Φλώρινα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°46′57″N 21°24′32″E / 40.7824, 21.4089

Φλώρινα

Florina (city), Florina prefecture, Greece - From the Northwest (National Road 2 to Vigla) - 02.jpg

Χάρτης
Θέση στην Ελλάδα
Φλώρινα is located in Ελλάδα
Φλώρινα
Πληροφορίες
Γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονία
Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας
Νομός Φλώρινας (πρωτεύουσα)
Αρ. δημ. διαμερισμάτων 7
Επίσημος πληθυσμός 17.686 (2011)
Έκταση 150,6 km²
Ταχυδρομικός κώδικας 53100
Τηλεφωνικός κωδικός 23850
Δήμαρχος Βοσκόπουλος Ιωάννης
Ιστότοπος http://www.cityoflorina.gr

Η Φλώρινα (τουρκικά Florina, εβραϊκά פלורינה - Πλούρινα, αλβανικά Follorina - Φολλόρινα, βουλγαρικά/σλαβομακεδονικά: Лерин - Λερίν) είναι πόλη της Δυτικής Μακεδονίας και πρωτεύουσα του νομού Φλωρίνης. Η πόλη της Φλώρινας βρίσκεται σε υψόμετρο 680 μέτρων και έχει πληθυσμό περίπου 22.000 κατοίκους (Ιανουάριος 2012).

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία [Επεξεργασία]

Αρχαιότητα [Επεξεργασία]

Η αρχαία ονομασία της περιοχής ήταν Λυγκηστίς, που ήταν ένα αυτόνομο αρχικά μακεδονικό κρατίδιο, στο οποίο κατοικούσαν συγγενή ελληνικά-μακεδονικά φύλλα δωρικής καταγωγής, και το οποίο ο Φίλιππος Β' ένωσε με το δικό του μεγάλο μακεδονικό βασίλειο. Η περιοχή οφείλει την ονομασία της στον πρώτο μυθικό βασιλιά της, τον ήρωα και αργοναύτη Λυγκέα. Στην περιοχή των Πρεσπών πριν από την κάθοδο των Δωριέων κατοικούσαν οι Βρύγες, οι οποίοι μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία, ονομάστηκαν Φρύγες και συμμετείχαν στον τρωικό πόλεμο ως σύμμαχοι των Τρώων. Οι δύο λίμνες ονομάζονταν αντίστοιχα Μικρή και Μεγάλη Βρυγηίς. Στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονος, υπάρχει αρχαιολογικός χώρος οικισμού που κατοικούνταν αδιάλειπτα από το 16ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ. και από το 4ο έως τον 1ο αιώνα π.Χ.[1] Η σημερινή πόλη της Φλώρινας χτίστηκε κατά την βυζαντινή εποχή. Το όνομα προέρχεται πιθανώς από τη λέξη χλωρό λόγω του κλίματος και της βλάστησης της περιοχής.

Νεότερη εποχή [Επεξεργασία]

