Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις
Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως
Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως.jpeg
Έμβλημα της Ιεράς Μητροπόλεως
Γενικές πληροφορίες
Ίδρυση 16 Απριλίου 1974
Xώρα Ελλάδα
Έδρα Νεάπολη Θεσσαλονίκης
Υπαγωγή Εκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Ναοί 54 ενοριακοί ναοί
Μονές 3
Μητροπολιτικός ναός Αγίου Γεωργίου Νεαπόλεως
Ιστοσελίδα imnst.gr/
Ιεραρχία
Μητροπολίτης Βαρνάβας
Πρωτοσύγκελλος Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Πατσάνης
Εφημέριοι 123
Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Ξηροκρήνης, με χαρακτηριστικό ρυθμό που παραπέμπει σε παλαιοχριστιανική βασιλική.

Η Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως έχει έδρα την Νεάπολη Θεσσαλονίκης. Η Ιερά Μητρόπολη περιλαμβάνει τους δήμους Νεάπολης-Συκεών, Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Κορδελιού-Ευόσμου, Παύλου Μελά και τη συνοικία Ξηροκρήνη του Δήμου Θεσσαλονίκης. Επίσης, από τον δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη περιλαμβάνει το Ασβεστοχώρι, την Εξοχή, το Φίλυρο και τον Χορτιάτη, από τον δήμο Ωραιοκάστρου περιλαμβάνει τον Πεντάλοφο, τη Νεοχωρούδα και το Ωραιόκαστρο, ενώ από τον Δήμο Δέλτα περιλαμβάνει τη δημοτ. ενότητα Εχέδωρου (Καλοχώρι, Διαβατά, Μαγνησία,Σίνδος). Μητροπολίτης της Ιεράς Μητροπόλεως είναι από το 2004 ο κ. Βαρνάβας Τύρης.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιερός Ναός Αγίων Πάντων - Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης.

Η Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως ιδρύθηκε το 1974 με πρωτοβουλία του τότε Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ και την έγκριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Μητροπολίτης από το 1974 έως το 2004 ήταν ο μακαριστός Διονύσιος Λαδόπουλος, στο διάστημα της αρχιερατείας του οποίου κτίσθηκαν και ανακαινίσθηκαν εκ βάθρων τριάντα ναοί.[1]

Κοινωνικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Φοιτητική Στέγη Ι.Ν.Αγίων Πάντων Ξηροκρήνης
  • Βιβλιοθήκες (Ιεράς Μητρόπολης, Ζωοδόχου Πηγής Επταλόφου, Αγ.Αθανασίου Ευόσμου, Αγ.Ελευθερίου Σταυρούπολης και Αγίων Αποστόλων Πεύκων)
  • Σχολή Βυζαντινής Μουσικής Ιωσήφ ο Υμνογράφος στη Νεάπολη
  • Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο και Λύκειο στην Ξηροκρήνη
  • Θερινές Κατασκηνώσεις
  • Βιβλιοπωλείο Κιβωτός στη Νεάπολη
  • Παιδικός Σταθμός Αγίου Αθανασίου Ευόσμου Αναπνοή
  • Παιδικός Σταθμός Αγίου Παντελεήμονος Αμπελοκήπων
  • Χορωδία Αγία Κασσιανή η Υμνογράφος
  • Ξενώνας Αγάπης (φιλοξενίας συγγενών ασθενών) στον Εύοσμο
  • Ξενώνας Αγάπης (φιλοξενίας συγγενών ασθενών) έναντι Νοσοκομείου Παπανικολάου στην Εξοχή
  • Στέγη φροντίδας ατόμων τρίτης ηλικίας στον Εύοσμο
  • Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού Νεάπολης
  • Τράπεζες Αγάπης
  • Γραφείο Αιμοδοσίας με ενοριακές τράπεζες αίματος

Μνημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παλαιοχριστιανική Βασιλική Ξηροκρήνης, του 6ου αιώνα, τμήματα της οποίας σώζονται στο πάρκο της οδού Ρεγκούκου και εικάζεται ότι πιθανώς είναι μια βασιλική κοιμητηριακού χαρακτήρα και συνδέεται με το μαρτύριο και τη μνήμη του αγίου Νέστορα ή των τριών αδελφών μαρτύρων Αγάπης, Ειρήνης και Χιονίας που μαρτύρησαν στην περιοχή).
  • Βυζαντινός Ναός Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χορτιάτη (12ος αιώνας) και υπολείμματα τοιχοδομιών, πιθανόν του περιβόλου της μονής του Χορταΐτου κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας και κτιριακά υπολείμματα, πιθανόν της ίδιας της μονής, διασκορπισμένα εντός της αυλής του δημοτικού σχολείου Χορτιάτη και στον περιβάλλοντα χώρο (Υδρόμυλος, υδρομάστιγγες κ.ά.), καθώς η μονή του Χορταΐτου καταστράφηκε ολοσχερώς το 1424.
  • Μεταβυζαντινοί Ναοί του 19ου αιώνα: 1) Αγίου Δημητρίου Διαβατών, 2) Αγίου Αθανασίου Ευόσμου, 3) Αγίου Γεωργίου Χορτιάτη, 4) Αγίου Αθανασίου Παλαιοκάστρου και 5) Αγίου Γεωργίου Ασβεστοχωρίου.

Τοπικοί άγιοι και εορτές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αγίου Γεωργίου Τροπαιοφόρου (23 Απριλίου) πολιούχου Νεαπόλεως.
Ο Άγιος Θεοχάρης ο Νεαπολίτης (εκ Νεαπόλεως Καππαδοκίας).
  • Αγίου Ελευθερίου (15 Δεκεμβρίου) πολιούχου Σταυρούπολης.
  • Αγίου νεομάρτυρος Αθανασίου Κουλακιώτου, του εν Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης μαρτυρήσαντος το έτος 1774 (7 Σεπτεμβρίου στον Ι.Ναό Αγίας Παρασκευής Ξηροκρήνης).
Ο Άγιος ιερομάρτυρας Γεώργιος ο Νεαπολίτης (εκ Νεαπόλεως Καππαδοκίας Μικράς Ασίας).
  • Αγίου ιερομάρτυρος Γεωργίου του Νεαπολίτου, εν Νεαπόλει (Νέφ Σεχίρ) της Μικράς Ασίας, μαρτυρήσαντος το έτος 1797 (3 Νοεμβρίου στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γεωργίου Νεαπόλεως).
  • Αγίου νεομάρτυρος Θεοχάρους του Νεαπολίτου, εν Νεαπόλει (Νέφ Σεχίρ) της Μικράς Ασίας, μαρτυρήσαντος το έτος 1740 (20 Αυγούστου στη Νεάπολη).
  • Οσίας Φωτεινής της Νεαπολίτιδος, εν Νεαπόλει (Νέφ Σεχίρ) της Μικράς Ασίας ασκησάσης.
  • Αγίου Χρυσοστόμου Μητροπολίτου Σμύρνης, αγίου Γρηγορίου διακόνου εν Κορδελιώ Σμύρνης (μαρτυρήσαντος το έτος 1922) και πάντων των Μικρασιατών Νεομαρτύρων. (Σεπτέμβριος - Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμιου Σταυρού, στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Ελευθερίου-Κορδελιού).
  • Οσίου Ακακίου του Ασβεστοχωρίτου (Νεοχωρίτου) μαρτυρήσαντος το έτος 1816 (1 Μαΐου στο Ασβεστοχώρι).
  • Οσίου Παχωμίου του Αγιορείτου, του εκ της πόλεως Ουσάκ της Μικράς Ασίας (7 Μαΐου στη Νέα Ευκαρπία).
  • Αγίου νεομάρτυρος Νικολάου του εν Μαγνησία της Μικράς Ασίας (24 Απριλίου στη Νέα Μαγνησία).
  • Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου και Καππαδόκου, ο οποίος νοσηλεύθηκε κατά το έτος 1966 στο Νοσοκομείο Παπανικολάου (η μνήμη του τιμάται στις 12 Ιουλίου).
  • Εορτή της Παναγίας του Χορταΐτου (Κυριακή του Θωμά, στην Ι.Μονή Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χορτιάτη όπου φυλάσσεται η παλαιολόγεια ιερά Εικόνα της Παναγίας Χορταΐτου (Παναγίας Χορταϊτίσσης) του 14ου αιώνα).
  • Εθνο-ιερομαρτύρων 1940-44: α) Ανδρέας Κυριακίδης, ιερέας Νέας Μαγνησίας Θεσσαλονίκης. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση, διότι έκρυβε Βρετανούς. Πέθανε στις φυλακές στις 23 Σεπτεμβρίου 1942. β) Χρήστος Παπαδόπουλος, ιερέας στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης, 72 ετών. Στις 10 Σεπτεμβρίου 1944 τη νύχτα, Γερμανοί εισέβαλαν στην οικία του και τον εκτέλεσαν εν ψυχρώ. γ) Δημήτριος Τομαράς, εφημέριος στον Χορτιάτη, ετών 70. Εκτελέστηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 1944 από τους Ναζί στην πλατεία του χωριού, όταν άρχισε να διαμαρτύρεται γιατί οι κατακτητές είχαν συγκεντρώσει τους κατοίκους με σκοπό να τους εκτελέσουν. Μαζί του εκτελέστηκαν και 250 άνδρες και γυναίκες, μεταξύ των οποίων και οι δύο κόρες του Αγγελική και Ειρήνη.[2]
  • Σύναξις πάντων των εν τη Ιερά Μητροπόλει Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως τοπικών Αγίων (1η Κυριακή Νοεμβρίου, στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γεωργίου Νεαπόλεως).

