Περιφέρειες της Ελλάδας
 Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση |
||
|---|---|---|
| Βαθμός | ΟΤΑ | Υποδιαιρέσεις |
| α΄ | Δήμος | Δημοτική ενότητα Κοινότητα |
| β΄ | Περιφέρεια | Περιφερειακή ενότητα |
Περιφέρειες ονομάζονται οι 13 δευτεροβάθμιοι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης του ελληνικού κράτους. Κάθε περιφέρεια έχει συσταθεί σε μια ευρύτερη περιοχή της χώρας (εξαιρουμένου του Αγίου Όρους), διαθέτει δικές της αυτοτελείς υπηρεσίες και προϋπολογισμό και τα όργανά της εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία. Οι αρμοδιότητές της απλώνονται σε ένα ευρύ φάσμα: από το σχεδιασμό, το συντονισμό και την εφαρμογή των πολιτικών που άπτονται των ζητημάτων της περιοχής, μέχρι και επιμέρους καθήκοντα της κεντρικής διοίκησης που μπορεί να της ανατεθούν με νόμο.
Ο όρος εμπεριέχει επίσης γεωγραφική σημασία, υπό την έννοια ότι οι περιφέρειες διαθέτουν συγκεκριμένη έκταση, πληθυσμό και έδρα,[1] όμως ο αμιγώς γεωγραφικός όρος είναι το διαμέρισμα. Από τις δεκατρείς περιφέρειες, μόλις τρεις ταυτίζονται εδαφικά με διαμέρισμα: Ηπείρου, Θεσσαλίας και Κρήτης.
[Επεξεργασία] Ιστορική εξέλιξη
Η πρώτη διαίρεση της χώρας σε περιφέρειες (με την ονομασία Περιφεριακαί Διοικήσεις) έγινε από τη Χούντα των Συνταγματαρχών με τη μεταρρύθμιση του 1971, αλλά ακυρώθηκε δύο χρόνια αργότερα, μετά το πραξικόπημα Ιωαννίδη. Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι περιφέρειες ήταν μόλις 7 και οι διορισμένοι διοικητές τους εισέρχονταν αυτομάτως στο Υπουργικό Συμβούλιο ως υφυπουργοί.
Η σύσταση των περιφερειών στα σημερινά τους όρια έγινε από την κυβέρνηση Α. Παπανδρέου με το Ν.1622/86[2] και το Π.Δ.51/87[3], ο δε χαρακτήρας τους ήταν κατά βάσιν επικουρικός της κεντρικής διοίκησης και τα όργανά τους διορίζονταν από αυτήν. Στα τέλη της δεκαετίας του '90 η λειτουργία τους μεταρρυθμίστηκε με παράλληλη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων τους (Ν.2503/97[4] και 2647/98), και πάλι όμως παρέμειναν άμεσα εξαρτώμενες από την κεντρική διοίκηση, αφού το σύνολο των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων συγκεντρωνόταν στα χέρια του διορισμένου από την κυβέρνηση γενικού γραμματέα τους.
Το σημερινό τους χαρακτήρα οι περιφέρειες τον έλαβαν τον Ιανουάριο του 2011, όταν τέθηκαν σε ισχύ οι σχετικές διατάξεις του «Καλλικράτη» που προέβλεπαν πλήρη δημοσιονομική - διοικητική αυτοτέλεια, αιρετά όργανα (περιφερειάρχης και περιφερειακό συμβούλιο) και ανάληψη μέρους των αρμοδιοτήτων των καταργημένων νομαρχιών. Παράλληλα όμως έχασαν κάποιες από τις έως τότε αρμοδιότητές τους, οι οποίες κρίθηκε σκόπιμο να παραμείνουν στα χέρια της κεντρικής διοίκησης μέσω των αποκεντρωμένων διοικήσεων.[5].
[Επεξεργασία] Κατάλογος περιφερειών
- Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης [1] με έδρα την Κομοτηνή
- Κεντρικής Μακεδονίας [2] με έδρα τη Θεσσαλονίκη
- Δυτικής Μακεδονίας [3] με έδρα την Κοζάνη
- Ηπείρου [4] με έδρα τα Ιωάννινα
- Θεσσαλίας [5] με έδρα τη Λάρισα
- Ιονίων Νήσων [6] με έδρα την Κέρκυρα
- Δυτικής Ελλάδας [7] με έδρα την Πάτρα
- Στερεάς Ελλάδας [8] με έδρα τη Λαμία
- Αττικής [9] με έδρα την Αθήνα
- Πελοποννήσου [10] με έδρα την Τρίπολη
- Βορείου Αιγαίου[11] με έδρα τη Μυτιλήνη
- Νοτίου Αιγαίου [12] με έδρα την Ερμούπολη
- Κρήτης[13] με έδρα το Ηράκλειο
Επιπλέον, το Άγιο Όρος στη χερσόνησο του Άθω, ορίζεται ως Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία εντός της Ελλάδας.
[Επεξεργασία] Αναφορές
- ↑ Θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης & λειτουργίας - επίσημη πύλη των ελληνικών περιφερειών
- ↑ Ν.1622/86 «Τοπική Αυτοδιοίκηση - Περιφερειακή Ανάπτυξη - Δημοκρατικός Προγραμματισμός», (ΦΕΚ 92/τ.Α΄/14-7-1986) Εφημερίς της Κυβερνήσεως
- ↑ Π.Δ. 51/87 «Καθορισμός των Περιφερειών της Χώρας για το σχεδιασμό, προγραμματισμό και συντονισμό της Περιφερειακής Ανάπτυξης», (ΦΕΚ 26/τ.Α΄/06-03-1987) Εφημερίς της Κυβερνήσεως
- ↑ Ν.2503/97 «Διοίκηση, οργάνωση, στελέχωση της Περιφέρειας, ρύθμιση θεμάτων για την τοπική αυτοδιοίκηση και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ 107/τ.Α΄/30-05-1997) Εφημερίς της Κυβερνήσεως
- ↑ Ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα Καλλικράτης», (ΦΕΚ 87/τ.Α΄/07-06-2010) Εφημερίς της Κυβερνήσεως
|
||||||||||||||