Νικόλαος Πύρζας

Επί Τουρκοκρατίας η Φλώρινα ήταν τοπικό εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο ενώ η πλειοψηφία των κατοίκων της Μουσουλμάνοι. Το 16ο αιώνα δρα στην περιοχή ο αρματολός Τσολάκης[2]. Από τη Φλώρινα κατάγονταν ο νεομάρτυρας Αγαθάγγελος που μαρτύρησε το 1727 στο Μοναστήρι[3]. Κατά το 1821 οι Έλληνες ήταν περίπου 80 οικογένειες[i]. Οι Φλωρινιώτες συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Σημαντικότερος αγωνιστής, ήταν ο Αγγελίνας που πολέμησε, μεταξύ άλλων, και στην Κρήτη. Φλωρινιώτες επίσης, πολέμησαν στο Μεσολόγγι[4]. Μέλη της Φιλικής Εταιρείας, ήταν οι αδελφοί Λουκάς Νεδέλκος και Νικόλαος Νεδέλκος, καταγόμενοι από την περιοχή της Φλώρινας. Με το ξέσπασμα της Ελληνικής επανάστασης του 1821, οι Οθωμανοί συγκέντρωσαν στην κεντρική πλατεία της πόλης τους 7 σημαντικότερους προκρίτους, και τους κρέμασαν[5]. Το 1890 ο Γάλλος περιηγητής Berard επισκέπτεται την πόλη και αναφέρει πως τα 3/4 των κατοίκων ήταν Μουσουλμάνοι (κυρίως Αλβανοί και Σλάβοι προσηλυτισμένοι). Όλοι οι Χριστιανοί,τους αναλογούσαν περίπου 500 οικίες, ήταν Έλληνες εκτός από περίπου 300 Βουλγάρους[ii]. Στο Μακεδονικό Αγώνα, η πόλη ανέδειξε σημαντικούς οπλαρχηγούς, όπως ο Νικόλαος Πύρζας (1880 - 1947)[6][7] και ο Πέτρος Χατζητάσης[8][9], ενώ ηγετική μορφή στην περιοχή ήταν ο Ξενοφών Πούσκας[10][11]. Η πόλη απελευθερώθηκε τελικά από τον ελληνικό στρατό στις 8 Νοεμβρίου του 1912.

Κλίμα [Επεξεργασία]

Το κλίμα της Φλώρινας είναι το ψυχρότερο της Ελλάδας λόγω της εσωτερικής θέσης της και του υψομέτρου. Οι βροχοπτώσεις είναι γενικά μέτριες και οι χιονοπτώσεις συχνές τους χειμερινούς μήνες. Η υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί είναι 40,8°C και η χαμηλότερη -21,4°C[12].


Κλιματικά δεδομένα Φλώρινας (1961-1997)
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 4.6 7.3 11.8 16.7 22.0 26.2 28.8 28.7 25.2 19.0 12.1 6.3 17,4
Μέση Ημερήσια °C (°F) 0.5 2.7 6.7 11.6 16.8 21.0 23.1 22.5 18.4 12.6 7.0 2.2 12,1
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) −3.5 −1.7 1.3 5.1 9.2 12.5 14.4 14.2 11.2 6.9 2.5 −1.6 5,9
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 57.6
(2.268)
52.3
(2.059)
57.9
(2.28)
57.9
(2.28)
58.9
(2.319)
37.3
(1.469)
34.0
(1.339)
31.0
(1.22)
41.1
(1.618)
62.1
(2.445)
69.4
(2.732)
86.2
(3.394)
645,7
(25,421)
υγρασίας 82.1 78.1 70.9 64.0 63.4 59.8 57.4 58.3 63.9 72.1 78.7 81.8 69,2
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων 12 12 12.3 11.3 11.2 7.4 6.1 5.8 6.1 8.4 10.8 12.9 116,3
Source: Greek National Weather Service [1]

Πληθυσμός [Επεξεργασία]

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού της Φλώρινας[13]
Έτος Πληθυσμός  %±
1940 12.562 _
1951 12.343 -1,7
1961 12.004 -2,7
1971 11.172 -6,9
1981 12.573 12,5
1991 13.127 4,4
2001 15.265 16,3
2011 [14] 17.686 15,9

Σλαβομακεδόνες [Επεξεργασία]

