Μάχη της Γαλλίας (1940)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μάχη της Γαλλίας
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
1940FaguoLiuYue.png
Εισβολή και κατάληψη της Γαλλίας (1940)
Χρονολογία 10 Μαΐου 1940-25 Ιουνίου 1940 (1 μήνα και 15 ημέρες)
Τόπος Γαλλία, Κάτω Χώρες
Έκβαση

Αποφασιστική Γερμανική νίκη που οδήγησε σε:

Γαλλική νίκη ενάντια της Ιταλικής εισβολής.
Αντιμαχόμενοι
Ηγετικά πρόσωπα
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Γουόλτερ φον Μπράουχιτς
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Τζερντ φον Ρούντστεντ
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Φεντορ φον Μποκ
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Βίλχελμ φον Λέεμπ
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Άλμπερτ Κέσσελρινγκ
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Χιούγκο Σπέρρλε
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Ουμπέρτο ντι Σαβοΐα
Flag of France.svg Μωρίς Γκαμελέν (μέχρι τις 17 Μαΐου)
Flag of France.svg Αλφόνς Ζορζ (μέχρι τις 17 Μαΐου)
Flag of France.svg Μαξίμ Βεϋγκάν (από τις 17 Μαΐου)
Flag of Belgium.svg Λεοπόλδος Γ'
Flag of the United Kingdom.svg Λόρδος Γκορτ
Χένρι Γουίνκελμαν
Δυνάμεις

Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Β' Ομάδα Στρατιών
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Δέκατη όγδοη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Έκτη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Α' Ομάδα Στρατιών
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Τέταρτη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Δωδέκατη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Δέκατη έκτη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Γ' Ομάδα Στρατιών
Flag of the NSDAP (1920–1945).svgΠρώτη Στρατιά
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Έβδομη στρατιά

Από τις 10 Ιουνίου στις Άλπεις:
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Σώμα Στρατού Δύσης
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Πρώτη Στρατιά
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Τέταρτη Στρατιά

Flag of France.svg 1η Ομάδα Στρατιών
Flag of France.svg Έβδομη στρατιά
Flag of the United Kingdom.svg Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα
Flag of Belgium.svg Βελγικός Στρατός
Flag of France.svg Ένατη Στρατιά
Flag of France.svg Δεύτερη Στρατιά
Flag of France.svg 2η Ομάδα Στρατιών
Flag of France.svg Τρίτη Στρατιά
Flag of France.svg Τέταρτη Στρατιά
Flag of France.svg Πέμπτη Στρατιά
Flag of France.svg 3η Ομάδα Στρατιών
Flag of France.svg Όγδοη Στρατιά
Ολλανδικός Στρατός

Από τις 10 Ιουνίου στις Άλπεις:
Flag of France.svg Έκτη Στρατιά
Απολογισμός

Γερμανία: 157.621 συνολικές απώλειες (49.000 πέθαναν)
1.236 αεροπλάνα καταρρίφθηκαν
795 τάνκ καταστράφηκαν
Ιταλία: 6.029 απώλειες

Σύνολο: 163.650 απώλειες

360.000 πέθαναν ή εξαφανίστηκαν,
1.900.000 αιχμαλωτίστηκαν
2.233 αεροπλάνα καταρρίφθηκαν

Σύνολο: 2.260.000 απώλειες

Η Mάχη της Γαλλίας, γνωστή και ως Πτώση της Γαλλίας, αναφέρεται στην γερμανική εισβολή στη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Στις έξι εβδομάδες από τις 10 Μαΐου 1940, οι γερμανικές δυνάμεις νίκησαν τις συμμαχικές δυνάμεις με ταχύτατες στρατιωτικές επιχειρήσεις και κατέκτησαν τη Γαλλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία και φέρνοντας το τέλος των επιχειρήσεων στο δυτικό μέτωπο μέχρι τις 6 Ιουνίου 1944. Η Ιταλία εισήλθε στον πόλεμο στις 10 Ιουνίου 1940 και εισέβαλε στη Γαλλία από τις Άλπεις που αποτελεί ένα από τα κυριότερα γεγονότα του Β΄ παγκοσμίου πολέμου στο δυτικό μέτωπο και έγινε στις 10 Ioυνίου του 1940, αλλά η πραγματική μάχη, ουσιαστικά είχε λήξει με νίκη των Γερμανών από τις 15 Μαΐου του 1940, μετά τη διάσπαση του γαλλικού αμυντικού συστήματος, κατά την οποία και δημιουργήθηκε θύλακας 160 χλμ. μεταξύ Ναμύρ και Σεντάν. Οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν και εδώ, όπως και στην Πολωνία την τακτική του κεραυνοβόλου πολέμου (Blitzkrieg), με ταυτόχρονη επίθεση από τις μηχανοκίνητες μεραρχίες και σφοδρούς βομβαρδισμούς από τη γερμανική αεροπορία.

Σχέδια πολέμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το γερμανικό σχέδιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εισβολή αποτελούνταν από δύο κύριες επιχειρήσεις:

  • Στο "Fell Gelb",(Επιχείρηση Kίτρινο) οι γερμανικές θωρακισμένες μονάδες πίεσαν τις Αρδένες και στη συνέχεια κατά μήκος της κοιλάδας του Σομ, κόβοντας και περικυκλώνοντας τις συμμαχικές μονάδες που βρίσκονταν στο Βέλγιο, για να καλύψουν την αναμενόμενη γερμανική εισβολή. Όταν οι βρετανικές, βελγικές και γαλλικές δυνάμεις ωθήθηκαν προς τη θάλασσα από την καλά οργανωμένη γερμανική επιχείρηση, οι Βρετανοί εκκενώσανε τη εκστρατευτική δύναμη (BEF).[1][2]
Σχέδιο της επιχείρησης Κίτρινο
  • Μετά την αποχώρηση τoυ Βρετανικού εκστρατευτικού σώματος, οι γερμανικές δυνάμεις άρχισαν την "Fall Rot", (Επιχείρηση Κόκκινο) στις 5 Ιουνίου. Τα υπόλοιπα γαλλικά τμήματα αντιστάθηκαν σθεναρά, αλλά δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τη γερμανική εναέρια υπεροχή και την τεθωρακισμένη κινητικότητα. Τα γερμανικά άρματα παράκαμψαν τη γραμμή Μαζινό και εισχώρησαν βαθιά στη Γαλλία. Οι γερμανικές δυνάμεις κατέλαβαν το Παρίσι στις 14 Ιουνίου, μετά την διαφυγή της γαλλικής κυβέρνησης και την κατάρρευση του γαλλικού μετώπου. Γερμανοί διοικητές συναντήθηκαν με Γάλλους αξιωματούχους στις 18 Ιουνίου για να διαπραγματευτούν το τέλος των εχθροπραξιών.[1][2]

Το Συμμαχικό σχέδιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Γάλλοι βασίζονταν στην Γαλλική οχυρωματική Γραμμή Μαζινό, στα σύνορα τους με την Γερμανία. Το σχέδιο των Συμμάχων, προέβλεπε την προώθηση των Συμμαχικών δυνάμεων από τα σύνορα μεταξύ Γαλλίας και Βελγίου με προορισμό τον ποταμό Ντυλ (αμυντική γραμμή, ΓκιβέτΝαμύρ – ποταμός Ντυλ – Αμβέρσα) μόλις θα εκδηλώνονταν η γερμανική επίθεση. Ο Αρχιστράτηγος Γκαμελέν προέβλεπε μια ταχύτατη προέλαση της 7ης Γαλλικής Στρατιάς ως την ολλανδική πόλη Μπρέντα για να ενωθεί με τους Ολλανδούς, σε περίπτωση που δέχονταν επίθεση. Εκεί θα διασκορπίζονταν σε αμυντική διάταξη.

Το Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα (British Expeditionary Force – BEF) άρχισε να καταφθάνει στη Γαλλία στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1939 και ολοκλήρωσε την άφιξη του τον Μάρτιο του 1940.

