Ιερά Μητρόπολις Δράμας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις Δράμας
Agios-Panteleimon-Drama.jpg
Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος Δράμας.
Γενικές πληροφορίες
Xώρα Ελλάδα
Έδρα Δράμα
Υπαγωγή Εκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Ενορίες 102
Μονές 4 (2 ανδρικές και 2 γυναικείες)
Μητροπολιτικός ναός Εισοδίων της Θεοτόκου
Ιστοσελίδα imdramas.gr
Ιεραρχία
Μητροπολίτης Παύλος
Πρωτοσύγκελλος Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Τσακίρογλου
Εφημέριοι 92
Διάκονοι 2

Η Ιερά Μητρόπολη Δράμας έχει έδρα την πόλη της Δράμας και περιλαμβάνει το μεγαλύτερο τμήμα του ομώνυμου Νομού.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης, ως μητροπολίτης Δράμας, Φιλίππων και Ζιχνών την περίοδο 1902-1910.

Η πόλη της Δράμας και η περιοχή της, δέχθηκε πολύ νωρίς το λόγο του Ευαγγελίου, αφού γειτνιάζει πρός τους Φιλίππους , όπου ο Απόστολος των Εθνών Παύλος το 49 μ.Χ., ίδρυσε την πρώτη χριστιανική Εκκλησία επί ευρωπαïκού εδάφους. Η Δράμα για εννέα περίπου αιώνες, εκκλησιαστικώς, υπέκειτο στην Μητρόπολη των Φιλίππων ,διοικούμενη από «πρωτοπαπά» του Μητροπολίτη Φιλίππων, έως το 900 μ.Χ. Η Αρχιεπισκοπή Δράμας ιδρύθηκε πιθανότατα τον 12ο αιώνα ενώ πρώτες αναφορές για την ύπαρξη Αρχιεπισκόπου Δράμας έχουμε στις αρχές του 14ου αιώνα. Σύντομα η Αρχιεπισκοπή Δράμας ανυψώθηκε σε Μητρόπολη στη διάρκεια του ίδιου αιώνα. Στα τέλη του ίδιου αιώνα (1371) επιδόθηκε στον Μητροπολίτη Δράμας Ιωάσαφ και η διοίκηση της Μητροπόλεως Φιλίππων. Πόσο διήρκεσε η κατάσταση αυτή δεν είναι γνωστό. Πιθανότατα στις αρχές του 15ου αιώνα η Μητρόπολη Φιλίππων απέκτησε και πάλι τον δικό της ποιμενάρχη. Σημαντικές προσωπικότητες διετέλεσαν επίσκοποι και μητροπολίτες Δράμας όπως οι εξής:

Εξέχουσες μορφές του γυναικείου μοναχισμού της περιοχής αποτέλεσαν η καθηγουμένη της Μονής Αναλήψεως Ταξιαρχών Δράμας γερόντισσα Ακυλίνα Παρμαξίδου (γεννηθείσα στα Θείρα της Σμύρνης το 1921) και η γερόντισσα Άννα Γιοβάνογλου της Δράμας (γεννηθείσα στην Πάνορμο της Μικράς Ασίας το 1903)[1]

Τοπικοί άγιοι και εορτές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μαρτύριο του αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, του από Δράμας. Εικόνα δια χειρός Φίκου.

Εκκλησιαστική Τέχνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχιερατικά άμφια του αγίου Χρυσοστόμου Μητροπολίτου Δράμας, στο Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης Δράμας
  • Μουσείο Εκκλησιαστικης Τέχνης (παραπλεύρως του Επισκοπείου).
  • Μέγα μέρος ιερών λειψάνων και κειμηλίων της Ιεράς Μονής Εικοσιφοινίσσης συλήθηκε από τους Βούλγαρους κατακτητές κατά τα έτη 1918, 1941-1944 και κατακρατείται στη Σόφια.


