Νομός Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βοιωτία
  Νομός και Περιφερειακή ενότητα  
Η Μονή Οσίου Λουκά, που περιλαμβάνεται στον κατάλογο τόπων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.
Θέση της Βοιωτίας στην Ελλάδα.
Συντεταγμένες: 38°25′N 23°05′E / 38.417°N 23.083°E / 38.417; 23.083Συντεταγμένες: 38°25′N 23°05′E / 38.417°N 23.083°E / 38.417; 23.083
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Αποκεντρωμένη διοίκηση Θεσσαλία - Στερεά Ελλάδα
Περιφέρεια Στερεά Ελλάδα
Ιδρύθηκε Νομός: 1974, Περιφερειακή Ενότητα: 1 Ιανουαρίου 2011
Ονομάστηκε από Όρος Βόιο [1]
Πρωτεύουσα Λιβαδειά
Μεγαλύτερη πόλη Θήβα
Δήμοι 6 συνολικά
Διακυβέρνηση
 • Αντιπεριφερειάρχης Γεώργιος Μουλκιώτης
 • Δήμαρχοι
 • Μέλη του Κοινοβουλίου
Έκταση
 • Σύνολο 2,952 km2 (1,140 sq mi)
Υψόμετρο
 m (; ft)
Υψηλότερο υψόμετρο Όρος Παρνασσός
2,457 m (8.061 ft)
Ελάχιστο υψόμετρο Λίμνη Υλίκη
-38.5 m (-126.3 ft)
Πληθυσμός (2011)
 • Σύνολο 117,730
 • Κατάταξη ;
 • Πυκνότητα κατάταξη ;
Δημώνυμο Βοιωτοί
Ταχυδρομικός κώδικας 32x xx, 190 12
Τηλεφωνικός κωδικός 226x0
ISO 3166 code GR-03
Πινακίδα οχημάτων ΒΙ
Ιστοσελίδα viotia.gr

Ο νομός Βοιωτίας είναι νομός της Στερεάς Ελλάδας, με έκταση 3,211 τ.χλμ. και πληθυσμό 134,108 κατοίκους (μόνιμος πληθυσμός, δηλ. εγγεγραμμένοι: 132,119) (1991).

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο νομός συνορεύει βόρεια με το νομό Φθιώτιδας, δυτικά με το νομό Φωκίδας, νότια βρέχεται από τον Κορινθιακό κόλπο και συνορεύει με το νομό Αττικής και ανατολικά βρέχεται από τον Ευβοϊκό κόλπο και συνορεύει με το νομό Εύβοιας.

Η Βοιωτία είναι περιοχή πεδινή και πολύ εύφορη. Η ορεινή έκταση είναι πολύ μικρή. Αναλυτικά η κατανομή του εδάφους σε κατηγορίες έχει ως εξής:

  • 40% πεδινό,
  • 38% ημιορεινό και
  • 22% ορεινό.

Οι μεγαλύτερες πεδιάδες είναι της Θήβας, της Χαιρώνειας και της Κωπαΐδας (που σχηματίστηκε ύστερα από την αποξήρανση της ομώνυμης λίμνης). Οι πεδιάδες αυτές βρέχονται από μικρούς ποταμούς και χείμαρρους, κυριότεροι από τους οποίους είναι ο Ασωπός, στα δυτικά του νομού, που πηγάζει από τον Κιθαιρώνα και χύνεται στον Ευβοϊκό κόλπο, ο Βοιωτικός Κηφισός που χύνεται στην Υλίκη λίμνη, και ο Λιβαδόστρας που χύνεται στον Κορινθιακό κόλπο. Μικρότεροι ποταμοί είναι οι παραπόταμοι του Κηφισού, Μόρνος και Μέλας.

Ο νομός έχει δυο λίμνες, την Υλίκη και την Παραλίμνη, που τροφοδοτούν με τα νερά τους τη λίμνη του Μαραθώνα.

Τα λεκανοπέδια της Βοιωτίας περιβάλλονται από τα βουνά: Ελικώνα (με ψηλότερη κορυφή την Παλιοβούνα, 1.748 μ.), Κιθαιρώνα (1.409 μ.), Παρνασσό (2.400 μ.), Νεραϊδολάκκωμα (1.678 μ.), Μεσσάπιο (1.021 μ.), Πτώο και Χλωμό (1.081 μ.).

Οι ακτές του Κορινθιακού κόλπου έχουν μεγάλο διαμελισμό και σχηματίζουν τα ακρωτήρια Αγιά, Μαύρος Κάβος και Μούντα και πολλά νησάκια, μεταξύ των οποίων το Μακρονήσι και το Ελατονήσι. Στη Βοιωτία ανήκουν πολλές ακατοίκητες νησίδες : Άμπελος, Δασκαλιό, Τσαρούχι, Κασίδης, Αλατονήσι, Βρώμη, Μακρόνησος, Αλκυονίδες Νήσοι, Γράμμουσα, Γάντζα, Πασάς, κ.ά. Στον Ευβοϊκό κόλπο σχηματίζονται τα στενά της Αυλίδας και του Ευρίπου, και ο όρμος Σκροπονερίου.

