Ιωάννης ΙΔ΄ Καλέκας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μολυβδόβουλλο του Πατριάρχη Ιωάννη Καλέκα

Ο Ιωάννης ΙΔ΄ ΚαλέκαςΚαλέτας) διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από το 1334 ως το 1347.

Ήταν ιεράρχης προικισμένος με θεολογική παιδεία, αξιόλογα διοικητικά προσόντα και πολιτικές φιλοδοξίες[1]. Είχε χρηματίσει κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης δύο φορές, όταν ο Ανδρόνικος Γ΄ βρισκόταν σε εκστρατείες, και έτσι θεωρούσε τον εαυτό του πολύ προικισμένο για να κυβερνήσει την Αυτοκρατορία[2]. Η πρώτη περίοδος της Πατριαρχίας του, ως το θάνατο του Ανδρόνικου Γ΄, ήταν συνετή και ήρεμη. Ακολούθως όμως, αναμείχθηκε στις δυναστικές έριδες, συντασσόμενος στην παράταξη της βασιλομήτορος Άννας. Τον Σεπτέμβριο του 1341 αυτοανακηρύχθηκε αντιβασιλέας και ηγήθηκε βίαιας επίθεσης εναντίον της οικογένειας και των υποστηρικτών του Καντακουζηνού[1].

Όταν κατόπιν πήρε θέση στην ησυχαστική διαμάχη, συντασσόμενος με τους πολεμίους του Γρηγορίου Παλαμά και των ησυχαστών, η στάση του αυτή ερμηνεύθηκε εντός των πλαισίων της δυναστικής διαμάχης. Εντούτοις, ή θέση αυτή του Ιωάννη Καλέκα είχε θεολογικό υπόβαθρο, και έτσι ο Πατριάρχης υποστήριξε τον αντιησυχαστή Γρηγόριο Ακίνδυνο, αφετέρου ευνόησε τις διώξεις του Γρηγορίου Παλαμά και των ησυχαστών. Μία Σύνοδος που συνεκλήθη τον Ιούνιο του 1341 υπό την προεδρία του Ανδρόνικου Γ΄, καθώς και μία άλλη που συνεκλήθη δύο μήνες αργότερα υπό την προεδρία του Καντακουζηνού, επιδοκίμασαντον Παλαμισμό. Το 1344 ο Πατριάρχης Ιωάννης συνεκάλεσε άλλη Σύνοδο, η οποία κατήγγειλε τον Παλαμά ως αιρετικό και διέταξε την φυλάκισή του[3]. Όταν, το 1347, επικράτησε ο υποστηρικτής των ησυχαστών Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός, συνεκλήθη Σύνοδος που καθαίρεσε τον Πατριάρχη Ιωάννη, ο οποίος εξορίστηκε στο Διδυμότειχο[4], όπου και πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου 1347[5].

Κατά την Πατριαρχία του εκδόθηκαν πολλές συνοδικές αποφάσεις για σοβαρά θέματα. Από δική του εγκύκλιο συνάγεται η ύπαρξη Κρυπτοχριστιανών, ήδη από την εποχή αυτή[6].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Cyril Mango (2006). «Κεφ.10: Ο διαμελισμός (1204-1453)». Ιστορία του Βυζαντίου. Εκδόσεις Νεφέλη, σελ. 357. ISBN 9602117427. 
  2. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 151. ISBN 9607217225. 
  3. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 152. ISBN 9607217225. 
  4. Ιερά Μητρόπολις Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου
  5. Αποστολική Διακονία. «Οι μελωδοί και υμνογράφοι της Εκκλησίας». http://www.apostoliki-diakonia.gr/byzantine_music/ymnografoi/ymnografoi.asp?main=melodoi_sort.asp&page=108. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2014. 
  6. Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Ησαΐας
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1334-1347
Διάδοχος
Ισίδωρος Α΄