Ιστορικά Μνημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • α) Ιερός Ναός Αγίας Σοφίας Δράμας (10ος αιώνας).
  • β) Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχων Δράμας (14ος αιώνας).
  • γ) Ο παλαιός Μητροπολιτικός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Δράμας (18ος αιώνας).
  • δ) Ιερός Ναός Ταξιαρχων Κοκκινογείων.
  • ε) Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής.
  • στ) Βυζαντινός Ναός Αγίου Παντελεήμονος Προσοτσάνης.
  • ζ) Στον λόφο Κορυλόβου υφίστανται κατάλοιπα βυζαντινής μονής, που πιθανώς να ταυτίζεται με τη γνωστή από πηγές μονή της Παναγιάς της Κοριλιώτισσας, που αποτελούσε Βατοπεδινό μετόχι[5].

Ιερές Μονές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανδρώαι:

  • Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Δράμας.
  • Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος - Πρασινάδα Παρανεστίου (υπό ανασύσταση)

Γυναικείαι:

Έτος ιδρύσεως 452, Ηγουμένη: Αλεξία Μοναχή, (μον. 23).

  • Ιερά Μονή Αναλήψεως Του Σωτήρος - Ταξιάρχες Δράμας (Σίψα):

Έτος ιδρύσεως 1976, Ηγουμένη: Πορφυρία Μοναχή, (μον. 32).

Μάρτυρες 1916-1918[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ανατολική Μακεδονία υπέστη τα πάνδεινα τόσο κατά την Α' Βουλγαρική Κατοχή (Οκτώβριος 1912-Ιούνιος 1913) όσο και κατά τη Β' Βουλγαρική Κατοχή (1916-1918). Κατά τις δύο αυτές περιόδους ο ελληνικός πληθυσμός υπέστη διώξεις, λιμοκτονία, ομηρίες καθώς και συλλήψεις και βασανισμούς από τη μυστική βουλγαρική αστυνομία και τον κατοχικό βουλγαρικό στρατό. Ακόμη κλάπηκαν, και κρατούνται έως σήμερα στη Βουλγαρία, τα κειμήλια και οι θησαυροί της Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης της Μητροπόλεως Δράμας αλλά και της Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών, της Μητροπόλεως Σιδηροκάστρου και της Μονής Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας Ξάνθης.

Ειδικότερα κατά τη Β' Βουλγαρική Κατοχή εφαρμόστηκε από τους Βούλγαρους ένα σκληρό μέτρο εξόντωσης του πληθυσμού: η εκτόπιση και η ομηρία χιλιάδων Ελλήνων κατοίκων, μεταξύ αυτών και του συνόλου σχεδόν των ιερέων, της Ανατολικής Μακεδονίας σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικά έργα στη Βουλγαρία. Πάνω από το 1/4 των εκπατρισθέντων έχασαν τη ζωή τους από τις στερήσεις, τα βασανιστήρια και την εξοντωτική εργασία και δεν επέστρεψαν ποτέ στην πατρίδα τους. [6][7][8] Ανάμεσα στους εκτοπισθέντες ιερείς βρίσκονταν ο π. Απόστολος Παπαποστόλου εφημέριος του Ναού Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής (καταγόμενος από το Ορτάκιοϊ της Ανατολικής Ρωμυλίας) και ο π. Γαβριήλ Διονυσιάτης.[9][10][11]

