Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μπόρνχολμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 55°07′30″N 14°55′00″E / 55.12500°N 14.91667°E / 55.12500; 14.91667

Μπόρνχολμ
Bornholm
Κτίρια στο Ρόννε
Γεωγραφία
ΤοποθεσίαΒαλτική Θάλασσα
Έκταση588,36 km²
Υψόμετρο0-162 μ
Υψηλότερη κορυφήRytterknægten
Χώρα
ΠεριφέρειαΠεριοχή Δανικής Πρωτεύουσας
ΠρωτεύουσαΡόννε
ΔήμοςΜπόρνχολμ
Δημογραφικά
Πληθυσμός38.967 (απογραφής 2025)
Πυκνότητα66,85 /χλμ2
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Μπόρνχολμ (δανικά: Bornholm, αρχαία σκανδιναβικά: Burgundaholmr, δηλαδή το νησί των Βουργουνδών) είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Δανίας και το όγδοο της Βαλτικής Θάλασσας. Το 2025 ο πληθυσμός του νησιού ανερχόταν στους 38.967 κατοίκους και πρωτεύουσα του νησιού είναι το Ρόννε με 13.675 κατοίκους.[1]

Στρατηγικά τοποθετημένο, στο Μπόρνχολμ έχουν λάβει χώρα πολλές μάχες για τον έλεγχο του νησιού. Συνήθως κυβερνιόταν από τη Δανία, τη Σουηδία αλλά και το Λύμπεκ. Τα ερείπια του Χάμερσχους (Hammershus), στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού, αποτελούν το μεγαλύτερο μεσαιωνικό φρούριο στη βόρεια Ευρώπη, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία της τοποθεσίας του.

Στην παλαιά σκανδιναβική γλώσσα το νησί ήταν γνωστό ως Μπουργκουνταχόλμρ (Burgundaholmr) και υπάρχουν μελετητές που πιστεύουν ότι οι Βουργουνδοί πήραν το όνομά τους από το Μπόρνχολμ. Οι Βουργουνδοί ήταν Γερμανικός λαός που εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Ροδανού από τους Ρωμαίους και από τους οποίους πήρε το όνομά της η περιοχή της Βουργουνδίας στη Γαλλία.[2]

Το Μπόρνχολμ παραχωρήθηκε στην Ελεύθερη Πόλη του Λύμπεκ από τον Φρειδερίκο Α΄ της Δανίας για 50 χρόνια, με αρχή το 1525, ως πληρωμή για την υποστήριξή του στην απόκτηση του Δανικού θρόνου.[3] Οι σουηδικές δυνάμεις κατέκτησαν το νησί κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Τόρστενσον το 1645, αλλά το επέστρεψαν στη Δανία μέσω ειρηνευτικής συμφωνίας. Μετά τον πόλεμο του 1658, η Δανία παραχώρησε το νησί στη Σουηδία με τη συνθήκη του Ροσκίλντε. Την ίδια χρονιά ξέσπασε μια εξέγερση, η οποία κορυφώθηκε με τον πυροβολισμό του Σουηδού διοικητή Γιόχαν Πρίντσενσκολντ στις 8 Δεκεμβρίου 1658.[4] Μετά την εξέγερση, οι κάτοικοι παρέδωσαν το νησί τους στους Δανούς βασιλιάδες.

Νωρίς το πρωί της 9ης Απριλίου 1940, οι Γερμανικές δυνάμεις κατέλαβαν τη Δανία και ξεκίνησαν την Επιχείρηση Βεζερύμπουνγκ. Στις 22 Αυγούστου 1942, μια ιπτάμενη βόμβα συνετρίβη στο Μπόρνχολμ κατά τη διάρκεια μιας δοκιμής. Στις 7-8 Μαΐου 1945 βομβαρδίστηκαν οι δυο κύριες πόλεις του νησιού από τους Σοβιετικούς. Στις 9 Μαΐου, τα σοβιετικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στο Μπόρνχολμ και μετά από μια σύντομη μάχη, η γερμανική φρουρά περίπου 12.000 ανδρών παραδόθηκε.[5] Οι σοβιετικές δυνάμεις εγκατέλειψαν το νησί στις 5 Απριλίου 1946.[6]

Οι κύριες βιομηχανίες του νησιού περιλαμβάνουν την αλιεία, τις τέχνες, όπως η υαλουργία και η αγγειοπλαστική χρησιμοποιώντας τοπικό πηλό και η παραγωγή γάλακτος. Ο τουρισμός είναι σημαντικός κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κυρίως.

