Ιερά Μητρόπολις Κορίνθου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Ιερά Μητρόπολις Κορίνθου, Σικυώνως, Ζεμενού, Ταρσού και Πολυφέγγους είναι μια Μητρόπολη της Εκκλησίας της Ελλάδος με έδρα την Κόρινθο. Από τον Μεσαίωνα υπήρχε επίσης και ως τίτλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Σημερινός μητροπολίτης (από το 2006) είναι ο Διονύσιος Μάνταλος.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ίδρυση της επισκοπής της Κορίνθου αποδίδεται στον Απόστολο Παύλο, ο οποίος θεωρείται ότι κήρυξε στην πόλη και απηύθυνε δύο επιστολές στην Κορινθιακή Εκκλησία. Διάδοχός του και πρώτος επίσκοπος ήταν ο Άγιος Απόλλων της Εφέσου. Ο Πάπας Κλήμης Α΄ έγραψε επίσης μια επιστολή στην τοπική εκκλησία, τον πρώτο αιώνα μ.Χ.[1] Κατά την ρωμαϊκή και πρώιμη βυζαντινή περίοδο, η Κόρινθος ήταν η πρωτεύουσα και μητροπολιτική έδρα της επαρχίας Αχαΐας (νότια Ελλάδα) [2].

Η πόλη καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό από τους σεισμούς του 365 και 375, και κατόπιν από την εισβολή του Αλάριχου το 396. Ανακατασκευάστηκε σε μικρότερη κλίμακα στη συνέχεια, αλλά με μεγαλοπρεπή κτήρια[2]. Η Κόρινθος παρήκμασε μετά τον 6ο αιώνα και ο κύριος οικισμός μετακινήθηκε από την κάτω πόλη στην Ακροκόρινθο. Παρότι έγινε πρωτεύουσα των θεμάτων της Ελλάδας και της Πελοποννήσου, μόλις τον 9ο αιώνα άρχισε να ανακάμπτει, φτάνοντας στο απόγειό της τον 11ο και 12ο αιώνα, όταν έγινε κέντρο ακμάζουσας βιομηχανίας μεταξιού. Η περίοδος αυτή της ευημερίας τελείωσε με την νορμανδική λεηλασία του 1147.

Εκτός από τον Άγιο Απόλλωνα, ο Le Quien (II, 155) αναφέρει σαράντα τρεις επισκόπους κατά την Ρωμαϊκή / Βυζαντινή εποχή: ανάμεσά τους ο Άγιος Σωσθένης, μαθητής του Αποστόλου Παύλου, ο Άγιος Διονύσιος, ο Παύλος, αδελφός του Αγίου Πέτρου, επισκόπου Άργους τον δέκατο αιώνα, ο Άγιος Αθανάσιος τον ίδιο αιώνα, ο Γεώργιος ή Γρηγόριος, σχολιαστής λειτουργικών ύμνων. Μέχρι τον 9ο αιώνα, η Κόρινθος παρέμεινε η μητρόπολη της νότιας Ελλάδας, και ιδιαίτερα της Πελοποννήσου. Πράγματι, ο επίσκοπος Κορίνθου ήταν ο μόνος επίσκοπος από την Πελοπόννησο που συμμετείχε στην Σύνοδο της Εφέσου το 431, και ο μόνος επίσκοπος από την Ελλάδα που παρευρέθηκε στην Τρίτη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 680[2]. Από τις αρχές του 9ου αιώνα, ωστόσο, το πρωτείο της Κορίνθου στην Πελοπόννησο αμφισβητήθηκε από την Επισκοπή Πατρών και από τον 10ο αιώνα η Κόρινθος περιορίστηκε στην ανατολική Πελοπόννησο και σε ορισμένα από τα Ιόνια νησιά. Σύμφωνα με διάφορα εκκλησιαστικά τακτικά του 10ου-12ου αιώνα, η Κόρινθος αριθμούσε επτά επισκοπές: Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Δαμαλών, Λακεδαίμονος/Μονεμβασίας, Άργους, Έλους και Ζεμενού[3].

