Ιερά Μητρόπολις Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιερά Μητρόπολις Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης
Ιερά Μητρόπολις Αλεξανδρουπόλεως.jpg
Έμβλημα της Μητροπόλεως: ο βυζαντινός αετός - οικόσημο των Κομνηνών (από την Κόμνη της Θράκης καταγόμενων) στον Ναό της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες Θράκης.
Γενικές πληροφορίες
XώραΕλλάδα
ΈδραΑλεξανδρούπολη
ΥπαγωγήΕκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Ναοί61 ενοριακοί ναοί
Μονές2
Μητροπολιτικός ναόςΑγίου Νικολάου Αλεξανδρουπόλεως
Ιστοσελίδαimalex.gr
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΆνθιμος

Η Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης είναι μια από τις Μητροπόλεις των λεγομένων «Νέων Χωρών[α]». Έδρα της είναι η Αλεξανδρούπολη και στην περιφέρειά της υπάγεται το νότιο τμήμα του Νομού Έβρου, καθώς και η Σαμοθράκη. Μητροπολίτης της από το είναι ο Άνθιμος Κουκουρίδης.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορικά η περιοχή της σημερινής Μητρoπόλεως υπαγόταν στη Μητρόπολη Τραϊανουπόλεως και αργότερα στην επισκοπή Αίνου και στη Μητρόπολη Μαρωνείας. Το 1885 το χωριό τότε Δεδέαγατς (η σημερινή Αλεξανδρούπολη) αποσπάται από τη Μητρόπολη Μαρωνείας και προσαρτάται στη Μητρόπολη Αίνου. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, την ανταλλαγή πληθυσμών και την απώλεια της Ανατολικής Θράκης, η Μητρόπολη Αίνου είχε εδάφη και στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Έτσι, το Νοέμβριο του 1922, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Μελέτιος Μεταξάκης εξέδωσε συνοδική πράξη, με την οποία ιδρυόταν η Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως[β]. Με την ίδια πράξη οριζόταν ότι ο εκάστοτε Μητροπολίτης θα φέρει τον τίτλο «υπέρτιμος και έξαρχος Ροδόπης».

Πρώτος Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως εξελέγη την 17η Νοεμβρίου 1922, με την ανακήρυξη της νέας Μητροπόλεως, ο μέχρι τότε Αγκύρας Γερβάσιος Σαρασίτης (1922-1934). Υπήρξε ο πρώτος διοργανωτής της Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως υπό αντίξοες περιστάσεις. Ο τάφος του βρίσκεται παραπλεύρως του Ιερού Ναού Αγίου Ελευθερίου Αλεξανδρουπόλεως.

Η Μητρόπολη έχει σήμερα περί τους 80 κληρικούς, 61 ενορίες, 3 Ιερά Προσκυνήματα, 2 Ιδρυματικούς Ναούς, 2 Ιερές Μονές, 3 φιλανθρωπικά ιδρύματα και 20 ναούς κοιμητηρίων[3].