Η έναρξη του πολέμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την 1η Σεπτεμβρίου του 1939 ο γερμανικός στρατός εισέβαλλε στην Πολωνία, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη. [3][4]Η Γαλλία κήρυξε αρχικά πόλεμο κατά της Γερμανίας και επιστράτευση στις 22 Σεπτεμβρίου του 1939, 72 μεραρχίες Γάλλων παρατάχθηκαν στη γραμμή Μαζινό. .[5] Το αγγλικό εκστρατευτικό σώμα αριθμούσε 52 μεραρχίες, αλλά για όλο το χειμώνα του 1939 Γάλλοι και Γερμανοί έμεναν αδρανείς, τόσο στην γαλλική γραμμή Μαζινό όσο και στην απέναντι γερμανική γραμμή Ζίγκφριντ. Η ακινησία αυτή των στρατευμάτων έδινε την εντύπωση ότι οι ηγέτες Γαλλίας και Γερμανίας είχαν συμφωνήσει να μη γίνει επίθεση, για να μην πληγούν οικονομικά και στρατιωτικά δύο χώρες με μεγάλο ρόλο στα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα. Γι' αυτό και η εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ των αντιπάλων παρέμενε "στα χαρτιά", χωρίς εχθροπραξίες, με αποτέλεσμα ο "πόλεμος" αυτός να λάβει το προσωνύμιο "Γελοίος Πόλεμος" (Drôle de Guerre)[6].[7]

Η είσοδος της Ιταλίας στον πόλεμο και ο στόχος του Μπενίτο Μουσολίνι, ήταν η κατάργηση της αγγλο-γαλλικής κυριαρχίας στη Μεσόγειο και η επέκταση της ιταλικής επιρροής στα Βαλκάνια και στην Αφρική.[8] Οι Γερμανοί στρατηγοί ανησύχησαν όταν στα τέλη Σεπτεμβρίου έλαβαν την διαταγή να σχεδιάσουν μια επίθεση στην Γαλλία από τον Χίτλερ. Μόλις είχε τελειώσει ο πόλεμος με την Πολωνία και μεγάλες δυνάμεις είχαν αποδεσμευθεί. Ο Χίτλερ επέμενε ότι έπρεπε να επιτεθεί για να προστατεύσει τις βιομηχανικές περιοχές του Ρουρ και του Ρήνου που βρίσκονταν πολύ κοντά στα σύνορα με το Βέλγιο.[9] Αναφερόταν σχετικά στις εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών γι΄ αυτό, που παρακολουθούσαν τις Γαλλο-βελγικές συνομιλίες σχετικά με την είσοδο του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος στο Βέλγιο. Σύμφωνα με τον Λίντελ Χαρτ κάτι τέτοιο είχε προτείνει και ο Γάλλος αρχιστράτηγος Γκαμελέν, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, από τα γαλλικά έγγραφα και τα απομνημονεύματα του.[10]

Ο στρατηγός Μαξίμ Βεϋγκάν πίστευε ότι ο πόλεμος δεν επρόκειτο να κριθεί στο δυτικό μέτωπο. Επίσης, όλη εκείνη την περίοδο η Γαλλία ήταν αυστηρά υπέρ του αμυντικού δόγματος και της μη εμπλοκής σε πολεμική σύρραξη. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος την είχε σημαντικά επηρεάσει δημογραφικά και με την επιστράτευση αυτό φάνηκε καθαρά, καθώς υπήρξαν αρκετές "ελλιπής κλάσεις", δηλαδή στρατεύσιμοι κάποιων ηλικιών οι οποίοι είχαν απεβιώσει. Έπαιξε, φυσικά, το ρόλο του και ένα ευρύ κύκλωμα κατασκοπείας της Αμπβέρ, με το οποίο οι Γερμανοί επιδίωκαν τόσο τη μείωση του ηθικού των αντιπάλων πριν τον πόλεμο όσο και να μαθαίνουν τις κινήσεις των αντιπάλων κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ο Χίτλερ διέταξε την κατάληψη των Κάτω Χωρών να εκτελεστεί όσο το δυνατόν συντομότερα για να αποτρέψει τους Γάλλους και να εμποδίσει την συμμαχική αεροπορία να απειλήσει τη ζωτική γερμανική περιοχή του Ρουρ. [11] Θα παρείχε επίσης τη βάση για μια μακροπρόθεσμη αεροπορική και θαλάσσια εκστρατεία κατά της Βρετανίας. Δεν υπήρχε καμία αναφορά στην οδηγία του Φύρερ για οποιαδήποτε άμεση επίθεση κατά της άμεσης κατάκτησης ολόκληρης της Γαλλίας, αν και η οδηγία αναγνώριζε ότι όσο το δυνατόν περισσότερες από τις παραμεθόριες περιοχές της βόρειας Γαλλίας πρέπει να καταλαμβάνονται.[12]

Στις 10 Οκτωβρίου 1939, η Βρετανία αρνήθηκε την προσφορά ειρήνης του Χίτλερ και στις 12 Οκτωβρίου η Γαλλία έκανε το ίδιο.[13] Ο συνταγματάρχης Φραντς Χάλντερ, (Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της OKH) παρουσίασε το πρώτο σχέδιο για την επιχείρηση Κίτρινο) στις 19 Οκτωβρίου. Αυτό ήταν το προπολεμικό κωδικό όνομα των σχεδίων για εκστρατεία στις Κάτω Χώρες: το Aufmarschanweisung N ° 1, Fall Gelb (Οδηγία ανάπτυξης αριθ. 1, υπόθεση κίτρινο). Το σχέδιο του Χάλντερ συγκρίθηκε με το σχέδιο Σλίφεν, το όνομα που δόθηκε στη γερμανική στρατηγική του 1914 στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.[14] Το σχέδιο Aufmarschanweisung N ° 1 προέβλεπε μια μετωπική επίθεση, όπως στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Όταν ο Χίτλερ διατύπωσε αντιρρήσεις για το σχέδιο και υποστήριξε μια ταχύτατη αποφασιστική διείσδυση με θωρακισμένες μονάδες όπως είχε συμβεί στην εισβολή της Πολωνίας, οι Χάλντερ και Βάλτερ φον Μπράουχιτς προσπάθησαν να τον αποτρέψουν υποστηρίζοντας ότι οι τακτικές αυτές δεν ήταν τόσο καλές και καλές εναντίον ενός προς τον Γαλλικό στρατό. [12][15][16]

Τις ίδιες αντιρρήσεις είχε και ο στρατηγός φον Ρούντστεντ, ο διοικητής της ομάδας στρατιών Α. Ο Γκερτ φον Ρούντστετ αναγνώρισε ότι θα πρέπει να επιτευχθεί μια σημαντική προέλαση που θα είχε ως αποτέλεσμα την περικύκλωση και την καταστροφή του κύριου σώματος των Γαλλικών δυνάμεων. Το πιο πρακτικό μέρος για να επιτευχθεί αυτό θα ήταν στην περιοχή Σεντάν, η οποία βρισκόταν στον τομέα της ομάδας στρατιάς Α. Στις 21 Οκτωβρίου, συμφώνησε με τον επικεφαλής του προσωπικού του,Έριχ φον Μάνσταϊν ότι έπρεπε να σχεδιαστεί ένα εναλλακτικό επιχειρησιακό σχέδιο που θα αντανακλούσε αυτές τις βασικές ιδέες, καθιστώντας την ομάδα στρατού Α όσο το δυνατόν ισχυρότερη σε βάρος της ομάδας στρατού B το βορρά.[17][18]

Το σχέδιο Μανστάϊν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Έριχ φον Μάνσταϊν διατύπωσε το νέο σχέδιο στη Koμπλένζ και ο Χάιντς Γκουντέριαν κλήθηκε να συνεισφέρει στο σχέδιο και κατά τη διάρκεια άτυπων συζητήσεων, πρότεινε μια ριζοσπαστική και καινοτόμο ιδέα. Τα περισσότερα από τα άρματα μάχης θα έπρεπε να συγκεντρωθούν στο Σεντάν. Αυτή η συγκέντρωση των δυνάμεων έπρεπε να προχωρήσει προς τα δυτικά προς τη Μάγχη, χωρίς να περιμένει το κύριο σώμα των δυνάμεων πεζικού. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια στρατηγική κατάρρευση του εχθρού.[19][20]

O στρατάρχης, Έριχ φον Μάνσταϊν

Ένας τέτοιος επικίνδυνος ελιγμός είχε συζητηθεί ευρέως στη Γερμανία πριν από τον πόλεμο, αλλά το (ΟΚΗ, Γερμανικό Γενικό Επιτελείο) αμφέβαλε ότι μια τέτοια πράξη θα μπορούσε να λειτουργήσει.[21] Το σχέδιο του Mανστάιν κέρδισε την άμεση υποστήριξη από τον Γκουντέριαν, ο οποίος κατανόησε το έδαφος, έχοντας βιώσει τις συνθήκες με το γερμανικό στρατό το 1914 και το 1918. [22] Ο Mανστάιν έγραψε το πρώτο του υπόμνημα που περιέγραφε το εναλλακτικό σχέδιο στις 31 Οκτωβρίου. Έξι άλλα μνημόνια ακολούθησαν μεταξύ 31 Οκτωβρίου 1939 και 12 Ιανουαρίου 1940, το καθένα έγινε πιο ριζοσπαστικό και όλα απορρίφθηκαν από την ΟΚΗ και τίποτε από το περιεχόμενό τους δεν έφθασε στον Χίτλερ.[22][23]

Αναπάντεχο περιστατικό και αλλαγή των σχεδίων πολεμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 10 Ιανουαρίου 1940, ένα γερμανικό αεροσκάφος που μετέφερε τα σχέδια της Λουφτβάφε για επίθεση μέσω του κεντρικού Βελγίου στη Βόρειο Θάλασσα, έπεσε κοντά στο Maasmechelen (Mechelen) στο Βέλγιο. Τα έγγραφα καταγράφηκαν από τις μυστικές υπηρεσίες αλλά αμφέβαλαν ότι ήταν γνήσια. Τον Απρίλιο του 1940, ειδοποιήθηκαν όλες οι χώρες για μια πιθανή επίθεση στις Κάτω Χώρες και τη Γραμμή Mαζινό από το Βορρά ή μια εισβολή μέσω της Ελβετίας. Κανένα από τα περιστατικά δεν προέβλεπε τη γερμανική επίθεση μέσω των Αρδεννών αλλά μετά την απώλεια των σχεδίων, οι Γερμανοί υπέθεσαν ότι η συμμαχική εκτίμηση των γερμανικών προθέσεων θα είχε ενισχυθεί. [24]Έτσι η Γερμανική ηγεσία άλλαξε το σχέδιο του Χάλντερ, σε αυτό του Μανστάϊν δια μέσου των Αρδεννών. Θεωρούσε ότι ο εχθρός δεν θα περίμενε την εισβολή διαμέσου της δύσβατης περιοχής των Αρδεννών με τις θωρακισμένες μεραρχίες.[25] Αφού θα έβγαιναν από την περιοχή των Αρδεννών θα εισέρχονταν στις μεγάλες γαλλικές πεδιάδες στις οποίες οι τεθωρακισμένες μεραρχίες θα τελειοποιούσαν το σχέδιο με ταχύτητα.[26]

