Ιερά Μητρόπολις Τραπεζούντος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Ιερά Μητρόπολις Τραπεζούντος είναι μια επισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία ήταν ενεργή από το 325 έως το 1922 με έδρα την πόλη της Τραπεζούντας, στον Πόντο. Ο τίτλος Μητροπολίτης Τραπεζούντος, Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λαζικής[1] είναι σήμερα κενός[2].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, ο οποίος ανατινάχθηκε το 1930

Η Τραπεζούντα ιδρύθηκε το 756 π.Χ. από Ίωνες της Σινώπης. Η επισκοπή αρχικά υπαγόταν στη Μητρόπολη Νεοκαισαρείας. Τον 8ο αιώνα έγινε Αρχιεπισκοπή και περίπου το 840 Μητρόπολη. Τον 10ο αιώνα είχε 7 επισκοπές, οι οποίες έγιναν 18 έως τον 10ο αιώνα. Στη συνέχεια μειώθηκαν σταδιακά σε 2 τον 15ο αιώνα. Τον 18ο αιώνα η Μητρόπολη δεν είχε επισκοπές<[1].

Η Μητρόπολη Τραπεζούντος συνορεύει με τη Μαύρη Θάλασσα και την Επισκοπή Μπατούμι (Πατριαρχείο Γεωργίας) στα βόρεια, την Μητρόπολη Θεοδοσιουπόλεως (Πατριαρχείο Αντιοχείας) στα ανατολικά, τις Μητροπόλεις Χαλδίας, Ροδοπόλεως και Θεοδοσιουπόλεως στα νότια και Χαλδίας και Ροδοπόλεως επίσης δυτικά. Περιλαμβάνει τις πόλεις Πλάτανος (Akchaabat), Φιλοκαλία (Vakfakebir), Ελεούσα (Gorele), Τρίπολη (Tirebolu), Θεσπιάς (Espiye), Κασσιόπη (Keşap), Γέμουρα (Yomra), Ποντοηράκλεια (Araklı), Σούρμενα (Sürmene), Οφιούσα (Of), Ριζούντα (Rize), Μαπαύρα (Çayeli), Αθήνα (Pazar), Αρχαβίς (Arhavi), Άψαρος (Sarp)[1].

Μετά την ήττα της Ελλάδας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1922, δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξο ποίμνιο στο έδαφος της Μητρόπολης[2].

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοιχογραφία του Θεοδόσιου του Τραπεζούντιου από τον εξωνάρθηκα του καθολικού της Μονής Φιλοθέου (1765).
Όνομα Έτη Σημειώσεις
Άγιος Ευγένιος 216;
Δόμνος ~325 Συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο[3]
Άνθιμος Α΄ (ίσως Αλέξανδρος) 380
Ασκληπιάδης
Αρτάβιος
Άνθιμος Γ΄
Νικηφόρος
Αθανάσιος Α΄
Ειρηναίος
Αντώνιος
Άνθιμος προ του 536 κατόπιν Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως
Θεόδωρος Α’ 680
Χριστόφορος 783
Ζαχαρίας 783
Κωνσταντίνος Α’ 1028
Λέων 1053 — 1054
Ιλαρίων Α΄ 1081 — 1090
Στέφανος Σκυλίτσης 1118; — 1165;
Μιχαήλ 1166
Ιωάννης Α΄ 1166
Ιωσήφ Α΄ 1204
Ιλαρίων Β΄ 1204
Ακάκιος 1258 — 1282
Θεόδωρος Β΄ 1338
Βαρνάβας 1340;
Γρηγόριος Α΄ 1340;
Ακάκιος 1339 - 1351
Ιωσήφ Β΄ 1349;
Νήφων ο Πτερυγιονίτης 1364
Κωνσταντίνος Γ΄ 1365
Θεοδόσιος 1370 – 1392 †
Θεόγνωστος 1392; — 1393
Ιλαρίων Γ΄ 1393—1397
Μανουήλ 1397 — 1410;
Σίμων 1402[4]
Θεόδουλος 1410 — 1415
Δοσίθεος 1415 — 1430
Δωρόθεος Α΄ ο Κομνηνός 1434 — 1446
Αντώνιος ; - 1461[5]
Βασίλειος 1465
Παγκράτιος ~1471/2[5]
Γεννάδιος 1501
Άνθιμος Δ΄ 1572 — 1578
Θεοφάνης 1585 — 1594
Μάξιμος 1594—1599
Αθανάσιος Β΄ 1600 - 1608
Κύριλλος Α΄ 1609 — 1610
Γεράσιμος 1610 — 1615
Ιγνάτιος 1616 — 1627
Ξενοφών 1628
Κύριλλος Β΄ 1628—1645
Παγκράτιος 1645
Λαυρέντιος 1645 — 1659[6]
Φιλόθεος 1659 — 1665
Ιωαννίκιος 1665
Θεόφιλος 1667
Ιωάννης Β΄ 1668 - 1688 παραιτήθηκε
Νεκτάριος Α΄ 1689 — 1702 προηγουμένως ηγούμενος της Σουμελά
Δωρόθεος Β΄ 1704
Νεκτάριος Β΄ 1704 — 1708
Παΐσιος 1708 - 1722
Ανανίας Α΄ 1722 - 1736
Ιερεμίας 1742; — 1744;[7]
Ανανίας Β΄ 1736 - 1764
Ιερόθεος 1761; — 1764;[7]
Δωρόθεος Γ’ 1764; — 1790; προηγουμένως επίσκοπος Αχταλίας κατά τον Τριανταφυλλίδη[7]
Παρθένιος Α΄ 1790 – 1810
Παρθένιος Β΄ 1819 — 1830
Κωνστάντιος Ιούνιος 1830 – Απρίλιος 1879 †
Γρηγόριος 12 Μαΐου 1879 – 22 Δεκεμβρίου 1884 κατόπιν Θεσσαλονίκης, άγιος
Γρηγόριος 29 Δεκεμβρίου 1884 – 17 Μαΐου 1888 από Φιλιππουπόλεως, κατόπιν Ρόδου
Φιλάρετος 14 Μαΐου 1888 – 10 Οκτωβρίου 1889 κατόπιν Καστορίας
Γαβριήλ 10 Οκτωβρίου 1889 - 23 Απριλίου 1893 από Βάρνης, επαύθη, κατόπιν Μαρωνείας
Κωνστάντιος 29 Απριλίου 1893 – 18 Ιουνίου 1906 †
Κωνσταντίνος 29 Ιουνίου 1906 - 2 Απριλίου 1913 από Δρυϊνουπόλεως, κατόπιν Κυζίκου
Χρύσανθος 26 Μαΐου 1913 - 13 Δεκεμβρίου 1938 από Μαρωνείας, κατόπιν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών[2]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Kiminas 2009, σελ. 109.
  2. 2,0 2,1 2,2 Kiminas 2009, σελ. 110.
  3. «Ο Ιστορικός Πόντος». Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021. 
  4. Kapsalis, Athanasius G. (1994). Matthew I, Patriarch of Constantinople (1397 - 1410), his life, his patriarchal acts, his written works. Durham University. σελ. 141. 
  5. 5,0 5,1 Ζαχαριάδου 1996, σελ. 130.
  6. Μπρούσκαρη, Έρση (1983). «Πατριαρχικά γράμματα του Μουσείου Κανελλοπούλου». Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρίας 11: 249-266. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltion/article/viewFile/4589/4365.pdf. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021. 
  7. 7,0 7,1 7,2 «Η εκκλησία της Τραπεζούντας». Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]