Μακεδονία (διαμέρισμα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°45′00″N 22°53′59″E / 40.75°N 22.8997°E / 40.75; 22.8997

Μακεδονία
Location map of Macedonia (Greece).svg
Διοίκηση
Χώρα: Ελλάδα
Πρωτεύουσα: Θεσσαλονίκη
Σώμα: Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης
Υπουργός: Θεόδωρος Καράογλου
Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας
Κεντρικής Μακεδονίας
Αν. Μακεδονίας - Θράκης
Γεωγραφία και στατιστική
Έκταση: 34.178 χλμ²
Πληθυσμός: 2.487.447[1] (2012)
Πυκνότητα: 72,78 κάτ./χλμ²[1] (2012)

Η Μακεδονία είναι το μεγαλύτερο σε έκταση και το δεύτερo μεγαλύτερο σε πληθυσμό γεωγραφικό διαμέρισμα της ηπειρωτικής Ελλάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής έχει πληθυσμό 2.408.530 κατοίκους[2] και έκταση 34.178 τετρ. χλμ. που αντιστοιχεί στο 25,9% της συνολικής έκτασης της Ελλαδικής επικράτειας.

Εκτείνεται ανάμεσα στην οροσειρά της Πίνδου και τον ποταμό Νέστο στα ευρύτερα όρια της ιστορικής περιοχής της αρχαίας Μακεδονίας στη Βόρεια Ελλάδα, οριζόμενη προς βορρά από τα σύνορα με την ΠΓΔΜ (FYROM) και την Βουλγαρία, προς ανατολικά από τη Θράκη, προς νότια από τη Θεσσαλία και το Αιγαίο Πέλαγος και δυτικά από την Ήπειρο και την Αλβανία.

Εδώ επίσης βρίσκεται και η αυτοδιοικούμενη, μοναστική κοινότητα του Aγίου Όρους στην χερσόνησο του Άθω της Χαλκιδικής, με τα 20 μοναστήρια της, από τα σημαντικότερα κέντρα της Ορθοδοξίας παγκοσμίως καθώς και η πόλη της Θεσσαλονίκης, μητρόπoλη και κύρια πόλη της Μακεδονίας, κέντρο της Βόρειας Ελλάδας και "συμπρωτεύουσα" της Ελλάδας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε: Μακεδονία, γεωγραφική και ιστορική περιοχή
Το πανηγυρικό πρωτοσέλιδο της Μακεδονίας την μεθεπόμενη μέρα της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης (Κυριακή 28 Οκτωβρίου 1912)

Η Μακεδονία έχει μια μακρά και πλούσια ιστορία. Εδώ βρίσκεται ο Όλυμπος, η έδρα, κατά τη μυθολογία, του αρχαίου Δωδεκάθεου, όπως επίσης και το Δίον, η Πέλλα και η Βεργίνα, τόποι λατρείας και διοικητικές πρωτεύουσες της αρχαίας περιοχής.

Είναι η πατρίδα και γενέτειρα περιοχή των αρχαίων Μακεδόνων Βασιλέων και ιδρυτών της πρώτης Ελληνικής Ομoσπονδίας Φιλίππου Β' και Μεγάλου Αλεξάνδρου καθώς και των ιεραποστόλων αδελφών Aγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου.

Το 148 π.Χ. μετά από τέσσερις Μακεδονικούς πολέμους, το ελληνικό βασίλειο της Μακεδονίας υποτάσσεται στο Ρωμαϊκό κράτος, ενώ αποτελεί και την πρώτη Ρωμαϊκή επαρχία πέρα από την Αδριατική.

