Νορβηγία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 62°46′00″N 9°27′00″E / 62.7667°N 9.45°E / 62.7667; 9.45

Βασίλειο της Νορβηγίας
Kongeriket Norge
Kongeriket Noreg

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: Alt for Norge
Όλα για τη Νορβηγία
Εθνικός ύμνος: Για, βι ελσκέρ ντέτε λάντετ
«Ναι αγαπάμε αυτή τη χώρα»
Η θέση της Νορβηγίας (πράσινο)
στην Ευρωπαϊκή ήπειρο (σκούρο γκρι)
και μεγαλύτερη πόλη Όσλο
59°55′N 10°45′E / 59.91°N 10.75°E / 59.91; 10.75 (Όσλο)
Νορβηγική (διάλεκτοι Bokmål και Nynorsk), η Λαπωνική σε 6 δήμους), η Φινλανδική σε 1 δήμο
Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Χάραλντ Ε΄
Έρνα Σόλμπεργκ
Ανεξαρτησία
• Κηρύχθηκε
• Αναγνωρίσθηκε
Ισχύον Σύνταγμα
Από τη Σουηδία
7 Ιουνίου 1905
26 Οκτωβρίου 1905
17 Μαΐου 1914 (αναθεωρήθηκε πολλές φορές)
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

385.203[1] km2 (62η)
5,2
2.542 km
25.148 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 7-2018 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

5.312.343[2] (119η) 
4.979.955 [3]  
13,8 κατ./km2 (217η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

364,439 δισ. $[4]  
69.249 $[4]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

370,449 δισ. $[4]  
70.391 $[4]  
ΔΑΑ (2015) Αύξηση 0,949 [5] () – πολύ υψηλός
Νόμισμα Νορβηγική Κορόνα (NOK)
 • Θερινή ώρα CET (UTC +1)
(UTC +2)
ISO 3166-1 NO
Internet TLD .no
Οδηγούν από δεξιά
Κωδικός κλήσης +47

Το Βασίλειο της Νορβηγίας είναι χώρα της Ευρώπης στο δυτικό μέρος της Σκανδιναβίας. Συνορεύει με τη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Ρωσία στην ξηρά, ενώ τα θαλάσσια σύνορά της είναι με τη Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η χώρα έχει επίμηκες σχήμα και η ακτογραμμή της εκτείνεται κατά μήκος του Ατλαντικού ωκεανού, συμπεριλαμβάνοντας και τα περίφημα Φιόρδ. Διατηρεί τρεις υπερπόντιες κτήσεις, το μικρό νησί Γιαν Μαγιέν και το νησιωτικό σύμπλεγμα Σβάλμπαρντ (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Μπγιέρνεγια) στον Αρκτικό ωκεανό και το ακατοίκητο ηφαιστειογενές νησί Μπουβέ[6] στον νότιο Ατλαντικό. Έχει επίσης εδαφικές διεκδικήσεις στην Ανταρκτική, το Νησί του Πέτρου Α' και την Γη της Βασίλισσας Μάουντ.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή της Νορβηγίας κατοικήθηκε από το τέλος της τελευταίας Εποχής των παγετώνων και υπάρχουν ευρήματα από τις εποχές του λίθου και του χαλκού. Από την περίοδο αυτή έχουν βρεθεί επιγραφές σε πέτρα στη Ρουνική γραφή.

Εποχή των Βίκινγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή που εμφανίστηκαν τα πρώτα ιστορικά αρχεία της Σκανδιναβίας, τον 8ο αιώνα, υπήρχαν στη Νορβηγία 29 μικρά βασίλεια. Ένας αριθμός κοινοτήτων ενώθηκαν σε μεγαλύτερους σχηματισμούς και το 872 ο Βίκιγκ Βασιλιάς Χάραλντ Χορφάγκρε (Χάραλντ ο Ξανθός) έγινε ο πρώτος μονάρχης με εκτεταμένη εξουσία. Οι διάδοχοί του βασίλεψαν στην περιοχή μέχρι το 1319. Την περίοδο αυτή οι κάτοικοι ασπάστηκαν το Χριστιανισμό, ενώ το 1262 η εξουσία των βασιλέων της Νορβηγίας επεκτάθηκε στην Ισλανδία και τη Γροιλανδία.