Το 1203/4, η πόλη περιέπεσε στον φιλόδοξο άρχοντα της Αργολίδας, Λέοντα Σγουρό, ο οποίος εξασφάλισε την κατοχή της Κορίνθου προσκαλώντας τον Μητροπολίτη της, Νικόλαο, στην Ακροναυπλία για δείπνο, και ρίχνοντάς τον στη συνέχεια από τα ύψη[4]. Οι φιλοδοξίες του Σγουρού να δημιουργήσει δικό του κράτος στη νότια Ελλάδα περιορίστηκαν από νικηφόρα επίθεση Σταυροφόρων, οι οποίοι κατέλαβαν την Κόρινθο το 1210[5] [6].

Μετά την κατάληψη της πόλης, οι Σταυροφόροι δημιούργησαν Λατινική Αρχιεπισκοπή σε αντικατάσταση της ελληνορθόδοξης[7] [8]. Ο Le Quien (III, 883) αναφέρει είκοσι λατίνους επισκόπους από το 1210 έως το 1700, αλλά ο Eubel (I, 218, II, 152) αναφέρει είκοσι δύο αρχιεπισκόπους την περίοδο από το 1212 έως το 1476. Αν και η Κόρινθος ήταν η παλαιότερη και πιο σπουδαία επισκοπή στη νότια Ελλάδα, κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας επισκιάστηκε από τη Λατινική Αρχιεπισκοπή Πατρών[9].

Η πόλη ανακτήθηκε από το Βυζαντινό Δεσποτάτο του Μυστρά το 1395 και, μετά από μια σύντομη περίοδο (1397-1404) κυριαρχίας από Ιππότες, επέστρεψε σε βυζαντινά χέρια, όπου παρέμεινε έως ότου έπεσε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 8 Αυγούστου 1458[2]. Μετά τη βυζαντινή ανάκτηση της πόλης, ο καθολικός επίσκοπος διατηρήθηκε ως τιτουλάριος. Σήμερα, η Μητρόπολη Κορίνθου ανήκει στην Εκκλησία της Ελλάδος.

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Έτη Σημειώσεις
Απόλλων μέσα 1ου αιώνα Άγιος
Σίλας Άγιος
Ονησιφόρος
Σωσθένης
Απολλώνιος αρχές 2ου αιώνα
Διονύσιος Α΄ ~170
Βακχύλος ~196
Ησίοδος 3ος αιώνας
Διονύσιος Β΄ ~350
Δωρόθεος τέλη 4ου αιώνα
Ευστάθιος 381
Αλέξανδρος 406
Περιγένης ~431
Ερασίστρατος 446
Πέτρος ~451
Φώτιος ~536
Θεόδωρος 6ος αιώνας
Αναστάσιος ~590–591
Ιωάννης Α΄ 591
Στέφανος Α΄ 681
Γαβριήλ Α΄ 8ος/9ος αιώνας
Ιλαρίων ~869[10]
Ιωάννης Β΄ 879–880
Παύλος
Βασίλειος
Αθανάσιος
Γαβριήλ
Γεώργιος ~ 1027[10]
Νικήτας
Μιχαήλ
Νικόλαος
Στέφανος Β΄
Θεόδωρος
Γρηγόριος
Σέργιος επί Αλεξίου Κομνηνού[10]
Νικόδημος Α΄
Υάκινθος
Νικόλαος -1156 δολοφονήθηκε από τον Λέοντα, τύραννο Ναυπλίου και Άργους[10]
Θεόληπτος
Ισίδωρος
Θεόγνωστος ~1394[10]
Λατίνοι Αρχιεπίσκοποι, 1212–μέσα 15ου αιώνα
Μάρκος 1445
Μαλαχίας 1446
Ιωακείμ ~1447
Κύριλλος Α΄ 1492–1507
Μακάριος Α΄ 1507–1517
Θεοφάνης 1517–1534
Ιωάσαφ Α΄ 1541–1549
Σωφρόνιος 1549–1569
Λαυρέντιος 1574–1585 παραιτήθηκε[10]
Νεόφυτος Α΄ 1585–1589
Λαυρέντιος 1590
Νεόφυτος Α΄ 1595
Άνθιμος 1620–1622
Νεόφυτος Β΄ 1622–1626
Δανιήλ 1626–1628
Κύριλλος Α΄ Σπανός 1628–1635/6[11] μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης (1652, 1654)
Ιεζεκιήλ Β΄ 1636–1638 καθαιρέθηκε[11]
Ιωάσαφ Β΄ Αύγουστος 1638[11]–1641
Γρηγόριος Α΄ 1641–1660
Παρθένιος 1660–1668
Κάλλιστος Νοέμβριος 1668[11]–1672
Ζαχαρίας Α΄ ~1676[12]–1684 μαρτύρησε[11]
Γρηγόριος Β΄ Νοταράς 1684–1715 υπό Ενετοκρατία
Ιωάσαφ Γ΄ 1715–1719
Μητροφάνης 1719
Παρθένιος 1734–1763
Μακάριος Νοταράς 1764–1768;[11]
Γαβριήλ Γ΄ Απρίλιος 1771[13]–1783 κατόπιν Νικαίας
Ζαχαρίας Β΄ 1784–1819
Κύριλλος Β΄ 1819–1836
Κύριλλος Γ΄ 1841–1842
Γεράσιμος 1842–1843
Ιωνάς 1852–1854
Αμφιλόχιος 1854–1875
Βαρθολομαίος 1899–1918
Δαμασκηνός 1922–1938 μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Αθηνών (1941–1949)
Μιχαήλ 1939–1949
Προκόπιος 1949–1965
Παντελεήμων 1965–2006
Διονύσιος 2006–σήμερα

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. First Epistle to the Corinthians (Clement)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Gregory (1991), pp. 531–533
  3. Setton (1975), pp. 36–37 note 45
  4. Setton (1975), pp. 21–24, esp. note 28
  5. Bon (1969), pp. 56–59
  6. Setton (1975), pp. 22–25, 36
  7. Setton (1975), pp. 36–37 note 45
  8. Bon (1969), pp. 93–94
  9. Bon (1969), p. 92
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Μυστακίδης, Βασίλειος. «Επισκοπικοί κατάλογοι». Εταιρεία Βυζαντινών Σπουδών: 183. https://core.ac.uk/download/pdf/132806845.pdf. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2020. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Μυστακίδης, Βασίλειος. «Επισκοπικοί κατάλογοι». Εταιρεία Βυζαντινών Σπουδών: 184. https://core.ac.uk/download/pdf/132806845.pdf. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2020. 
  12. Δελιάλης, Ν. (2017). «Δύο Πατριαρχικά Σιγίλλια Διονυσίου του Δ' και Γρηγορίου του Ε'». Μακεδονικά (1): 112. doi:https://doi.org/10.12681/makedonika.9121. 
  13. Μυστακίδης, Βασίλειος. «Επισκοπικοί κατάλογοι». Εταιρεία Βυζαντινών Σπουδών: 185. https://core.ac.uk/download/pdf/132806845.pdf. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2020. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Bon, Antoine (1969). La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la principauté d'Achaïe [The Frankish Morea. Historical, Topographic and Archaeological Studies on the Principality of Achaea] (in French). Paris: De Boccard. OCLC 869621129.
  • (Αγγλικά) Gregory, Timothy E. (1991). «Corinth». Στο: Kazhdan, Alexander, επιμ. The Oxford Dictionary of Byzantium. Οξφόρδη και Νέα Υόρκη: Oxford University Press, σσ. 531–533. ISBN 0-19-504652-8. 
  • Setton, Kenneth M. (1976). The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume I: The Thirteenth and Fourteenth Centuries. Philadelphia: The American Philosophical Society. ISBN 0-87169-114-0.
  • Konrad Eubel, Hierarchia Catholica Medii Aevi, vol. 1, p. 210; vol. 2, p. 136; vol. 3, p. 178; vol. 4, pp. 164-165; vol. 5, p. 173; vol. 6, p. 183
  • Le Quien, Michel (1740). "Ecclesia Corinthi". Oriens Christianus, in quatuor Patriarchatus digestus: quo exhibentur ecclesiæ, patriarchæ, cæterique præsules totius Orientis. Tomus secundus, in quo Illyricum Orientale ad Patriarchatum Constantinopolitanum pertinens, Patriarchatus Alexandrinus & Antiochenus, magnæque Chaldæorum & Jacobitarum Diœceses exponuntur (in Latin). Paris: Ex Typographia Regia. cols. 155–168. OCLC 955922747.
  • "Corinthe", in Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques, vol. XIII, Paris 1956, pp. 876-880

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]