Επισκοπικός κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Έτη Σχόλια
Τραϊανουπόλεως
Αλέξανδρος 300
Θεόδουλος 340; – 342
Συγκλήτιος 400
Πέτρος 431
Βασίλειος 449 – 457;
Ιωάννης 459
Φλαβιανός 483
Abundantius (Αφθόνιος) 521
Ελεύσιος 553
Λέων 787
Νικηφόρος 879
Ευστράτιος 879
Γεώργιος 997
Νικηφόρος 1084
Μιχαήλ Βαρύς 11ος-12ος αι.
Προκόπιος 12ος αι.
Νικηφόρος 1147
Ιωάννης Κονδούμνης 1261 – 1270
Ιωάννης 1285
Μακάριος 1294
Ιωαννίκιος 1329
χηρεία 1341; – 1346
Γερμανός 1347 – 1365
Τραϊανουπόλεως, Μαρωνείας
Συμεών 1393
Δωρόθεος 1467
Νήφων 1483 – 1484
Διονύσιος 1497 – 1498
Γαβριὴλ 1565
Αρσένιος 1567
Ιωάσαφ 1575
Νικάνωρ 1580
Παχώμιος 1590
Παρθένιος 1601 – 1602
Μελέτιος 1602
Καλλίνικος 1616
Νικηφόρος 1652 – 1658
Μακάριος 1658
Γεδεών 1690
Ιερεμίας 1690
Τραϊανουπόλεως
Παρθένιος 1795
Άνθιμος 1831 – 1855;
Σωφρόνιος 1855
Ιάκωβος 1857 – 1859
Διονύσιος Ρωμάνωφ 1861;
Μελέτιος Καβάσιλας 3 Απριλίου 1872 – 12 Μαρτίου 1873 από Νεοκαισαρείας, κατόπιν Κίτρους
Δωρόθεος 12 Μαρτίου 1873 – 2 Σεπτεμβρίου 1877 από Κίτρους
Άνθιμος Τσάτσος 11 Οκτωβρίου 1877 – 15 Οκτωβρίου 1888 μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης
Λουκάς Πετρίδης 15 Οκτωβρίου 1888 – 22 Μαΐου 1899 από Σερρών, κατόπιν Δρυϊνουπόλεως
Γερμανός Θεοτοκάς 22 Μαΐου 1899 – 8 Αυγούστου 1903 από Μυρέων, κατόπιν Λέρου
Λεόντιος Ελευθεριάδης 8 Αυγούστου 1903 – 27 Ιανουαρίου 1907
Αίνου και Τραϊανουπόλεως
Ιωακείμ Γεωργιάδης 27 Ιανουαρίου 1907 – 7 Δεκεμβρίου 1923
Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης
Γερβάσιος Σαρασίτης 17 Νοεμβρίου 1922 – 31 Μαΐου 1934 από Αγκύρας
Ιωακείμ Καβύρης 5 Ιουνίου 1934 – 24 Ιανουαρίου 1967 από Σουφλίου
Κωνστάντιος Χρόνης 8 Ιουνίου 1967 – 13 Ιουλίου 1974
Άνθιμος Ρούσσας 14 Ιουλίου 1974 – 26 Απριλίου 2004 κατόπιν Θεσσαλονίκης
Άνθιμος Κουκουρίδης 9 Οκτωβρίου 2004 –

Μνημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καθολικό της μονής Θεοτόκου της Κοσμοσώτειρας, που ιδρύθηκε το 1152 από τον Ισαάκιο Κομνηνό στην τοποθεσία Βήρα (πρόκειται για τις σημερινές Φέρες Έβρου), κοντά στο δέλτα του Έβρου. Θεωρείται ένα από το καλύτερα δείγματα της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης στον ελλαδικό χώρο.
  • Ιερός Ναός Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών. Ο ναός αποτελούσε το καθολικό της μονής Θεοτόκου της Κοσμοσώτειρας, που ιδρύθηκε το 1152 από τον Ισαάκιο Κομνηνό στην τοποθεσία Βήρα (πρόκειται για τις σημερινές Φέρες Έβρου), κοντά στο δέλτα του Έβρου. Θεωρείται ένα από το καλύτερα δείγματα της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης στον ελλαδικό χώρο.
  • Το Στασίδι του Αποστόλου Παύλου στη Σαμοθράκη. Πρόκειται για ένα ημικυκλικό περιστύλιο κτισμένο με βάση την σαμοθρακική οικοδομική τέχνη και που κοσμείται από τέσσερα ψηφιδωτά που αναπαριστάνουν το πέρασμα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου από το νησί το 49 μ.Χ.
  • Ο Βραχώδης Ναός των Αγίων Θεοδώρων.
  • Ιερός Ναός Αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας Μάκρης (1833).
  • Ιερός Ναός Γενεσίου Θεοτόκου Λευκίμης (1900).

Κοινωνικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρουπόλεως, στεγαζόμενο στο κτίριο της παλιάς Λεονταριδείου Αστικής Σχολής Αρρένων (1909).
  • Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης.
  • Ανθίμειο Πολιτιστικό Κέντρο.
  • Γεύματα Αγάπης Εκκλησιαστικού Νεανικού Κέντρου Αλεξανδρούπολης.
  • Ενοριακή Εστία Αγίου Νεκταρίου Αλεξανδρούπολης. Στην Εστία στεγάζεται τμήμα της ορθοπεδικής κλινικής για ανάπηρα παιδιά.
  • Γηροκομείο «Ιωακείμειον», Αλεξανδρούπολη.
  • Οικοτροφείο Μαθητικό «Άγιος Στέφανος», Αλεξανδρούπολη.
  • Φοιτητικός Ξενών Θεσσαλονίκης.
  • Σταυρίδειον Εκκλησιαστικό Ίδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων «Ο Άγιος Κυπριανός», Μάκρη Αλεξανδρούπολης.
  • Κατασκηνώσεις «Ουρανούπολις», Μάκρης-Δικέλλων.

Αγιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Αγία Μεγαλομάρτυς Γλυκερία εκ Τραϊανουπόλεως, η μεγαλομάρτυς της Θράκης (+161). - 13 Μαΐου
  • Οι Άγιοι Πέντε Νεομάρτυρες οι εκ Σαμοθράκης: Γεώργιος, Μιχαήλ, Μανουήλ, Θεόδωρος, Γεώργιος (+1836). - Κυριακή του Θωμά
  • Ο Όσιος Θεοφάνης ο Ομολογητής εν Σαμοθράκη. - 12 Μαρτίου

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παναγίας της Τρυφώτισσας (12ος αι.). Η φορητή εικόνα της Παναγίας της Τρυφώτισσας φυλάσσεται εντός του Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Νικολάου Αλεξανδρούπολης. Την ξύλινη ανάγλυφη αυτή εικόνα, μετέφεραν οι πρόσφυγες από την Αίνο της Ανατολικής Θράκης μετά την Ανταλλαγή Πληθυσμών.[4]
  • Παναγίας Κοσμοσώτειρας, προστάτιδας της Θράκης, στις Φέρες.
  • Παναγίας της Απολλωνιάδος Μικράς Ασίας, στον Ιερό Ναό Αγίας Κυριακής Αλεξανδρούπολης.[4]
  • Παναγίας της Καμαριώτισσας Σαμοθράκης. Η εικόνα τιμάται την Πέμπτη της Διακαινησίμου και βρίσκεται στο χωριό Καμαριώτισσα της Σαμοθράκης, στον Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
  • Παναγίας του Έβρου, στην ομώνυμη Ιερά Μονή.
  • Αγίας Μαρίνας στον Μαΐστρο.
  • Αγίας Κυριακής από την Αίνο της Ανατολικής Θράκης, στον Ιερό Ναό Αγίας Κυριακής Αλεξανδρούπολης.
  • Πάντων των Θρακών Αγίων, στην Ιερά Μονή Αγ.Ιωάννου Θεολόγου Αετοχωρίου.

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Νέες Χώρες» ονομάζονται 36 Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου, οι οποίες μετά τους Βαλκανικούς πολέμους περιήλθαν στην ελληνική επικράτεια. Αυτές συνεχίζουν να υπάγονται πνευματικά στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, αλλά με την Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη της 4ης Σεπτεμβρίου 1928 η Διοίκησή τους παραχωρήθηκε «επιτροπικώς» και υπό δέκα ρητούς όρους στην Εκκλησία της Ελλάδος[1].
  2. το εν τη Δυτική Θράκη τμήμα της επαρχίας Αίνου λόγω των πολιτικών συνθηκών, υφ ας τούτο νυν διατελεί εν σχέσει προς το εν τη Ανατολική Θράκη τμήμα της αυτής επαρχίας, το διατελούν υπό άλλας πολιτικάς συνθήκας και λόγω της συγκεντρώσεως και εγκαταστάσεως εκεί χιλιάδων ομογενών προσφύγων, έχει ανάγκην αμέσου και συνεχούς ποιμαντορικής προνοίας και επιβλέψεως, ενέκρινεν όπως αποσπώμενον εκ του εν τη Ανατολική Θράκη τμήματος της επαρχίας Αίνου και μετά κατάλληλον των ομόρων επαρχιών Μαρωνείας και Ξάνθης διαρρύθμισιν αποτελέση νέαν Μητρόπολιν υπό το όνομα Μητρόπολις Αλεξανδρουπόλεως, κατέχουσα θέσιν εν τη Β΄ στήλη του Συνταγματίου ευθύς προ της Μητροπόλεως Φιλαδελφείας[2].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]