Ένωση του Κάλμαρ-Ένωση με τη Δανία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βασιλέας Χάακον Ε΄ πέθανε χωρίς άρρενες διαδόχους το 1319. Η κόρη του παντρεύτηκε έναν Σουηδό πρίγκιπα και ο γιος τους Μάγκνους Έρικσον κληρονόμησε και τα δύο βασίλεια. Το 1397 οι ήδη ενωμένες χώρες ενώθηκαν και με τη Δανία σχηματίζοντας την Ένωση του Κάλμαρ, που διατηρήθηκε μέχρι το 1523, οπότε αποχώρησε από την Ένωση η Σουηδία. Η Νορβηγία παρέμεινε ενωμένη με τη Δανία μέχρι το 1814.

Ένωση με τη Σουηδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1814 η Ένωση Δανίας-Νορβηγίας ηττήθηκε στους Ναπολεόντιους Πολέμους και ο βασιλιάς της Ένωσης υποχρεώθηκε να αποδώσει τη Νορβηγία στη Σουηδία με τη Συνθήκη του Κιέλου. Η Γροιλανδία, η Ισλανδία και οι Νήσοι Φερόες, που προηγουμένως ανήκαν στη Νορβηγία, παραχωρήθηκαν στη Δανία.
Στις 17 Μαΐου του 1814 οι εκπρόσωποι διάφορων πολιτικών και κοινωνικών ομάδων της Νορβηγίας συγκεντρώθηκαν και κήρυξαν ανεξαρτησία από τη Δανία, και παραχωρήθηκε στη Νορβηγία σύνταγμα αφού κηρύχθηκε ως ημιανεξάρτητη από το βασίλειο της Δανίας.Μετά από διαπραγματεύσεις συμφωνήθηκε η Νορβηγία να παραμείνει σε χαλαρή μορφή ομοσπονδίας με τη Σουηδία. Η ομοσπονδία αυτή διαλύθηκε ειρηνικά το 1905 οπότε η Νορβηγία απέκτησε και την πλήρη ανεξαρτησία της. Στις 18 Νοεμβρίου της ίδια χρονιάς ανέβηκε στο θρόνο ο πρίγκηπας Κάρολος της Δανίας, αλλάζοντας το όνομά του σε Χάακον Ζ΄.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νορβηγία παρέμεινε ουδέτερη στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο κάτω από την πίεση της Μεγάλης Βρετανίας και του αντιγερμανικού αισθήματος των Νορβηγών, η χώρα βοήθησε έμμεσα τη Βρετανία, μεταφέροντάς της σημαντικές ποσότητες προμηθειών στη χώρα αυτή, ανταλλάσσοντάς τες με κάρβουνο.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Επιχείρηση Weserübung

Στις αρχές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η Νορβηγία παρέμεινε ουδέτερη, παρά τις απόψεις ορισμένων πολιτικών κομμάτων της χώρας ότι η στρατηγική θέση της χώρας, στα ανατολικά της Βρετανίας και με ακτές στον Ατλαντικό, ήταν πολύ μεγάλη για να αφήσει ασυγκίνητη τη Γερμανία.
Πράγματι, στις 9 Απριλίου του 1940 η Γερμανία επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στο Όσλο, στο Νάρβικ και σε άλλες Νορβηγικές πόλεις. Ο Νορβηγικός στρατός, με τη βοήθεια Βρετανικών, Γαλλικών και Πολωνικών στρατευμάτων, αντιστάθηκε στην εισβολή για δύο περίπου μήνες, οπότε αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει στις 7 Ιουνίου. Η κυβέρνηση και ο βασιλέας της χώρας διέφυγαν καταφεύγοντας στο Λονδίνο.
Το 1942 οι δυνάμεις κατοχής εγκατέστησαν στη χώρα φιλοναζιστική κυβέρνηση, με ηγέτη τον Βίντκουν Κουίσλιγκ, η οποία βρήκε κάποια υποστήριξη από τη πλευρά των Νορβηγών. (Ο όρος Κουίσλινγκ χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για προδότες που κυβερνούν τη χώρα τους ως μαριονέτες ξένων δυνάμεων). Γενικότερα, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, υπήρξε διχασμός στη χώρα, καθώς αντιστασιακά κινήματα συνυπήρξαν με ένα ρεύμα υποστήριξης προς τη Γερμανία.
Η κατοχή της χώρας έληξε το 1945 με την παράδοση των Γερμανικών στρατευμάτων στις 8 Μαΐου.