Το κλίμα της Βοιωτίας είναι ηπειρωτικό με κρύους χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια. Η μέση θερμοκρασία είναι 16-18οC και το μέσο ύψος των βροχών 500-600 χλστ.

Βλάστηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δασική βλάστηση της Βοιωτίας σε ποσοστό %.

Η Βοιωτία αποτελεί την περιφερειακή ενότητα με τη μικρότερη δασική βλάστηση στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Απογραφής Δασών που πραγματοποιήθηκε από τη Δασική Υπηρεσία το 1992, η περιφερειακή ενότητα καλύπτει έκταση 133.228 εκτάρια, ποσοστό 9% από τη συνολική 991.527 εκτάρια της περιφέρειας, με ποσοστό 67%.[2]

Τα αείφυλλα πλατύφυλλα καλύπτουν την μεγαλύτερη έκταση της Βοιωτίας με 96.786 εκτάρια. Μεγάλη έκταση επίσης καλύπτεται από Ελάτη, Χαλέπιος πεύκη και Μαύρη πεύκη με 18.350, 11.095 και 5.035 εκτάρια αντίστοιχα. Το μικρότερο ποσοστό δασικής βλάστησης αποτελείται από Δρυς και Πλάτανο, με 1.024 και 938 εκτάρια αντίστοιχα.[2]

Γειτονικοί νομοί και κόλποι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σεισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία και ειδικότερα η ευρύτερη περιοχή της Θήβας είναι σεισμογενής περιοχή. Το δέκατο ένατο αιώνα η πόλη της Θήβας χτυπήθηκε δύο φορές, το 1853 και το 1893. Ο σεισμός στη Θήβα το 1853 ήταν ο μεγαλύτερος σεισμός που έπληξε ποτέ τη Βοιωτία. Ο σεισμός σημειώθηκε στις 18 Αυγούστου και είχε μέγεθος 6,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Αυτός ο σεισμός σκότωσε 13 ανθρώπους και κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος των σπιτιών της πόλης με τις ζημιές να ήταν ανυπολόγιστες. Ο σεισμός του 1893 είχε μέγεθος 6,5 της κλίμακας Ρίχτερ και ως αποτέλεσμα την απώλεια ενός ανθρώπου και την καταστροφή πολλών σπιτιών που σχεδόν όλα υπέστησαν σημαντικές βλάβες.[3]

Τον εικοστό αιώνα ο σεισμός στη Θήβα του 1914 αποτελεί έναν από τους καταστροφικότερους σεισμούς στην Ελλάδα.[4] Ο σεισμός προκάλεσε το θάνατο ανθρώπων και μεγάλες υλικές καταστροφές.[3] Σημειώθηκε στις 4 [3] ή 17[4] Οκτωβρίου, ήταν επιφανειακός και είχε μέγεθος 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.[4]

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2010, ένας σεισμός μεγέθους 4,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 6.53 το πρωί, στο χωριό Λεύκτρα, στον ανατολικό Κορινθιακό κόλπο. Σύμφωνα με το Σεισμολογικό Ινστιτούτο του Πότσνταμ (γερμ.: Deutsches GeoForschungsZentrum), το επίκεντρο του σεισμού ήταν 60 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αθήνας και το εστιακό βάθος υπολογίστηκε στα 10 χλμ, ενώ δεν είχαν αναφερθεί ζημιές.[5] Ένας άλλος σεισμός σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Αστεροσκοπείου Αθηνών, μεγέθους 4,3 βαθμών και εστιακού βάθους 10 χλμ, σημειώθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2013, στις 5.05 το πρωί, στο θαλάσσιο χώρο του Κορινθιακού κόλπου, 24 ή 21 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Θήβας και 29 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Κορίνθου στα χωριά Βίλια και Καπαρέλι, χωρίς να υπάρχουν αναφορές για ζημιές.[6][7] Οι σεισμοί αυτοί αποτελούν τους μεγαλύτερους που έχουν καταγραφεί τη δεκαετία του 2010.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Ιστορία της Βοιωτίας

Η Βοιωτία κατοικείται από αρχαιοτάτων χρόνων. Πρωτοελλαδικοί οικισμοί έχουν βρεθεί στις ανασκαφές της Εύτρησης και στις Λιθάρες, κοντά στη Θήβα. Η μυθολογία αναφέρεται στην μακραίωνη κατοίκιση της Βοιωτίας με τον μύθο του Ωγύγου, η με τις αναφορές στην βοιωτική πόλη Γραία, που χαρακτηριζόταν η αρχαιότερη του κόσμου.

