Θρακικά, τόμος 12, 1939.
  5. «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ, ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΣΟΥΦΛΙΟΥ». Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 15 Αυγούστου 2014. 
  6. «Църквата поряза Вартоломей за Антим I, паметникът в Одрин остава!». Faktor.bg. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2019. 
  7. «Hadrianopolis in Haemimonto (Titular See)». The Hierarchy of the Catholic Church. Current and historical information about its bishops and dioceses. Ανακτήθηκε στις 15 Αυγούστου 2014. 
  8. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. σελ. 120. ISBN 960-7094-69-7. 
  9. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 26. 
  10. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 187. 
  11. Δελιάλης, Ν. (2017). «Δύο Πατριαρχικά Σιγίλλια Διονυσίου του Δ' και Γρηγορίου του Ε'». Μακεδονικά (1): 122. doi:https://doi.org/10.12681/makedonika.9121. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]