Στην πόλη υπάρχουν και κάποιοι Σλαβομακεδόνες οι οποίοι ομιλούν τη σλαβοφανή διάλεκτο της Μακεδονίας, που δεν είναι αναγνωρισμένη ως γλώσσα[15]. Η διάλεκτος αυτή ομιλείται επίσης και από τους γηγενείς σλαβόφωνους ή δίγλωσσους (ελληνικά - σλαβικά)[16] Έλληνες Μακεδόνες[17]. Το 1995, δημιουργήθηκε ένταση σχετικά με τη χρήση ή όχι της κυριλλικής γραφής για την διάλεκτο αυτή αλλά και λόγω της προπάθειας να συνδεθεί η διάλεκτος με τη Σλαβομακεδονική γλώσσα, ζήτημα που σχετίζεται με το Μακεδονικό ζήτημα. Το θέμα αυτό έφτασε μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όπου η Ελλάδα καταδικάστηκε δύο φορές (υπόθεση Σιδηρόπουλου και υπόθεση Ουράνιου Τόξου). [18] [19] Στη Φλώρινα εδρεύει το μειονοτικό κόμμα Ουράνιο Τόξο που εκπροσωπεί την ομάδα των Σλαβομακεδόνων. Το κόμμα δεν έχει ιδιαίτερη δύναμη εντός της πόλης της Φλώρινας, καθώς στις Ευρωεκλογές του 2009 κατάφερε να αποσπάσει μόνο 36 ψήφους[20].

Τουρισμός [Επεξεργασία]

Ο καθεδρικός Ναός
Νεοκλασικά κτίσματα κατά μήκος του ποταμού Σακουλέβα

Το ιδιαίτερα πλούσιο φυσικό τοπίο του νομού καθώς και οι προσπάθειες σημαντικών Φλωρινιωτών έδωσαν την ευκαιρία στη Φλώρινα να αναπτυχθεί μέσα από προγράμματα προώθησης του οικοτουρισμού εκμεταλλευόμενοι κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κοινοτικού πλαισίου στήριξης. Θεωρείται πόλη των καλλιτεχνών, διαθέτοντας δεκάδες ζωγράφους, επαγγελματίες και ερασιτέχνες[εκκρεμεί παραπομπή]. Το χιονοδρομικό κέντρο του Πισοδερίου βρίσκεται στη θέση Βίγλα μόλις 18 χιλιόμετρα απο την πόλη της Φλώρινας. Έχει δημιουργηθεί ένα αξιόλογο σαλέ και 10 πίστες εξυπηρετούν τους επισκέπτες. Διαθέτει τη μεγαλύτερη πίστα Ολυμπιακών προδιαγραφών στην Ελλάδα[εκκρεμεί παραπομπή].

Πολιτισμός [Επεξεργασία]

Στην πόλη λειτουργούν το Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, η Πινακοθήκη Φλωρινιωτών Καλλιτεχνών, η Δημόσια Βιβλιοθήκη "Βασιλικής Πιτόσκα" και τα Λαογραφικά Μουσεία της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας και του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Φλωρίνης "Ο Αριστοτέλης". Επίσης λειτουργεί ο αρχαιολογικός χώρος της ελληνιστικής πόλης στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα[21] .

Έθιμα [Επεξεργασία]

Στην πόλη της Φλώρινας αλλά και στα γύρω χωριά τις παραμονές των Χριστουγέννων στις 23 Δεκεμβρίου ανάβουν φωτιές με μεγαλύτερη τη φωτιά στην Πλατεία Ηρώων. Οι φωτιές αυτές ανάβονται με κλεμμένα ξύλα και η προετοιμασία ξεκινά πολύ καιρό πριν. Γύρω από τις φωτιές στήνεται γλέντι και φαγοπότι και συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι αλλά και πάρα πολλοί τουρίστες. Το έθιμο αυτό λένε μερικοί πως γίνεται με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα[εκκρεμεί παραπομπή].

Ένα άλλο έθιμο που υπάρχει σε χωριά της Φλώρινας είναι το μασκάρεμα την εποχή των γιορτών των Χριστουγέννων. Οι κάτοικοι εφοδιασμένοι με πλαστικά ρόπαλα χτυπούν τους περαστικούς. Το έθιμο αυτό λέγεται ότι επικράτησε από την εποχή που ήθελαν να φυγαδεύσουν τους αντάρτες, οπότε και τους μασκάρευαν για να χαθούν στο πλήθος[εκκρεμεί παραπομπή].

Γνωστοί Φλωρινιώτες [Επεξεργασία]

Σημειώσεις [Επεξεργασία]

i. ^ Κ.Ρωμαίου:«EΛΛΑΣ», τόμος 2ος, σελ 492 , εκδ. Γιοβάνη.

Παραπομπές [Επεξεργασία]

  1. Wellcome to Florina, Η Ελληνιστική πόλη στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα, στη πόλη της Φλώρινας
  2. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Φλώρινας - Ιστορία
  3. Το συναξάριον της Εκκλησίας, Αγίων Νεομαρτύρων Βιογραφικά, καθηγητής Αντώνιος Μάρκου
  4. Λάζαρος Αν. Μέλιος, Από την Ιστορία της Φλώρινας, 1998
  5. Διαδικτυακές πύλες, Δήμος Φλώρινας, Η ιστορία της πόλης
  6. ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σσ. 147, 149, 150
  7. Douglas Dakin, The Macedonian Struggle, Αθήνα 1985, σσ. 65, 67
  8. ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σ. 115
  9. Αρχείο Διεύθυνσης Εφέδρων Πολεμιστών, Αγωνιστών, Θυμάτων, Αναπήρων, Αρχείο Μακεδονικού Αγώνα, φ. Χ-137
  10. Επετηρίς Αγωνιστών Μακεδονικού Αγώνος 1903-1909, αύξων αριθμός 3497
  11. Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, χορηγός Νικόλαος Μάνος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 179
  12. http://www.hnms.gr/hnms/greek/climatology/climatology_region_diagrams_html?dr_city=Florina
  13. http://dlib.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/categoryyears?p_cat=10007862&p_topic=10007862
  14. http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/FEK_Monimos.pdf
  15. Βιβλίο Τάσος Κωστόπουλος: Η απαγορευμένη γλώσσα - Κρατική Καταστολή των Σλαβικών Διαλέκτων στην Ελληνική Μακεδονία.
  16. Χρήστος Μανδατζής, διδάκτωρ ιστορίας, επιστημονικός συνεργάτης του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ) Θεσσαλονίκης, Η μετανάστευση από τη Μακεδονία
  17. Δημήτριος Ε. Ευαγγελίδης, Το γλωσσικό ιδίωμα των γηγενών σε περιοχές της Μακεδονίας
  18. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. Case of Sidiropoulos and others v. Greece (57/1997/841/1047) 10 Ιουλίου 1998. (pdf) (Αγγλικά)
  19. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων-Πρώτο Τμήμα. Υπόθεση Ουράνιου Τόξου και λοιπών κατά Ελλάδας Προσφυγή αριθ. 74989/01 (μετάφραση στα ελληνικά από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους), 9/09/2010. (pdf)
  20. Εκλογικά τμήματα πόλεως Φλωρίνης: από το 131 έως το 150 Εκλογικό τμήμα. Αποτελέσματα ανά τμήμα:Ε.Τ. 131, Ε.Τ. 132, Ε.Τ. 133, Ε.Τ. 134, Ε.Τ. 135, Ε.Τ. 136, Ε.Τ. 137, Ε.Τ. 138, Ε.Τ. 139, Ε.Τ. 140, Ε.Τ. 141, Ε.Τ. 142, Ε.Τ. 143, Ε.Τ. 144, Ε.Τ. 145, Ε.Τ. 146, Ε.Τ. 147, Ε.Τ. 148, Ε.Τ. 149, Ε.Τ. 150
  21. Wellcome to Florina, Η Ελληνιστική πόλη στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα, στη πόλη της Φλώρινας
  22. ellines.com Έργα Ελλήνων

Βιβλιογραφία [Επεξεργασία]

  • Βιβλίο - Τάσος Κωστόπουλος: Η απαγορευμένη γλώσσα - Κρατική Καταστολή των Σλαβικών Διαλέκτων στην Ελληνική Μακεδονία, Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Δ' Έκδοση, Αθήνα 2008, ISBN 978-960-8087-73-6.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]

Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ [Επεξεργασία]