Οι δυνάμεις των αντιμαχομένων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

11 Μαΐου 1940: Γερμανικά μηχανοκίνητα περνούν την γέφυρα της Διώρυγας Αλβέρτου. Φωτ. Γερμανικού Ομοσπονδιακού Αρχείου

Οι Γερμανοί, την μέρα της επίθεσης, χρησιμοποίησαν 141 μεραρχίες ταυτόχρονα εναντίον της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Γαλλίας, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Γκερντ φον Ρούντστεντ. Η Γερμανία είχε κινητοποιήσει 4.200.000 άνδρες, 1.000.000 της Λούφτβαφε, 180.000 του Ναυτικού και 100.000 της Waffen-SS. Όταν εξετάζεται η κατάσταση στην Πολωνία, τη Δανία και τη Νορβηγία, ο στρατός διέθετε 3.000.000 άνδρες για την επίθεση στις 10 Μαΐου 1940. Οι γερμανικές δυνάμεις στη Δύση τον Μάιο και τον Ιούνιο ανέπτυξαν 2,439 άρματα και 7,378 πυροβόλα.[27] Ο γερμανικός στρατός απέχει πολύ από το να είναι πλήρως μηχανοκίνητος. μόλις το 10% του στρατού τους ήταν μηχανοκίνητο το 1940 και θα μπορούσε να συγκεντρώσει μόνο 120.000 οχήματα, σε σύγκριση με τα 300.000 του γαλλικού στρατού. [28]Το μεγαλύτερο μέρος της γερμανικής μεταφορικής μεταφοράς αποτελούταν από οχήματα με άλογα.[29] Μόνο το 50% των Γερμανικών μεραρχιών που ήταν διαθέσιμα το 1940 ήταν έτοιμα για μάχη, που συχνά όμως ήταν λιγότερο εξοπλισμένα από τα αντίστοιχά βρετανικά και γαλλικά στρατεύματα ή ακόμα και το γερμανικό στρατό του 1914.".[30] Την άνοιξη του 1940 ο γερμανικός στρατός είχε εξελιχθεί λίγο. Ένας μικρός αριθμός από τα καλύτερα εξοπλισμένα τμήματα χωρίστηκαν σε δυο ή τρία τμήματα. Οι γερμανικές δυνάμεις στηρίχθηκαν, στον συνδυασμό των ταχύτατων τεθωρακισμένων μεραρχιών τους, που υποστηρίζονταν από την αεροπορία. Η διάβαση του Μεύση από τον Γκουντέριαν θα ήταν αδύνατη, αν δεν είχε προηγηθεί η εξουδετέρωση του γαλλικού πυροβολικού από τον αεροπορικό στόλο (Luftflotte) του Πτεράρχου Χούγκο Σπέρλε.

Όπως προαναφέρθηκε, οι Γάλλοι παρέταξαν στις αμυντικές τους θέσεις 72 μεραρχίες, υπό την ανώτατη διοίκηση του στρατηγού Μορίς Γκαμελέν. Οι Γάλλοι έθεσαν 117 μεραρχίες, εκ των οποίων οι 104 (εκ των οποίων τα 11 σε εφεδρεία) ήταν για την άμυνα του Βορρά. Οι Βρετανοί συνέβαλαν 13 μεραρχίες με το Εκστρατευτικό σώμα, εκ των οποίων οι 3 δεν είχαν εκπαιδευτεί καταλλήλως και ήταν κακώς εξοπλισμένες. 22 βελγικές μεραρχίες, 10 ολλανδικές και 2 πολωνικές. Η βρετανική δύναμη πυροβολικού ανήλθε σε 1.280 πυροβόλα, το Βέλγιο συγκέντρωσε 1.338, τα ολλανδικά 656 και τα 10.700 της Γαλλίας, δίνοντας συνολικά 14.000 όπλα, ποσοστό 45% μεγαλύτερο από το σύνολο των Γερμανών. Ο γαλλικός στρατός ήταν επίσης περισσότερο μηχανοκίνητος από τον αντίπαλό του, ο οποίος εξακολουθούσε να βασίζεται σε άλογα. Αν και οι Βέλγοι, οι Βρετανοί και οι Ολλανδοί είχαν λίγα άρματα μάχης, οι Γάλλοι είχαν 3254 άρματα, περισσότερα από το γερμανικό στόλο αρμάτων.[31][32] Οι γαλλικές δυνάμεις διέθεταν την υπεροπλία στο πυροβολικό. Διέθεταν, επίσης και μεγάλο αριθμό ισχυρών αρμάτων μάχης. Σύμφωνα με τις σύγχρονες εκτιμήσεις, αυτό που δεν διέθεταν ήταν η διοικητική συνοχή και η ευρύτητα πνεύματος της ηγεσίας τους. Χαρακτηριστικά, ο Καρτιέ αναφέρει ότι κατά την διάρκεια των μαχών "τα άρματα καταντούν φύλακες διαβάσεων". Το γεγονός είναι ότι η γαλλική στρατιωτική ηγεσία αιφνιδιάστηκε ολοσχερώς από την εφαρμογή του κεραυνοβόλου πολέμου και η γερμανική επικράτηση οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στον αιφνιδιασμό αυτόν[33]Οι Βρετανοί είχαν το πιο αξιοζήλευτο τμήμα μηχανοκίνητων δυνάμεων

Η γερμανική επίθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Bέλγοι με αντιαεροπορικά πυροβόλα

Στις 21:00 ο κώδικός της επιχείρησης "Danzig" μεταδόθηκε σε όλα τα στρατιωτικά τμήματα. Το απόρρητο της επιχείρησης ήταν τόσο υψηλό ώστε πολλοί αξιωματικοί, λόγω των σταθερών καθυστερήσεων, ήταν μακριά από τις μονάδες τους όταν στάλθηκε η εντολή να ξεκινήσουν.[34] Η επιχείρηση ξεκίνησε το βράδυ της 9ης Μαΐου, όταν οι γερμανικές δυνάμεις κατέλαβαν το Λουξεμβούργο σχεδόν απροκάλυπτα.[35] Η ομάδα στρατιών Β ξεκίνησε ταυτόχρονα την επίθεση κατά τη διάρκεια της νύχτας στις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο και το πρωί της 10ης Μαΐου, οι αλεξιπτωτιστές από την 7η Flieger Division και 22nd Luftlande Division (Κούρτ Στούντεντ) πραγματοποίησαν έκτακτες προσγειώσεις στη Χάγη στο Ρότερνταμ και εναντίον του βελγικού φρουρίου Εμπέν Εμαέλ για να διευκολύνει την πρόοδο της στρατιάς Β.[36] Η γαλλική διοίκηση αντέδρασε αμέσως, στέλνοντας την 1η ομάδα στρατού προς βορρά σύμφωνα με το Σχέδιο Δ. Αυτή η κίνηση αποδιοργάνωσε τις δυνάμεις των Γάλλων εξαντλώντας τα αποθέματα καυσίμων τους. Μέχρι τη στιγμή που η Γαλλική 7η Στρατιά πέρασε τα ολλανδικά σύνορα, βρήκαν τους Ολλανδούς ήδη σε πλήρη υποχώρηση και αποσύρθηκαν στο Βέλγιο για να προστατεύσουν την Αμβέρσα.[37]

Εισβολή στην Ολλανδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To Ρότερνταμ μετά τον βομβαρδισμός από την γερμανική αεροπορία

Στην Ολλανδία, η πρωτεύουσα της, η Χάγη και ο συγκοινωνιακός κόμβος της, το Ρότερνταμ δέχτηκαν επίθεση από αλεξιπτωτιστές ενώ εκδηλωνόταν μια εισβολή στα ανατολικά σύνορα της με σκοπό να αποπροσανατολίσουν την άμυνα της Ολλανδίας. 4000 αλεξιπτωτιστές χρησιμοποιήθηκαν στην επιχείρηση συγκροτημένοι σε 5 τάγματα με υποστήριξη μια ελαφρά μεραρχία πεζικού.[38] Η Λουφτβάφε είχε την αεροπορική υπεροχή έναντι των Κάτω Χωρών με 247 μεσαία βομβαρδιστικά, 147 μαχητικά, 424 μεταγωγικά Junkers Ju 52 και 12 υδροπλάνα Heinkel He 59 που συμμετείχαν σε επιχειρήσεις σε όλη την Ολλανδία. Η Ολλανδική Πολεμική Αεροπορία (Militaire Luchtvaartafdeling, ML), είχε δύναμη 144 αεροσκαφών, τα μισά από τα οποία καταστράφηκαν την πρώτη ημέρα. Η υπόλοιπη πολεμική αεροπορία ήταν διασκορπισμένη, η ολλανδική αεροπορία επιβεβαίωσε μόλις 332 πτήσεις, χάνοντας 110 αεροσκάφη.[39]

Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές κατέλαβαν τις γέφυρες (Ρότερνταμ, Ντόρτρεχτ, Μόερντζιγκ) από όπου θα περνούσαν οι γερμανικές δυνάμεις. Σύμφωνα με την μαρτυρία του Στρατηγού Στούντεντ αργότερα, η αποστολή κατάληψης των γεφυρών είχε πλήρη επιτυχία με μόνο 180 νεκρούς. Ο ίδιος μάλιστα τραυματίστηκε από ελεύθερο σκοπευτή.[40] Η γερμανική 18η στρατιά εξασφάλισε όλες τις στρατηγικής ζωτικής σημασίας γέφυρες κατά τη διάρκεια της Μάχης του Ρότερνταμ. Μια επιχείρηση που οργανώθηκε ξεχωριστά από τη Λουφτβάφε, τη Μάχη για τη Χάγη, απέτυχε.[41] Τα αεροδρόμια που περιβάλλαν την πόλη (Ypenburg, Ockenburg και Valkenburg) καταλήφθηκαν με μια νίκη, με πολλά αεροσκάφη να χάνονται και ο ολλανδικός στρατός ανακατέλαβε τα αεροδρόμια μέχρι το τέλος της ημέρας.[42][41] Η αεροπορική επιχείρηση κόστισε επίσης το 50% των Γερμανών αλεξιπτωτιστών: 4.000 άνδρες, από τους οποίους το 20% των υπαξιωματικών και 42% των αξιωματικών της, τα θύματα ενώ 1.200 ήταν αιχμάλωτοι πολέμου που μετακινήθηκαν στη Βρετανία.[43] H επίθεση των Γερμανών στα σύνορα της Ολλανδίας ανάγκασαν τους Γάλλους να προχωρήσουν προς τα εμπρός σύμφωνα με το σχέδιο τους (σxέδιο D) αφήνοντας τους εκτεθειμένους σε μια κυκλωτική κίνηση της 18ης Γερμανικής στρατιάς.[44]

Η Γαλλική 7η στρατιά απέτυχε να αποκλείσει τις γερμανικές τεθωρακισμένες ενισχύσεις. Στα ανατολικά, μετά τη Μάχη του Grebbeberg, στην οποία απέτυχε μια ολλανδική αντεπίθεση, οι Ολλανδοί υποχώρησαν από τη γραμμή Grebbe. Ο Ολλανδικός Στρατός, παραδόθηκε το βράδυ της 14ης Μαΐου μετά τη βομβιστική επίθεση του Ρότερνταμ από το Λουφτβάφε. Τα βομβαρδιστικά κατέστρεψαν το κέντρο της πόλης, μια πράξη που παραμένει αμφιλεγόμενη. Ο Ολλανδικός Στρατός θεώρησε ότι η στρατηγική του κατάσταση έχει καταστεί απελπιστική και φοβόταν την περαιτέρω καταστροφή των ολλανδικών πόλεων. Το έγγραφο της συνθηκολόγησης υπεγράφη στις 15 Μαΐου. Σύμφωνα με τον Κουρτ Στούντεντ, ο Χίτλερ έδωσε αυστηρές οδηγίες για την σωματική ακεραιότητα της Βιλελμίνης της Ολλανδίας, η οποία ήταν δημοφιλής σε όλο τον κόσμο.[45] Οι ολλανδικές δυνάμεις συνέχισαν τις μάχες στη Μάχη της Ζηλανδίας (όπου είχε εισέλθει ο γαλλικός στρατός) και στις αποικίες, ενώ η Βιλελμίνη της Ολλανδίας ίδρυσε μια εξόριστη κυβέρνηση στη Βρετανία.[46]

Εισβολή στο Βέλγιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Γερμανοί εδραίωσαν την αεροπορική υπεροχή στο Βέλγιο, έχοντας ολοκληρώσει διεξοδικά την αναγνώριση φωτογραφιών, κατέστρεψαν αρκετά αεροσκάφη εντός των πρώτων 24 ωρών από την εισβολή. Οι Βέλγοι επιχειρήσαν με 77 αποστολές, αλλά αυτό συνέβαλε ελάχιστα στην αεροπορική εκστρατεία. Ως αποτέλεσμα, η Λουφτβάφε είχε την υπεροχή των ουρανών στις Κάτω Χώρες. Επειδή η σύνθεση της ομάδας στρατιών Β ήταν τόσο αδύναμη σε σύγκριση με τα προηγούμενα σχέδια, η επίθεση της 6 στρατιάς κινδύνευε να σπάσει αμέσως, καθώς η βελγική άμυνα στoν πορθμό του Αλβέρτου ήταν πολύ ισχυρή. Η κύρια διαδρομή προσέγγισης μπλοκαρίστηκε από το οχυρό Εμπέν Εμαέλ, ένα μεγάλο φρούριο το οποίο έλεγχε τη διασταύρωση του Μεύση και του πορθμείου του Άλβέρτου.[47][48] Η καθυστέρηση ενδέχονταν να θέσει σε κίνδυνο την έκβαση ολόκληρης της εκστρατείας, διότι ήταν απαραίτητο το κύριο σώμα των συμμαχικών στρατευμάτων να επιτεθεί πριν η Ομάδα Στρατιών Β να δημιουργήσει ένα προγεφύρωμα. Για να ξεπεράσουν αυτή τη δυσκολία, οι Γερμανοί κατέφυγαν σε μη συμβατικά μέσα στη μάχη του Εμπέν Εμαέλ. Στις πρώτες πρωινές ώρες της 10ης Μαΐου, DFS 230 ανεμόπτερα προσγειώθηκαν στην κορυφή του οχυρού και αποβίβασε μια ομάδα 78 καταδρομέων υπό την ηγεσία του Γερμανού υπολοχαγού Ρούντολφ Βίτζινγκ και κατάφεραν να καταστρέψουν τα κύρια πυροβόλα με εκρηκτικά. Η αποστολή ήταν τόσο επιτυχημένη που οι απώλειες των Γερμανών ήταν 6 νεκροί και 21 τραυματίες καταφέρνοντας να κρατήσουν υπό έλεγχο τους 1200 στρατιώτες της φρουράς για 24 ώρες ώσπου να καταφθάσουν ισχυρότερες δυνάμεις.[49] Οι γέφυρες πάνω από το κανάλι καταλήφθηκαν από γερμανούς αλεξιπτωτιστές. Οι Βέλγοι ξεκίνησαν σημαντικές αντεπιθέσεις που διαλύθηκαν από την Λουφτβάφε. Παρόμοιες επιχειρήσεις κατά των γεφυρών στην Ολλανδία, στο Μάαστριχτ, απέτυχαν. Όλες καταστράφηκαν από τους Ολλανδούς και μόνο μία σιδηροδρομική γέφυρα είχε καταληφθεί. Αυτό καθυστέρησε την Γερμανική προέλαση στην ολλανδική επικράτεια.[50][51]

Οι Γάλλοι ήταν πεπεισμένοι ότι η βελγική αντίσταση θα τους είχε δώσει αρκετές εβδομάδες για να προετοιμάσουν μια αμυντική γραμμή στο Gembloux Gap. Όταν ξεκίνησε η XVI Panzerkorps του Έριχ Χέπνερ, προς την κατεύθυνση του Gembloux Gap, αυτό φαινόταν να επιβεβαιώνει τις προσδοκίες της Γαλλικής Ανώτατης Διοίκησης ότι το γερμανικό κεντρικό σημείο επίθεσης θα ήταν σε αυτό το σημείο. Το Gembloux βρισκόταν μεταξύ Wavre και Ναμύρ, σε επίπεδη, ιδανική περιοχή για αρματομαχίες. Για να κερδίσει χρόνο για να σκάψει εκεί, ο Rene Prioux, που διοικούσε το ιππικό σώμα της Γαλλικής 1ης Στρατιάς, έστειλε την 2η και 3η Ελαφρά Μηχανοκίνητη Μεραρχία (1η και 2η DLM) προς τη γερμανική δύναμη στο Ανούτ, ανατολικά του Gembloux. Θα παρείχαν ένα προπέτασμα για να καθυστερήσουν οι Γερμανοί και να δοθεί αρκετός χρόνος στην 1η στρατιά να προετοιμαστεί. [52]

