Ιερά Μητρόπολις Προύσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις Προύσης
Γενικές πληροφορίες
Ίδρυση3ος αιώνας μ.Χ.
XώραΤουρκία
ΈδραΠρούσα
ΥπαγωγήΟικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Ενορίες2
Ναοί5
Μητροπολιτικός ναόςΆγιος Παντελεήμονας Απολλωνιάδος
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΙωακείμ

Η Μητρόπολη Προύσης είναι ιστορική επισκοπή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Μητρόπολη της Μικράς Ασίας που ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Βρίσκεται στις ακτές της θάλασσας του Μαρμαρά και έδρα της είναι η πόλη της Προύσας (σημ. Bursa).[1]

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια στην περιοχή έδρασαν σημαντικές θεολογικές μορφές επισκόπων όπως ο Άγιος Πατρίκιος (3ος αι.) και ο Άγιος Τιμόθεος (4ος αι.).[2]

Η μητρόπολη αναφέρεται ήδη από το 325, ως επισκοπή της Μητρόπολης Νικομηδείας. Το 1190 έγινε ξεχωριστή Μητρόπολη και στις 6 Απριλίου 1326 κατελήφθη από τους Οθωμανούς. Το 1922, με την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, η Μητρόπολη απέμεινε χωρίς ποίμνιο και διατηρήθηκε μόνο ως τίτλος.

Είναι μια από τις Μητροπόλεις που αναγεννήθηκαν επί του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Το 2007, στον τίτλο του Μητροπολίτη προστέθηκε ο «υπέρτιμος και έξαρχος Βιθυνίας[3]». Το 2012 αγοράστηκαν από το Πατριαρχείο δύο ναοί στην περιοχή των Μουδανιών και της Τρίγλιας, των Ταξιαρχών και της Παναγίας Παντοβασίλισσας, οι οποίοι είχαν ερημωθεί μετά το 1922. Η αναστήλωση τους έχει προγραμματιστεί και χειροτονήθηκε μόνιμος ιερέας. Οι λειτουργίες γίνονται κυρίως στον προτεσταντικό ναό της Προύσας αλλά τελούνται μερικές φορές και στον Ορθόδοξο ναό του Αγίου Παντελεήμονα στην Απολλωνιάδα, καθώς επίσης και σε ανακαινισμένους ναούς που λειτουργούν ως πολιτιστικά κέντρα και σε ερείπια άλλων ναών.

Στις 19 Ιανουαρίου του 2019 (6 Ιανουαρίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο) τελέστηκαν για πρώτη φορά τα Θεοφάνια στην Προύσα μετά το 1922. Είχε προηγηθεί Θεία λειτουργία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στον ανακαινισμένο ναό του Αγίου Βασιλείου που λειτουργεί σαν πολιτιστικό κέντρο[4]. Σήμερα το ποίμνιο της Μητρόπολης είναι κυρίως σλαβόφωνο. Συνορεύει στον βορρά με την Μητρόπολη Νικαίας, στα δυτικά με την Μητρόπολη Νικομηδείας και στα ανατολικά με την Μητρόπολη Αγκύρας.

Δικαιοδοσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μητρόπολη Προύσης περιλάμβανε τους κατωτέρω οικισμούς:

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Έτη Σχόλια
Πατρίκιος 3ος αι. Άγιος ιερομάρτυρας
Τιμόθεος 4ος αι. Άγιος ιερομάρτυρας
Νικόλαος προ του 1315[α] – μετά το 1331[β]
Μητροφάνης ; ~ 1467[7]
Θεόδουλος ~ 1467 ~ 1484[8]
Γρηγόριος ~ 1565 υπογράφει την καθαίρεση του Πατριάρχη Ιωάσαφ Β΄ (Ιαν. 1565)[9]
Ιωάσαφ ~ 1634[10]
Κλήμης πριν το 1651[11] – μετά το 1653[12]
Παρθένιος Μογίλαλος 1655 – 1657 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Γαβριήλ 1657 – 1659 Άγιος ιερομάρτυρας, εκτελέστηκε
Διονύσιος 1659 – 1662 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Παρθένιος Μογίλαλος 1662 – β΄ θητεία
Άνθιμος ; – 1671[13]
Καλλίνικος 1671[14]/72[15] – 1688 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Κύριλλος αρχές 18ου αιώνα[16]
Δανιήλ ~ 1741[17]
Μελέτιος προ του 1760[18] – μετά τον Ιούλιο 1772[19]
Θεόφιλος ~ 1782[20]
Άνθιμος προ του Μαρτίου 1782[21] – 1807 †
Ιωαννίκιος Αύγουστος 1807 – Ιούνιος 1817 κατόπιν Τυρνόβου, απαγχονίστηκε από τους Οθωμανούς στις 4 Ιουνίου 1821
Πανάρετος Ιούνιος 1817 – Απρίλιος 1821 από Μηθύμνης, κατόπιν Νικομηδείας
Γεράσιμος Απρίλιος 1821 – Σεπτέμβριος 1824 κατόπιν Αδριανουπόλεως
Νικόδημος Σεπτέμβριος 1824 – Ιούνιος 1833 από Φιλίππων
Άνθιμος Ιούνιος 1833 – 1 Απριλίου 1837 από Σερρών, κατόπιν Εφέσου
Χρύσανθος 1 Απριλίου 1837 – 1846 † από Σμύρνης
Κωνστάντιος Ιούνιος 1846 – 21 Φεβρουαρίου 1870 † από Στρωμνίτσης
Νικόδημος 2 Απριλίου 1870 – 22 Ιανουαρίου 1886 † από Εδέσσης
Ναθαναήλ 27 Ιανουαρίου 1886 – 25 Οκτωβρίου 1908 από Σερρών
Δωρόθεος 25 Οκτωβρίου 1908 – 6 Μαρτίου 1921 † από Νικοπόλεως
Κωνσταντίνος 10 Φεβρουαρίου 1922 – 8 Μαΐου 1924 από Κυζίκου, κατόπιν Δέρκων
Νικόδημος 24 Μαΐου 1924 – 10 Απριλίου 1935 † από Βάρνης
Πολύκαρπος 28 Ιανουαρίου 1936 – 16 Αυγούστου 1953 † από Μύρων
Διονύσιος 21 Ιουνίου 2003 – 6 Ιανουαρίου 2008 † από Νέας Ζηλανδίας
Ελπιδοφόρος Λαμπρινιάδης Μάρτιος 2011 – 11 Μαΐου 2019 κατόπιν Αμερικής
Ιωακείμ Μπίλης 17 Μαρτίου 2021[22] – σήμερα