Μεταπολεμική ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σαν συνέπεια της αποτυχίας της να παραμείνει ουδέτερη στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Νορβηγία εγκατέλειψε την αρχή της ουδετερότητας και προσχώρησε στο ΝΑΤΟ το 1949. Την περίοδο αυτή υπήρξε τεράστια οικονομική ανάπτυξη, κυρίως χάρη στην ανακάλυψη πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε ένα εκτεταμένο κράτος κοινωνικής πρόνοιας. Η χώρα μέχρι και σήμερα παραμένει έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αποφασίστηκε με δημοψηφίσματα το 1972 και το 1994.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Νορβηγίας
Δορυφορική εικόνα (2/2003)
Φιόρδ στη Νορβηγία

Το νορβηγικό τοπίο είναι σε γενικές γραμμές ορεινό. Το ψηλότερο σημείο της χώρας είναι η κορυφή του όρους Γκαλντεπίγκεν, στα 2.469 μέτρα. Στις κορυφές των βουνών υπάρχουν μόνιμοι παγετώνες ενώ το βασικό χαρακτηριστικό της εκτεταμένης ακτογραμμής (με μήκος 21.925 χιλιόμετρα) είναι τα φιόρδ και τα πολλά μικρά ή μεγαλύτερα νησιά.
Τα φιόρδ είναι κόλποι με απότομες ακτές, που εισέρχονται στη στεριά σε βάθος, συνήθως, μερικών δεκάδων χιλιομέτρων. Οι διαμορφώσεις αυτές είναι προϊόν διάβρωσης του εδάφους από παγετώνες προηγούμενων Γεωλογικών περιόδων. Τα φιόρδ είναι διεθνώς από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της χώρας και θεωρούνται από πολλούς σήμα κατατεθέν της Νορβηγίας, αν και βρίσκονται και σε άλλες περιοχές του βορρά (π.χ. Σκοτία, Ισλανδία, Καναδάς).
Το κλίμα της Νορβηγίας είναι σχετικά ήπιο στις ακτές, αναλογικά με τη γεωγραφική θέση της χώρας βέβαια, εξαιτίας του θερμού Ρεύματος του Κόλπου του Μεξικού, που φθάνει στις ακτές της χώρας στα δυτικά. Ωστόσο, στην ηπειρωτική χώρα και, κυρίως στο βορρά, οι καιρικές συνθήκες μπορεί να είναι αρκετά έντονες, με δριμύ ψύχος και δυνατούς ανέμους. Το καλοκαίρι, είναι δροσερό κατά τη διάρκεια της ημέρας και μπορεί μερικές φορές η θερμοκρασία στο Όσλο να ξεπεράσει τους 20 βαθμούς Κελσίου. Τις βραδινές και πρωινές ώρες, κάνει συνήθως ψύχρα και η θερμοκρασία βρίσκεται γύρω στους 10 βαθμούς Κελσίου.
Το βόρειο μέρος της χώρας είναι γνωστό και ως Γη του Ήλιου του μεσονυκτίου. Οι περιοχές αυτές έχουν αρκετά μεγάλο Γεωγραφικό πλάτος και βρίσκονται εντός του αρκτικού κύκλου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το καλοκαίρι ο ήλιος να μη δύει ποτέ, ενώ το χειμώνα η περιοχή να παραμένει στο σκοτάδι σχεδόν καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και το υπόλοιπο της χώρας έχει πολύ μικρή διάρκεια ημέρας. Στο βορειότερο κομμάτι της χώρας βρίσκεται ένα μικρό νησί με το όνομα Μαγκερόγια, το οποίο συνδέεται υποθαλάσσια με το υπόλοιπο τμήμα της χώρας. Εκεί βρίσκεται το Βόρειο Ακρωτήριο, το βορειότερο χερσαίο άκρο της Ευρώπης.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σάντεφιορδ είναι πόλη θέρετρου που έχει το μεγαλύτερο αριθμό μερών χωρίς σύννεφα στην Νορβηγία.[7][8]Παραλία Λάνγκεμπι, 1966.

