Αριζόνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 34°17′12″N 111°39′25″W / 34.2867°N 111.6569°W / 34.2867; -111.6569

Πολιτεία της Αριζόνας
Σημαία Σφραγίδα
Ψευδώνυμα:
Χάρτης των Ηνωμένων Πολιτειών με την πολιτεία Αριζόνα χρωματισμένη
Επίσημες γλώσσες Αγγλικά
Πρωτεύουσα Φοίνιξ
Μεγαλύτερη πόλη Φοίνιξ
Έκταση  Κατατάσσεται 6η στις ΗΠΑ
 - Σύνολο 295.234[1] km2
 - Πλάτος 500 km
 - Μήκος 645 km
 - % νερό 0,32
 - Γεωγραφικό Πλάτος 31° 20′ Β έως 37° Β
 - Γεωγραφικό Μήκος 109° 3′ Δ έως 114° 49′ Δ
Πληθυσμός  Κατατάσσεται 14η στις Ηνωμένες Πολιτείες
 - Σύνολο 7.753.895 (εκτίμηση 2021)[2]
Πυκνότητα 26,26/km2
Κατατάσσεται 33η στις ΗΠΑ
 - Διάμεσο εισόδημα  56.581$/έτος (29η)
Υψόμετρο  
 - Υψηλότερο σημείο Κορυφή Χάμφρεϊς,
3.851 m
 - Μέσο 1.250 m
 - Χαμηλότερο σημείο Ποταμός Κολοράντο,
22 m
Είσοδος στην Ένωση  14 Φεβρουαρίου 1912 (48η)
Κυβερνήτης Νταγκ Ντούσεϊ (Ρ)
Αναπληρωτής Κυβερνήτης Κέιτ Χόμπς (Δ) (Υπουργός Εσωτερικών της Αριζόνας)
Νομοθετικό Σώμα Νομοθετικό Σώμα
 - Άνω βουλή Γερουσία
 - Κάτω βουλή Βουλή των Αντιπροσώπων
Γερουσιαστές των ΗΠΑ Κίρστεν Σίνεμα (Δ)
Μαρκ Κέλι (Δ)
Αντιπροσωπεία στη Βουλή των ΗΠΑ 4 Ρεπουμπλικανοί, 5 Δημοκρατικοί (κατάλογος)
Ζώνη ώρας UTC -7
Ναβάχο UTC -7/-6
Συντομεύσεις US-AZ
Ιστοσελίδα az.gov

Η Αριζόνα (αγγλ. State of Arizona), είναι μία νοτιοδυτική Πολιτεία των ΗΠΑ, με έκταση 295.194 τ.χλμ.[1] και πληθυσμό 7.753.895 κατοίκους (εκτίμηση 2021) [3]. Είναι μία από τις τέσσερις πολιτείες που αποτελούν την περιοχή των «Τεσσάρων Γωνιών» (Four Corners), μαζί με το Κολοράντο, το Νέο Μεξικό και τη Γιούτα.

Συνορεύει στα δυτικά με την Καλιφόρνια και τη Νεβάδα, στα βόρεια με τη Γιούτα, βορειοανατολικά εφάπτεται με το Κολοράντο, ανατολικά συνορεύει με το Νέο Μεξικό και στα νότια έχει εθνικά σύνορα μήκους 626 χλμ. με το Μεξικό (πολιτείες Σονόρα και Μπάχα Καλιφόρνια).

Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη είναι το Φοίνιξ. Άλλες πόλεις είναι οι: Τουσόν, Αϊγιούμα, Πρέσκοτ, Μέλα.

Παράγει βαμβάκι, τριφύλλι, εσπεριδοειδή, τεύτλα, ελιές. Ακόμη παράγει χρυσό, βολφράμιο, άργυρο, μολυβδαίνιο και, ιδιαίτερα, χαλκό, καθώς διαθέτει περισσότερα από 5.000 διαφορετικά ορυκτά. Τα πολυάριθμα ορυχεία της βρίσκονται στο εσωτερικό της, κοντά στα σύνορα με το Νέο Μεξικό.[4] Στη Βορειοανατολική Αριζόνα κατοικούν οι ιθαγενείς Χόπι. Επίσης στην Αριζόνα βρίσκεται και ένα μεγάλο τμήμα των Ναβάχο στις περιοχές των οποίων χρησιμοποιείται η αλλαγή σε θερινή ώρα (λόγω της έκτασης του πληθυσμού τους και σε άλλες Πολιτείες[5]) αν και η υπόλοιπη Πολιτεία δεν την χρησιμοποιεί.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πολιτεία αποτελείται από υψίπεδα, χαράδρες (περίφημο το Γκραντ Κάνυον, το πλέον διάσημο φαράγγι του κόσμου) και ερήμους που αρδεύονται τεχνητά. Επιπλέον, εκτός από το Γκραντ Κάνυον, πολλά άλλα εθνικά δάση, πάρκα, μνημεία και Ινδιάνικες περιοχές βρίσκονται στην Πολιτεία. Περίφημο είναι και το απολιθωμένο δάσος της, ένα από τα δύο καλύτερα διατηρημένα απολιθωμένα δάση στον κόσμο (το άλλο βρίσκεται στη νήσο Λέσβο).