Παλαιολιθική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιπαλαιολιθική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεολιθική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εποχή του Ορείχαλκου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την Μυκηναϊκή περίοδο η Βοιωτία υπήρξε πυκνοκατοικημένη διαθέτοντας σημαντικά ανακτορικά κέντρα. Η σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα έχει αποκαλύψει δύο από αυτά στην Εύτρηση και στον Γλα. Την περίοδο αυτή η Βοιωτία κατοικήθηκε από τα φύλα των Αχαιών, των Μινύων και των Καδμίων. Οι Μινύες υπήρξαν ιδιαίτερα δραστήριοι και πρωτοπόροι για την εποχή της επιτυγχάνοντας την αποξήρανση της Κωπαΐδας, γεγονός που τους προσέδωσε πλούτο. Κέντρο τους υπήρξε η πόλη του Ορχομενού. Σημαντικό κέντρο αυτής της περιόδου υπήρξε και η Θήβα. Με τη Θήβα και τον Ορχομενό συνδέονται οι σημαντικότεροι μυθολογικοί κύκλοι που σχετίζονται με τη Βοιωτία, κεντρικά πρόσωπα των οποίων είναι ο Φρίξος και η Έλλη, η γενιά του Κάδμου ή η γενιά του Οιδίποδα.

Εποχή του Σιδήρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη μετάβαση προς τη Γεωμετρική εποχή η Βοιωτία κατοικήθηκε από το φύλο των Βοιωτών που έδωσε και το όνομά του στην περιοχή. Οι Βοιωτοί κατέβηκαν από τη νότια Θεσσαλία μεταξύ 13ου και 12ου αιώνα π.Χ. Εντούτοις, υπάρχει και μια αποδεκτή από πολλούς εκδοχή, κατά την οποία οι Βοιωτοί κατήλθαν από την περιοχή του όρους Βόϊο, της Μακεδονίας, (εξ ου και το όνομα Βοιωτία). Αποτέλεσαν μία χαλαρή ομοσπονδία πόλεων αρχικά με κέντρο τον ναό της Ιτωνίας Αθηνάς στην Κορώνεια και στη συνέχεια με κέντρο τον ναό του Ποσειδώνα στην Ογχηστό. Προς τον 5ο αιώνα π.Χ. η χαλαρή θρησκευτική ένωση μετατράπηκε σε ομοσπονδία με την ονομασία Κοινό των Βοιωτών. Κυρίαρχο ρόλο σ’ αυτό διαδραμάτιζε η Θήβα.

Αρχαϊκή εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλασική εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μεγαλύτερο μέρος των Βοιωτών μήδισαν κατά τη διάρκεια των Περσικών πολέμων. Εξαίρεση αποτέλεσαν οι Θεσπιές, οι Πλαταιές και η Αλίαρτος που ενώθηκαν στην Πανελλήνια συμμαχία. Από τα μέσα του 5ου αιώνα ανέλαβε ξανά τα ινία της ομοασπονδίας η Θήβα, η οποία εξελίχθηκε σε πρώτη ελληνική δύναμη στα μέσα του 4ου αιώνα κάτω από την καθοδήγηση του Πελοπίδα και του Επαμεινώνδα. Μετά τη μάχη της Χαιρώνειας του 338 π.Χ. η Βοιωτία υποτάχτηκε στους Μακεδόνες. Λίγα χρόνια αργότερα ο Μέγας Αλέξανδρος κατέστρεψε τη Θήβα για να την ξανακτίσει ένας από τους διαδόχους του ο Κάσσανδρος.

Ελληνιστική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρωμαϊκή περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βυζαντινή περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την Βυζαντινή περίοδο η Θήβα υπήρξε σημαντικό εμπορικό κέντρο που ανθούσε χάρη κυρίως στην καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα. Τον 10ο αιώνα οικοδομήθηκε στις βόρειες πλαγιές του Ελικώνα η Μονή Οσίου Λουκά, που υπήρξε από τις σημαντικότερες στον ελλαδικό χώρο αυτής της περιόδου. Μετά την πτώση του Βυζαντίου από τους σταυροφόρους η Βοιωτία μαζί με την Αττική αποτέλεσαν το φράγκικο Δουκάτο των Αθηνών. Το Δουκάτο κατέρρευσε από του Καταλανούς ιππότες το 1311. Οι Καταλανοί διαδέχτηκαν τους Λομβαρδούς και πραγματοποίησαν σημαντικά οχυρωματικά έργα στην επικράτειά τους. Την εποχή τους εγκαταστάθηκαν οι Αρβανίτες σε τμήμα της Βοιωτίας.

Οθωμανική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τουρκοκρατία ξεκινά στην Βοιωτία το 1446 μ.Χ. Κατά τη διάρκειά της σημαντικότερο κέντρο της περιοχής αναδείχθηκε η Λιβαδειά. Οι κάτοικοι της Βοιωτίας συμμετείχαν στην Επανάσταση του 1821 και η Βοιωτία απελευθερώθηκε οριστικά μετά τη Μάχη της Πέτρας το 1829.

