Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αυτό το λήμμα ή η ενότητα δεν αναφέρει τις πηγές του ή δεν περιέχει επαρκείς παραπομπές. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια προσθέτοντας κατάλληλες πηγές και παραπομπές που να υποστηρίζουν το λήμμα.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 03/12/2010.
Κονκάρδα του ΔΣΕ

Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ) ήταν στρατός προσκείμενος στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, κατά την διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1946 — 1949).

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία [Επεξεργασία]

Η απαρχή του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, επίσημα υπήρξε η επίθεση στην χωροφυλακή Λιτοχώρου στις 31 Μαρτίου 1946, ημέρα εκλογών, από τριάντα τρεις αντάρτες. Καθοδηγητής του ένοπλου αγώνα και ιδρυτής του ΔΣΕ υπήρξε το ΚΚΕ. Η δράση των αντάρτικων ομάδων συντονιζόταν από το Γενικό Αρχηγείο Ανταρτών, το οποίο δημιουργήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1946 με αρχηγό τον Μάρκο Βαφειάδη. Με την διαταγή υπ' αριθμόν 19 του Γενικού Αρχηγείου στις 27 Δεκεμβρίου του 1946 οι αντάρτικες δυνάμεις μετονομάζονται σε «Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας». Η σχετική διαταγή[1] αναφέρει για τον ΔΣΕ: «Είναι ο εθνικός λαϊκός επαναστατικός στρατός της καινούργιας Δημοκρατικής Ελλάδας και παλεύει με το όπλο στο χέρι για την Εθνική μας ανεξαρτησία και την Λαϊκή Δημοκρατία». Σκοπός η εγκαθίδρυση σοσιαλιστικού καθεστώτος όπως και στις υπόλοιπες χώρες της ανατολικής Ευρώπης.[εκκρεμεί παραπομπή]

Η μεγαλύτερη μάχη του τρίχρονου Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου πραγματοποιήθηκε στο όρος Γράμμο. Στην μάχη αυτή με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Κορωνίς» ο κυβερνητικός Εθνικός Στρατός παρέταξε 100.000 στρατιώτες και ο ΔΣΕ 12.000. Η μάχη κράτησε από τις 16 Ιουνίου μέχρι και τις 21 Αυγούστου 1948. Αυτή την μέρα οι δυνάμεις του ΔΣΕ μετά από σκληρή μάχη έσπασαν τον κλοιό του κυβερνητικού στρατού πραγματοποιώντας ελιγμό προς ανατολικά, στην περιοχή του Βιτσίου. Ο ελιγμός από το Γράμμο στο Βίτσι θεωρείται μία από τις σημαντικότερες, από στρατιωτικής πλευράς, κινήσεις τακτικής του ΔΣΕ κατά τη μάχη. Κατά τα τέλη Αυγούστου του 1949 ο κυβερνητικός στρατός, με την υλική βοήθεια και των Αμερικανών , με 100.000 στρατιώτες, νίκησε στρατιωτικά τον ΔΣΕ στο μέτωπο Γράμμου-Βιτσίου. Κατόπιν από αυτήν την ήττα οι αντάρτες πέρασαν τα σύνορα, στην Αλβανία και διαλύθηκαν στην ανατολική Ευρώπη , από την οποία οι περισσότεροι επέστρεψαν μετά το 1974 (εξαιρουμένων των σλαβομακεδόνων).

Μέγεθος και σύνθεση του ΔΣΕ [Επεξεργασία]

Υπάρχει γενική συμφωνία μεταξύ των ιστορικών πηγών ότι σε ολόκληρη τη διάρκεια του εμφυλίου πέρασαν από τις γραμμές του ΔΣΕ περίπου 100.000 άνδρες και γυναίκες, ενώ στην φάση της πλήρους ανάπτυξής του, κατά τα μέσα του 1948, ο αριθμός είχε φτάσει τους 26.000. Δεν υπάρχουν ακριβείς αριθμοί σχετικά με την σύνθεση του Δημοκρατικού Στρατού. Σύμφωνα με τους Βερέμη, Κλόουζ το 80% ήταν νέοι κάτω των 25 ετών. Είναι βέβαιο ότι πρόκειται για σώμα με υπεραντιπροσώπευση εφήβων, ιδιαίτερα με την πάροδο του χρόνου μειώνονταν ο μέσος όρος ηλικίας. Από τις γυναίκες επίσης η πλειοψηφία ήταν νεαρής ηλικίας: 16-19 ετών. Είναι φυσικό ότι δεν διέθετε η πλειψηφία του ΔΣΕ μαχητική εμπειρία, αφού διέρχονταν την παιδική ηλικία το μεγαλύτερο μέρος του, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.[2]