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Συνυπογράφει συνοδική απόφαση επί Πατριάρχου Ιωάννου ΙΓ'[5]
  2. υπογράφει συνοδικό έγγραφο επί Πατριάρχου Ησαΐα[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ιερά Μητρόπολη Προύσης». Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  2. Ιερά Μητρόπολις Αυστρίας, μνήμη Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Πατρικίου, Ἐπισκόπου Προύσης, καί τῶν σύν αὐτῷ Ἀκακίου, Μενάνδρου καί Πολυαίνου
  3. Kiminas, Demetrius (31 Μαρτίου 2009). The Ecumenical Patriarchate: A History of Its Metropolitanates with Annotated Hierarch Catalogs. Wildside Press LLC. σελ. 81. ISBN 978-1434458766. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2020. 
  4. «Σε κλίμα συγκίνησης τα Θεοφάνεια στην Τρίγλια σήμερα, για πρώτη φορά στην ιστορία από το 1922!». Ανακτήθηκε στις 4 Αυγούστου 2021. 
  5. Καλέκα, Μανουήλ (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. Παρίσι: Jacques-Paul Migne. σελ. 1090. 
  6. Καλέκα, Μανουήλ (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. Παρίσι: Jacques-Paul Migne. σελ. 1212. 
  7. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, Αθανάσιος (1903). «Μάρκος Ξυλοκαράβης: πατριάρχης οικουμενικός και είτα πρόεδρος Αχριδών». Византийский временник 10: 14. http://digital.lib.auth.gr/record/67552/files/arc-2007-26504.pdf. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2021. 
  8. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. σελ. 132. ISBN 960-7094-69-7. 
  9. Μπέκερ, Άουγκουστ Ιμμάνουελ (1849). Historia politica et patriarchica Constantinopoleos. σελ. 185. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2020. 
  10. Σάθας, Κ.Ν. Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη - Γ΄ Τόμος. σελ. 570. 
  11. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 48. 
  12. Κουρίλας, Ευλόγιος. Κώδιξ επισήμων εγγράφων Μεγίστης Λαύρας, καταρτισθείς υπό του Ευλογίου Κουρίλα από του 1910-1951 (PDF). Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων. σελ. 49. 
  13. Κλήμος, Γεώργιος. «Καλλίνικος Β' ο Ακαρνάν, Οικουμενικός Πατριάρχης Κων/λεως». Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021. 
  14. Κλήμος, Γεώργιος. «Καλλίνικος Β' ο Ακαρνάν, Οικουμενικός Πατριάρχης Κων/λεως». Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2021. 
  15. «Τα πατριαρχικά σιγίλλια». Ιερά Βασιλική Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  16. Παπαδόπουλος Κεραμέως, Α. Τακτικόν των Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ανατολής (PDF). σελ. 470. 
  17. Κτιτορικόν ή προσκυνητήριον της ιεράς και βασιλικής μονής του Μεγάλου Σπηλαίου, σελ. 97
  18. «Τα πατριαρχικά σιγίλλια». Ιερά Βασιλική Σταυροπηγιακή Μονή του Κύκκου. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2020. 
  19. Κατάλογος χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης της κατά το αγιώνυμων όρος του Άθω ιεράς και μεγαλώνυμου Σκήτης της αγίας Θεομήτορος Άννης (μέρος Α') (PDF). σελ. 99. 
  20. «Σιγίλλιον του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γαβριήλ του Δ΄» (PDF). Δήμος Αργιθέας. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021. 
  21. Κατάλογος χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης της κατά το αγιώνυμων όρος του Άθω ιεράς και μεγαλώνυμου Σκήτης της αγίας Θεομήτορος Άννης (μέρος Α') (PDF). σελ. 101. 
  22. «Εκλογές νέων Αρχιερέων και προαγωγές στην Πατριαρχική Αυλή». Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2021.