Το νησί είναι γνωστό ως «νησί της ηλιοφάνειας» (Solskinsøen) λόγω του καιρού του και ως «βραχώδες νησί» (Klippeøen) λόγω της γεωλογίας του, το οποίο αποτελείται από γρανίτη εκτός από κατά μήκος της νότιας ακτής. Τα καλοκαίρια στο νησί είναι αρκετά ζεστά για την τοποθεσία του και οι θερμοκρασίες διατηρούνται ζεστές μέχρι τον Οκτώβριο. Το Μπόρνχολμ έχει έκταση που αντιστοιχεί σε 584,59 τ.χλμ.

Η τοπογραφία του νησιού αποτελείται από εντυπωσιακούς βραχώδεις σχηματισμούς στο βορρά (σε αντίθεση με την υπόλοιπη Δανία, η οποία αποτελείται κυρίως από ήπιους λόφους) που κατηφορίζουν προς πευκοδάση και φυλλοβόλα δάση (που επλήγησαν σε μεγάλο βαθμό από καταιγίδες τη δεκαετία του 1950), γεωργικές εκτάσεις στο κέντρο και αμμώδεις παραλίες στο νότο.[7]

Το Μπόρνχολμ έχει ωκεάνιο κλίμα σχετικά παρόμοιο με αυτό της νότιας Σουηδίας και της ηπειρωτικής Δανίας, του οποίου οι καλοκαιρινές μέγιστες και χειμερινές χαμηλές θερμοκρασίες μετριάζονται σε μεγάλο βαθμό από τη θαλάσσια και απομονωμένη θέση του. Αν και η έντονη ζέστη είναι σπάνια, το κλίμα είναι ηλιόλουστο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και οι βροχοπτώσεις είναι γενικά αραιές για ένα κλίμα αυτού του τύπου.

Κλιματικά δεδομένα Μπόρνχολμ (1971–2000)
Μήνας Ιαν Φεβ Μάρ Απρ Μάι Ιούν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 8.9 9.7 15.1 26.6 27.2 31.7 31.9 32.0 27.9 20.2 15.7 11.0 32,0
Μέση Μέγιστη °C (°F) 2.7 2.4 4.5 8.9 14.5 17.9 20.1 20.5 16.4 11.9 7.3 4.4 10,9
Μέση Μηνιαία °C (°F) 0.9 0.4 2.1 5.5 10.5 14.3 16.8 17.0 13.4 9.5 5.4 2.6 8,2
Μέση Ελάχιστη °C (°F) −1.1 −1.7 −0.4 2.1 6.6 10.7 13.3 13.4 10.5 6.9 3.2 0.5 5,3
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −15.7 −17.7 −16.1 −7
(19)
−3
(27)
−0.2 4.0 5.4 −0.2 −5.7 −10.1 −14.1 −17,7
Υετός mm (ίντσες) 40,2 22,8 30,6 30,2 31,9 44,2 47,1 41,4 55,5 50,2 52,1 42,4 488,7
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων (≥ 0.1 mm) 16.5 12.9 13.7 11.2 10.0 11.0 10.6 10.8 13.2 14.5 16.7 16.1 157,3
Μέσες ημέρες χιονόπτωσης 5.6 5.3 4.0 0.9 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1.8 3.4 21,2
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 35 53 112 190 284 266 276 252 155 102 46 31 1.809
Πηγή: Δανικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο[8]
  1. BY3: Πληθυσμός την 1η Ιανουαρίου ανά αστικές περιοχές, έκταση και πυκνότητα πληθυσμού
  2. Beck, Heinrich; Geuenich, Dieter; Steuer, Heiko, επιμ.. (1981), Burgunden, 4 (2 έκδοση), ISBN 978-3-11-006513-8
  3. «The Lübecker time». Lubeck.net. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2025.
  4. «Bornholm Museum». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2015.
  5. «Bornholm during World War II». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2007.
  6. «Stalin's Danish Mystery». History Today.
  7. Blecher, Lone Thygesen· George Blecher (Αυγούστου 2004). Swedish Folktales & Legends. University of Minnesota Press. σελίδες xvi. ISBN 978-0-8166-4575-6.
  8. «Danish Climatological Normals 1971–2000 for selected stations» (PDF). Δανικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]