Από δημογραφικής πλευράς οι Σλαβομακεδόνες συγκροτούσαν το 30% της δύναμης κατά το 1948, ενώ προς το τέλος του Εμφυλίου ξεπέρασαν το 50%. Με δήλωσή του το 1947, ο Νίκος Ζαχαριάδης έθεσε ζήτημα πλήρους αποκατάστασης του "μακεδονικού λαού" ύστερα από τη νίκη του Δημοκρατικού Στρατού[3] (δήλωση που πιθανώς να ήταν κίνηση τακτικής σε μια προσπάθεια μεγαλύτερου προσεταιρισμού των σλαβομακεδόνων). Οι λιποταξίες στις τάξεις των Σλαβομακεδόνων ήταν πιθανόν μεγάλες, ειδικά όταν το καθεστώς της Γιουκοσλαβίας έπαψε να έχει καλές σχέσεις με την ηγεσία του ΚΚΕ.

Η ονομασία Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας, δεν χρησιμοποιούνταν από τους κύκλους που δεν ήταν ιδεολογικά προσκείμενοι στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, περιλαμβανομένων και των τότε κρατικών αρχών, για την περιγραφή των φιλικά προσκείμενων προς το Κόμμα ανταρτών. Αντί για αυτή την ονομασία, συνηθίζονταν ο υποτιμητικός όρος Συμμορίτες, ενώ και λόγω της εθνικής ανομοιογένειας του ΔΣΕ, ήταν συνήθεις και οι όροι Σλαβοκομμουνιστές και Εαμοβούλγαροι.[4]

Σημειώσεις [Επεξεργασία]

  1. ↑ Ημερήσια Διαταγή Γενικού Αρχηγείου ΔΣΕ, 28 Δεκεμβρίου 1946
  2. ↑ Εμείς οι Έλληνες. Σκάι Βιβλίο, Γ' Τόμος, σελ. 53-55. ISBN 9789606845178
  3. ↑ Δημοκρατικός Στρατός magazine, edited by Ριζοσπάστης, 1996, vol. I, pp. 408-412.
  4. ↑ Βερβενιώτη, Τασούλα. The Childrwn of the Greek Civil War.. http://stuter.fsv.cuni.cz/mag/article/show/id/173. 

Βιβλιογραφία [Επεξεργασία]

Προτεινόμενη βιβλιογραφία [Επεξεργασία]

  • Τασούλα Βερβενιώτη, «Οι μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας», στο Ο Εμφύλιος Πόλεμος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο, Φεβρουάριος 1945–Αύγουστος 1949, επιμέλεια Ηλίας Νικολακόπουλος, Αλκης Ρήγος, Γρηγόρης Ψαλλίδας, Αθήνα: Εκδόσεις Θεμέλιο, 2002, σ. 125– 142.
  • Νίκος Μαραντζίδης, Κατερίνα Τσέκου, «Ψάξε τον εχθρό με κόκκινο βιβλιάριο»: Η πολιτική καταλογισμού ευθυνών στο ΔΣΕ ,Κλειώ-περιοδική έκδοση για τη νεώτερη ιστορία, τ/χ.3(καλοκαίρι 2006),σελ.215-246
  • Τασούλα Βερβενιώτη, Αντάρτισσες του ΕΛΑΣ και μαχήτριες του ΔΣΕ,Κλειώ-περιοδική έκδοση για τη νεώτερη ιστορία, τ/χ.3(καλοκαίρι 2006),σελ. 163-187
  • Βασίλης Κ. Δαλκαβούκης, Παράλληλες θητείες: Η εικόνα του Εθνικού Στρατού και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας μέσα από τις μαρτυρίες ανώνυμων πρωταγωνιστών,Κλειώ-περιοδική έκδοση για τη νεώτερη ιστορία, τ/χ.3(καλοκαίρι 2006),σελ. 189-214

Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:
Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Δημοκρατικός_Στρατός_Ελλάδας&oldid=3961620"