Κατά την διάρκεια της Μάχης της Ανούτ (12-13 Μαΐου) σε μία από τις μεγαλύτερες αρματομαχίες περίπου 1.500 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης συμμετείχαν. Οι Γάλλοι χτύπησαν περίπου 160 γερμανικά άρματα.[53] Οι Γερμανοί κατείχαν το πεδίο της μάχης αφού οι Γάλλοι αποχώρησαν. Η καθαρή γερμανική απώλεια ανερχόταν σε 20 άρματα της 3ης μεραρχίας Πάντσερ και 29 της 4ης Μεραρχίας.[54] Ο Γάλλος Prioux είχε επιτύχει μια τακτική και επιχειρησιακή επιτυχία, εκπληρώνοντας το στόχο του, να καθυστερήσει τα τμήματα των γερμανικών αρμάτων μέχρι η 1η Γαλλική στρατιά να προετοιμαστεί.[55][56] Η γερμανική δύναμη είχε εμπλακεί με την 1η Γαλλική στρατιά στα βόρεια του Σεντάν ο οποίος ήταν και ο σημαντικότερος στόχος που έπρεπε να επιτύχει ο Γερμανός στρατηγός Χέπνερ. Στις 14 Μαΐου, ο Χέπνερ, αφού διακόπηκε στο Ανούτ, επιτέθηκε και πάλι, στη μάχη του Gembloux. Αυτή ήταν η μόνη περίπτωση κατά την οποία τα γερμανικά άρματα επιτέθηκαν κατά μίας οχυρωμένης θέσης κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Το 1 ° Μαροκινό τμήμα πεζικού απέκρουσε την επίθεση και άλλα 42 γερμανικά άρματα της 4ης μεραρχίας Πάντσερ καταστράφηκαν, 26 αποσύρθηκαν. Η δεύτερη γαλλική επιτυχία χάθηκε από τα γεγονότα που συνέβησαν αργότερα πιο νότια στο Σεντάν.[57]

O Γάλλος Αρχιστράτηγος Μωρίς Γκαμελέν

Κεντρικό μέτωπο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρδέννες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις Αρδέννες οι οχυρωμένες θέσεις των συμμάχων δεν είχαν αποπερατωθεί και αυτό το γνώριζαν οι γερμανοί από τις αεροφωτογραφίες της υπηρεσίας πληροφοριών. Η πρόοδος της ομάδας στρατιών Α, θα επρόκειτο να καθυστερήσει από το βελγικό μηχανοκίνητο πεζικό και τα γαλλικά μηχανοκίνητα τμήματα ιππικού (DLC, Divisions Légères de Cavalerie) που προχωρούσαν στις Αρδένες. Η κύρια αντίσταση προήλθε από το Βελγικό 1ο Chasseurs Ardennais, το 1ο τμήμα του ιππικού που ενισχύθηκε από το μηχανικό σώμα και τη γαλλική 5η Μεραρχία Légère de Cavalerie (5η DLC).[58] Τα βελγικά στρατεύματα μπλόκαραν τους δρόμους, με σκοπό να συγκρατήσουν το 1ο τάγμα Πάντσερ στο Bodange για περίπου οκτώ ώρες, στη συνέχεια αποχώρησαν προς τα βόρεια πολύ γρήγορα για τους Γάλλους που έχασαν το έρεισμα και δεν είχαν φτάσει και τα εμπόδια τους, αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά. Το Γερμανικό μηχανικό όμως κατέστρεψε τα εμπόδια. Δεν είχαν επαρκή αντιαρματικά ικανά να εμποδίσουν τον εκπληκτικά μεγάλο αριθμό γερμανικών αρμάτων και αποσύρθηκαν πίσω από το Μεύση. Ο Γερμανός στρατηγός Κλάιστ είχε περισσότερα από 41.140 οχήματα, τα οποία μπορούσαν να διαλέξουν μόνο τέσσερις διαδρομές πορείας στις Αρδένες.[59] Τα γαλλικά αναγνωριστικά είχαν αναφέρει την γερμανική δύναμη τη νύχτα της 10/11 Μαΐου, αλλά αυτό θεωρήθηκε δευτερεύον της κύριας επίθεσης στο Βέλγιο. Την επόμενη νύχτα, ένας πιλότος αναγνώριστικού ανέφερε ότι είχε δει μεγάλες στήλες οχημάτων κινούμενες χωρίς φώτα και ένας άλλος πιλότος που έστειλε να ελέγξει ανέφερε το ίδιο και ότι πολλά από τα οχήματα ήταν άρματα. Στις 12 Μαϊου καταλήφθηκε το Μπουϊγιόν και οι Γάλλοι υποχώρησαν. Αργότερα εκείνη την ημέρα η φωτογραφική αναγνώριση και οι αναφορές των πιλότων ήταν για άρματα και εξοπλισμό γεφύρωσης και στις 13 Μαΐου, ο Κλάιστ προκάλεσε κυκλοφοριακή συμφόρηση περίπου 250 χλμ. (160 μίλια) από το Mεύση έως το Ρήνο σε μια διαδρομή. Αν σε εκείνη την περίπτωση επιτίθονταν η συμμαχική αεροπορία θα κατάφερνα στους Γερμανούς ένα καίριο πλήγμα. Τα γαλλικά βομβαρδιστικά επιτέθηκαν στους Γερμανούς στο Βόρειο Βέλγιο κατά τη διάρκεια της Μάχης του Μάαστριχτ με μεγάλες απώλειες. Σε δύο ημέρες, η γαλλική αεροπορική δύναμη είχε μειωθεί από 135 σε 72 αεροπλάνα.[60]Ο

Στις 11 Μαΐου, ο Μορίς Γκαμελέν διέταξε να ενισχυθεί ο τομέας του Μεύση. Λόγω του κινδύνου από την Λουφτβάφε, η κίνηση στο σιδηροδρομικό δίκτυο περιοριζόταν κατά την διάρκεια της νύχτας, επιβραδύνοντας την ενίσχυση, αλλά οι Γάλλοι δεν βιάζονταν, καθώς πίστευαν ότι η συσσώρευση γερμανικών δυνάμεων θα ήταν αντίστοιχα αργή. Ο γαλλικός στρατός δεν πραγματοποίησε διαβάσεις στα ποτάμια, χωρίς την υποστήριξη πυροβολικού. Ενώ γνώριζαν ότι οι γερμανικοί σχηματισμοί αρμάτων και πεζικού ήταν ισχυροί, ήταν σίγουροι για την ισχυρή τους οχύρωση και την υπεροχή του πυροβολικού τους. Οι δυνατότητες των γαλλικών μονάδων στην περιοχή ήταν αμφίβολες. Συγκεκριμένα, το πυροβολικό τους σχεδιάστηκε για την καταπολέμηση του πεζικού και είχε ελλήψεις σε αντι-αεροπορικό πυροβολικό και αντιαρματικά όπλα.[61] Οι γερμανικές δυνάμεις έφτασαν στη γραμμή του Μέυση αργά το απόγευμα της 12ης Μαΐου. Για να μπορέσει να περάσει η καθεμία από τις τρεις στρατιές της Ομάδας Στρατιών Α, έπρεπε να δημιουργηθούν τρεις γεφύρώσεις, στο Σεντάν στα νότια, στο Monthermé στα βορειοδυτικά και στο Dinant προς τα βόρεια.[62][63]

Έγινε και εδώ ότι είχε γίνει στην Πολωνία και στο Βέλγιο. Ισχυρές γερμανικές μεραρχίες θωρακισμένων, υποβοηθούμενες από τους σφοδρούς βομβαρδισμούς των στούκας, διατρυπούσαν τις γραμμές των αντιπάλων και τις αχρήστευαν. Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε ρήγμα μεταξύ Ναμύρ και Σεντάν, σε μήκος 160 χλμ., από όπου οι Γερμανοί πέρασαν ανενόχλητοι. Το Σεντάν έγινε για δεύτερη φορά το σύμβολο της γαλλικής πολεμικής αποτυχίας.

Μάχη του Σεντάν και η πτώση του Μεύση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πλέον, τα γερμανικά στρατεύματα, που είχαν καταλάβει ολόκληρο το Βέλγιο, βρήκαν ελεύθερη διάβαση, και η Γραμμή Μαζινό είχε παρακαμφθεί. Το πρωί της 13ης Μαΐου, η 71η μεραρχία πεζικού διείσδυσε στα ανατολικά του Σεντάν, επιτρέποντας στην γαλλική 55η μεραρχία πεζικού να περιορίσει το μέτωπό της κατά ένα τρίτο και να εμβαθύνει τη θέση της πάνω από 10 χλμ. Όταν οι Γερμανικές δυνάμεις έφτασαν στα υψώματα του Μέυση έμειναν έκπληκτοι με την μικρή οχύρωση των Γάλλων, υπήρχαν διασκορπισμένα λίγα φυλάκια με μικρές φρουρές. Οι μεγάλες οχυρώσεις που ανέμεναν να δούνε οι γερμανοί ήταν ανύπαρκτες. Ο Γκουντέριαν πέρασε με ταχύτητα τις Αρδέννες τρυπώντας τα Γαλλικά σύνορα. Στις 13 Μαΐου, ο Κλάιστ προέλασε στις τρεις διασταυρώσεις κοντά στο Σεντάν, με την 1η, 2η και 10η μεραρχία Πάντσερ, συνεπικουρούμενη από το συντάγμα πεζικού SS "Großdeutschland". Οι Γερμανοί συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο μέρος της αεροπορικής τους δύναμης (καθώς δεν είχαν πυροβολικό), ώστε να διαρρήξουν το μέτωπο και να δημιουργήσουν την ανάσχεση στο γαλλικό μέτωπο. [63] Η Λουφτβάφε επιτέθηκε, με 300 εξόδους κατά των γαλλικών θέσεων. [64] Συνολικά 3.940 αποστολές έγιναν από εννέα σμήνη.[65] Ορισμένες από τις οχυρωματικές θέσεις ήταν άθικτες και οι φρουρές απέκρουσαν τις προσπάθειες της 2ης και 10ης μεραρχίας Πάντσερ. Το γερμανικό πεζικό, με κόστος μερικών εκατοντάδων θυμάτων, εισχώρησε μέχρι και 8 χιλιόμετρα στη γαλλική αμυντική ζώνη μέχρι τα μεσάνυχτα.[66]

