Εγκληματολογία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Εγκληματολογία είναι κλάδος της κοινωνιολογικής επιστήμης που ασχολείται με τη συστηματική μελέτη του εγκλήματος ως κοινωνικού φαινομένου και των μέτρων που αφορούν την αντιμετώπισή του. Η λέξη προέρχεται από το "εν-καλώ" και το "λέγω".

Η Εγκληματολογία αποτελεί ένα ιδιαίτερο πολυσύνθετο επιστημονικό κλάδο γνώσης στον οποίο συνεισφέρουν η Κοινωνιολογία, η Ψυχολογία, η Ψυχιατρική, η Ανθρωπολογία, η Στατιστική, η Νομική, η Βιολογία κ.ά. Το γεγονός αυτό δεν αναιρεί την αυτονομία της ως επιστήμης εφόσον έχει κατά κύριο λόγο δική της οπτική γωνία εξέτασης του εγκληματικού φαινομένου.

Αντικείμενο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ειδικότερο επιστημονικό αντικείμενο της Εγκληματολογίας αφορά τη μελέτη των χαρακτηριστικών της εγκληματικής πράξης αυτής καθεαυτής καθώς και των πρωταγωνιστών της δηλ. του δράστη (εγκληματία) και του θύματός του. Παράλληλα και μέσα στα πλαίσια των μέτρων αντιμετώπισης της εγκληματικής συμπεριφοράς ασχολείται και με τη λειτουργία του Συστήματος της Ποινικής Δικαιοσύνης η οποία είναι αρμόδια για την επιβολή των μέτρων αυτών.

Το ίδιο αντικείμενο με την Εγκληματολογία απασχολεί και το Ποινικό Δίκαιο κάθε χώρας. Η πρώτη όμως το εξετάζει σαν κοινωνικό φαινόμενο ενώ το δεύτερο το βλέπει σαν απρόσωπο νομικό κανόνα.

Η εγκληματολογία προσπαθεί να απαντήσει σε ερωτήματα όπως:

  • Τι είναι στην ουσία του το έγκλημα;
  • Γιατί υπάρχει εγκληματικότητα;
  • Ποιοι είναι οι γενεσιουργοί της παράγοντες-αιτίες;
  • Πώς γεννήθηκε το συγκεκριμένο έγκλημα;
  • Ο εγκληματίας διαφέρει από τον μη εγκληματία; Ως προς τι; Γιατί;
  • Γιατί κάποιοι άνθρωποι εγκληματούν και άλλοι όχι;
  • Πώς περνά κάποιος στην εγκληματική πράξη;
  • Πώς δημιουργούνται οι ποινικοί κανόνες και οι ποινικοποιημένες συμπεριφορές; Ποιούς εξυπηρετούν;
  • Σε τί διαφέρουν οι ποινικοί νόμοι από άλλους κοινωνικούς κανόνες;
  • Ποιες οι τάσεις της εγκληματικότητας σε μια συγκεκριμένη χώρα και μια συγκεκριμένη περίοδο;
  • Ποια είναι τα καταλληλότερα μέτρα μείωσης της εγκληματικότητας;
  • Ποιες είναι οι καταλληλότερες μέθοδοι σωφρονισμού των εγκληματιών;
  • Ποιος είναι ο ρόλος και ποιες είναι οι συνέπειες που υπέστη το θύμα από την εγκληματική πράξη που διεπράχθη σε βάρος του;
  • Πώς θα αποκατασταθεί η βλάβη που υπέστη το θύμα;

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην αρχαιότητα, προτού εμφανιστούν οι πρώτοι νόμοι, οι άνθρωποι αντιμετόπιζαν εγκληματικές ενέργειες εναντίων τους, με το να παίρνουν εκδίκηση. Αυτό όμως κατέληγε σε βεντέτες, αφού το θύμα της εκδίκησης πολλές φορές θεωρούσε ότι η εκδίκηση που ασκήθηκε, υπερέβαινε της εγκληματικής του πράξης.

Έτσι, οι κοινωνίες άρχισαν να αναζητούν τρόπους για να σταματήσουν οι διενέξεις και κατέληξαν στους πρώτους, πρώιμους νόμους. Οι νόμοι αυτοί ξεκαθάριζαν το τι οριζόταν ως "έγκλημα" και καθιέρωναν συγκεκριμένες τιμωρίες για κάθε είδους εγκλήματος.[1] Στόχος τους ήταν η τιμωρία να είναι πάντα ισάξια του εγκλήματος. Η πιο παλιά και πιο ολοκληρωμένη συλλογή από τέτοιους νόμους έιναι ο Κώδικας του Χαμουραμπί, στην Βαβυλώνα. Χρονολογείται γύρω στο 1754 π.Χ., και γράφτηκε από τον τότε βασιλιά της Βαβυλώνας, Χαμουραμπί. Οι βασικές αρχές του κώδικα ήταν ο "οφθαλμός αντί οφθαλμού" και η ευσέβεια προς τους θεούς και τη θέληση τους.

Το έγκλημα, όπως και πολλές άλλες πτυχές της ζωής των ανθρώπων εκείνη την εποχή, περιγραφόταν μέσω της θρησκείας και τον θεών. Οι εγκληματικές πράξεις χαρακτηρίζονταν ως προσβολή απέναντι στους θεούς ή στον θεό. Οπότε και οι πράξεις εκδίκησης ήταν σαν ευχαριστίες προς τους θεούς.



Κλάδοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εγκληματολογία περιλαμβάνει κλάδους, όπως την

  • την Ανακριτική, η οποία μελετά τους τρόπους έρευνας για τη διαλεύκανση ενός εγκλήματος,
  • την Σωφρονιστική, ή Ποινολογία, η οποία μελετά την αντίδραση της πολιτείας απέναντι στο έγκλημα με την επιβολή των ποινών, τον αντίκτυπο των ποινών στους θύτες και στα θύματα, και του όλου πλαισίου συμμόρφωσης και εκτέλεσης των ποινών
  • την Θυματολογία, τη μελέτη των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, τον ρόλο τους στην διάπραξη εγκλημάτων και τη μελέτη της διαδικασίας «θυματοποίησης»
  • την Αντεγκληματική πολιτική, την μελέτη των κανόνων και των αρχών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αντιμετώπιση του εγκλήματος
  • την Θεωρητική εγκληματολογία, η μελέτη της φύσης του εγκλήματος και η ερμηνεία του
  • την Εμπειρική εγκληματολογία, η συστηματική ανάλυση των εγκληματολογικών δεδομένων
  • την Συγκριτική εγκληματολογία,
  • και τέλος τη διάκριση μεταξύ Γενικής (που μελετά τη φύση του εγκλήματος και την ανθρώπινη προσωπικότητα)
  • και Κλινικής εγκληματολογίας που μελετά τα επιμέρους στοχεία του εγκλήματος, όπως αίτια ή κίνητρα

[2]

Παραπομπές - Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Timothy Roufa "The History of Criminology" Thebalancecareers.com
  2. πηγή της υποενότητας :http://www.psychology.uoc.gr/files/items/1/1448/1-59.pdf