Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Μητρόπολις Αμασείας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η γειτονιά Kale στην Αμισό (Σαμψούντα) με τον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας

Η Ιερά Μητρόπολις Αμασείας ήταν μια επαρχία (Μητρόπολη) του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η επισκοπή υπήρχε από το 325 έως το 1922 με έδρα της την Αμάσεια και αργότερα την Αμισό ή Σαμψούντα (τουρκ. Samsun).

Στην σύγχρονη εποχή, ο τίτλος του Μητροπολίτη Αμασείας, Υπερτίμου και Εξάρχου παντός Ευξείνου Πόντου είναι κενός από το 2014.[1]

Ιστορικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αμάσεια ιδρύθηκε γύρω στο 300 π.Χ. από τον βασιλιά Μιθριδάτη Α΄ του Πόντου. Η Επισκοπή Αμασείας ιδρύθηκε το 325, αρχικά υπό το τιμητικό πρωτείο της Καισαρείας, και από το 451 άμεσα υπό το Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Τον 7ο αιώνα είχε 6 επισκοπές και τον 10ο αιώνα 7. Μετά την κυριαρχία των Σελτζούκων στην περιοχή, οι επισκοπές μειώθηκαν σταδιακά και τον 14ο αιώνα δεν έμεινε ούτε μία, και η έδρα της μετακινήθηκε βορειότερα, στην Αμισό. Η Αμισός ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. από Έλληνες της Μιλήτου[1].

Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923 δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξος πληθυσμός στα εδάφη της Μητρόπολης[2].

Η επισκοπή συνορεύει με την Μαύρη Θάλασσα στα βόρεια, την Νεοκαισάρεια στα ανατολικά, την Νεοκαισάρεια και την Καισάρεια στα νότια, και την Καισάρεια και την Νεοκαισάρεια (Γάγγρες) στα δυτικά. Άλλες σημαντικές πόλεις στην επισκοπή είναι η Σινώπη, τα Θεμίσκυρα (Çarşamba), οι Θέρμες (Terme), η Πάφρα (Bafra), η Νεοκλαυδιούπολη (Vezirköprü), Νουβάσιο (Boyabat), η Λαοδίκεια (Ladik), η Μερζιφούντα (Merzifon) και τα Ορβάνασα (Erbaa)[1]