Στους Φιλίππους, στη Θεσσαλονίκη και στη Βέροια της Μακεδονίας, το 49 μ.Χ. ο Απόστολος Παύλος κατά τη δεύτερη αποστολική του περιοδεία, ίδρυσε και έχτισε τις πρώτες χριστιανικές εκκλησίες επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Από τον 4ο μέχρι τις αρχές του 15ου αιώνα αποτέλεσε Βυζαντινή επαρχία με κάποια διαλείμματα (από το 972 μέχρι το 1014 πέρασε υπό την μερική κυριαρχία της Βουλγαρίας και από το 1316 μέχρι το 1341 υπό την μερική κυριαρχία της Σερβίας) ενώ από το 1430 ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Το 1821 οι Έλληνες κήρυξαν την επανάσταση τους και στις 11 Ιανουαρίου 1830 η Ελλάδα (Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα, Εύβοια, Κυκλάδες) αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο κράτος. Η Μακεδονία, η Θράκη, η Θεσσαλία, η Ήπειρος, η Κρήτη, τα νησιά του αιγαίου και του ιονίου, έμεναν στην Οθωμανική Τουρκική κυριαρχία. Οι Έλληνες Μακεδόνες όμως, οι οποίοι αποτελούσαν περίπου το ήμισυ του πληθυσμού της Μακεδονίας, δεν έπαψαν να ζητούν την ένωση της Μακεδονίας με την ελεύθερη Ελλάδα.

Η συνθήκη του Αγίου Στεφάνου αναστάτωσε τους Έλληνες Μακεδόνες και γενικά τους Έλληνες. Με τη συνθήκη αυτή κατακυρώθηκε το 85% της Μακεδονίας στη Βουλγαρία.

Στη νεότερη ιστορία της Μακεδονίας, oι Έλληνες Μακεδόνες και άλλοι Έλληνες Μακεδονομάχοι από την Ελλάδα ξεκίνησαν τον ένοπλο Μακεδονικό αγώνα το 1904 προκειμένου να πετύχουν την απελευθέρωση της Μακεδονίας και την ένωση της με την Ελλάδα. Το 1912, χάρις στην επιτυχή έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων, απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό και ενώθηκε με την Ελλάδα το νότιο και μεγαλύτερο κομμάτι της Μακεδονίας. Στο διάστημα αυτό άλλαξε και η πληθυσμιακή σύνθεση της περιοχής, αφού έφυγαν οι περισσότεροι Τουρκόφωνοι και Σλαβόφωνοι, ενώ παράλληλα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή εγκαταστάθηκαν πολλοί Πόντιοι και Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Σήμερα η Μακεδονία, από τις Πρέσπες μέχρι την Καβάλα θεωρείται στρατηγικού σχεδιασμού Νοτιο-ευρωπαϊκή Περιφέρεια και αποτελεί εμπορικό και οικονομικό κέντρο της Βαλκανικής χερσονήσου.

Όνομα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης και : Μακεδονία

Το όνομά της Μακεδονίας προέρχεται από την Ελληνική μυθολογία, που πέρασε στη κυρίως αρχαία ιστορία και που πρώτος την κατέγραψε ο Ηρόδοτος (Ε 17).

Ο «Πατέρας της Ιστορίας» o Ηρόδοτος ονομάζει Μακεδονία την πέρα της Πρασιάδας λίμνης και του Δυσώδους όρους χώρα (Ε 18) που ορίζεται προς Ν. από τον Πηνειό και τον Όλυμπο (Ζ’ 173), άλλως «Μακεδονίς» (Ζ 127). Οι κάτοικοι αυτής Μακεδόνες (Ε 18) ή «Μακεδνόν έθνος» (Α 56, Η 43) ήταν κατ΄ εκείνον Δωρικό γένος που κατοικούσε πρώτα στη Φθιώτιδα επί Δευκαλίωνα, παρά την Όσσα και τον Όλυμπο επί Δώρου και που τελικά εκδιώχθηκε από τους Καδμείους και κατέφυγε στην Πίνδο (Α 56).

Στην Ελληνική μυθολογία υπάρχουν τρεις παραδόσεις για το όνομα της Μακεδονίας:

  1. Από τον γενάρχη Μακεδόνα το γιο του Αιόλου (Ελιαν. απόσπ. 46).
  2. Από τον Μακεδόνα τον γιο του Λυκάονα (Βασιλέα της Ημαθίας), πατέρα της Πίνδου και
  3. Το όνομα οφείλεται από τον Μακεδόνα τον γιο του Δία και της Θυίας, κόρης του Δευκαλίωνα που απέκτησε τα τέκνα Άμαθον και Πίερον από το όνομα του οποίου ονομάστηκαν τα Πιέρια όρη.(Ησιόδου απόσπ. XXVI).