Τα νότια και δυτικά τμήματα της Νορβηγίας, πλήρως εκτεθειμένα στα μέτωπα καταιγίδων του Ατλαντικού, λαμβάνουν περισσότερες βροχοπτώσεις και έχουν ηπιότερους χειμώνες από τα ανατολικά και βορειότερα μέρη της χώρας. Οι περιοχές στα ανατολικά των παραλιακών βουνών είναι σε βροχοσκίαση, και έχουν λιγότερες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις από τα δυτικά. Οι πεδιάδες γύρω από το Όσλο έχουν τα θερμότερα και πιο ηλιόλουστα καλοκαίρια, αλλά έχουν επίσης κρύο καιρό και χιόνι τον χειμώνα.[9][10]

Το παράκτιο κλίμα της Νορβηγίας είναι εξαιρετικά ήπιο σε σύγκριση με περιοχές σε παρόμοια γεωγραφικά πλάτη σε άλλες περιοχές του κόσμου, ενώ το Ρεύμα του Κόλπου να περνά απευθείας από τις ακτές των βόρειων περιοχών των ακτών του Ατλαντικού, ενώ το χειμώνα θερμαίνει συνεχώς την περιοχή. Οι θερμοκρασιακές ανωμαλίες που εντοπίζονται σε παράκτιες τοποθεσίες είναι εξαιρετικές, ενώ τα Ροστ και Βέροϊ στερούνται μετεωρολογικού χειμώνα, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται βόρεια του Αρκτικού Κύκλου. Το Ρεύμα του Κόλπου έχει αυτή την επίδραση μόνο στα βόρεια μέρη της Νορβηγίας και όχι στα νότια όπως πιστεύεται συνήθως. Επομένως, η βόρεια ακτή της Νορβηγίας θα καλυπτόταν από πάγο εάν δεν υπήρχε η επίδραση από το Ρεύμα του Κόλπου.[11] Ως παρενέργεια, τα Σκανδιναβικά Όρη εμποδίζουν τους ηπειρωτικούς ανέμους να φτάσουν στην ακτογραμμή, προκαλώντας πολύ δροσερά καλοκαίρια σε όλη την Ατλαντική Νορβηγία. Το κλίμα του Όσλο θυμίζει περισσότερο το ηπειρωτικό κλίμα, παρόμοιο με αυτό της Σουηδίας. Οι οροσειρές έχουν υποαρκτικά κλίματα και τουνδρικά κλίματα. Υπάρχουν επίσης πολύ υψηλές βροχοπτώσεις σε περιοχές που εκτίθενται στον Ατλαντικό, όπως στο Μπέργκεν. Συγκριτικά το Όσλο είναι ξηρό καθώς βρίσκεται σε βροχοσκίαση. Το Σκιόκ στην περιφέρεια Όπλαντ έχει βροχοσκίαση και είναι από τις ξηρότερες περιοχές με ετήσια βροχόπτωση 278 χιλιοστών. Η Φινμαρκσβίντα και οι εσωτερικές κοιλάδες των Τρομς και Νόρντλαντ λαμβάνουν επίσης λιγότερο από 300 χιλιοστά ετησίως. Το Λογκγέαρμπγεν είναι το ξηρότερο μέρος στη Νορβηγία με βροχόπτωση 190 χιλιοστών.[12]

Τμήματα της νοτιοανατολικής Νορβηγίας συμπεριλαμβανομένων τμημάτων του Μιέσα, έχουν υγρό ηπειρωτικό κλίμα με θερμά καλοκαίρια (τύπος Dfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν), ενώ οι περισσότερες νότιες και δυτικές ακτές έχουν κυρίως ωκεάνιο κλίμα (Cfb). Περαιτέρω στην ενδοχώρα στη νοτιοανατολική και βόρεια Νορβηγία κυριαρχεί το υποαρκτικό κλίμα (Dfc). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για περιοχές στη βροχοσκίαση των Σκανδιναβικών Ορέων. Ορισμένες από τις εσωτερικές κοιλάδες του Όπλαντ λαμβάνουν τόσο λίγες βροχοπτώσεις ετησίως, χάρη στο φαινόμενο της βροχοσκίασης, πληρώντας τις απαιτήσεις για υποαρκτικά κλίματα με ξηρά καλοκαίρια (Dsc). Σε υψηλότερα υψόμετρα, κοντά στις ακτές της νότιας και δυτικής Νορβηγίας, κάποιος μπορεί να βρει το σπάνιο υποπολικό ωκεάνιο κλίμα (Cfc). Αυτό το κλίμα είναι επίσης κοινό στη Βόρεια Νορβηγία, αλλά εκεί υπάρχει συνήθως σε χαμηλότερα υψόμετρα, μέχρι το επίπεδο της θάλασσας. Ένα μικρό μέρος της βορειότερης ακτής της Νορβηγίας έχει το αλπικό/τουνδρικό/πολικό κλίμα (ET). Μεγάλα τμήματα της Νορβηγίας καλύπτονται από βουνά και οροπέδια σε μεγάλο υψόμετρο, πολλά από τα οποία παρουσιάζουν επίσης το αλπικό/τουνδρικό/πολικό κλίμα (ET)..[9][13][14][10][15]