Μάρτυρες 1941-1944[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γεώργιος Αλεξιάδης, ιερέας στο χωριό Κοκκινόγεια Δράμας. Γεννήθηκε το 1874 στην Λιτίτσα της περιοχής Ορτάκιοϊ της Ανατολικής Ρωμυλίας. Ως γνώστης της Βυζαντινής Μουσικής και καλλίφωνος, έγινε πρωτοψάλτης στον Ναό Αγίων Αποστόλων της γενέτειράς του. Χειροτονήθηκε Ιερέας το έτος 1904. Μετά την Ανταλλαγή πληθυσμών ήρθε στην Ελλάδα και διακονούσε ως εφημέριος στα Κοκκινόγεια Δράμας. Οι Βούλγαροι τον απήγαγαν από το σπίτι του, μαζί με την Πρεσβυτέρα του Φανή και τους οδήγησαν στο Σχολείο, όπου τους χώρισσαν. Τον ρώτησαν εάν είναι Έλληνας ή Βούλγαρος Ιερεύς. "Ἕλλην Ιερεύς" απάντησε ο πατήρ Γεώργιος. Μετά από λίγο τον άφησαν ελεύθερο αλλά μόλις βγήκε στο προαύλιο του Σχολείου οι Βούλγαροι στρατιώτες τον σκότωσαν με πυροβόλο όπλο εκ των όπισθεν στις 30 Σεπτεμβρίου 1941.
  • Στυλιανός Γρίππας, από την Ηρακλείτσα Καλλιπόλεως Ανατολικής Θράκης, ιερέας στο χωριό Νικηφόρος Δράμας. Όταν τον ρώτησαν εάν είναι Έλληνας ή Βούλγαρος, απάντησε: "Έλλην εγεννήθηκα καί Έλλην ιερεύς είμαι". Οι Βούλγαροι τότε τον εκτέλεσαν στις 6 Οκτωβρίου 1941. Το σώμα του παρέμεινε κατά τη διάρκεια της νύχτας στον τόπο της εκτέλεσης καθώς οι Βούλγαροι δεν επέτρεπαν σε κανέναν να πλησιάσει. Το επόμενο πρωί έσυραν τη σωρό του ιερέα στις οδούς και έπειτα το έριξαν σε κοντινή χαράδρα, όπου έμεινε για οκτώ μέρες. Μετά, επετράπη στην πρεσβυτέρα του να θάψει το σώμα στη χαράδρα καθώς απαγόρευσαν να ταφεί κανονικά στο κοιμητήριο του χωριού. Ακολούθως οι Βούλγαροι αστυνομικοί μετέβησαν στο σπίτι του δολοφονηθέντος ιερέως, ξυλοκόπησαν βαριά την Πρεσβυτέρα, άρπαξαν χρηματικό ποσό δέκα χιλιάδων λέβα, για την αξία των τριών σφαιρών, με τις οποίες δολοφόνησαν τον ιερέα και έφυγαν αφού πήραν και τα άμφια του δολοφονηθέντος ιερέως.
  • Δανιήλ Θάσιος, μοναχός της Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Καταγόταν από τις Μαριές Θάσου. Κατά τα γεγονότα της εξέγερσης της Δράμας (28 Σεπτεμβρίου 1941), όταν οι Βούλγαροι άρχισαν τις σφαγές Ελλήνων ως αντίποινα, τον συνέλαβαν έξω από το Παλαιοχώρι Παγγαίου, στη θέση Πλατανάκια, ενώ επέστρεφε από την Καβάλα, και αφού προηγουμένως τον βασάνισαν, τον εκτέλεσαν, στις 25 Οκτωβρίου 1941.
  • Ιωάννης Ηλιάδης, ιερέας. Ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από τους Γερμανούς στο χωριό Πλατανιάς τον Αύγουστο του 1943.
  • Σάββας Καραγιαννίδης, ιερέας. Εκτελέστηκε στο χωριό Ψηλή Ράχη Δράμας από Βουλγάρους στρατιώτες το 1941.
  • Αναστάσιος Καρυπίδης, εφημέριος στο χωριό Πλατινόφυλλο Παγγαίου. Θανατώθηκε το 1942 από τον Βούλγαρο πρόεδρο της κοινότητας.
  • Ιάκωβος Κορυφίδης, ιερέας στα Κύργια Δράμας. Εκτελέστηκε από Βουλγάρους στρατιώτες τον Σεπτέμβριο του 1941.
  • Άνθιμος Παπαδόπουλος, ιερέας στην κοινότητα Σιταγρών Δράμας. Τον Σεπτέμβριο του 1941, ενώ προσπαθούσε να βοηθήσει τους συγχωριανούς του να σωθούν, πυροβολήθηκε από Βουλγάρους στρατιώτες.
  • Ιωάννης Πασχαλίδης, ιερέας. Συνελήφθη κοντά στο χωριό Λατικός Δράμας τον Σεπτέμβριο του 1941 από Βουλγάρους οι οποίοι τον ξυλοκόπησαν άγρια και τον φυλάκισαν, με αποτέλεσμα να πεθάνει λίγο αργότερα.
  • Σωφρόνιος, μοναχός της Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Εκτελέστηκε τον Οκτώβριο του 1941 από τους Βουλγάρους στη μονή.
  • Χρυσόστομος Τοπάσης, αρχιμανδρίτης, μοναχός στη Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 1942 από Βουλγάρους, οι οποίοι τον έστειλαν ως όμηρο στη Βουλγαρία. Πέθανε λόγω κακουχιών δύο χρόνια αργότερα τον Μάρτιο του 1944.
  • Βασίλειος Ζωγράφος, ιερέας. Συνελήφθη και βασανίσθηκε από τους Βουλγάρους. Κατέφυγε στη Θεσσαλονίκη, όπου και πέθανε από τις κακουχίες το έτος 1943.
  • Γρηγόριος Κατσιβάκης, αρχιμανδρίτης, Ηγούμενος της Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης και παλαιός Μακεδονομάχος. Οι Βούλγαροι τον εκτόπισαν στο Σεβόλτεβο της Β. Βουλγαρίας όπου υπέστη τα πάνδεινα. Απεβίωσε από τις κακουχίες.