Γκραντ Κάνυον

Από τα 295.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της πολιτείας, περίπου το 15% είναι κτήσεις ιδιωτών. Η υπόλοιπη περιοχή είναι δημόσιο πάρκο και πάρκα, περιοχές αναψυχής και τόποι κατοικίας ιθαγενών Αμερικανών. Η Πολιτεία είναι ευρύτερα γνωστή για το ερημικό της τοπίο, το οποίο είναι πλούσιο σε ξηρόφυτα, όπως ο κάκτος. Είναι επίσης γνωστή για το κλίμα της, το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερα θερμά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.

Όπως άλλες πολιτείες, η Αριζόνα έχει πληθώρα τοπογραφικών χαρακτηριστικών εκτός του ερημικού κλίματος. Όρη και οροπέδια βρίσκονται σε περιοχές μεγαλύτερες από την μισή Πολιτεία.

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αριζόνα, γενικότερα θεωρείται μια μετριοπαθής πολιτεία, η οποία συνήθως εκλέγει Ρεπουμπλικανούς για τις Προεδρικές εκλογές, όμως στις υπόλοιπες εκλογές (ομοσπονδιακές, πολιτειακές), είναι αμφίρροπη πολιτεία, και εκλέγει αμφότερα Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς. [6]

Στις εκλογές του 2020, ύστερα από 24 χρόνια, εξέλεξε Δημοκρατικό υποψήφιο (Τζο Μπάιντεν). Γενικότερα στις εκλογές του 2020, η πολιτεία, έκανε πολιτική στροφή προς το Δημοκρατικό Κόμμα, αφού κατάφερε να κερδίσει και τη δεύτερη έδρα στη Γερουσία των ΗΠΑ, έχοντας πλέον μόνο Δημοκρατικούς Γερουσιαστές, αλλά και επίσης κατάφερε να αποκτήσει πλειοψηφία (5-4), στα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ από την Αριζόνα. [7][8]

Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών
Έτος Ρεπουμπλικανικό Δημοκρατικό Εκλ. Διαφορά
2020 49.03% 1,661,686 49.40% 1,672,143 11 0,32% (Δ)
2016 48.08% 1,252,401 44.58% 1,161,167 11 3,50% (Ρ)
2012 53.65% 1,233,654 44.59% 1,025,232 11 9,06% (Ρ)
2008 53.64% 1,230,111 45.12% 1,034,707 10 8,52% (Ρ)
2004 54.87% 1,104,294 44.40% 893,524 10 10,4% (Ρ)
2000 51.02% 781,652 44.73% 685,341 8 6,29% (Ρ)
1996 44.29% 622,073 46.52% 653,288 8 2,23% (Δ)
1992 38.47% 572,086 36.52% 543,050 8 1,95% (Ρ)
1988 59.95% 702,541 38.74% 454,029 7 21,2% (Ρ)
1984 66.42% 681,416 32.54% 333,854 7 33,8% (Ρ)
1980 60.61% 529,688 28.24% 246,843 6 32,3% (Ρ)

Πανεπιστήμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδιαίτερου κύρους πανεπιστήμια της πολιτείας της Αριζόνας είναι το "Arizona State Universιty" και το "University of Arizona", αμφότερα κρατικά, στα οποία η εισαγωγή αλλοδαπών φοιτητών κρίνεται σχετικά δύσκολη.
Και τα δύο χορηγούν Bachelor's, Master και Διδακτορικό Δίπλωμα. Επίσης και τα δύο παρέχουν φοιτητικό ξενώνα και εστιατόριο.

Σημειώσεις, αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προς τιμή της πολιτείας αυτής φέρονταν ένα ιστορικό θωρηκτό των ΗΠΑ που καταστράφηκε στο Περλ Χάρμπορ και στάθηκε αιτία της εισόδου των ΗΠΑ στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Φωτοθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Στατιστική Υπηρεσία ΗΠΑ Έκταση
  2. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα pop.
  3. «US States - Ranked by Population 2021». worldpopulationreview.com. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2021. 
  4. Mineral Data
  5. http://www.webexhibits.org/daylightsaving/b2.html
  6. «Elections in Arizona» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2020-11-18. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elections_in_Arizona&oldid=989323071. 
  7. «2020 United States presidential election in Arizona» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2020-12-05. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2020_United_States_presidential_election_in_Arizona&oldid=992473052. 
  8. «2020 Arizona elections» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2020-11-18. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2020_Arizona_elections&oldid=989323075. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]