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Σωφρόνιος Β΄ Αμασείας (1864 – 1887)
ΌνομαΈτηΣχόλια
Νικήτιος
Φαίδημος~ 235
Αθηνόδωρος~ 275
Βασιλεύς314 – 320άγιος
Ευτυχιανός ή Ευτύχιος~ 325
Βασίλειος347 – 354
Ευλάλιος360
Μάρκελλος~ 378
Αστέριος399 – 401
Παλλάδιος431
Σέλευκοςπριν το 448 – μετά το 458συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο[3]
Μελέτιος
Στέφανος~ 553συμμετείχε στην Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο
Ιωάννης680 – 692[4]
Θεόδωρος Α΄692[5]
Αστέριος~ 783
Δανιήλ~ 787συμμετείχε στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο[6]
Θεοφύλακτος~ 792[7]
Νικηφόρος~ 869[8]
Λέων Α΄9ος αιώνας[9]
Στέφανος; – 925[10]μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Μαλακηνόςαρχές 10ου αιώνα[11]
Μελέτιος Α΄10ος αιώνας[12]
Νικήτας Α΄~ 1000[13]
Βασίλειος Β΄11ος αιώνας[14]
Ιωάννης Β΄11ος αιώνας[15]
Μιχαήλ Α΄πριν το 1029 – μετά το 1032[16]
Θεόδωρος Β΄~ 1079[17]
Νικήτας Β΄; – μετά τις 2 Μαρτίου 1166[18][19]
Λέων Β΄ ή Λεόντιοςμετά τις 2 Μαρτίου 1166 – μετά το 1172[18][20]
Μιχαήλ Β΄~ 1174[21]Φαίνεται ότι εξελέγη χωρίς να ενθρονιστεί και μετατέθηκε στην Μητρόπολη Αγκύρας
Στέφανος Β΄1193 – 1197
Κάλλιστοςπριν το 1315[α] – μετά τον Ιούλιο 1317[23]
Μιχαήλ Γ΄πριν το 1370 – μετά το 1387
Ιωάσαφ Α΄1434 – 1439συμμετείχε στη Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας[24]
Δανιήλ~ 1450;
Παχώμιος1441/2[25] – πριν το 1470[26]
Σαββάτιοςπριν το 1546 – μετά το 1547
Γεννάδιος1561 ~ 1563
Ιωάσαφ Β΄πριν το 1572 – μετά το 1578
Αντώνιος~ 1583[27]
Άνθιμος~ 1590
Ιωάσαφ Γ΄~ 1591
Γρηγόριοςπριν το 1617 – 1623μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Μελέτιος15 Ιουνίου 1623[28] – Ιούλιος 1626καθαιρέθηκε[29]
ΖαχαρίαςΙούλιος 1626 – μετά τον Ιούλιο 1633[30]από Πρεσπών[29]
Ιεζεκιήλ13 Μαρτίου 1635 – 1641κατόπιν Ευρίπου
Μητροφάνης1641 – 1644 †
Αρσένιος2 Φεβρουαρίου 1644[31] – 1652 †
ΚοσμάςΜάρτιος 1652[32] – 1656α΄ θητεία, καθαιρέθηκε[33]
ΓεράσιμοςΝοέμβριος 1656 – 1665α΄ θητεία
Κοσμάς1665 – 1668β΄ θητεία
Γεράσιμος1668β΄ θητεία
Ιωάσαφ Δ΄1668 – 1671
Γεράσιμος1671 ~ 1676[34]γ΄ θητεία
ΙωαννίκιοςΙούνιος 1696[35] – ;
Διονύσιος Α΄πριν το 1717 – μετά το 1724
Αγαπητόςπριν το 1721 – μετά το 1725
Καλλίνικος Α΄~ 1732
Βενιαμίν~ 1756
Γαβριήλ; – 1766παραιτήθηκε, κατόπιν Ρασκοπρεσρένης
Διονύσιος Β΄πριν το 1771 – πριν τον Οκτώβριο 1780
Παΐσιοςπριν τον Οκτώβριο 1780[36] – 1809[37] †
ΝεόφυτοςΔεκέμβριος 1809[37] – Ιούλιος 1826α΄ θητεία, παραιτήθηκε
Διονύσιος Γ΄ (Κωτάκης)Ιούλιος 1826 – Ιανουάριος 1827από Σηλυβρίας, α΄ θητεία, επαύθη
ΝεόφυτοςΙανουάριος 1827 – Αύγουστος 1828β΄ θητεία, παραιτήθηκε
Μελέτιος (Πάγκαλος)Αύγουστος 1828 – Νοέμβριος 1830κατόπιν Θεσσαλονίκης, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Διονύσιος Γ΄ (Κωτάκης)Νοέμβριος 1830 – Σεπτέμβριος 1835β΄ θητεία, κατόπιν Νικομηδείας
Καλλίνικος Β΄Σεπτέμβριος 1835 – 5 Μαρτίου 1847 †από Διδυμοτείχου
ΚύριλλοςΜάρτιος 1847 – 21 Σεπτεμβρίου 1855από Αίνου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Σωφρόνιος (Μεϊδαντζόγλου)27 Σεπτεμβρίου 1855 – 20 Σεπτεμβρίου 1863από Χίου, μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Σωφρόνιος (Σωτηράκης)17 Ιανουαρίου 1864 – 28 Ιουνίου 1887 †από Άρτης
Άνθιμος (Αλεξούδης)22 Ιουλίου 1887 – 5 Φεβρουαρίου 1908από Βελεγράδων, επαύθη
Γερμανός (Καραβαγγέλης)5 Φεβρουαρίου 1908 – 27 Οκτωβρίου 1922από Καστορίας, κατόπιν Ιωαννίνων
Σπυρίδων (Βλάχος) 27 Οκτωβρίου 1922 – 15 Απριλίου 1924από Ιωαννίνων, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών
Γερμανός (Καραβαγγέλης)12 Αυγούστου 1924 – 10 Φεβρουαρίου 1935 †από Ιωαννίνων
Απόστολος (Τρύφωνος)25 Οκτωβρίου 1951 – 29 Νοεμβρίου 1957 †από Ρόδου[2]
Παύλος (Μενεβίσογλου)5 Μαΐου 2014 – 4 Ιουνίου 2014από Σουηδίας, δεν αποδέχτηκε την εκλογή, παρέμεινε «πρώην Αμασείας»[38]