O Στρατηγός, Χάιντς Γκουντέριαν

Η αταξία στο πεδίο της μάχης που δημιουργήθηκε στο Σεντάν και στο Σεν-Μένζ απλώθηκε στις γαλλικές γραμμές. Στις 13 Μαΐου, τα στρατεύματα του 295ου Συντάγματος της 55ης μεραρχίας πεζικού, που κρατούσαν την τελευταία αμυντική γραμμή στην ράχη Bulson, 10 χλμ πίσω από τον ποταμό, πανικοβλήθηκαν από φήμες ότι τα γερμανικά άρματα θα τους επιτίθονταν στα νώτα τους και λιποτάκτησαν. Οι 4 Γαλλικές μεραρχίες κρατούσαν ένα μέτωπο μήκους 65 χιλιομέτρων με ανεπαρκή εξοπλισμό και αντιαρματικά, ενώ οι άντρες ήταν παλιάς κλάσης και οι περισσότεροι ηλικιωμένοι.[67][68] Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης στο Σεντάν, ο στρατηγός Gaston-Henri Billotte, διοικητής της γαλλικής 1ης στρατιάς, της οποίας η δεξιά πλευρά βρισκόνταν στο Σεντάν, πρότεινε να καταστραφούν οι γέφυρες του Mεύση από την αεροπορία. Εκείνη την ημέρα, κάθε διαθέσιμο βομβαρδιστικό προσπάθησε να καταστρέψει τις τρεις γέφυρες, αλλά έχασε περίπου το 44% της δύναμης του χωρίς κανένα αποτέλεσμα.[69][70] Στις 15 Μαϊου ο Γκουντέριαν συνέχισε με την 1η τεθωρακισμένη μεραρχία βόρεια σε αναζήτηση μιας ενός αδύναμου σημείου, σταματώντας τον η διαταγή παύσης της προέλασης. Επικοινώνησε με τον Κλαϊστ και εκείνος του έδωσε την άδεια για ελευθερία κινήσεων μόνο για 24 ώρες. Την νύχτα της 16ης Μαϊου είχε καταφέρει να εισχωρήσει 80 χιλιόμετρα μέσα στην άμυνα των Γάλλων κοντά στην Μάγχη και είχε φτάσει στο Ουάζ. Εκεί τον σταμάτησε μια δεύτερη διαταγή από τον Χίτλερ.[71] Μετά την παύση οι γερμανικές δυνάμεις έστρεψαν την δύναμη τους προς τα δυτικά με μεγάλη ταχύτητα. Εκείνη την συγκεκριμένη στιγμή συνελήφθη ο Γάλλος στρατηγός Ζηρό της 6ης Γαλλικής στρατιάς που μόλις είχε αναλάβει την ηγεσία της. Λίγο αργότερα οι δυνάμεις του Κλάϊστ βρέθηκαν στα μετόπισθεν του Βρετανικού εκστρατευτικού σώματος.

Η αποχώρηση από την Δουνκέρκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Γερμανικές τεθωρακισμένες δυνάμεις είχαν φτάσει στην ακτή της Μάγχης όταν ο βρετανικός στρατός βρισκόταν ακόμη στην Φλάνδρα και πέτυχαν να τον περικυκλώσουν. Ο Βρετανικός στρατός είχε ήδη αποκοπεί από τον σύμμαχο του, τις Γαλλικές δυνάμεις. Φοβούμενοι μην αποκοπούν και από την μοναδική δίοδο τους στην θάλασσα άρχισαν να υποχωρούν. Την άλλη μέρα, άρχισαν σφοδρότατοι βομβαρδισμοί με στόχο την κατάληψη της Δουνκέρκης και την εκμηδένιση του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος. Μέχρι να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της γερμανικής προέλασης, μεγάλος αριθμός Βρετανών και Γάλλων στρατιωτών παγιδεύτηκαν στην Δουνκέρκη. Για την διάσωσή τους, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ, σε συνεργασία με το Βρετανικό Ναυαρχείο, έστησε την Επιχείρηση Ντιναμό. Με υπεράνθρωπες προσπάθειες και αποστολή κάθε είδους πλοίων από την Βρετανία και τις ακόμη ελεύθερες γαλλικές ακτές και την υποστήριξη της βρετανικής αεροπορίας (RAF), από 27 Μαΐου ως 2 Ιουνίου του 1940, μεγάλος αριθμός Γάλλων (περίπου 112.000) και σχεδόν όλοι οι επιζώντες Βρετανοί (περίπου 240.000) κατάφεραν να διαφύγουν δια θαλάσσης.

Στο σημείο αυτό ο Χίτλερ διέπραξε το πρώτο από μια σειρά τακτικών σφαλμάτων, που τελικά θα στοιχίσουν τον πόλεμο στην Γερμανία. Υποκύπτοντας στην απαίτηση του Χέρμαν Γκέρινγκ διέταξε τον γερμανικό στρατό, ο οποίος είχε την υπεροχή και υπεροπλία στις επίλεκτες μονάδες αρμάτων μάχης να αφήσει τη Δουνκέρκη στην Αεροπορία. Μάταια ο Χάιντς Γκουντέριαν, που βρισκόταν σε απόσταση μόνον 8 χιλιομέτρων από την πόλη ζήτησε την άδεια να επιτεθεί. Παρέμεινε στην θέση του με διαταγή του Ρούντστεντ (που είχε επικυρωθεί από τον Χίτλερ) ενώ η γερμανική αεροπορία εκτελούσε πολυάριθμες επιδρομές στην πόλη. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο Χίτλερ ζήτησε την παύση της προέλασης σκεπτόμενος να εκβιάσει με αυτόν τον τρόπο τους Βρετανούς πολιτικούς να συνάψουν ειρήνη μεταξύ τους.[72]

Η Αεροπορία του Γκέρινγκ απέτυχε και όταν ο Γκουντέριαν διατάχθηκε να προχωρήσει, βρήκε μπροστά του μια γαλλική μεραρχία, οχυρωμένη θαυμάσια, η οποία τον καθυστέρησε δύο ολόκληρες ημέρες. Όταν τελικά καταλήφθηκε η Δουνκέρκη, οι Βρετανοί είχαν αποχωρήσει ολοσχερώς, αλλά χάνοντας ολόκληρο το στρατιωτικό υλικό τους[73].

H κατάρρευση της γραμμής Μαζινό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γερμανοί στρατιώτες κατά την διάρκεια της εισβολής στην Γαλλία, στο Παρίσι

Οι οχυρώσεις της γραμμής Μαζινό ήταν στατικές, δεν επιτρέπαν καμία κίνηση, κανέναν ελιγμό. Οι Γερμανοί την παρέκαμψαν και η εισβολή έγινε από το Σεντάν στις 10 Μαΐου 1940, κοντά στη Βελγική μεθόριο, όπου δεν υπάρχει γραμμή Μαζινό. Υπάρχει μόνον ένα οχυρωμένο φυλάκιο, το οποίο καταλαμβάνεται εύκολα, ύστερα από ισχυρό μπαράζ πυροβολικού, από μια μονάδα Μηχανικού και αφού όλοι οι υπερασπιστές του πέφτουν νεκροί. Οι Γερμανοί παρέκαμψαν την υπόλοιπη γραμμή, η Γερμανική Αεροπορία επιχειρούσε εναντίον της, ενώ τα γαλλικά στρατεύματα, κλεισμένα στο οχυρό τους, δεν μπορούσαν να μετακινηθούν και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις μηχανοκίνητες και θωρακισμένες μεραρχίες των Γερμανών.[74]
Η στατική άμυνα των Γάλλων έναντι της μηχανοκίνητης πορείας των γερμανικών δυνάμεων έφερε το αποτέλεσμα της στρατιωτικής κατάρρευσης της Γαλλίας. Καθώς η γραμμή ήταν περικυκλωμένη, ο γερμανικός στρατός αν και επιτέθηκε, σε κάποια οχυρά της γραμμής, από την εσωτερική πλευρά των γαλλικών συνόρων, τα αποτελέσματα της επίθεσής του ήταν πενιχρά, καθώς απέτυχε να καταλάβει οποιαδήποτε σημαντική οχύρωση και η γραμμή Μαζινό παρέμεινε απόρθητη, αν και αυτή παρακάμφθηκε μετά την επίθεση των γερμανικών αρμάτων, του Έρβιν Ρόμελ μέσα από το δάσος των Αρδεννών και το Βέλγιο.[75] Οι οχυρώσεις της γραμμής παρέμεναν ακόμα άθικτες, αρκετοί διοικητές των οχυρώσεων ήταν έτοιμοι να εξαπολύσουν επιθέσεις, ενώ ταυτόχρονα η αντίστοιχή ιταλική προώθηση δεν είχε κάποια επιτυχία επιτυχία. Στις 21 Ιουνίου, οι Ιταλοί ξεκίνησαν μια γενική επίθεση σε όλο το αλπικό μέτωπο, με την κύρια επίθεση στον βόρειο τομέα και μια δευτερεύουσα κατά μήκος της ακτής. Διέσχισαν λίγα μίλια στο γαλλικό έδαφος ενάντια σε ισχυρή αντίσταση. Η παράκτια πόλη Μέντον ήταν η πιο σημαντική κατάκτηση.[8] Στις 14 Ιουνίου καταλήφθηκε το Παρίσι και η γαλλική κυβέρνηση εξαναγκάσθηκε σε ανακωχή, η οποία υπογράφηκε στις 22 Ιουνίου στην πόλη Κομπιέν, εκεί που είχε υπογραφτεί η ανακωχή του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου. O Μαξίμ Βεϊγκάν υπέγραψε την παράδοση και οι φρουρές των οχυρών της γραμμής Μαζινό, χωρίς να πολεμήσουν διατάχθηκαν να αποχωρήσουν από τα οχυρά και μεταφέρθηκαν σε καταυλισμούς αιχμαλώτων πολέμου.[76]