Νεότερη περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διοικητικές διαιρέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Διοικητική ιστορία νομού Βοιωτίας
Δείτε επίσης: Διοικητική διαίρεση νομού Βοιωτίας

Η Βοιωτία από την 1η Ιανουαρίου 2011 που τέθηκε σε ισχύ το Πρόγραμμα Καλλικράτης διαιρείται σε έξι δήμους (ΟΤΑ):[8]

Διοικητική διαίρεση νομού Βοιωτίας Πρόγραμμα Καλλικράτης.png
Αρ. Όνομα Πρωτεύουσα Πληθυσμός
(Απογραφή 2011)[9]
Έκταση (χλμ²) Πυκνότητα
(/χλμ²)
1 Δήμος Λεβαδέων Λιβαδειά 31.230 698,79 45,00
2 Δήμος Αλιάρτου Αλίαρτος 10.850 256,89 42,30
3 Δήμος Διστόμου - Αράχοβας - Αντίκυρας Δίστομο 8.200 292,7 27,89
4 Δήμος Θηβαίων Θήβα 36.540 822,92 44,02
5 Δήμος Ορχομενού Ορχομενός 11.570 436,41 27,82
6 Δήμος Τανάγρας Σχηματάρι 19.340 554,01 41,95
Σύνολο 117.730 2.952 39,89

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορικοί πληθυσμοί
Απογραφή  Πληθυσμός  %±
1907 65.816  %
1920  %
1928  %
1940  %
1951  %
1961  %
1971  %
1981 117.306  %
1991 134.108  %
2001 131.085  %
2011 [9] 117.730 -10,2%

Η περιφερειακή ενότητα Βοιωτίας καλύπτει μια έκταση 3,211 τ.χλμ. με πληθυσμό που ανέρχεται στους 117.730 κατοίκους σύμφωνα με την ελληνική απογραφή του 2011, με τα προσωρινά αποτελέσματα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την Ελληνική Στατιστική Αρχή στις 22 Ιουλίου 2011. Από τους 117.730 κατοίκους οι 61.400 είναι άνδρες ενώ οι 56.330 είναι γυναίκες. Η Βοιωτία σημείωσε μείωση περίπου 10,2% σε σχέση με το 2001 που ο πληθυσμός της ήταν 131.085 κάτοικοι. Η πυκνότητα του πληθυσμού ανέρχεται σε 39,89 κατοίκους ανά τ.χλμ., σε σχέση με το μέσο όρο της Ελλάδας που είναι 81,75 κάτοικοι ανά τ.χλμ..

Το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων διαμένει στους τρεις μεγαλύτερους δήμους που είναι της Θήβας, της Λιβαδειάς και της Τανάγρας. Ο μεγαλύτερος δήμος είναι της Θήβας, αν και πρωτεύουσα της περιφερειακής ενότητας είναι η Λιβαδειά.[9]

Εθνικές καταγωγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία κατοικείται από Έλληνες. Οι Έλληνες αποτελούν το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Εντούτοις υπάρχει ένα μέρος του πληθυσμού το οποίο αποτελείται από μετανάστες, παράνομους και μη, καθώς και πρόσφυγες διαφόρων εθνικοτήτων. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονται από τη Νότια Ασία, τα Βαλκάνια, την Ανατολική Ευρώπη, και τον Καύκασο. Οι εθνικότητες αυτές είναι: Αλβανοί, Πακιστανοί, Ινδοί, Αφγανοί, Ρομά,[10] Ρουμάνοι, Βούλγαροι, Ρώσοι, Γεωργιανοί, Τούρκοι, και Καζάκοι.

Ομάδες και διάλεκτοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Αρβανίτες, οι οποίοι μιλούν παράλληλα με την Ελληνική γλώσσα, και την Αρβανίτικη, αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακές ομάδες στη Βοιωτία, καθώς έχουν εγκατασταθεί σε περίπου εξήντα χωριά της περιφερειακή ενότητας. Πρόκειται για Έλληνες οι οποίοι λόγω της μακραίωνης συμβίωσης με Αλβανούς, έχουν υιοθετήσει μια γλώσσα η οποία περιέχει εξαιρετικά πολλά στοιχεία από της αλβανική. Εντούτοις, διαχωρίζουν εαυτόν από την αλβανική εθνικότητα, και πιστεύουν ακράδαντα πως είναι Έλληνες στην καταγωγή. Άλλες πληθυσμιακές και όχι εθνικές ομάδες είναι οι Βλάχοι και οι Αρβανιτόβλαχοι που μιλούν την Βλάχικη γλώσσα και την Μογλενίτικη γλώσσα. Επιπλέον υπάρχει και ένας μεγάλος αριθμός Ποντίων και Σαρακατσαναίων.[εκκρεμεί παραπομπή]

Θρησκεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σημερινός Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας Γεώργιος Μαντζουράνης.

Λόγω του ότι η Εκκλησία της Ελλάδος αντιπροσωπεύει την πλειονότητα του πληθυσμού και αναγνωρίζεται συνταγματικά ως η επικρατούσα και επίσημη θρησκεία του κράτους,[11] η επίσημη εκκλησιαστική αρχή της Βοιωτίας είναι η Ιερά Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας που έχει έδρα τη Λιβαδειά.[12]

Πληθυσμιακά κέντρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεγαλύτερες περιοχές της Βοιωτίας
Θέση Περιοχή Δήμος Πλήθ. Θέση Περιοχή Δήμος Πλήθ.