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης και : Ετυμολογία του ονόματος Μακεδονία

Ετυμολογικά το όνομα των Μακεδόνων όπως και εκείνο της χώρας των καθώς και τα Μακεδνός, Μάγνης, Μακέτης λογίζεται από τη δωρική ρίζα μακ- από την οποία παράγονται οι λέξεις μακεδνός (Οδύσσεια η’ 106 = ευμήκης), μάκεδνα, μακεδανός, μηκεδανός, μάκαρ, μακρός, μήκος, magnus κλπ. και σημαίνει επομένως τους ψηλούς σε ανάστημα, τους ορεσίβιους. (Σημ. στη δωρική «μάκος» = μήκος)

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε: Μακεδονία#Γεωγραφία
Μακεδονία
Αρχαία και σύγχρονη περιοχή
Αρχαία Μακεδονία
Σύγχρονη Μακεδονία
Verginasun.jpg Αρχαία Μακεδονία Σύγχρ. Μακεδονία Flag of Greek Macedonia.png

Ειδικότερα τα σύνορα του διαμερίσματος αυτού είναι: Νότια το Αιγαίο Πέλαγος, από τις εκβολές του ποταμού Νέστου, στη δυτική πλευρά της Θράκης, έως τη παραλία Αιγάνης, κοντά στο Πλαταμώνα, στη βόρεια πλευρά της Θεσσαλίας. Στη συνέχεια προς νότο, σύνορα του διαμερίσματος είναι οι νομοί Λαρίσης και Τρικάλων της Θεσσαλίας ως και ένα τμήμα της Ηπείρου έως τη κορυφή Μαυροβούνι της Πίνδου. Δυτικά δε είναι η Ήπειρος από τη κορυφή Μαυροβούνι ως τη λίμνη Μεγάλη Πρέσπα. Και προς βορρά είναι τα σύνορα της Π.Γ.Δ.Μ. (F.Y.R.O.M.) σε μήκος 244 χλμ. και συνέχεια τα σύνορα της Βουλγαρίας με ίσο περίπου μήκος. Τέλος ανατολικά είναι ο Νομός Ξάνθης της Θράκης, με φυσική διαχωριστική γραμμή κατά το μεγαλύτερο μέρος με τον ποταμό Νέστο. Η συνολική έκταση της Μακεδονίας φθάνει τα 34.178 τετρ. χλμ. και ο πληθυσμός της τους 2.408.530 κατ.

Οι γεωγραφικές συντεταγμένες του διαμερίσματος της Μακεδονίας στα όρια αυτά είναι: Πλάτος (φ) 39° 50’ Βόρειο ως και 41° 32’ Β, Μήκος (λ) 20° 47’ Ανατολικό και 24° 47’ Α. Οι μέσες συντεταγμένες είναι (φ) 40° 30’ Β και (λ) 23° 00’ Α. που συμπίπτουν με τη θέση του χωρίου Νέο Ρύσιο στο Νομό Θεσσαλονίκης.

Τα δύο από τα τρία «τριεθνή» σημεία των Ελληνικών συνόρων βρίσκονται στα Μακεδονικά σύνορα, το ένα εντός της λίμνης Μεγάλη Πρέσπα , νότια της νησίδας Μάλι Γκραντ ή Αχίλλειον, το δε άλλο επί κορυφής του όρους Μπέλλες (Κερκίνη) με υψόμετρο 1.883 μ. (το τρίτο βρίσκεται στα σύνορα της Θράκης).

Τοπίο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τοπίο χαρακτηρίζεται από ποικιλία, μιας και η Δυτική και Ανατολική Μακεδονία είναι ορεινή με την εξαίρεση ορισμένων μεγάλων, γόνιμων κοιλάδων, ενώ στην Κεντρική Μακεδονία βρίσκεται η πεδιάδα των Γιαννιτσών, η δεύτερη μεγαλύτερη της Ελλάδας.