Tο τέλος του πολέμου και το καθεστώς του Βισύ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Γαλλία του Βισύ
14 Ιουνίου 1940: Γερμανικές δυνάμεις παρελαύνουν στην Λεωφόρο Φος στο Παρίσι. Φωτ. Γερμανικού Ομοσπονδιακού Αρχείου

Οι γερμανικές φάλαγγες Πεζικού μπήκαν στο Παρίσι στις 14 Ιουνίου 1940. Ο στρατάρχης Πεταίν, που είχε αναλάβει την κυβέρνηση, ζήτησε διαπραγματεύσεις και στις 16 Ιουνίου 1940 υπέγραψε με τους εκπροσώπους του Ράιχ συνθήκη,[77] σύμφωνα με την οποία ο Γαλλικός Στρατός αφοπλιζόταν, ενώ ο Γαλλικός Στόλος θα παρέμενε κλεισμένος μέσα στους ναυστάθμους, χωρίς, όμως, να παραδοθεί.[78] Χαρακτηριστική είναι η καταβύθιση του Γαλλικού στόλου της Μεσογείου, ο οποίος καταστράφηκε από τους Βρετανούς στις 3 Ιουλίου 1940 στον λιμένα Μερς Ελ Κεμπίρ, λόγω της ανησυχίας που είχε ο Ουίνστων Τσώρτσιλ ότι υπήρχε ενδεχόμενο ο Γαλλικός στόλος να συνεργασθεί με τις δυνάμεις του Άξονα, χάνοντας την ζωή τους 1297 Γάλλοι. Χαρακτηρίστηκε ως η μεγαλύτερη απάνθρωπη απόφαση από τον ίδιον τον Τσώρτσιλ, [79] κάνοντας το Μερς Ελ Κεμπίρ περισσότερο γνωστό. Σημειώνεται ότι στην επίθεση αυτή τα γαλλικά πλοία ήταν πρυμνοδετημένα και εκτός επιχειρησιακής ετοιμότητας.[80]

Κάθε οργανωμένη αντίσταση στη Γαλλία σταμάτησε, η χώρα χωρίστηκε σε κατακτημένη και μη κατακτημένη περιοχή (Κυβέρνηση του Βισύ). Με αυτό τον τρόπο ικανοποιήθηκε το αίσθημα ρεβανσισμού που είχαν οι Γερμανοί από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Στις 22 Ιουνίου, η δεύτερη ανακωχή στην Κομπιέν υπογράφηκε από τη Γαλλία και τη Γερμανία. Η κυβέρνηση του Βισύ υπό την ηγεσία του στρατάρχη Πεταίν αντικατέστησε την Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία και η Γερμανία κατέλαβε τις βόρειες και δυτικές ακτές της Γαλλίας και την ενδοχώρα τους. Η Ιταλία ανέλαβε τον έλεγχο μιας μικρής εδαφικής ζώνης στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας και το καθεστώς του Βισύ διατηρούσε την περιοχή στο νότο, γνωστή ως Ελεύθερη Ζώνη.

O Σαρλ ντε Γκωλ, ως υπουργός Εθνικής Άμυνας από το Λονδίνο που είχε καταφύγει κατά τη διάρκεια της ανακωχής, εξέδωσε την ανακοίνωση στις 18 Ιουνίου. Με αυτήν αρνήθηκε να αναγνωρίσει την κυβέρνηση Βισύ, ως νόμιμη και ξεκίνησε το έργο της οργάνωσης των ελεύθερων γαλλικών δυνάμεων.[81]

Πολεμικές απώλειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απώλειες του Άξονα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αιχμάλωτοι Γάλλοι στρατιώτες
  • Οι γερμανικές απώλειες είναι δύσκολο να προσδιοριστούν, οι αριθμοί κυμαίνονται: 27.074 σκοτωμένοι, 111.034 τραυματίες και 18.384 αγνοούμενοι.[82][83][84] Η μάχη για τη Γαλλία είχε κοστίσει στην Λούφτβάφε το 28% της δύναμης της περίπου 1.236-1.428 αεροσκάφη. Καταστράφηκαν 1.129 σε επιχειρήσεις εναντίον του εχθρού και 299 σε διάφορα ατυχήματα).[82] Επιπλέον, 323-488 υπέστησαν ζημιές 225 σε επιχειρήσεις κατά του εχθρού και 263 σε διάφορα ατυχήματα), καθιστώντας το 36% της δύναμης της κατεστραμμένο.[82][85][86] Τα θύματα της Λουφτβάφε ανέρχονται σε 6.653 άνδρες, εκ των οποίων 4.417 αεροσκάφη από αυτούς 1.129 σκοτώθηκαν και 1.930 αναφέρθηκαν αγνοούμενοι ή αιχμάλωτοι, πολλοί από τους οποίους απελευθερώθηκαν από τα γαλλικά στρατόπεδα συγκέντρωσης μετά τη γαλλική συνθηκολόγηση.[87]
  • Οι ιταλικές απώλειες ανήλθαν σε 642 νεκρούς, 2.631 τραυματίες και 616 αγνοούμενοι. Περίπου 2.151 άνδρες υπέφεραν από κρυοπαγήματα κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Οι επίσημοι ιταλικοί αριθμοί καταρτίστηκαν σε μια έκθεση στις 18 Ιουλίου 1940, όταν πολλοί από τους νεκρούς βρισκόταν ακόμα κάτω από το χιόνι και είναι πιθανό ότι οι περισσότεροι δεν έχουν καταγραφεί. Οι μονάδες που επιχειρούσαν σε πιο δύσκολο έδαφος είχαν υψηλότερες αναλογίες θανάτων, και πιθανότατα οι περισσότεροι από τους αγνοούμενους είχαν πεθάνει.[88][89][90]

Συμμαχικές απώλειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σύμφωνα με την γαλλική ιστορική υπηρεσία, σκοτώθηκαν 85.310 Γάλλοι (συμπεριλαμβανομένων 5.400 Αράβων (Γαλλικές αποικίες), 120.000 τραυματίες 12000 αγνοούμενοι και 1.540.000 αιχμάλωτοι (συμπεριλαμβανομένων 67.400 Αράβων).)[91] Πρόσφατες γαλλικές έρευνες όμως δείχνουν ότι ο αριθμός των νεκρών ήταν μεταξύ 55.000 και 85.000[83], μια δήλωση της Γαλλικής Ιστορικής Υπηρεσίας μειώνει το αριθμό αισθητά.[92] Τον Αύγουστο του 1940, 1.540.000 αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν στη Γερμανία και περίπου 940.000 παρέμειναν εκεί μέχρι το 1945, όταν απελευθερώθηκαν ενώθηκαν με τις συμμαχικές δυνάμεις. Τουλάχιστον 3.000 Σενεγαλέζοι δολοφονήθηκαν στην αιχμαλωσία.[93] Στην αιχμαλωσία απεβίωσαν επίσης 24.600 γαλλοι κρατούμενοι, 71.000 κατάφεραν να δραπετεύσουν και 220.000 απελευθερώθηκαν από την κυβέρνησης του Βισύ. Αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες απελευθερώθηκαν λόγω αναπηρίας και / ή ασθένειας. Οι απώλειες της Γαλλικής πολεμικής αεροπορίας υπολογίζονται σε 1.274 αεροσκάφη που καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.[94][95] Οι απώλειες γαλλικών αρμάτων ανέρχονται σε 1.749 άρματα (43%), εκ των οποίων 1.669 χάθηκαν στις επιχειρήσεις, 45 από ναρκοπέδια και 35 από επιθέσεις αεροσκαφών.[96]
  • Η Βρετανία είχε λιγότερους από 10.000 νεκρούς σε επιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένου του πλοίου Λανκάστρια, συνολικό αριθμό απωλειών 68.111 ανδρών, περίπου 64.000 οχήματα καταστράφηκαν ή εγκαταλείφθηκαν και 2.472 πυροβόλα καταστράφηκαν ή εγκαταλείφθηκαν.[97] Οι απώλειες της RAF στην εκστρατεία από τις 10 Μαΐου έως τις 22 Ιουνίου ανήλθαν σε 931 αεροσκάφη και 1.526 θύματα. Οι Βρετανοί έχασαν επίσης 243 πλοία από βομβαρδισμούς στο στην Επιχείρηση Ντιναμό, συμπεριλαμβανομένων 8 αντιτορπιλικών και 8 μεταγωγικών πλοίων.[97]
  • Οι ολλανδικές απώλειες ανήλθαν σε 2.157 στρατιώτες και αξιωματικούς, 75 αεροπόρους και 125 ναύτες. Επίσης, σκοτώθηκαν 2.559 πολίτες.[98]
  • Οι βελγικές απώλειες ανέρχονται σε 6.093 νεκρούς και οι τραυματίες ανέρχονται σε 15.850, περίπου 2.000 αιχμάλωτοι απεβίωσαν στην αιχμαλωσία [99] και περισσότεροι από 500 αγνοούνται.[100] Το σύνολο αιχμαλώτων ανέρχεται σε 200.000 άνδρες και η Βελγική αεροπορία έχασε 112 αεροσκάφη. [101][101][102]
  • Οι Πολωνικές απώλειες ήταν περίπου 5.500 νεκροί και τραυματίες, σχεδόν 13.000 στρατιώτες της 2ης μεραρχίας Πεζικού περιορίστηκαν στην Ελβετία κατά τη διάρκεια του πολέμου και 16.000 έμειναν αιχμάλωτοι.[103]

Επίλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν το γαλλικό αμυντικό σύστημα κατέρρευσε στις 15 Μαΐου και οι μηχανοκίνητες μεραρχίες των Γερμανών πέρασαν το Σεντάν, ο ραδιοφωνικός σταθμός του Βερολίνου ανακοίνωσε ότι ο στρατός και η αεροπορία του Ράιχ είναι έτοιμοι να πλήξουν το νησιωτικό κράτος της Αγγλίας. Η ασφάλεια των βρετανικών νησιών τερματίσθηκε. Στη μάχη της Γαλλίας, οι Γερμανοί κατάφεραν με κεραυνοβόλα πλήγματα να εκμηδενίσουν έναν από τους κυριότερους εχθρούς τους, και να τον βγάλουν εκτός μάχης. Έτσι, η Αγγλία έμενε μόνη στον πόλεμο εναντίον του Άξονα, η γερμανική αεροπορία ετοιμαζόταν να επιτεθεί και στο ίδιο το αγγλικό έδαφος, η Ιταλία ετοιμαζόταν να κάνει εκστρατεία για την κατάκτηση της Αιγύπτου, ενώ η Μάλτα, βάση των Άγγλων προς τη Μέση Ανατολή βομβαρδιζόταν από το 1940. Η μάχη της Γαλλίας ήταν μια αποφασιστική νίκη των δυνάμεων του Άξονα μέχρι ο Χίτλερ να δώσει την διαταγή στην Βέρμαχτ να επιτεθεί στην Σοβιετική ένωση.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Frieser 2005, σελ. 315.
  2. 2,0 2,1 Healy 2008, σελ. 84.
  3. Viscount Halifax to Sir N. Henderson (Berlin) Αρχειοθετήθηκε 2 October 2017 στο Wayback Machine. Cited in the British Blue book
  4. «Britain and France declare war on Germany». The History Channel. Ανακτήθηκε στις 6 May 2014. 
  5. Indiana University. «Chronology 1939». indiana.edu. 
  6. Ο Γελείος Πόλεμος
  7. Shirer 1990, p. 715
  8. 8,0 8,1 Rochat 2008, para. 29.
  9. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.198
  10. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.198
  11. Frieser 2005, p. 74.
  12. 12,0 12,1 Frieser 2005, p. 61.
  13. Shirer 1990, p. 717.
  14. Frieser 1995, p. 32
  15. «Directive No. 6 Full Text». Ανακτήθηκε στις 5 December 2015. 
  16. Megargee, 2000, p. 76.
  17. Frieser 2005, p. 62.
  18. Frieser 2005, p. 63.
  19. Frieser 2005, p. 62.
  20. Frieser 2005, p. 63.
  21. Frieser 1995, p. 79
  22. 22,0 22,1 Frieser (2005), p. 60.
  23. Frieser 2005, p. 65.
  24. Frieser 1995, σελ. 76.
  25. Hinsley 1979, σελίδες 114, 128, 130.
  26. Οι γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Λίντελ Χαρτ, εκδόσεις Λιναίος, σελ. 204-206
  27. Frieser 2005, pp. 35–37
  28. DiNardo and Bay 1988, pp. 131–32.
  29. Frieser 2005, p. 29
  30. Frieser 2005, pp. 29–30
  31. Frieser 2005, pp. 36–37.
  32. Christofferson and Christofferson, 2006, pp. 18–19
  33. "Μια επίθεση, που ο αιφνιδιασμός την μεταβάλλει σε πανωλεθρία": Καρτιέ, ό.π.
  34. name=beevor97/>
  35. Weinberg p. 122.
  36. Hooton 2007, pp. 49–54.
  37. Evans 2000, pp. 33–38
  38. Λίντελ Χάρτ, Β Παγκόσμιος Πόλμεος, Εκδόσεις έννοια, σελ.104-105
  39. Hooton 2007, pp. 48–49, 52
  40. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.216-217
  41. 41,0 41,1 Hooton 1994, p. 244.
  42. L. de Jong, 1971 nopp
  43. Hooton 2007, pp. 244 –, 50, 52
  44. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.215
  45. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.219
  46. Shirer, 1990, p. 723
  47. Hooton, 2007, p. 48
  48. Dunstan 2005, pp. 31–32
  49. Λίντελ Χάρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Εκδόσεις Λιναίος, σελ.220-221
  50. Dunstan 2005, pp. 45–54
  51. Gunsburg 1992, p. 215.
  52. Gunsburg 1992, pp. 209–10, 218
  53. Pierre Genotte, pp. 56–57.
  54. Gunsburg 1992, pp. 207–44, 236–37, 241.
  55. Frieser 2005, pp. 246–48.
  56. Healy 2007, p. 38.
  57. Gunsberg 2000, pp. 97–140, 242, 249.
  58. Frieser 2005, σελ. 137.
  59. Frieser 2005, σελίδες 137–42.
  60. Jackson 1974, p. 56.
  61. Mansoor 1988, p. 68.
  62. Citino 1999, p. 250.
  63. 63,0 63,1 Frieser 1995, p. 192
  64. Hooton 2007, p. 64.
  65. Frieser 1995, p. 193.
  66. Hooton 2007, p. 64.
  67. Λίντελ Χάρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, εκδόσεις Λιναίος. σελ.232-233
  68. Krause & Cody 2006, p. 172.
  69. Hooton 2007, p. 65
  70. Weal p. 22.
  71. Λίντελ Χαρτ,Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, σελ.236-238
  72. Λίντελ Χαρτ, Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν, Λιναίος, σελ.194,195,262,265
  73. Καρτιέ, ό.π.
  74. Romanych and Rupp 2010, p. 52.
  75. Το φιάσκο Μαζινό στη Γαλλία www.mixanitouxronou.gr
  76. Romanych and Rupp 2010, p. 56.
  77. Κατ' απαίτηση του Χίτλερ, η Συνθήκη υπεγράφη στο "βαγόνι της Ρετόντ", στο ίδιο, δηλαδή, βαγόνι, που υπεγράφη η ανακωχή και ο τερματισμός του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το οποίο οι Γερμανοί έβγαλαν, για το σκοπό αυτό, από το Μουσείο.
  78. Dear and Foot 2005, p. 317.
  79. Τα μεγάλα ιστορικά αινίγματα της εποχής μας, τόμος 9, Η τραγωδία του Γαλλικού στόλου, σελ 98
  80. Reynolds, 1993, pp. 248, 250–51
  81. Dear and Foot 2005, pp. 336–39.
  82. 82,0 82,1 82,2 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα f95.
  83. 83,0 83,1 L'Histoire, No. 352, April 2010 France 1940: Autopsie d'une défaite, p. 59.
  84. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα sh90.
  85. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα M83.
  86. Hooton 2007, p. 90.
  87. Hooton 2010, p. 73.
  88. Sica 2012, σελ. 374.
  89. Porch 2004, σελ. 43.
  90. Rochat 2008, para. 19.
  91. de La Gorce 1988, p. 496.
  92. servicehistorique (20 November, 2017) "Combat losses amounted in reality to 58,829 deaths, excluding marine however, whose deaths were registered under different procedures."
  93. Scheck, 2005, p. 58
  94. Durand 1981 p. 21
  95. Hooton, 2007, p. 90
  96. Zaloga 2011, σελ. 73.
  97. 97,0 97,1 Holmes 2005, p. 130.
  98. Evans 2000, p. 38
  99. Keegan 2005, p. 96.
  100. Dear and Foot 2005, p. 96.
  101. 101,0 101,1 Ellis 1993, p. 255.
  102. Hooton, 2007, p. 52
  103. Jacobson, 2015, nopp
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Battle of France της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Bataille de France της Γαλλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).