Ιερά Μητρόπολις Γρεβενών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις
Γρεβενών
Spilies Church.jpg
Ο Ιερός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου στο Σπήλαιο Γρεβενών
Γενικές πληροφορίες
XώραΕλλάδα
ΈδραΓρεβενά
ΥπαγωγήΕκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Μονές5
Ιστοσελίδαimgre.gr
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΔαβίδ

Η Ιερά Μητρόπολις Γρεβενών είναι μια από τις Μητροπόλεις των λεγομένων «Νέων Χωρών[α]». Έδρα της είναι η πόλη των Γρεβενών. Μητροπολίτης από το 2014 είναι ο Δαβίδ Τζιουμάκας[2].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε η Επισκοπή Γρεβενών, πάντως από την ίδρυσή της έως το 1767 υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή Αχριδών. Η επισκοπή δεν είναι στον κατάλογο επισκοπών που υπάρχει στο σιγίλλιο του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ (1020)[3].

Τον 15ο αιώνα η Επισκοπή Γρεβενών προήχθη σε Μητρόπολη και κατέλαβε την έβδομη θέση στην ιεραρχία της Αρχιεπισκοπής Πρώτης Ιουστινιανής και πάσης Βουλγαρίας[4]. Αργότερα, τον 17ο αιώνα, οι Μητροπολίτες της ανέβηκαν στην τέταρτη θέση και έλαβαν τον τίτλο του «Υπερτίμου» και αργότερα και τον τίτλο «Εξάρχου Νότιας Μακεδονίας», τον οποίο εξακολουθούν να φέρουν μέχρι σήμερα[5].

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αγαθάγγελος Κωνσταντινίδης, Μητροπολίτης Γρεβενών (1901-1910)
Όνομα Έτη Σημειώσεις
Επίσκοποι Γρεβενών
Ιωάννης Καψόχειρος μεταξύ 1108 – 1120
Κωνσταντίνος 1186 – 1187 ή 1191 – 1192
Νεόφυτος Α΄ ; – 1398
Χρυσόστομος ; – 1422
Νεόφυτος Βλάχος ; – 1481
Μητροπολίτες Γρεβενών (Αρχιεπισκοπή Αχριδών)
Δωρόθεος ~ 1528
Συμεών ~ 1538
Λεόντιος ~ 1566
Δημήτριος μετά το 1566
Καλλίστρατος 1592
Σέργιος Α΄ 1615 – 1623
Άνθιμος Α΄ 1623 – 1624
Ιωάσαφ 1624
Δανιήλ 1628 – 1630
Γαβριήλ Α΄ 1630 – 1633
Βησαρίων ~ 1652
Γρηγόριος Α΄ ~ 1668
Κύριλλος 1670 – 1677;
Παγκράτιος ~ 1676
Θεοφάνης Α΄ 1676 – 1684
Θεοφάνης Β΄ 1691 – 1719
Χρύσανθος ~ 1720 – 1728
Παρθένιος ~ 1730 – 1743
Πρόχορος 1743 – 1749
Μακάριος ~ 1749
Σεραφείμ ~ 1753 και 1756
Γρηγόριος Σιατιστεύς 1767
Μητροπολίτες Γρεβενών
Γεννάδιος αναφέρεται το 1778
Γαβριήλ Β΄ αναφέρεται το 1781 – 1791
Νεόφυτος Β΄ 1792
Γαβριήλ Γ΄ 1792 – 1806;
Γρηγόριος Σταματέλου ή Μπίστης
Βαρθολομαίος 1803 – 1820
Γαβριήλ Δ΄ 1820 – 1822
Άνθιμος Β΄ 1827 – 1831
Γεράσιμος 1831 – 1837
Ιωαννίκιος Β΄ 1837 – 1849
Αγάπιος 1849 – 1864[6]
Γεννάδιος Παπαρούσης 22 Αυγούστου 1864 – 20 Μαρτίου 1873
Κύριλλος Β΄ 17 Απριλίου 1873 – 12 Μαΐου 1888
Κλήμης Φολάν 14 Μαΐου 1888 – 30 Νοεμβρίου 1896 από Δρυϊνουπόλεως
Δωρόθεος Μαμμέλης 7 Δεκεμβρίου 1896 – 18 Σεπτεμβρίου 1901 κατόπιν Νικοπόλεως
Αγαθάγγελος Κωνσταντινίδης ή Μάγνης 2 Οκτωβρίου 1901 – 13 Μαρτίου 1910 κατόπιν Δράμας
Αιμιλιανός Α΄ Λαζαρίδης 16 Μαρτίου 1910 – 30 Σεπτεμβρίου 1911 δολοφονήθηκε από Βούλγαρους κομιτατζήδες
Αιμιλιανός Β΄ Δάγγουλας ή Δραγούλης 8 Δεκεμβρίου 1911 – 13 Μαρτίου 1924 από Μελενίκου, κατόπιν Ελευθερουπόλεως
Νικόλαος Παπανικολάου 13 Μαρτίου 1924 – 15 Δεκεμβρίου 1933
Γερβάσιος Σουμελίδης 12 Φεβρουαρίου 1934 – 16 Απριλίου 1943 από Σεβαστείας
Θεόκλητος Σφήνας 13 Ιουνίου 1943 – 24 Σεπτεμβρίου 1950
Φίλιππος Τσορβάς 30 Σεπτεμβρίου 1951 – 14 Οκτωβρίου 1958 κατόπιν Δράμας
Χρυσόστομος Παπαϊγνατίου 22 Μαΐου 1960 – 23 Ιουλίου 1975
Σέργιος Σιγάλας 15 Αυγούστου 1976 – 10 Ιουλίου 2014
Δαβίδ Τζι­ου­μά­κας 10 Οκτωβρίου 2014 - σήμερα

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Νέες Χώρες» ονομάζονται 36 Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, οι οποίες μετά τους Βαλκανικούς πολέμους περιήλθαν στην ελληνική επικράτεια. Αυτές συνεχίζουν να υπάγονται πνευματικά στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, αλλά με την Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη της 4ης Σεπτεμβρίου 1928 η Διοίκησή τους παραχωρήθηκε «επιτροπικώς» και υπό δέκα ρητούς όρους στην Εκκλησία της Ελλάδος[1].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Μαζαράκης, Ευάγγελος (2020). Το υφιστάμενο εκκλησιαστικό καθεστώς των Νέων Χωρών (PDF). Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. 
  2. Εκκλησία της Ελλάδος. Ιερά Μητρόπολη Γρεβενών
  3. Σαράντης, σελ. 271.
  4. Σαράντης, σελ. 274.
  5. Σαράντης, σελ. 275.
  6. Vakalopoulos, Kostandinos A. Modern History of Macedonia (1830-1912), Thessaloniki, 1988, σελ. 29.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]