Ακολουθεί κατάλογος των κυριότερων βουνών της Μακεδονίας:

Βουνό Υψόμετρο Τοποθεσία
Όλυμπος 2917 Πιερία (δ. Δίου & Ολύμπου), Θεσσαλία
Σμόλικας 2637 Γρεβενά (δ. Γρεβενών), Ήπειρος
Βόρας (Καϊμάκ Τσαλάν) 2524 Πέλλα (δ. Έδεσσας, δ. Αλμωπίας), Π.Γ.Δ.Μ.
Γράμμος 2520 Καστοριά (δ. Νεστορίου), Ήπειρος, Αλβανία
Βαρνούντας (Περιστέρι) 2334 Φλώρινα (δ. Φλώρινας, δ. Πρεσπών), Π.Γ.Δ.Μ.
Βασιλίτσα 2249 Γρεβενά (δ. Γρεβενών), Ήπειρος
Φαλακρό 2230 Δράμα (δ. Δράμας, δ. Προσοτσάνης, δ. Κάτω Νευροκοπίου)
Όρβηλος 2212 Δράμα (δ. Κάτω Νευροκοπίου), Σέρρες (δ. Σιντικής), Βουλγαρία
Πιέρια (Φλάμπουρο) 2190 (Πιερία (σ. Κατερίνης), Κοζάνη (δ. Σερβίων & Βελβεντού)
Τζένα 2182 Πέλλα (δ. Αλμωπίας)
Λύγκος (κορυφή Αυγό) 2177 Γρεβενά (δ. Γρεβενών), Ήπειρος
Ζυγός (Μαυροβούνι) 2159 Γρεβενά (δ. Γρεβενών), Ήπειρος
Πίνοβο 2156 Πέλλα (δ. Αλμωπίας)
Βέρνο (Βίτσι) 2128 Φλώρινα (δ. Φλώρινας, δ. Αμυνταίου), Καστοριά (δ. Καστοριάς)
Άσκιο (Σινιάτσικο) 2111 Κοζάνη (δ. Εορδαίας, δ. Βοΐου, δ. Κοζάνης)
Βέρμιο 2052 Ημαθία (δ. Βέροιας, δ. Η. Π. Νάουσας)
Άθως 2033 Χαλκιδική
Κερκίνη (Μπέλες) 2031 Κιλκίς (δ. Κιλκίς), Σέρρες (δ. Σιντικής), Βουλγαρία
Μενοίκιο 1963 Σέρρες (δ. Σερρών, δ. Νέας Ζίχνης, δ. Εμμανουήλ Παππά), Δράμα (δ. Κάτω Νευροκοπίου, δ. Προσοτσάνης)
Παγγαίο 1956 Καβάλα (δ. Παγγαίου)
Φρακτό 1953 Δράμα (δ. Παρανεστίου), Βουλγαρία
Βούρινος 1866 Κοζάνη (δ. Κοζάνης), Γρεβενά (δ. Γρεβενών)
Όρη Βροντούς 1849 Σέρρες (δ. Σερρών), Δράμα (δ. Κάτω Νευροκοπίου)
Τίταρος 1839 Κοζάνη (δ. Σερβίων & Βελβεντού), Πιερία (δ. Δίου & Ολύμπου), Θεσσαλία
Χαϊντού Κούλας 1828 Δράμα (δ. Παρανεστίου), Θράκη, Βουλγαρία
Ελατιά (Καρά Ντερέ) 1826 Δράμα (δ. Κάτω Νευροκοπίου, δ. Δράμας, δ. Παρανεστίου)
Βόιο 1802 Καστοριά (δ. Ορεστίδος), Κοζάνη (δ. Βοΐου)
Τρικλάριο όρος 1776 Φλώρινα (δ. Πρεσπών)
Στάμνα 1739 Δράμα (δ. Παρανεστίου), Βουλγαρία
Μουρίκι 1703 Καστοριά (δ. Ορεστίδος)
Πάικο 1650 Πέλλα (δ. Πέλλας), Κιλκίς (δ. Παιονίας)
Καμβούνια όρη 1615 Κοζάνη (δ. Σερβίων & Βελβεντού), Γρεβενά (δ. Δεσκάτης)
Χάσια όρη 1564 Γρεβενά (δ. Δεσκάτης), Θεσσαλία
Τσερνάκι 1523 Δράμα (δ. Παρανεστίου)
Ουρίδα 1480 Φλώρινα (δ. Πρεσπών), Αλβανία
Βροντερό (Τσουτσούλι) 1456 Φλώρινα (δ. Πρεσπών)
Όρλιακας 1433 Γρεβενά (δ. Γρεβενών)
Αντιχάσια 1416 Γρεβενά (δ. Γρεβενών), Θεσσαλία
Ντέβας 1373 Φλώρινα (δ. Πρεσπών)
Άγκιστρο (Τσιγκέλι) 1330 Σέρρες (δ. Σιντικής)
Όρη Λεκάνης 1298 Καβάλα (δ. Νέστου)
Σκοπός 1284 Κοζάνη (δ. Κοζάνης)
Υψάρι 1203 Καβάλα (νήσος Θάσος)
Χορτιάτης 1201 Θεσσαλονίκη (δ. Πυλαίας & Χορτιάτη)
Μαυροβούνι Κρουσσίων 1179 Κιλκίς (δ. Κιλκίς), Σέρρες (δ. Βισαλτίας, δ. Ηρακλείας)
Χολομώντας 1165 Χαλκιδική (δ. Πολυγύρου)
Βερτίσκος 1103 Θεσσαλονίκη (δ. Λαγκαδά)
Κερδύλιο 1092 Θεσσαλονίκη (δ. Βόλβης), Σέρρες (δ. Αμφίπολης, δ. Βισαλτίας)

Tα νησιά της Μακεδονίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μητρόπoλη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Θεσσαλονίκη είναι η μητρόπoλη, οικονομικό και εμπορικό κέντρο και κύρια πόλη της Μακεδονίας, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας και πρωτεύουσα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Η Θεσσαλονίκη είναι έδρα του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης.[3]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορικός πληθυσμός Μακεδονίας
(Στοιχεία απογραφών από την απελευθέρωση μέχρι σήμερα)
Έτος απογρ. Πληθυσμός (πραγμ.) Μεταβ. πληθ. Ποσ. πληθ. Ελλάδος Πυκν. πληθ.
1913[4]
1.194.902
---
25,24%
35 κατ /χμ²
1920[5]
1.090.432
- 104.470
19,70%
32 κατ /χμ²
1928[6]
1.411.769
+ 321.337
22,75%
41 κατ /χμ²
1940[7]
1.759.130
+ 347.461
23,95%
51 κατ /χμ²
1951[8]
1.700.835
- 58.295
22,28%
50 κατ /χμ²
1961[9]
1.890.654
+ 189.819
22,54%
55 κατ /χμ²
1971[10]
1.890.684
+ 30
21,56%
55 κατ /χμ²
1981[11]
2.121.953
+ 230.269
21,79%
62 κατ /χμ²
1991[12]
2.236.019
+ 114.066
21,79%
65 κατ /χμ²
2001[13]
2.424.765
+ 188.746
22,12%
71 κατ /χμ²
2011[2]
2.408.530
- 16.235
22,02%
70 κατ /χμ²

Mε τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) και του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η στρατηγική του Ελευθέριου Βενιζέλου και του τότε Βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου Α΄, οδηγεί στη ιεύρυνση της ελληνικής επικράτειας και το κομμάτι της νoτίου Μακεδονίας (περιπου το μισό της πρόσφατης γεωγραφικής περιοχής) ενώνεται με την Ελλάδα. Mέχρι το τέλος των Βαλκανικών πολέμων και την ενσωμάτωση του διαμερίσματος της Μακεδονίας με το ελληνικό κράτος, ο πληθυσμός της περιοχής αποτελούνταν από Έλληνες, Μουσουλμάνους (Τούρκους και μη Τούρκους), Βούλγαρους, Σλάβους και, κυρίως στη Θεσσαλονίκη, Σεφαρδί Εβραίους. Με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων, τις αναταραχές και την επαναχάραξη των συνόρων, οι μη ελληνικοί πληθυσμοί μετακινήθηκαν, κατά πλειοψηφία, στις μητροπολιτικές τους χώρες. Οι Εβραίοι είτε μετανάστευσαν μετά από την πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης του 1917, είτε εξοντώθηκαν κατά τη γερμανική κατοχή της Θεσσαλονίκης.

Μετά τη γενοκτονία των Ποντίων και τη μικρασιατική καταστροφή και με την Συνθήκη της Λωζάνης, στην περιοχή εγκαταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες από τη Θράκη, τον Πόντο και τη Μικρά Ασία που συμβίωσαν αρμονικά με τους γηγενείς κατοίκους της Μακεδονίας. Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι Έλληνες (98%) και η κύρια θρησκεία των κατοίκων είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι.

Πόλεις της Μακεδονίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Oι μεγαλύτερες πόλεις σε πληθυσμό
1. Θεσσαλονίκη 315.196
2. Σέρρες 58.287
3. Κατερίνη 55.997
4. Καβάλα 54.027
5. Δράμα 44.823
6. Βέροια 43.158
7. Κοζάνη 41.066
8. Πτολεμαΐδα 32.127
9. Γιαννιτσά 29.789
10. Κιλκίς 22.914
11. Νάουσα 18.882
12. Έδεσσα 18.229
13. Φλώρινα 17.686
14. Αλεξάνδρεια 14.821
15. Καστοριά 13.387
16. Γρεβενά 13.137
17. Νέα Μουδανιά 9.342
18. Σίνδος 9.289
19. Επανωμή 8.979
20. Χρυσούπολη Καβάλας 8.885
21. Νέα Μηχανιώνα 8.775
22. Κουφάλια 7.850
23. Λαγκαδάς 7.764
24. Άργος Ορεστικό 7.473
25. Χαλάστρα 7.270
26. Νέα Καλλικράτεια 7.238
27. Πολύκαστρο 7.064
28. Λιτόχωρο 6.995
29. Αριδαία 6.561
30. Πολύγυρος 6.121
31. Σιάτιστα 5.490
32. Σκύδρα 5.406
33. Κρύα Βρύση 5.214
34. Μακροχώρι Ημαθίας 5.189
35. Σιδηρόκαστρο 5.177
36. Άγιος Αθανάσιος Θεσσαλονίκης 4.967
37. Νιγρίτα 4.947

Διοίκηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το διαμέρισμα της Μακεδονίας μοιράζεται διοικητικά ανάμεσα σε τρεις1 Περιφέρειες:

Ο χάρτης της Μακεδονίας Αριθμός Περιφέρεια Πρωτεύουσα Έκταση Πληθυσμός
Greek Macedonia map with subdivisions.svg
Δυτικής Μακεδονίας
( με τις περιφερειακές ενότητες / νομούς: )
Κοζάνη 9.451 χμ² 285.002
1 Καστοριάς Καστοριά 1.720 χμ² 50.683
2 Φλώρινας Φλώρινα 1.924 χμ² 51.841
3 Κοζάνης Κοζάνη 3.516 χμ² 150.170
4 Γρεβενών Γρεβενά 2.291 χμ² 32.308
Κεντρικής Μακεδονίας
( με τις περιφερειακές ενότητες / νομούς: )
Θεσσαλονίκη 18.811 χμ² 1.883.277
5 Πέλλας Έδεσσα 2.506 χμ² 139.371
6 Ημαθίας Βέροια 1.701 χμ² 140.575
7 Πιερίας Κατερίνη 1.516 χμ² 127.478
8 Κιλκίς Κιλκίς 2.519 χμ² 79.968
9 Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 3.683 χμ² 1.107.760
10 Χαλκιδικής Πολύγυρος 2.918 χμ² 111.244
11 Σερρών Σέρρες 3.968 χμ² 176.881
Ανατολικής Μακεδονίας2
( με τις περιφερειακές ενότητες / νομούς: )
Καβάλα 5.580 χμ² 238.179
12 Δράμας Δράμα 3.468 χμ² 98.411
13 Καβάλας Καβάλα 1.728 χμ² 125.090
14 Θάσος3 Λιμένας Θάσου 384 χμ² 14.678
15 Άγιο Όρος 1 (αυτόνομη περιοχή) Καρυές 336 χμ² 2.072
Σύνολο 34.178 χμ² 2.408.530[2]

Σημειώσεις

Σύμβολα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαία με το 16άκτινο "αστέρι" ή "ήλιο της Βεργίνας" σε μπλε φόντο είναι η σημαία της Μακεδονίας και των τριών διοικητικών περιφερειών της [14] και ο ύμνος της Μακεδονίας είναι το πατριωτικό τραγούδι Μακεδονία ξακουστή.

Η σημαία είναι ευρέως διαδεδομένη, ακόμα και σε επίσημο επίπεδο, αλλά δεν φέρει καμία επίσημη νομική υπόσταση ως ένα σύμβολο για την περιοχή. Η χρήση του Ήλιου της Βεργίνας είναι ευρέως διαδεδομένη και αποτελεί επίσημο σύμβολο του κράτους της Ελλάδας. Η χώρα έχει πνευματικά δικαιώματα για τη χρήση του Ήλιου της Βεργίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO)[15], αλλά όπως και με τη σημαία, δεν φέρει καμία νομική υπόσταση ως επίσημο έμβλημα της περιοχής.

Η Μακεδονία ξακουστή είναι εμβατήριο του ελληνικού στρατού, αλλά έχει καθιερωθεί ως ο ύμνος της Μακεδονίας. Η Ανατολική Μακεδονία αποτελεί μέρος της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μακεδονία απαριθμεί μνημεία από όλο το φάσμα του ιστορικού χρόνου, με πλειάδα αρχαιοελληνικών, ρωμαϊκών, πρωτοχριστανικών και βυζαντινών. Πολύ γνωστά μνημεία και σύμβολα που δεσπόζoυν στη Μακεδονίας είναι:

α) Στην Ανατολική Μακεδονία

  • στo Νομό Καβάλας: Οι Καμάρες, το παλιό υδραγωγείο, η παλιά συνοικία της Παναγιάς και το κάστρο της ομώνυμης πόλης, καθώς και ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων.
  • στο Νομό Δράμας: Οι πηγές της Αγίας Βαρβάρας, οι καπναποθήκες, τα βυζαντινά τείχη, ο βυζαντινός ναός της Αγίας Σοφίας εντός της πόλης και το Παρθένο Δάσος του Φρακτού στο Παρανέστι, το Δάσος της Ελατιάς, το Σπήλαιο του Μααρά στο χωριό "Αγγίτης", το χιονοδρομικό κέντρο Φαλακρού και ο αρχαίος οικισμός στο χωριό "Καλή Βρύση".

β) Στην Κεντρική Μακεδονία

  • στη Θεσσαλονίκη: ο Λευκός Πύργος, η Αψίδα του Γαλέριου (καμάρα), ο τάφος του (Ροτόντα- Αγ. Γεώργιος), η εκκλησία του Αγ. Δημητρίου, τα τείχη της πόλης η πλατεία Αριστοτέλους και πλήθος άλλων βυζαντινών εκκλησιών, ενώ εκτός πόλης η Αρχαία Αρέθουσα πάνω από τη Ρεντίνα και οι λίμνες Βόλβη και Κορώνεια.
  • στη Βεργίνα: το Μουσείο του "Μεγάλου Τύμβου", τάφου του Μακεδόνα Βασιλέα Φιλίππου Β'.
  • στή Βέροια: "Το Βήμα του Αποστόλου Παύλου", ο βυζαντινός πύργος στη πλατεία Ωρολογίου και η οδός Μητροπόλεως με τις πλάκες της παλίας οδού.
  • στη Νάουσα: το Άλσος του Αγίου Νικολάου με τα υπεραιωνόβια πλατάνια του και τις πηγές της Αραπίτσας, ο "Πύργος του Ρολογιού" μπροστά από το Δημαρχείο, η Σχολή του Αριστοτέλη στη θέση "Ισβόρια" , το αρχαίο θέατρο της Μίεζας (ελληνιστικών χρόνων -2ου αι. π.Χ.), επίσης oι Μακεδονικoί τάφοι τωv των "Λύσωνος" και "Καλλικλέους" στα Λευκάδια (10 χλμ.) και o μεγάλος Μακεδονικός τάφος «Κρίσεως» , o Μακεδονικός τάφος των "Ανθεμίων" καθώς και o Μακεδονικός Τάφος του "Kinch" στον Κοπανό (7 χλμ.).
  • στην Έδεσσα: oι καταρράκτες της πόλης, η βυζαντινή εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου και o Αρχαιολογικός Χώρος του Λόγγου.
  • στην Πέλλα: o Αρχαιολογικός Χώρος και oι Μακεδονικoί τάφοι και το νέο μουσείο Πέλλας.
  • στα Γιαννιτσά: o Πύργος του Ρολογιού, το Μαυσωλείο του Γαζή Βρέννος και άλλα ιστορικά κτίρια από της περίοδο της οθωμανικής αυτοκρατορίας, Μακεδονικοί τάφοι.
  • στα Πετράλωνα Χαλκιδικής: το περίφημο σπήλαιο Πετραλώνων
  • στo Νομό Πιερίας: η περιοχή του όρoυς Όλυμπος (Αρχαιολογικός Χώρος και Ιστορικός Τόπος εθνικής σημασίας), η αρχαία πόλη του Δίου, της Πύδνας και το βενετικό κάστρο του Πλαταμώνα, καθώς oι και όμορφες παραλίες του νομoύ.
  • στo Νομό Σερρών: Την περιοχή της Αλιστράτης με το μοναδικό στην Ευρώπη Σπήλαιο και το φαράγγι του ποταμού Αγγίτη, την ιερά μονή της Εικοσιφοινίσης, με σπάνιες αγιογραφίες, η περιοχή της Αμφίπολης, τα οχυρά του Μεταξά κατά μήκος των Ελληνοβουλγαρικών συνόρων στην οροσειρά Μπέλες και το φρούριο Ισσάρι, κτίσμα του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου, ύψους 155μ. στo Σιδηρόκαστρο,