Κλιματικά δεδομένα Όσλο-Μπλίντερν (τύπος Dfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) (1961–1990), Νορβηγία
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέγιστη Υψηλότερη °C (°F) 12.5 12.8 17.0 21.8 27.7 32.2 30.5 34.2 24.9 21.0 14.4 12.4 34,2
Μέση Υψηλότερη° C (°F) −1.8 −0.9 3.5 9.1 15.8 20.4 21.5 20.1 15.1 9.3 3.2 −0.5 9.57
Μέση Ημερήσια °C (°F) −4.3 −4 −0.2 4.5 10.8 15.2 16.4 15.2 10.8 6.3 0.7 −3.1 5.69
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) −6.8 −6.8 −3.3 0.8 6.5 10.6 12.2 11.3 7.5 3.8 −1.5 −5.6 2.39
Ελάχιστη Χαμηλότερη °C (°F) −24.3 −24.9 −20.2 −9.8 −2.7 1.4 5.0 3.7 −2
(28)
−7.4 −16
(3)
−20.8 −24,9
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 49 36 47 41 53 65 81 89 90 84 73 55 763
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων 6 4 6 5 5 7 7 8 7 8 8 6 77
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 40 76 126 178 220 250 246 216 144 86 51 35 1.668
Πηγή #1: Νορβηγικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο (eklima.met.no)
Πηγή #2: Met.no[16] (κατακρημνίσεις > 3 χιλιοστά)
Κλιματικά δεδομένα Μπέργκεν (τύπος Cfb της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν), 1961–1990
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέγιστη Υψηλότερη °C (°F) 16.9 13.2 17.2 22.5 27.6 29.9 31.8 31.0 27.1 23.1 17.9 13.9 31,8
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 4.4 4.8 7.1 11.5 14.9 18.0 20.7 19.4 15.9 12.2 8.2 4.9 11.83
Μέση Ημερήσια °C (°F) 2.2 2.1 3.8 7.4 10.6 13.5 16.4 15.3 12.5 9.1 5.7 2.7 8.44
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) 0.1 −0.1 1.1 4.0 6.9 9.9 13.2 12.4 9.9 6.5 3.6 0.5 5.67
Ελάχιστη Χαμηλότερη °C (°F) −16.3 −13.4 −11.3 −0.5 −0.1 0.8 2.5 2.5 0.0 −5.5 −10
(14)
−13
(9)
−16,3
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 190 152 170 114 106 132 148 190 283 271 259 235 2,250
υγρασίας 78 76 73 72 72 76 77 78 79 79 78 79 76,4
Μέσες ημέρες βροχόπτωσης (≥ 1 mm) 20 15 17 13 14 11 15 17 20 22 17 21 202
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 19 56 94 147 186 189 167 144 86 60 27 12 1.187
Πηγή #1: http://sharki.oslo.dnmi.no/pls/portal/BATCH_ORDER.PORTLET_UTIL.Download_BLob?p_BatchId=666089&p_IntervalId=1351224(eklima.no) (high and low temperatures),[17] NOAA (όλα τα υπόλοιπα, εκτός από τις ακραίες καταγραφές)[18]
Πηγή #2: Voodoo Skies για ακραίες καταγραφές[19]
Κλιματικά δεδομένα Μπρόνοϊσουντ (τύπος Cfc της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν), 1960–1990
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Ημερήσια °C (°F) −1.1 −0.6 0.9 3.7 8.4 11.2 13.1 13.0 9.8 6.6 2.2 −0.1 5,6
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 138 102 114 97 66 83 123 113 180 192 145 157 1,510
Πηγή: Μετεωρολογικό Ινστιτούτο[16]
Κλιματικά δεδομένα Ρένα-Χαουγκεντάλεν (τύπος Dfc της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) (1961–1990), Νορβηγία
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° C (°F) −7.1 −4.4 2.4 7.8 15.2 20.2 20.9 18.9 13.3 6.6 −1
(30)
−5.7 7.26
Μέση Ημερήσια °C (°F) −11.2 −9.6 −3.7 1.7 8.2 13.2 14.4 12.5 7.7 2.9 −4.3 −9.3 1.88
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) −15.6 −14.6 −9.6 −4
(25)
1.0 5.9 7.6 6.3 2.9 −0.6 −7.7 −13.4 −3.48
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 50 38 40 42 62 78 90 79 85 80 67 55 766
Πηγή: [20]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολίτευμα της χώρας είναι Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Ο βασιλικός οίκος είναι παρακλάδι του οίκου των Γκλύξμπουργκ, με καταγωγή από τη Γερμανία. Ο ρόλος των βασιλέων στη πολιτική είναι περιορισμένος και είναι περισσότερο εθιμοτυπικός, ενώ ο βασιλέας λειτουργεί κυρίως ως εθνικό σύμβολο.

Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας

Η κυβέρνηση της χώρας έχει επικεφαλής τον πρωθυπουργό. Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση επισήμως διορίζονται από τον βασιλέα. Ουσιαστικά όμως ο βασιλέας διορίζει στις παραπάνω θέσεις αυτούς που έχουν την υποστήριξη του κοινοβουλίου. Το κοινοβούλιο (Στόρτινγκ) έχει 165 μέλη που εκλέγονται κάθε 4 χρόνια από 19 εκλογικές περιφέρειες (οι 19 νομοί της χώρας) με απλή αναλογική.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν το 2017. Στις εκλογές του 2009 κέρδισε ο κυβερνών κεντροαριστερός συνασπισμός με πρωθυπουργό το Γενς Στόλτενμπεργκ (Εργατικό Κόμμα, Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα και Κεντρώο Κόμμα), εξασφαλίζοντας 86 έδρες στο Κοινοβούλιο [1] επί συνόλου 169 εδρών, με την αντιπολίτευση (κεντρώοι και συντηρητικοί) να καταλαμβάνουν 83 έδρες. Έπειτα από τις βουλευτικές εκλογές του 2013, πρωθυπουργός ανέλαβε η Έρνα Σόλμπεργκ.Η Κεντροδεξιά πέτυχε νίκη στις εκλογές.[21] Δικαίωμα ψήφου παρέχεται στα άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω.


Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νορβηγία διαιρείται σε 18 κομητείες[22] που ονομάζονται fylker (ενικός fylke) και 422 δήμους που ονομάζονται kommuner (ενικός kommune). Τα Fylke και kommune μεταφράζονται ως ΝομόςΚομητεία) και Δήμος.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νορβηγική οικονομία είναι μία ιδιαίτερα επιτυχημένη μορφή μεικτής οικονομίας με το κράτος να ελέγχει κάποιους ζωτικούς τομείς. Η οικονομική ανάπτυξη της χώρας κορυφώθηκε το 2000 με ποσοστό ανάπτυξης 2.7%, σε σχέση με το 0.8% του 1999 και το 1.3% του 2001. Τη χρονιά εκείνη (2000) η κυβέρνηση της χώρας προχώρησε σε μερική ιδιωτικοποίηση της κρατικής εταιρίας πετρελαίου (Στατόιλ) διατηρώντας το 67% των μετοχών της εταιρίας που διαχειρίζεται το Υπουργείο Πετρελαίου και Ενέργειας της χώρας[23]

