Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Μητρόπολις Τραπεζούντος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ιερά Μητρόπολις Τραπεζούντος
Γενικές πληροφορίες
XώραΤουρκία
ΈδραΤραπεζούντα
ΥπαγωγήΟικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Διοίκηση
Μητροπολίτηςσε χηρεία

Η Ιερά Μητρόπολις Τραπεζούντος είναι μια επισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία ήταν ενεργή από το 325 έως το 1922 με έδρα την πόλη της Τραπεζούντας, στον Πόντο.

Ο τίτλος Μητροπολίτης Τραπεζούντος, Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λαζικής[1] είναι σε χηρεία από το 1938.[2]

Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, ο οποίος ανατινάχθηκε το 1930.

Η Τραπεζούντα ιδρύθηκε το 756 π.Χ. από Ίωνες της Σινώπης. Η επισκοπή αρχικά υπαγόταν στη Μητρόπολη Νεοκαισαρείας. Τον 8ο αιώνα έγινε Αρχιεπισκοπή και περίπου το 840 Μητρόπολη. Τον 10ο αιώνα είχε 7 επισκοπές, οι οποίες έγιναν 18 έως τον 10ο αιώνα. Στη συνέχεια μειώθηκαν σταδιακά σε 2 τον 15ο αιώνα. Τον 18ο αιώνα η Μητρόπολη δεν είχε επισκοπές[1].

Η Μητρόπολη Τραπεζούντος συνορεύει με τη Μαύρη Θάλασσα και την Επισκοπή Μπατούμι (Πατριαρχείο Γεωργίας) στα βόρεια, την Μητρόπολη Θεοδοσιουπόλεως (Πατριαρχείο Αντιοχείας) στα ανατολικά, τις Μητροπόλεις Χαλδίας, Ροδοπόλεως και Θεοδοσιουπόλεως στα νότια και Χαλδίας και Ροδοπόλεως επίσης δυτικά. Περιλαμβάνει τις πόλεις Πλάτανος (Akchaabat), Φιλοκαλία (Vakfakebir), Ελεούσα (Gorele), Τρίπολη (Tirebolu), Θεσπιάς (Espiye), Κασσιόπη (Keşap), Γέμουρα (Yomra), Ποντοηράκλεια (Araklı), Σούρμενα (Sürmene), Οφιούσα (Of), Ριζούντα (Rize), Μαπαύρα (Çayeli), Αθήνα (Pazar), Αρχαβίς (Arhavi), Άψαρος (Sarp)[1].

Μετά την ήττα της Ελλάδας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο και την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1922, δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξο ποίμνιο στο έδαφος της Μητρόπολης[2].