Περίπυστες εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Παναγία η Κυρία της Ξηροκρήνης, στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων Θεσσαλονίκης.
  • Παναγίας Χορταΐτισσας (14ου αιώνα, στην Ι.Μονή Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χορτιάτη)
  • Παναγίας Οδηγήτριας (15ου αιώνα, στον Ι.Ναό Ζωοδόχου Πηγής Επταλόφου)
  • Παναγίας της εκ Καππαδοκίας (στον Ι.Ναό Αγίου Νεκταρίου Μενεμένης)[3]
  • Παναγίας Γοργοεπηκόου (1913, στην Ι.Μονή Παναγίας Γοργοεπηκόου Ιωνίας - Ν.Μαγνησίας)
  • Παναγίας Κυρίας της Ξηροκρήνης (2016, έργο Λουκά Ξενοφωντινού, στον Ι.Ναό Αγίων Πάντων Θεσσαλονίκης)
  • Αγίων Πάντων (1813, στον Ι.Ναό Αγίων Πάντων Θεσσαλονίκης)
  • Ζωγραφικό προσκυνητάρι Αγίων Τόπων (19ου αι., στον Ι.Ναό Αγίων Πάντων Θεσσαλονίκης)
  • Αγίας Παρασκευής εκ Μαινεμένης Σμύρνης (στον Ι.Ν.Αγίας Παρασκευής Νέας Μενεμένης)
  • πλήθος σημαντικών ιστορικών ιερών εικόνων στους μεταβυζαντινούς ναούς του 19ου αιώνα.

Ιερές Μονές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανδρώα μονή:

  • Ιερά Μονή Παναγίας Γοργοεπηκόου, Ιωνία - Νέα Μαγνησία.[4]

Γυναικείες μονές:

  • Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Χορτιάτης.
  • Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος, Νέα Ευκαρπία.

Ιεροί Ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου στο Κορδελιό.
Ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής στη συνοικία της Επταλόφου Θεσσαλονίκης.