Θήβα
Θήβα
Λιβαδειά
Λιβαδειά

1 Θήβα Θηβαίων 21.211 11 Κυριάκι Λεβαδέων 2.420
2 Λιβαδειά Λεβαδέων 20.061 12 Άγιος Γεώργιος Λεβαδέων 2.068
3 Ορχομενός Ορχομενού 5.780 13 Δίστομο Διστόμου 2.048
4 Σχηματάρι Τανάγρας 4.726 14 Μαυρομμάτι Αλιάρτου 1.960
5 Βάγια Θηβαίων 4.509 15 Δαύλεια Λεβαδέων 1.764
6 Αλίαρτος Αλιάρτου 4.207 16 Παύλος Ορχομενού 1.720
7 Αράχωβα Διστόμου 4.180 17 Καπαρέλλι Θηβαίων 1.549
8 Οινόφυτα Τανάγρας 3.137 18 Θεσπιές Αλιάρτου 1.529
9 Δήλεσι Τανάγρας 3.126 19 Άγιος Θωμάς Τανάγρας 1.476
10 Αντίκυρα Διστόμου 2.812 20 Ασωπία Τανάγρας 1.267
Ελληνική απογραφή 2001


Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με στοιχεία του 2006, η Βοιωτία παράγει το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), το έβδομο υψηλότερο στην Ελλάδα, με τα τελευταία χρόνια να μην παρουσιάζει κάποια ιδιαίτερη μεταβολή. Στη μεταποίηση αναλογεί το 57% του προϊόντος της περιφερειακής ενότητας, που την καθιστά πρώτη στη χώρα, και παράγεται το 13% της συνολικής μεταποιητικής παραγωγής που την κατατάσει τρίτη μεγαλύτερη. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Βοιωτίας φθάνει τις 34,3 χιλ. ευρώ, 78% υψηλότερο του μέσου όρου της Ελλάδας και 145% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξαιτίας της μεγάλης συγκέντρωσης βιομηχανιών στην περιοχή.[13] Το ποσοστό ανεργίας της Βοιωτίας το 2009, ήταν 15%.[εκκρεμεί παραπομπή]

Γεωργία και εξορύξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία είναι μια από τις πλουσιότερες και πιο εύφορες αγροτικές περιοχές της Ελλάδας λόγω του ότι έχει σημαντικό ποσοστό πεδινών καλλιεργούμενων εκτάσεων κυρίως τις πεδιάδες της Κωπαΐδας και της Θήβας και βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πρωτεύουσα, που είναι το μεγαλύτερο καταναλωτικό κέντρο της χώρας. Η ανάπτυξη της γεωργίας στην περιοχή και η αύξηση του εισοδήματος των κατοίκων ήταν αποτέλεσμα και της αποξήρανσης της Κωπαΐδας από την αγγλική εταιρεία την περίοδο 1880 έως 1930.

Κύρια προϊόντα είναι το βαμβάκι, η τομάτα, η πατάτα, ο καπνός, οι ελιές, το μέλι, τα σιτηρά, το κριθάρι, το καλαμπόκι, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια, τα κηπευτικά, τα λαχανικά, τα φρούτα και τα κτηνοτροφικά προϊόντα.[14] Η Βοιωτία κατατάσσεται τρίτη στην παραγωγή τομάτας με 10% της παραγωγής της χώρας και τρίτη στην παραγωγή βαμβακιού με 9% σύμφωνα με στοιχεία του 2006.[13] Οι μεγάλες πόλεις της είναι κέντρα εμπορίου και επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων.

Η βιομηχανική ανάπτυξη της Βοιωτίας έχει ευνοηθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της μεγάλης γεωργικής παραγωγής της περιφερειακής ενότητας, την μικρή απόστασή της από την Αθήνα, καθώς και την ύπαρξη μεγάλων κοιτασμάτων βωξίτη. Αρκετά αναπτυγμένη είναι και η εξορυκτική βιομηχανία. Στην περιφερειακή ενότητα και κυρίως στο Δίστομο υπάρχουν τα σημαντικότερα κοιτάσματα βωξίτη όλης της χώρας. Άλλα μεταλλεύματα είναι τα νικελιούχα σιδηρομεταλλεύματα στον Άγιο Ιωάννη και τα χρωμιούχα σιδηρομεταλλεύματα στο Λούτσι, κοντά στο χωριό Παύλος. Στην Παραλία Διστόμου υπάρχει το Αλουμίνιο της Ελλάδος το μοναδικό εργοστάσιο της Ελλάδας που παράγει αλουμίνα και αλουμίνιο. Επίσης υπάρχουν και αξιόλογες βιομηχανίες των κλάδων ειδών διατροφής, υφαντικών, τσιμέντου και άλλων κλάδων.[14]

Οι εγκαταστάσεις του Αλουμινίου της Ελλάδας στον όρμο του Αγίου Νικολάου, κοντά στα Άσπρα Σπίτια.