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τοιχογραφία του Θεοδόσιου του Τραπεζούντιου από τον εξωνάρθηκα του καθολικού της Μονής Φιλοθέου (1765).
ΌνομαΈτηΣημειώσεις
Άγιος Ευγένιος216;
Δόμνος~ 325Συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο[3]
Άνθιμος Α΄ (ίσως Αλέξανδρος)380
Ασκληπιάδης
Ατάρβιος~ 451συμμετείχε στη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο[4]
Άνθιμος Γ΄
Νικηφόρος
Αθανάσιος Α΄
Ειρηναίος
Αντώνιος
Αντίπατρος~ 518[5]
Άνθιμοςπριν το 536κατόπιν Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως
Θεόδωρος Α’~ 680
Χριστόφορος~ 783
Ζαχαρίας~ 783
Θεόδωροςβ΄ μισό 10ου αιώνα[6]
Θεοδόσιος10ος-11ος αιώνας[7]
Κωνσταντίνος Α’~ 1027 ~ 1028[8]
Ιωάννηςμέσα 11ου αιώνα[8]
Λέων1053 – 1054διάδοχος ή προκάτοχος του Ιωάννη[8]
Ιλαρίων Α΄1081 – 1090
Στέφανος Σκυλίτσης1118; – 1165;
Μιχαήλ1166[9]
Ιωάννης Α΄1166
Ιωσήφ Α΄1204
Ιλαρίων Β΄1204
Δαβίδ1238 – 1263;[10]
Ακάκιος1258 – 1282
Βαρνάβας1311[10] – 1333 †[11]
Θεόδωρος Β΄1338;
Βαρνάβας1340;
Γρηγόριος Α΄1332 – 1340[10]
Ακάκιος1341 – 1351[12]
Ιωσήφ Β΄1349;
Νήφων ο Πτερυγιονίτης1351 – 1364[12]
Ιωσήφ ΛαζαρόπουλοςΜάρτιος 1364 – 15 Νοεμβρίου 1367[12]
Κωνσταντίνος Γ΄1365;
Θεοδόσιος1369 – 1392 †
Θεόγνωστος1392; – 1393
Ιλαρίων Γ΄1393 – 1397
Μανουήλ1397 – 1410;
Σίμων ή Συμεών[13]1402[14]
Θεόδουλοςπριν το 1407/8[13] – 1415
ΔοσίθεοςΜάρτιος 1415[15] – 1430κατόπιν Μονεμβασίας
Δωρόθεος Α΄ ο Κομνηνός1434 – 1446
Αντώνιος; – 1461[16]
Βασίλειος1465
Παγκράτιος~1471/2[16]
Γεννάδιος1501
Άνθιμος Δ΄1572 – 1578
Θεοφάνης1585 – 1594
Μάξιμος1594 – 1599
Κοσμάς~ 1602[17]
Αθανάσιος Β΄1602; – 1608
Κύριλλος Α΄1609 – 1610
Γεράσιμος1610 – 1615
Ιγνάτιος1616 – 1627
Ξενοφών1628 †
Κύριλλος Β΄1628[18] – 1645
Παγκράτιος1645
Λαυρέντιος1645 – 1659[19] †
Φιλόθεος24 Δεκεμβρίου 1659 – Νοέμβριος 1665από Αγαθουπόλεως[19], καθαιρέθηκε[20]
Ιωάννης ή Ιωαννίκιος3 Νοεμβρίου 1665[21] – ;
Θεόφιλος1667
Ιωάννης Β΄1668 – 1688παραιτήθηκε
Νεκτάριος Α΄Απρίλιος 1689[22] – 1702προηγουμένως ηγούμενος της Σουμελά
Δωρόθεος Β΄1704
Νεκτάριος Β΄1704 – 1708
Παΐσιος1708 – 1722
Ανανίας Α΄1722 – 1736
Ιερεμίας1742; – 1744;[23]
Ανανίας Β΄1736 – 1764
Ιερόθεος1761; – 1764;[23]
Δωρόθεος Γ’Αύγουστος 1764 – 1798 †προηγουμένως επίσκοπος Αχταλίας κατά τον Τριανταφυλλίδη[23]
ΠαρθένιοςΜάρτιος 1798 – 1830 †
ΚωνστάντιοςΙούλιος 1830 – 15 Απριλίου 1879 †
Γρηγόριος (Καλλίδης)12 Μαΐου 1879 – 22 Δεκεμβρίου 1884κατόπιν Θεσσαλονίκης, άγιος
Γρηγόριος (Γιάνναρης ή Προδρόμου)29 Δεκεμβρίου 1884 – 17 Μαΐου 1888από Φιλιππουπόλεως, κατόπιν Ρόδου
Φιλάρετος (Βαφείδης)14 Μαΐου 1888 – 10 Οκτωβρίου 1889κατόπιν Καστορίας
Γαβριήλ (Ιατρουδάκης)10 Οκτωβρίου 1889 – 23 Απριλίου 1893από Βάρνης, επαύθη, κατόπιν Μαρωνείας
Κωνστάντιος (Καρατζόπουλος)29 Απριλίου 1893 – 18 Ιουνίου 1906 †
Κωνσταντίνος (Αράμπογλου ή Καρατζόπουλος)29 Ιουνίου 1906 – 2 Απριλίου 1913από Δρυϊνουπόλεως, κατόπιν Κυζίκου
Χρύσανθος (Φιλιππίδης)26 Μαΐου 1913 – 13 Δεκεμβρίου 1938από Μαρωνείας, κατόπιν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών[2]
  1. 1 2 3 Kiminas 2009, σελ. 109.
  2. 1 2 3 Kiminas 2009, σελ. 110.
  3. ↑ «Ο Ιστορικός Πόντος». Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021.
  4. ↑ Λέων, Πάπας Ρώμης (1846). Sancti Leonis Magni, romani pontificis, Opera omnia. J.-P. Migne. σελ. 1254. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
  5. ↑ Sacrosancta Concilia Ad Regiam Editionem Exacta. Παρίσι. 1671. Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2021.
  6. ↑ Laurent 1963, σελ. 497.
  7. ↑ Laurent 1963, σελ. 498.
  8. 1 2 3 Laurent 1963, σελ. 499.
  9. ↑ Χωνιάτης, Νικήτας (1865). Τα ευρισκόμενα πάντα. σελ. 256.
  10. 1 2 3 Preiser-Kapeller 2008, σελ. 468.
  11. ↑ Παππάς, Νικόλαος (2005). «Τραπεζούς (Βυζάντιο), Ναός Παναγίας Χρυσοκεφάλου». Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μικρά Ασία. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 31 Ιουλίου 2021.
  12. 1 2 3 Preiser-Kapeller 2008, σελ. 469.
  13. 1 2 Preiser-Kapeller 2008, σελ. 470.
  14. ↑ Kapsalis, Athanasius G. (1994). Matthew I, Patriarch of Constantinople (1397 - 1410), his life, his patriarchal acts, his written works. Durham University. σελ. 141.
  15. ↑ Preiser-Kapeller 2008, σελ. 471.
  16. 1 2 Ζαχαριάδου 1996, σελ. 130.
  17. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 275.
  18. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελίδες 402-403.
  19. 1 2 Αποστολόπουλος 1987, σελ. 295.
  20. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελίδες 433-434.
  21. ↑ Αποστολόπουλος 1987, σελ. 434.
  22. ↑ Ζερλέντης, Περικλής (1918). «Μεθόδιος ο Θεσσαλονίκης». Γρηγόριος ο Παλαμάς ΙΘ: 148. https://digital.lib.auth.gr/record/139964/files/5074_1.pdf. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2022.
  23. 1 2 3 «Η εκκλησία της Τραπεζούντας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2021.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ιερά_Μητρόπολις_Τραπεζούντος&oldid=11391746"