Ιερά Μητρόπολις Προύσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Μητρόπολη Προύσης είναι ιστορική επισκοπή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Μητρόπολη της Μικράς Ασίας που ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Βρίσκεται στις ακτές της θάλασσας του Μαρμαρά και έδρα της είναι η πόλη της Προύσας (σημ. Bursa).[1]

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια στην περιοχή έδρασαν σημαντικές θεολογικές μορφές επισκόπων όπως ο Άγιος Πατρίκιος (3ος αι.) και ο Άγιος Τιμόθεος (4ος αι.).[2]

Η μητρόπολη αναφέρεται ήδη από το 325, ως επισκοπή της Μητρόπολης Νικομηδείας. Το 1190 έγινε ξεχωριστή Μητρόπολη και στις 6 Απριλίου 1326 κατελήφθη από τους Οθωμανούς. Το 1922, με την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, η Μητρόπολη απέμεινε χωρίς ποίμνιο και διατηρήθηκε μόνο ως τίτλος.

Είναι μια από τις Μητροπόλεις που αναγεννήθηκαν επί του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Το 2007, στον τίτλο του Μητροπολίτη προστέθηκε ο «υπέρτιμος και έξαρχος Βιθυνίας[3]». Το 2012 αγοράστηκαν από το Πατριαρχείο δύο ναοί στην περιοχή των Μουδανιών και της Τρίγλιας, των Ταξιαρχών και της Παναγίας Παντοβασίλισσας, οι είχαν ερημωθεί μετά το 1922. Η αναστήλωση τους έχει προγραμματιστεί και χειροτονήθηκε μόνιμος ιερέας. Οι λειτουργίες γίνονται κυρίως στον προτεσταντικό ναό της Προύσας αλλά τελούνται μερικές φορές και στον Ορθόδοξο ναό του Αγίου Παντελεήμονα στην Απολλωνιάδα, καθώς επίσης και σε ανακαινισμένους ναούς που λειτουργούν ως πολιτιστικά κέντρα και σε ερείπια άλλων ναών.

Στις 6 Ιανουαρίου του 2019 τελέστηκαν για πρώτη φορά τα Θεοφάνια στην Προύσα μετά το 1922. Είχε προηγηθεί Θεία λειτουργία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στον ανακαινισμένο ναό του Αγίου Βασιλείου που λειτουργεί σαν πολιτιστικό κέντρο. Σήμερα το ποίμνιο της Μητρόπολης είναι κυρίως σλαβόφωνο. Συνορεύει στον βορρά με την Μητρόπολη Νικαίας, στα δυτικά με την Μητρόπολη Νικομηδείας και στα ανατολικά με την Μητρόπολη Αγκύρας.

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Έτη Σχόλια
Πατρίκιος 3ος αι. Άγιος ιερομάρτυρας
Τιμόθεος 4ος αι. Άγιος ιερομάρτυρας
Νικόλαος ~ 1331 υπογράφει συνοδικό έγγραφο επί Πατριάρχου Ησαΐα[4]
Θεόδουλος ~ 1467 ~ 1484[5]
Γρηγόριος ~ 1565 υπογράφει την καθαίρεση του Πατριάρχη Ιωάσαφ Β΄ (Ιαν. 1565)[6]
Ιωάσαφ ~ 1634[7]
Κλήμης πριν το 1651[8] ως μετά το 1653[9]
Παρθένιος Μογίλαλος 1655 - 1657
Γαβριήλ 1657 - 1659 Άγιος ιερομάρτυρας, εκτελέστηκε
Διονύσιος 1659 - 1662 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Καλλίνικος προ του 1672[10] - 1688 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Δανιήλ ~ 1741[11]
Μελέτιος ~ 1760[12]
Άνθιμος Ιούνιος 1776 – 1807 †
Ιωαννίκιος Αύγουστος 1807 - Ιούνιος 1817 κατόπιν Τυρνόβου, απαγχονίστηκε από τους Οθωμανούς στις 4 Ιουνίου 1821
Πανάρετος Ιούνιος 1817 - Απρίλιος 1821 από Μηθύμνης
Γεράσιμος Απρίλιος 1821 - Σεπτέμβριος 1824 κατόπιν Αδριανουπόλεως
Νικόδημος Σεπτέμβριος 1824 – Ιούνιος 1833 από Φιλίππων
Άνθιμος Ιούνιος 1833 - 1 Απριλίου 1837 από Σερρών, κατόπιν Εφέσου
Χρύσανθος 1 Απριλίου 1837 - 1846 † από Σμύρνης
Κωνστάντιος Ιούνιος 1846 – 21 Φεβρουαρίου 1870 † από Στρωμνίτσης
Νικόδημος 2 Απριλίου 1870 – 22 Ιανουαρίου 1886 † από Εδέσσης
Ναθαναήλ Ιανουάριος 1886 – 25 Οκτωβρίου 1908 από Σερρών
Δωρόθεος 25 Οκτωβρίου 1908 – 6 Μαρτίου 1921 † από Νικοπόλεως
Κωνσταντίνος 10 Φεβρουαρίου 1922 - 8 Μαΐου 1924 από Κυζίκου, κατόπιν Δέρκων
Νικόδημος 24 Μαΐου 1924 - 10 Απριλίου 1935 † από Βάρνης
Πολύκαρπος 28 Ιανουαρίου 1936 - 16 Αυγούστου 1953 † από Μύρων
Διονύσιος 21 Ιουνίου 2003 - 6 Ιανουαρίου 2008 † από Νέας Ζηλανδίας
Ελπιδοφόρος Μάρτιος 2011 – 11 Μαΐου 2019 κατόπιν Αμερικής

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ιερά Μητρόπολη Προύσης». Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  2. Ιερά Μητρόπολις Αυστρίας, μνήμη Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Πατρικίου, Ἐπισκόπου Προύσης, καί τῶν σύν αὐτῷ Ἀκακίου, Μενάνδρου καί Πολυαίνου
  3. Kiminas, Demetrius (31 Μαρτίου 2009). The Ecumenical Patriarchate: A History of Its Metropolitanates with Annotated Hierarch Catalogs. Wildside Press LLC. σελ. 81. ISBN 978-1434458766. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  4. Καλέκα, Μανουήλ (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. Παρίσι: Jacques-Paul Migne. σελ. 1212. 
  5. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. σελ. 132. ISBN 960-7094-69-7. 
  6. Μπέκερ, Άουγκουστ Ιμμάνουελ (1849). Historia politica et patriarchica Constantinopoleos. σελ. 185. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2020. 
  7. Σάθας, Κ.Ν. Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη - Γ΄ Τόμος. σελ. 570. 
  8. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 48. 
  9. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 49. 
  10. «Τα πατριαρχικά σιγίλλια». Ιερά Βασιλική Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  11. Κτιτορικόν ή προσκυνητήριον της ιεράς και βασιλικής μονής του Μεγάλου Σπηλαίου, σελ. 97
  12. «Τα πατριαρχικά σιγίλλια». Ιερά Βασιλική Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020.