Κτηνοτροφία και αλιεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένας άλλος τομέας που συνεισφέρει στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής είναι η κτηνοτροφία και κυρίως η ενσταυλισμένη κτηνοτροφία η οποία αφορά κυρίως βοοειδή όπως αγελάδες, κατσίκες αλλά και άλλα όπως πρόβατα, χοίροι και όρνιθες.[15]

Η αλιεία γίνεται περισσότερο στην περιοχή του Κορινθιακού κόλπου[εκκρεμεί παραπομπή]. Τα κύρια προϊόντα θαλασσινών αλιευμάτων που ψαρεύονται είναι η γόπα, το λυθρίνι, ο κέφαλος, η μαρίδα, ο μπακαλιάρος, ο μπάλας, το μπαρμπούνι, ο σαργός, το σαυρίδι, η σκορπίνα, οι χάνοι, το σκουμπρί, τα μαγιάτικα και τα καλαμαράκια. Τα προϊόντα θαλάσσιας καλλιέργειας είναι το λαβράκι, η τσιπούρα, το φαγγρί, το μυτάκι, το λυθρίνι και ημουρμούρα και τα κύρια προϊόντα υδατοκαλλιέργειας εσωτερικών υδάτων είναι η πέστροφα, οι κυπρίνοι, οι κέφαλοι, οι χεροκούβες και οι πεταλούδες.[16]

Βιομηχανικές Περιοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία αποτελείται από τρεις Βιομηχανικές Περιοχές που είναι οι εξής:

  • Βιομηχανική Περιοχή Θήβας[εκκρεμεί παραπομπή]
  • Βιομηχανική Περιοχή Θίσβης[17]
  • Βιομηχανική Περιοχή Οινοφύτων - Σχηματαρίου - Τανάγρας[18]

Σημαντικές εμπορικές επιχειρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνοπτικά οι σημαντικές εμπορικές
επιχειρήσεις του νομού Βοιωτίας
Εταιρεία Εργαζόμενοι Παραγωγή
Αλουμίνιον 1100[19] Αλουμίνιο
Heron SA Ηλεκτρική ενέργεια
Misko Ζυμαρικά
BASF Χημικά
ΛΑΡΚΟ Σιδηροκράματα
Coca-Cola 225[20] Αναψυκτικά
Titan Τσιμέντο
Schneider Electric Μετασχηματιστές
Tupperware 200[21] Συσκευασίες
Νεστλέ 118[22] Καφές
Κρεντίν Ελλάς Προϊόντα αρτοποιΐας
και ζαχαροπλαστικής
Weidenhammer Πολυστρωματικά
δοχεία
Bayer AG Φυτοφάρμακα
Σημείωση:
Οι παραπάνω εταιρείες δεν αναφέρονται με κάποια επίσημη

κατάταξη και πιθανώς υπάρχουν και άλλες που λείπουν.

O δεύτερος σταθμός ηλεκτροπαραγωγής ΗΡΩΝ ΙΙ δυναμικότητας 435 MW με καύσιμο το φυσικό αέριο, στη Θήβα, Βοιωτία.

Πολλές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στη Βοιωτία. Οι μεγαλύτερες από αυτές είναι η Αλουμίνιο της Ελλάδος από τα λίγα πλήρως καθετοποιημένα εργοστάσια αλουμινίου στην Ευρώπη, που απασχολεί 1100 άτομα που προέρχονται από όλο τον Ελλαδικό χώρο και περίπου 400 άτομα από συνεργαζόμενες επιχειρήσεις,[19] η Heron SA στη Θήβα, εργοστασίο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από συμβατικά καύσιμα που είναι θυγατρική του Ομίλου ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, και με τον πρώτο σταθμό Heron I το 2004 ήταν ορόσημο για την απελευθέρωση της ηλεκτροπαραγωγής στην Ελλάδα,[23] η Misko, στον Ελεώνα, που είναι μέλος του Ομίλου Barilla και αποτελεί το τρίτο μεγαλύτερο εργοστάσιο ζυμαρικών στην Ευρώπη,[24] η BASF στη Θήβα που αποτελεί την μεγαλύτερη βιομηχανική μονάδα της χώρας στην παραγωγή προσθέτων και βελτιωτικών σκυροδέματος, ειδικών υλικών επισκευών, καθώς και κατασκευής βιομηχανικών δαπέδων,[25] το μεταλλείο της ΛΑΡΚΟ στον Άγιο Ιωάννη, που είναι τα παλαιότερα Μεταλλεία της Εταιρίας και παράγουν ετησίως 700.000 τόνους μεταλλεύματος,[26] η Coca-Cola Τρία Έψιλον στο Σχηματάρι που λειτουργεί από το 1989, απασχολεί 225 άτομα[20] και αποτελεί ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια παραγωγής αναψυκτικών και μη αλκοολούχων ποτών στην Ευρώπη,[27] η βιομηχανία τσιμέντων Titan που δημιούργησε το 1976 το τέταρτο εργοστασίο της στη θέση Καμάρι,[28] η Schneider Electric που παράγει μετασχηματιστές της σειράς Elvim στα Οινόφυτα,[29] η Tupperware στη Θήβα, ένα από τα 4 εργοστασία στην Ευρώπη που απασχολεί περίπου 200 άτομα,[21] το εργοστάσιο καφέ της Νεστλέ στα Οινόφυτα, που χτίστηκε το 1974, και απασχολεί 118 άτομα,[22] η Κρεντίν Ελλάς στα Οινόφυτα, που παράγει προϊόντα αρτοποιΐας και ζαχαροπλαστικής,[30] η Weidenhammer στα Οινόφυτα, που παράγει τα σύνθετα πολυστρωματικά δοχεία (composite cans) με εύκολα ανοιγόμενο καπάκι (peel-off top),[31][32] και η Bayer AG, εργοστάσιο συσκευασίας και τυποποίησης φυτοφαρμάκων στο Ύπατο.[33]

Στρατιωτικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία είναι η έδρα πολλών τωρινών και πρώην βάσεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Στην Τανάγρα βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές βάσεις στην Ελλάδα,[εκκρεμεί παραπομπή] η 114 Πτέρυγα Μάχης που ιδρύθηκε στις 22 Αυγούστου του 1956 στην Αεροπορική Βάση Τανάγρας.[34] Επίσης στην ίδια περιοχή εδρεύει η μεγαλύτερη κρατική αμυντική βιομηχανία της Ελλάδας, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία που ειδικεύεται στην κατασκευή τμημάτων πολιτικών και στρατιωτικών αεροσκαφών.[35]

Στα νότια της Θήβας βρίσκεται το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Πυροβολικού που καταλαμβάνει συνολική έκταση μαζί με το πεδίο βολής 18.000 στρέμματα[36] και κατατάσσεται στο δεύτερο μεγαλύτερο των Βαλκανίων[εκκρεμεί παραπομπή] και ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης.[εκκρεμεί παραπομπή]

Ακόμα στην υψηλότερη κορυφή του Κιθαιρώνα, τον Προφήτη Ηλία υπάρχει η εγκαταλελειμμένη βάση που χρησιμοποιούνταν από το ΝΑΤΟ και τώρα έχει περάσει στην κατοχή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.[37]

Υγειονομική περίθαλψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοιωτία ανήκει στην 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας και διαθέτει 2 γενικά νοσοκομεία από τα 8 της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, το Γενικό Νοσοκομείο Θήβας και το Γενικό Νοσοκομείο Λιβαδειάς.[38] Το ιατρικό προσωπικό των δύο νοσοκομείων ανέρχεται σε 206 άτομα [39] και το νοσηλευτικό και διοικητικό επιστημονικό τεχνικό σε 515 άτομα.[40][41]

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα αξιοθέατα της Βοιωτίας περιλαμβάνονται:

  • Το ιερό του Πτώου Απόλλωνα (6ος π.Χ. αι.), στα βορειοανατολικά των Θηβών, το οποίο αποτελούσε ένα από τα μαντεία της αρχαιότητας.
  • Τα ερείπια των αρχαίων πόλεων των Πλαταιών και της Τανάγρας.
  • Το άγαλμα του Λέοντα της Χαιρώνειας, που βρίσκεται στην είσοδο του ομώνυμου χωριού και αποτελεί μνημείο της ήττας των Θηβαίων από τον Φίλιππο της Μακεδονίας στην μάχη του 338 π.Χ.
  • Η ορεινή κωμόπολη της Αράχωβας, χτισμένη στους πρόποδες του Παρνασσού, που αποτελεί σημαντικό χειμερινό τουριστικό κέντρο.
  • Η βυζαντινή Μονή του Οσίου Λουκά (11ος αι.), κοντά στον οικισμό του Στειρίου, που είναι ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία του ελλαδικού χώρου( Η Αγιά Σοφιά της Ρούμελης).
  • Το Βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας της Σκριπούς, στον Ορχομενό, το οποίο ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα κ στο οποίο βρίσκεται το αρχαιότερο Βυζαντινό ηλιακό ρολόι της Ελλάδας.
  • Το ιστορικό εξωκλήσι του Άγίου Θωμά, (12ου αι.) στο δέλτα των ποταμων Ασωπού και Θερμόδοντα στην αρχαία Τανάγρα.
  • Η πόλη του Διστόμου , όπου έγινε η ομώνυμη σφαγή στις 10 Ιουνίου 1944.

Εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τα «Τροφώνια», που διοργανώνονται από το Δήμο Λεβαδέων κάθε Σεπτέμβριο.
  • Τα «Πινδάρεια», πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στη Θήβα το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου και περιλαμβάνουν παραστάσεις αρχαίου δράματος και συναυλίες.
  • Οι «Εκδηλώσεις Μνήμης», διοργανώνονται στο Δίστομο κάθε Ιούνιο.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Sylvain Auroux. History of the language sciences: an international handbook on the evolution. http://books.google.com/books?id=ygDHVYyEXOMC&pg=PA439&dq=Greek+Epirus+Boeotians. 
  2. 2,0 2,1 Η Δασική Βλάστηση της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας cereco.gr, Ανακτήθηκε 11 Ιουλίου 2012
  3. 3,0 3,1 3,2 Γεώργιος Δ. Τσεβάς, Ιστορία της Θήβας και της Βοιωτίας από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι σήμερα, σελ. 583, Ανακτήθηκε 11 Ιουλίου 2012
  4. 4,0 4,1 4,2 Οι Καταστροφικότεροι Σεισμοί στην Ελλάδα earthquakes.gr, Ανακτήθηκε 11 Ιουλίου 2012
  5. Σεισμός στη Βοιωτία ethnos.gr, Ανακτήθηκε 11 Ιουλίου 2012
  6. "Σεισμός 4,3 Ρίχτερ «ταρακούνησε» και την Αττική" newpost.gr, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  7. "Σεισμός 4,3 Ρίχτερ στον Κορινθιακό κόλπο έγινε αισθητός στην Αττική" flashnews.gr, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  8. Απόφαση 45892 του Υπουργού Εσωτερικών - ΦΕΚ Β΄1292, Ανακτήθηκε 12 Φεβρουαρίου 2012
  9. 9,0 9,1 9,2 Ανακοίνωση προσωρινών αποτελεσμάτων Απογραφής Πληθυσμού 2011 - δελτίο τύπου της ΕΛΣΤΑΤ, 14-02-2012
  10. Καταυλισμοί Ρομά στην Ελλάδα-Θήβα Ανακτήθηκε 18 Φεβρουαρίου 2012
  11. «Greece». The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gr.html#People. Ανακτήθηκε στις 2007-09-15. 
  12. Επίσημη Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Θηβών και Λεβαδείας Ανακτήθηκε 15 Φεβρουαρίου 2012
  13. 13,0 13,1 Επιμελητήριο Βοιωτίας -Οικονομία Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  14. 14,0 14,1 Οικονομία της Βοιωτίας Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  15. Νομός Βοιωτίας-Κτηνοτροφία esymbiosis, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  16. Νομός Βοιωτίας-Αλιεύματα esymbiosis, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  17. Βιομηχανική Περιοχή Θίσβης Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  18. "Η βιομηχανική συγκέντρωση των Οινοφύτων" greekscapes.gr, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  19. 19,0 19,1 "Αλουμίνιο της Ελλάδος-Ιστορικό" alhellas.com, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  20. 20,0 20,1 "Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως-Εργοστάσιο Σχηματαρίου" coca-colahellenic.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  21. 21,0 21,1 "Tupperware-Ιστορία" tupperware.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  22. 22,0 22,1 "Νεστλέ-Εγκαταστάσεις" nestle.gr, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  23. "Heron SA-Ιστορικό" heron.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  24. "MISKO-Ιστορικό" miskocareers.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  25. "BASF ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε." basf-cc.gr, Ανακτήθηκε 17 Φεβρουαρίου 2012
  26. "ΛΑΡΚΟ-Μεταλλεία Αγίου Ιωάννη" larco.gr, Ανακτήθηκε 17 Φεβρουαρίου 2012
  27. "Στην Ελλάδα επενδύει η Coca Cola από το Σχηματάρι!" viotiki-ora.gr, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  28. "Τσιμέντα Titan-Ιστορία" titan.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  29. "Schneider Electric-Τοπική Παραγωγή-Εργοστάσιο Οινοφύτων" schneider-electric.gr, Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  30. "ΚΡΕΝΤΙΝ ΕΛΛΑΣ-Εργοστάσιο" credin.gr, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  31. "Γνωριμία με την Weidenhammer" foodbites.eu, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  32. "Weidenhammer Hellas S.A." weidenhammer.de, Ανακτήθηκε 18 Ιουλίου 2012
  33. "Bayer Ελλάς-Οργάνωση" Ανακτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2012
  34. "114 Πτέρυγα Μάχης-Τανάγρα" hellasarmy.gr, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  35. "Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία" haicorp.com, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  36. "Κέντρο Εκπαίδευσης Πυροβολικού (ΚΕΠΒ)" ellinikos-stratos.com, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  37. "Κιθαιρώνας" mountainsgreece.com, Ανακτήθηκε 20 Σεπτεμβρίου 2013
  38. "Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας-Νοσοκομεία Στερεάς Ελλάδας" dypethessaly.gr, Ανακτήθηκε 5 Μαΐου 2012
  39. "Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας-Κατανομή Ιατρικού Προσωπικού" dypethessaly.gr, Ανακτήθηκε 5 Μαΐου 2012
  40. "Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας-Κατανομή Νοσηλευτικού Προσωπικού" dypethessaly.gr, Ανακτήθηκε 5 Μαΐου 2012
  41. "Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας-Κατανομή (Διοικητικού Επιστημονικού Τεχνικού) Προσωπικού" dypethessaly.gr, Ανακτήθηκε 5 Μαΐου 2012
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα