Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κολάζ με φωτογραφίες των σημαντικότερων μελών της βουλγαρικής Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης και της Ανώτερης Μακεδονικής Επιτροπής μεταξύ 1893 - 1913

Η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ) (Βουλγαρικά: Вътрешна Македонска Революционна Организация (ВМРО), Βάτρεσνα Μακεντόσκα Ρεβολγιουστιόνα Οργκανιζάτσιγια (ΒΜΡΟ), ή στα αγγλικά IMRO (Internal Macedonian Revolutionary Organization),[1] ήταν μια μυστική, βουλγαρόφωνη και επί το πλείστον τρομοκρατική οργάνωση που συστάθηκε στα Βαλκάνια στα τέλη του 19ου αιώνα, συγκεκριμένα στη Ρέσνα[2][3], της περιοχής Πόλογκ, της σημερινής ΠΓΔΜ το 1893, κατά την τελευταία περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Με βάση τις αυστροουγγρικές πηγές η Οργάνωση μέχρι το 1902 είχε την ονομασία «Βουλγαρική Μακεδονο-Αδριανουπολίτικη Επαναστατική Επιτροπή»,[4] Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της Βαλκανικής και κυρίως της εσωτερικής πολιτικής ζωής της Βουλγαρίας και της Γιουγκοσλαβίας μέχρι τη βίαιη διάλυσή της από τον τσάρο Μπόρις Β' της Βουλγαρίας το 1934.[5]

Γενικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σκοπός: Σύμφωνα με τους ιδρυτές της, αρχικός σκοπός της ήταν η απελευθέρωση της Μακεδονίας από τους Τούρκους με το σύνθημα "Η Μακεδονία στους Μακεδόνες" και τη διατήρηση της βουλγαρικής εθνικής ταυτότητας[6] στις ευρωπαϊκές οθωμανικές κτήσεις. Στον όρκο που δίναν τα μέλη της γίνονταν σαφής διάκριση μεταξύ Βουλγάρων και Ελλήνων και τονίζονταν ότι οι χριστιανικές εθνότητες θα συνεργάζονταν για την αποκήρυξη του Οθωμανικού ζυγού[7]. Στη συνέχεια όμως χρησιμοποιήθηκε από τον βουλγαρικό μεγαλοϊδεατισμό προκειμένου μέσω της επιδιωκόμενης αυτονόμησης του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας, που θα αποτελούσε το πρώτο βήμα, να ακολουθούσε η μελλοντική ενσωμάτωσή[8] του στη Βουλγαρία.
  • Στόχοι δράσης: Βασικοί στόχοι δράσης για την υλοποίηση των παραπάνω ήταν δύο, αφενός μεν, αρχικά η δημιουργία μιας αυτόνομης οντότητας και αφετέρου, οι μετακινήσεις πληθυσμών είτε εκούσιες, είτε αναγκαστικές είτε ακόμα και αποτροπή νέων εγκαταστάσεων στη περιοχή, εκτός Βουλγάρων.
  • Παράμετροι ίδρυσης: Βασικοί παράμετροι που ώθησαν τη δημιουργία της ΕΜΕΟ ήταν αναμφισβήτητα ο Πανσλαβισμός, που καλλιέργησε την εποχή εκείνη η Ρωσική Αυτοκρατορία[9], η δημιουργία της βουλγαρικής Εξαρχίας εκ μέρους του Σουλτάνου που συνέτεινε στη διάσπαση των χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής από την ενιαία υπαγωγή τους στο Οικουμενικό Πατριαρχείο[10], καθώς και η Συνθήκη του Βερολίνου (1878)[11] που αποτέλεσε άμεσα ή έμμεσα, ηθελημένα ή όχι, τη γενέτειρα του Μακεδονικού ζητήματος και την κύρια αιτία αντιπαλότητας μεταξύ πέντε Ηγεμονιών της Βαλκανικής και τριών Αυτοκρατοριών (Τριμερής Συμφωνία Βερολίνου (1881)[12].
  • Η δράση της ΕΜΕΟ εντάθηκε κυρίως μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στη δεκαετία του 1920, με συνεργασία και άλλων εθνικιστικών οργανώσεων (Κροατίας, Ιταλίας) και συνεχίστηκε με τον ίδιο τρομοκρατικό χαρακτήρα μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Φυσική συνέπεια αυτής ήταν να δημιουργηθούν εξ αρχής αντίπαλες εθνικιστικές οργανώσεις και να ακολουθήσουν συγκρούσεις πολλές φορές μη ελεγχόμενες. Στη χρονική διάρκεια αυτή η ΕΜΕΟ μετέβαλε κάποιες φορές την ονομασία της, είτε από εσωτερικές διασπάσεις, είτε κατ΄ εξέλιξη δράσης.
  • Γενικά η ΕΜΕΟ, αλλά όχι μόνο, οργανώνοντας ένα εκτεταμένο ένοπλο δίκτυο τρομοκρατίας[13] στη περιοχή, ευθύνεται για αναρίθμητα εγκλήματα σε βάρος αμάχων Ελλήνων της Μακεδονίας, όσο και άλλων εθνοτήτων Σέρβων, Εβραίων ακόμα και Τούρκων[14][15].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σπυρίδων Πλουμίδης, Συμβολή στη κατανόηση της εθνικής ταυτότητας της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (1893-1912), Μακεδονικά, τομ.33 (2001-2002), σελ.77-103,ιδ. σελ.77: «Όπως δηλώνει με ειλικρίνεια Σαβομακεδόνας ιστορικός, η δυσκολία προσέγγισης της ιστορικής πραγματικότητας της ΕΜΕΟ έγκειται στο γεγονός ότι πολλά από τα μέλη της άλλαζαν στρατόπεδο, μερικά προσέφεραν τις υπηρεσίες τους ταυτόχρονα σε δύο και τρεις εθνικές παρατάξεις και οι μαρτυρίες που έχουν καταγραφεί είναι ανεπαρκείς.»,(πρόκειται για τον Stoyan Pribichevish, Macedonia. Its people and history, The Pensylvania State University Press, Yniversity Park and London, 1982, σελ. 120)
  2. Περιοδικό Τότε τ.46, σελ.6
  3. Εγκυκλοπαίδεια Britanicca
  4. Σπυρίδων Πλουμίδης,όπ.π.σελ.94
  5. Η Ε.Μ.Ε.Ο. διεκδικείται από την βουλγαρική και σλαβομακεδονική ιστοριογραφία ως δικός τους εθνικός πολιτικός σχηματισμός, Σπυρίδων Πλουμίδης, όπ. π. σελ.78
  6. Ιβάν Χατζηνικόλοφ: «...μόνο μια μυστική επαναστατική οργάνωση θα μπορούσε να εξουδετερώσει την ξένη προπαγάνδα στη Μακεδονία, και θα ήταν η πιο αξιόπιστη στήριξη για τη διατήρηση του βουλγαρικού εθνικού αισθήματος...» - «Ιλουστράτσια Ίλιντεν» 1936, βιβλίο Ι, σελ. 4-5 - Илюстрация Илинден, София, 1936 г., кн. 1, стр. 4-5
  7. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 311
  8. Χρίστο Τατάρτσεφ: «Δεν μπορούσαμε να αποδεχτούμε τη θέση για "απευθείας ένωση με τη Βουλγαρία", επειδή διαπιστώσαμε πως θα συναντούσε μεγάλες δυσκολίες λόγω της αντιπαράθεσης των Μεγάλων Δυνάμεων και των προσδοκιών των γειτονικών μικρών χωρών και της Τουρκίας. Πέρασε από τις σκέψεις μας ότι μια αυτόνομη Μακεδονία, θα μπορούσε να ενωθεί ευκολότερα με τη Βουλγαρία στη συνέχεια και αν τα πράγματα χειροτέρευαν περισσότερο, ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως συνδετικός κρίκος μιας ομοσπονδίας από Βαλκάνιους.» - «Η πρώτη κεντρική επιτροπή του ΕΜΕΟ. Απομνημονεύματα του Δρα Χρίστο Τατάρτσεφ», Υλικό για το Μακεδονικό απελευθερωτικό κίνημα, βιβλίο IX, Μακεδονικό Επιστημονικό Ινστιτούτο, Σόφια 1928 - поредица "Материяли за историята на македонското освободително движение" на Македонския научен институт, книга IX, София, 1928
  9. Ιστορία του 20ου αιώνα
  10. Ιστορία του 20ου αιώνα
  11. "Διεθνείς Συνθήκες σελ.145"
  12. "Διεθνείς Συνθήκες" σελ.150-151
  13. Τρομοκρατικοί μετασχηματισμοί
  14. Περιοδικό Τότε τ.46, σελ.6.
  15. MEE

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γ. Μίντση "Ιστορία του Μακεδονικού Ζητήματος".
  • Δ. Πόποβιτς "Περί των Τσιντσάρων" - Βελιγράδι 1937" (σερβοκροατική γλώσσα)
  • Γ. Στεφανίδη "Η Μακεδονία του Μεσοπολέμου".
  • Έκθεση Υπουργείου Οικονομικών Ελλάδος "Έκθεσις περί των εν Μακεδονία προσφύγων" - Αθήναι 1916.
  • Χαρ. Κ. Σωτηρόπουλος "Απάντησις προς Βορράν" - Αθήναι 1962.
  • Αρετή Τούντα - Φεργάδη "Ελληνοβουλγαρικές μειονότητες - Πρωτόκολλο Πολίτη - Καφώφ 1924-1925" - Θεσσαλονίκη 1986.
  • Αλβέρτος Londres, "Οι Κομιτατζήδες (Τρομοκρατία στα Βαλκάνια)" , Kultura, Σκόπια, ISBN 9989-32-067-5 (αρχική έκδοση: Arlea, Παρίσι, 1992).
  • Σπυρίδων Πλουμίδης, Συμβολή στη κατανόηση της εθνικής ταυτότητας της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (1893-1912), Μακεδονικά, τομ.33 (2001-2002), σελ.77-103