Εξέδρα άντλησης πετρελαίου

Ο τομέας του πετρελαίου και του φυσικού αερίου είναι ο σημαντικότερος της νορβηγικής οικονομίας, αφού το 1999 απέφερε το 35% των εξαγωγών. Τη χρονιά εκείνη, μάλιστα, μόνο η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία εξήγαγαν περισσότερο πετρέλαιο. Η χώρα διαθέτει άφθονους και άλλους φυσικούς πόρους όπως δάση και ορυκτά.
Σημαντικό τμήμα του πληθυσμού ασχολείται και με την αλιεία, π.χ. του βακαλάου και σολομού. Οι Νορβηγοί αποφάσισαν να μείνουν έξω από την Ε.Ο.Κ. και έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση με δημοψηφίσματα το 1972 και το 1994 αντίστοιχα. Πάντως η Νορβηγία, όπως και η Ισλανδία και το Λίχτενσταϊν, συμμετέχει στην κοινή αγορά μέσω της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης.
Οι κάτοικοι της χώρας έχουν, κατά πολλούς, το υψηλότερο επίπεδο διαβίωσης σε όλο τον κόσμο, σε μεγάλο βαθμό χάρη στο πετρέλαιο. Ωστόσο, ο φυσικός αυτός πόρος πρόκειται να εξαντληθεί σε μερικές δεκαετίες. Προκειμένου να αμβλυνθούν οι συνέπειες του γεγονότος αυτού στο μέλλον, μεγάλα ποσά από τα κέρδη από το πετρέλαιο επενδύονται από κρατικούς φορείς στο εξωτερικό.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της Νορβηγίας είναι 5.312.343[2] κάτοικοι (εκτίμηση 1-7-2018). Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Νορβηγικής καταγωγής, ενώ στο βόρειο μέρος της χώρας υπάρχει και πληθυσμός Λαπώνων. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε έντονη μετανάστευση προς τη χώρα, κυρίως Πολωνών, Σουηδών, Λιθουανών, Δανών, Σομαλών, Ιρακινών και Πακιστανών. Έτσι, το ποσοστό των μεταναστών στη χώρα φθάνει το 16,8% (2017).[24]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 82,5 χρόνια (80,6 χρόνια οι άνδρες και 84,3 οι γυναίκες).[25]

Θρησκεία και Γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων είναι Λουθηρανοί Χριστιανοί και ανήκουν στην Εκκλησία της Νορβηγίας.

Η Νορβηγική γλώσσα είναι η επίσημη γλώσσα της χώρας, με δύο μορφές: Τις διαλέκτους Bokmål και Nynorsk, οι οποίες δεν διαφέρουν σημαντικά. Υπάρχει, ακόμα, η ανεπίσημη διάλεκτος Riksmål, που είναι επίσης παρόμοια, και είναι μία γλώσσα ενδιάμεση της διαλέκτου Bokmål και της Δανέζικης γλώσσας. Η τελευταία αυτή διάλεκτος και η Bokmål είναι η γραπτή γλώσσα από περίπου το 90% του πληθυσμού. Ακόμα οι Σαάμι (Λάπωνες) στο βορρά μιλούν την εντελώς διαφορετική Σααμική γλώσσα, που είναι αναγνωρισμένη ως επίσημη γλώσσα σε ορισμένες περιοχές.

Στατιστικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγή: CIA World Factbook[27]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μερικοί διάσημοι Νορβηγοί είναι ο θεατρικός συγγραφέας Ερρίκος Ίψεν, ο εξπρεσιονιστής ζωγράφος Έντβαρτ Μουνκ, ο ρομαντικός συνθέτης Έντβαρτ Γκριγκ και οι συγγραφείς Μπιέρνστιερνε Μπιέρνσον, Κνουτ Χάμσουν και Σίγκριντ Ούντσετ, που βραβεύτηκαν με Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1903, το 1920 και το 1928 αντίστοιχα.Επίσης διασημοι είναι και οι Marcus & Martinus[28],δύο 16χρονα αγόρια που έχουν ξεκινήσει το τραγούδι από 10 χρονών αφού έχουν κερδίσει το MGP.jr.

Έχουν κερδίσει επίσης το βραβείο Spellemann of the Year 2016 ή αλλιώς 1 Norwegian Grammy Award.

Ένα δημοφιλές άθλημα είναι το Άλμα με σκι.

Σημεία ενδιαφέροντος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Οσλοφιόρδ
  • Μουσείο πλοίων των Βίκινγκ
  • Νορβηγικό Μουσείο Ιστορίας και Πολιτισμού
  • Μουσείο Σκι Χολμενκόλεν

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Επίσημη εκτίμηση έκτασης Συμπεριλαμβάνει τα υπερπόντια νησιά Γιαν Μαγέν και Σβάλμπαρντ (61.399 τ.χλμ.). Δεν συμπεριλαμβάνει το νησί Μπουβέ (49 τ.χλμ.) και τις διεκδικούμενες κτήσεις στην Ανταρκτική, που είναι η Γη της Βασίλισσας Μάουντ (2.500.000 τ.χλμ.) και το Νησί του Πέτρου Α' (243 τ.χλμ.) Η έκταση της ηπειρωτικής Νορβηγίας είναι 323.804 τ.χλμ. και κατατάσσεται στην 68η θέση.
  2. 2,0 2,1 Επίσημη εκτίμηση
  3. Απογραφή 2011
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 «Νορβηγία». ΔΝΤ. Απρίλιος 2017. https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=76&pr.y=11&sy=2016&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=142&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 09-05-2017. 
  5. «Human Development Report 2016». HDRO (Human Development Report Office). http://hdr.undp.org/en/2016-report. Ανακτήθηκε στις 7-4-2017. 
  6. Μπουβέ CIA World Factbook
  7. Bertelsen, Hans Kristian (1985). Sandefjord: A modern city with vast potential. Grafisk Studio. Page 4. (ISBN 82-90636-00-8).
  8. Berman, Martha (1995). Fielding’s Scandinavia. Fielding Worldwide. Page 240. (ISBN 9781569520499).
  9. 9,0 9,1 Met.no. «Climate in Norway(English)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 March 2017. https://web.archive.org/web/20170320232734/https://met.no/English/Climate_in_Norway/. 
  10. 10,0 10,1 Books Google. «Selected climatic data for a global set of standard stations for vegetation». https://books.google.com/books?id=az3qCAAAQBAJ&pg=PA5&lpg=PA5&dq=koppen+climate+norway&source=bl&ots=lqYHtqQ6_d&sig=MW87mYdM5lPB6G3eWvfbt41FD0M&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjAxurizOTSAhWLMY8KHZDGBuA4ChDoAQgtMAQ#v=onepage&q=koppen%20climate%20norway&f=false. 
  11. «Climate mythology: The Gulf Stream, European climate and Abrupt Change». http://ocp.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/. 
  12. NRK (21 August 2016). «Norske steder blant de tørreste i Europa (Places in Norway among the driest in Europe)». NRK. http://www.yr.no/artikkel/norske-steder-blant-de-torreste-i-europa-1.13096592. 
  13. «Climate of Norway: Temperature, Climate graph, Climate table for Norway - Climate-Data.org». https://en.climate-data.org/country/38/. 
  14. A study behind the updated maps of Köppen-Geiger climate classification. «Updated world map of the Koppen-Geiger climate classification». https://pdfs.semanticscholar.org/e7eb/d81d62f45c41d143df2c3f84e5a39ae03521.pdf. 
  15. Website with maps. «World map of Köppen-Geiger climate classification updated». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 April 2017. https://web.archive.org/web/20170405164155/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm. 
  16. 16,0 16,1 «Normaler for Brønnøy». met.no. http://retro.met.no/observasjoner/nordland/normaler_for_kommune_1813.html?kommuner. Ανακτήθηκε στις 7 November 2011. 
  17. «World Weather Information Service – Bergen». World Meteorological Organization. http://worldweather.wmo.int/008/c00022.htm. Ανακτήθηκε στις 27 October 2013. 
  18. «BERGEN – FLORIDA Climate Normals: Temperature 2005–2014, all other data 1961–1990.». National Oceanic and Atmospheric Administration. ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/NO/01317.TXT. Ανακτήθηκε στις 16 March 2014. 
  19. «Google Domains Hosted Site». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 November 2016. https://web.archive.org/web/20161101101758/http://voodooskies.com/weather/norway/bergen/monthly/temperature. 
  20. «Norwegian Met. Institute». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 November 2016. https://web.archive.org/web/20161119204136/http://eklima.met.no/. 
  21. Norway's right wing hails 'historic' win, AAP μέσω SBS, 13-9-2013.
  22. eur-lex.europa.eu
  23. «The Norwegian state is the biggest shareholder in Statoil. The ownership interest is managed by the Ministry of Petroleum and Energy.». Statoil. 9/9/2007. http://www.statoil.com/en/investorcentre/share/shareholders/pages/stateownership.aspx. Ανακτήθηκε στις 25/6/2012. (Αγγλικά)
  24. Στατιστική Υπηρεσία Νορβηγίας 2017
  25. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
  26. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 184
  27. Νορβηγία CIA World Factbook
  28. «marcus - Αναζήτηση Google». www.google.gr. https://www.google.gr/search?q=marcus+&+martinus&oq=marcus+&&aqs=chrome.1.69i57j0l5.10932j0j1&sourceid=chrome&es_. Ανακτήθηκε στις 2017-10-13. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ειδήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]