Νεάπολη-Συκεές

  1. Άγιος Γεώργιος Νεαπόλεως (Μητροπολιτικός)
  2. Τίμιος Πρόδρομος Νεαπόλεως (Καθεδρικός)
  3. Αγία Βαρβάρα Νεαπόλεως
  4. Άγιος Δημήτριος Ροδοχωρίου Συκεών
  5. Άγ. Χαράλαμπος & Χριστόφορος Συκεών
  6. Άγιοι Θεόδωροι Νέας Βάρνας Συκεών
  7. Άγιος Βασίλειος Συκεών
  8. Κοίμησις Θεοτόκου Πεύκων
  9. Μεταμόρφωσις Σωτήρος Πεύκων

Ξηροκρήνη-Επτάλοφος-Αμπελόκηποι

  1. Άγιοι Πάντες Ξηροκρήνης
  2. Άγιος Νικόλαος Ξηροκρήνης
  3. Αγία Παρασκευή Ξηροκρήνης
  4. Ζωοδόχος Πηγή Επταλόφου
  5. Άγιος Παντελεήμων Αμπελοκήπων
  6. Ανάστασις Κυρίου Αμπελοκήπων

Κορδελιό-Μενεμένη-Εύοσμος

  1. Άγιος Γεώργιος Κορδελιού
  2. Μεταμόρφωσις Σωτήρος Κορδελιού
  3. Άγιος Αθανάσιος Ευόσμου
  4. Ευαγγελισμός Θεοτόκου Ευόσμου
  5. Άγιος Ιωσήφ και Αγία Φωτεινή Ευόσμου
  6. Άγιοι Κύριλλος & Μεθόδιος Ευόσμου
  7. Άγιοι Τρεις Ιεράρχες Ευόσμου
  8. Άγιος Κοσμάς Αιτωλός Ευόσμου
  9. Αγία Παρασκευή Μενεμένης
  10. Άγιος Πολύκαρπος Σμύρνης Μενεμένης
  11. Άγιος Νεκτάριος Μενεμένης

Παύλος Μελάς

  1. Άγιος Ελευθέριος Σταυρουπόλεως
  2. Άγιος Λουκάς Σταυρουπόλεως
  3. Άγιος Σπυρίδων Σταυρουπόλεως
  4. Άγιοι Κωνσταντίνος & Ελένη Ηλιουπόλεως
  5. Προφήτης Ηλίας Ηλιουπόλεως
  6. Άγιος Ραφαήλ Μετεώρων
  7. Άγιος Ιωάννης Θεολόγος Μετεώρων
  8. Άγιος Παντελεήμων Πολίχνης
  9. Ανάληψις Κυρίου Πολίχνης
  10. Άγιος Γεώργιος Νέας Ευκαρπίας
  11. Άγιοι Θεοπάτορες Ιωακείμ & Άννα Ν.Ευκαρπίας
  12. Άγιος Σεραφείμ Νέας Ευκαρπίας
  13. Αγία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου Νέας Ευκαρπίας

Εχέδωρος και Ιωνία

  1. Κοίμησις Θεοτόκου Σίνδου
  2. Άγιος Γεώργιος Καλοχωρίου
  3. Άγ.Δημήτριος & Άγ.Ανάργυροι Διαβατών
  4. Ύψωσις Τ.Σταυρού Διαλογής
  5. Άγιος Παντελεήμων Νέας Μαγνησίας
  6. Άγιος Αθανάσιος Νέας Μαγνησίας

Χορτιάτης και Παλαιόκαστρο

  1. Άγιος Γεώργιος Ασβεστοχωρίου
  2. Άγιος Στέφανος Εξοχής
  3. Άγιος Γεώργιος Φιλύρου
  4. Άγιος Γεώργιος Χορτιάτη
  5. Άγιος Νικόλαος Νεοχωρούδας
  6. Κοίμησις Θεοτόκου Ωραιοκάστρου
  7. Ύψωσις Τ.Σταυρού Γαλήνης
  8. Άγιος Αθανάσιος Παλαιοκάστρου
  9. Κοίμησις Θεοτόκου Πενταλόφου

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]