Εκτός των παραπάνω προσώπων, δεκάδες Έλληνες διδάσκαλοι και κληρικοί την εποχή της βουλγαρικής κατοχής υπέστησαν βασανιστήρια, ξυλοδαρμούς, εκτοπίσεις και εξορίες. Ο αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος Γιαμαλάκης, αρχιερατικός επίτροπος Δράμας, εκδιώχθηκε επειδή αρνήθηκε να παραδώσει τον Μητροπολιτικό Ναό και το Επισκοπείο στους Βουλγάρους.[12][13]

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Μικρασιάτισσες Γερόντισσες, σύγχρονες οσιακές μορφές
  2. Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Άγριοι διωγμοί, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.ΙΒ , Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1975, σελ. 35
  3. Τασος Γριτσόπουλος, όπ.π., σελ. 491-492
  4. Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Διωγμοί στην Κωνσταντινούπολη από τον Ιούνιο ώς τον Δεκέμβριο, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΒ, Αθήνα, 1975, σελ. 200
  5. http://www.pedramas.eu/index.php/menu-tourismos/2012-07-31-09-43-41/2012-08-02-06-06-00.html
  6. Τετράδια Βουλγαρικῆς Κατοχῆς, Ἀνατολική Μακεδονία 1916-1918, ἐπιμέλεια Ν. Ρουδομέτωφ, τ. 2ος, Ἱστορικό Λογοτεχνικό Ἀρχεῖο Καβάλας, Καβάλα 2008.
  7. Β.Σ. Κάρτσιου, Ἡ Γενοκτονία τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας κατά τή 2η Βουλαρική Κατοχή (1916-18), ἐκδ. Ἐρωδιός, Θεσσαλονίκη 2010.
  8. Δημ. Πασχαλίδη, Ἡ Ἔκθεση τοῦ Ν.Μπακόπουλου, Νομάρχη Δράμας κατά τή δεύτερη Βουλγαρική Κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας(1916-18).
  9. Δ. Πασχαλίδη, Τά δεινοπαθήματα τῆς Χωριστῆς κατά τή δεύτερη βουλγαρική κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Χωριστή 2006.
  10. Δημ. Πασχαλίδη,Ἡ Χωριστή Δράμας (Τσατάλτζα) κατά τή δεύτερη Βουλγαρική Κατοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας (1916-18).
  11. Ἀρχιμ. Γαβριήλ, Ἀναμνήσεις καί Νοσταλγία, Θεσσαλονίκη 1958.
  12. Συναξάρι Εθνομαρτύρων Κληρικών, Κατάλογος διωχθέντων - ιστοσελίδα Αποστολικής Διακονίας
  13. Συναξάρι Εθνομαρτύρων Κληρικών, Κατάλογος πεσόντων - ιστοσελίδα Αποστολικής Διακονίας

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]