Υποσημειώσεις και παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Συνυπογράφει συνοδική απόφαση επί Πατριάρχου Ιωάννου ΙΓ'[22]
  1. 1 2 3 Kiminas 2009, σελ. 96.
  2. 1 2 Kiminas 2009, σελ. 97.
  3. ↑ Λέων, Πάπας Ρώμης (1846). Sancti Leonis Magni, romani pontificis, Opera omnia. J.-P. Migne. σελ. 1252. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
  4. ↑ Ioannes, PmbZ nº 2729.
  5. ↑ Theodoros, PmbZ nº 7323.
  6. ↑ Jean Darrouzès, Listes épiscopales du concile de Nicée (787), στο Revue des études byzantines, 33 (1975), σελ. 13.
  7. ↑ Theophylaktos, PmbZ nº 8314.
  8. ↑ Nikephoros, PmbZ nº 25538.
  9. ↑ Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art, τόμ. IV, 2001, σελ. 73.
  10. ↑ Stephanos II, PmbZ nº 27245.
  11. ↑ Malacenus, PmbZ nº 24838.
  12. ↑ Meletios, PmbZ nº 25038.
  13. ↑ Niketas, PmbZ nº 25790.
  14. ↑ Basileios, metropolitan of Amaseia, PBW 20161.
  15. ↑ Ioannes, metropolitan of Amaseia, PBW 20474.
  16. ↑ Michael, metropolitan of Amaseia, PBW 205.
  17. ↑ Theodoros, metropolitan of Amaseia, PBW 175.
  18. 1 2 Venance Grumel, Léon métropolite d'Amasée (XIIe siècle), στο «Études byzantines», 3 (1945), σελ. 168-178.
  19. ↑ Niketas, metropolitan of Amaseia, PBW 170.
  20. ↑ Leon, metropolitan of Amaseia, PBW 217.
  21. ↑ Michael, metropolitan-elect of Amaseia, PBW 302.
  22. ↑ Καλέκα, Μανουήλ (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. Παρίσι: Jacques-Paul Migne. σελ. 1138.
  23. ↑ von Miklosich, Franz Ritter· Müller, Joseph (1860). Acta patriarchatus Constantinopolitani 1315-1402 e codibus manu scriptis bibliothecae Palatinae Vindobonensis. Βιέννη: Gerold. σελ. 69.
  24. ↑ Η Αγία και Οικουμενική εν Φλωρεντία Σύνοδος. σελ. 19.
  25. ↑ Preiser-Kapeller 2008, σελ. XXXIV.
  26. ↑ Ζαχαριάδου 1996, σελ. 133.
  27. ↑ Πάρδος, Αντώνης (1998). Ἀθωνικὰ Σύμμεικτα 5. Ἀρχεῖο τῆς Ἱ. Μ. Παντοκράτορος. Ἐπιτομὲς ἐγγράφων. Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. σελ. 122. ISBN 960-90911-0-5.
  28. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 257.
  29. 1 2 Αποστολόπουλος 1987, σελ. 399.
  30. ↑ Γεδεών 1885, σελ. 558-559.
  31. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 174.
  32. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 315.
  33. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 170.
  34. ↑ Δελιάλης, Ν. (2017). «Δύο Πατριαρχικά Σιγίλλια Διονυσίου του Δ' και Γρηγορίου του Ε'». Μακεδονικά (1): 112. doi:https://doi.org/10.12681/makedonika.9121.
  35. ↑ Βαλαής, Διονύσιος (16 Ιουλίου 2013). «Πτυχές από την Ιστορία της Μητρόπολης Δρύστρας: Βιογραφικός Αρχιερατικός Κατάλογος του ΙΖ' αιώνα επί τη βάσει Πατριαρχικών εγγράφων». Synthesis-Ηλεκτρονικό περιοδικό Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ 2 (1): 79. doi:https://doi.org/10.26262/syn.v2i1.3652. https://ejournals.lib.auth.gr/synthesis/article/view/3652/3690. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2024.
  36. ↑ «Πατριαρχικαί πινακίδες». Εκκλησιαστική Αλήθεια Β (ΙΣΤ): 251. 1882. https://books.google.de/books?id=7EkWAAAAYAAJ&hl=el&pg=PA251#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022.
  37. 1 2 Μητροπολίτης από Μ.Πρωτοσυγκέλλων, Αθηναγόρας (1932). «Ο θεσμός των συγκέλλων εν τω Οικουμενικώ Πατριαρχείω». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών: 277. https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/19053/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2022.
  38. ↑ Μάρκου, Μάρκος. «Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης πρώην Αμασείας κύριος Παύλος. (γεν. 1935)». Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2022.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ιερά_Μητρόπολις_Αμασείας&oldid=11179683"