γ) Στη Δυτική Μακεδονία

  • στη Φλώρινα: παλιά πόλη Φλώρινας, οικισμός "Νυμφαίο", λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα, χιονοδρομικό κέντρο Πυσοδερίου
  • στην Καστοριά: oι πολλές βυζαντινές και μεσαιωνικές εκκλησίες και η λίμνη Ορεστιάδα.
  • στην Κοζάνη: το ρολόι του Αγ.Νικολάου, λαογραφικό, ιστορικό και Φυσικής ιστορίας μουσείο της πόλης που στεγάζεται σε κτήριο μακεδονικής αρχιτεκτονικής και η Κοβεντάρειος δημοτική βιβλιοθήκη της Κοζάνης
  • στην Πτολεμαΐδα: το Υδραγωγείο που αποτελεί ξεχωριστό και σπάνιο δείγμα αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας του προσφυγικού ελληνισμού τον περασμένο αιώνα, καθώς και το Παλαιοντολογικό, Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείομε πολλά πολλά εκθέματα από ευρήματα της περιοχής που ανάγονται στην Προϊστορική Περίοδο και την Αρχαιότητα.

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αεροδρόμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αερολιμένας Τύπος αερολιμένα IATA/ICAO Πόλη Περιφέρεια
Μακεδονία Πολιτικό/Στρατιωτικό SKG / LGTS Θεσσαλονίκη Κεντρική Μακεδονία
Μέγας Αλέξανδρος Πολιτικό KVA / LGKV Καβάλα Ανατολική Μακεδονία
Φίλιππος Πολιτικό/Στρατιωτικό KZI / LGKZ Κοζάνη Δυτική Μακεδονία
Αριστοτέλης Πολιτικό/Στρατιωτικό KSO / LGKA Καστοριά Δυτική Μακεδονία
Σέδες Στρατιωτικό - / LGSD Θεσσαλονίκη Κεντρική Μακεδονία

Σιδηρόδρομος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λιμάνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Tηλεοπτικά κανάλια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Eurostat-Data Explorer 2012». Πληθυσμός - στατιστική προσαρμογή κατά περιφέρειες NUTS 3: 2.485.375 + 2.072 (Άγιο Όρος) = 2.487.447. http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=demo_r_gind3&lang=en. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Απογραφή 2011. Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), (De Facto Πληθυσμός - Σελ. 1)
  3. Π.Δ. 85/2012
  4. Απογραφή 1913. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πληθυσμός των νέων χωρών - Σελ. 6)
  5. Απογραφή 1920. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. ιδ΄ / 14)
  6. Απογραφή 1928. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. ια΄ / 11)
  7. Απογραφή 1940. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. ε΄ / 5)
  8. Απογραφή 1951. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 5)
  9. Απογραφή 1961. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 15)
  10. Απογραφή 1971. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 15)
  11. Απογραφή 1981. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), ((Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 13)
  12. Απογραφή 1991. Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος (ΕΣΥΕ), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 11)
  13. Απογραφή 2001. Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), (Πραγματικός πληθυσμός - Σελ. 1)
  14. crwflags.com Macedonia (Greece)
  15. World Intellectual Property Organization: 1st variety, 2nd variety, 3rd variety

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

WikiVoyage logo
Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα