Λιτόχωρο
Το Λιτόχωρο είναι κωμόπολη-δήμος που βρίσκεται στο νότιο μέρος του Νομού Πιερίας. Είναι διάσημο για την τοποθεσία του στους πρόποδες του Ολύμπου, του ψηλότερου βουνού της Ελλάδας. Η πόλη βρίσκεται σε απόσταση περίπου 90 χιλιομέτρων από τη Θεσσαλονίκη και περίπου 22 χιλιόμετρα από την Κατερίνη. Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά για το Λιτόχωρο είναι όταν ο Άγιος Διονύσιος επισκέφθηκε την περιοχή. Το Λιτόχωρο είναι δημοφιλής πόλη για εκείνους που επιθυμούν να ξεκινήσουν αναρρίχηση στον Όλυμπο, καθώς από εκεί ξεκινούν όλες οι προσπάθειες για την κατάκτηση της κορυφής του μυθικού βουνού. Έχει πληθυσμό περίπου 7.000 κατοίκους. Στα βορειοδυτικά του Λιτοχώρου βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Πλάκα Λιτοχώρου
Ανατολικά της κωμόπολης του Λιτοχώρου βρίσκεται η περιοχή Πλάκα, γνωστή στην Πιερία ως Πλάκα Λιτοχώρου. Η περιοχή εκτείνεται από τη Λεπτοκαρυά μέχρι το λιμάνι της Γρίτσας. Μέσα από την Πλάκα περνάει ο αυτοκινητόδρομος Α75 (Εθνική οδός Αθηνών-Θεσσαλονίκης). Η παραλία της Πλάκας αριθμεί πληθώρα ξενοδοχείων, εστιατορίων, τουριστικών κάμπινγκ και νυχτερινών κέντρων καθώς αποτελεί τουριστικό προορισμό για πολλούς κατοίκους των νομών Πιερίας, Θεσσαλονίκης και Λάρισας. Στην Πλάκα Λιτοχώρου υπάρχουν επίσης πολυτελείς οικίες, κτήματα με ελαιόδεντρα και καπνά.
[Επεξεργασία] Πρόσβαση και μετακινήσεις
Το Λιτόχωρο είναι προσβάσιμο μέσω του αυτοκινητόδρομου Ε75 (Εθνική Οδός Αθηνών-Θεσσαλονίκης) από την περιοχή της Πλάκας Λιτοχώρου και μέσω της επαρχιακής οδού που συνδέει το Λιτόχωρο με την πόλη της Κατερίνης. Υπάρχει σταθμός ΚΤΕΛ που εξυπηρετεί το επιβατικό κοινό για Κατερίνη και Θεσσαλονίκη μέσω Κατερίνης. Ο Σιδηροδρομικός σταθμός Λιτοχώρου αποτελεί σταθμό μετεπιβίβασης από Αθήνα για Θεσσαλονίκη (και το αντίστροφο).
Από τις 10 Σεπτεμβρίου 2007 τέθηκε σε λειτουργία και γραμμή του προαστιακού σιδηροδρόμου από τη Θεσσαλονίκη προς το Λιτόχωρο και αντίστροφα[1].
[Επεξεργασία] Υποδομή
Στο Λιτόχωρο λειτουργούν τράπεζες, ένα ταχυδρομείο, ένα δημοτικό, ένα γυμνάσιο, ένα λύκειο, γήπεδο ποδοσφαίρου, μπάσκετ, 2 γήπεδα αντισφαίρισης, κέντρο υγείας, πολιτιστικό κέντρο, γυμναστήριο και πληθώρα εστιατορίων, νυχτερινών κέντρων και καφενείων. Ξεχωρίζει το δημοτικό στάδιο «Πύρρος Δήμας» (1.000 θεατών περίπου), λίγο έξω από το χωριό. Υπάρχουν δύο μεγάλες εκκλησίες, ο Άγιος Νικόλαος και ο Άγιος Δημήτριος. Το κοιμητήριο του Λιτοχώρου, στους πρόποδες του Ολύμπου, είναι από τα πιο παραδοσιακά στην Ελλάδα. Υπάρχει επίσης ο ραδιοφωνικός σταθμός «Ράδιο Έκφραση».
Στις 23 Ιουλίου 1999 εγκαινιάσθηκε στο Λιτόχωρο το πρώτο διεθνές πολιτιστικό κέντρο με σκοπό την προβολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Πρόεδρος του Ιδρύματος ανέλαβε ο καθηγητής Δημήτριος Παντερμαλής).
Το Λιτόχωρο έχει ορειβατικό σύλλογο και Αθλητικό Μορφωτικό Σύλλογο, με το όνομα Δόξα Λιτοχώρου. Υπάρχουν επίσης οι μουσικογυμναστικοί σύλλογοι Απόλλων (που αγωνιζόταν στην Δ΄ Εθνική ως το 2008 στο ποδόσφαιρο) και Μύτικας. Σε άλλα αθλήματα, ενδιαφέρον έχουν ο Όμιλος Αντισφαίρισης Λιτοχώρου και ο Σύλλογος Πετοσφαίρισης Πάνθεον.
Το 1998 έλαβε χώρα στο Λιτόχωρο η επιχειρησιακή και τεχνική δοκιμασία υπό πραγματικές συνθήκες των 6 καλύτερων αρμάτων του δυτικού και ανατολικού κόσμου. Ήταν η μοναδική φορά για τα παγκόσμια δεδομένα που τόσοι πολλοί τύποι αρμάτων μαζεύονταν όλοι μαζί στον ίδιο χώρο [2]. Στην κωμόπολη βρίσκεται το 647 Μ/Κ ΤΠ, η 23 ΕΜΑ, η 26 ΕΜΑ η 137 Α/Κ ΜΜΠ(μοναδα πυροβολικου) και άλλες μονάδες.
[Επεξεργασία] Ιστορία
Η αρχαία Πίμπλεια, που αναφέρεται από αρχαίους συγγραφείς, τοποθετείται κοντά στη σημερινή πολιτεία, κάτω από το μετόχι του Αγίου Διονυσίου.
Οι περισσότεροι υποστηρίζουν ότι το όνομα της πόλης σημαίνει «πέτρινο χωριό» (Λίθος+Χώρα).
Στο Λιτόχωρο κατέφυγε και ο Ρήγας Φεραίος μετά το φόνο του Τούρκου προκρίτου στο Βελεστίνο. Το 1878 συντελέστηκε η αποτυχημένη αλλά ηρωική Επανάσταση του Λιτοχώρου.
Οι καταγόμενοι από το Λιτόχωρο ναυτικοί Μ. Κουφός και Ν. Βλαχόπουλος χρησιμοποιήθηκαν ως οδηγοί του υποπλοιάρχου Βότση, κατά την επιχείρηση για τον τορπιλισμό του τουρκικού καταδρομικού «Φετίχ Μπουλέν», στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης (1912).
Ξένοι αλλά και Έλληνες περιηγητές αναφέρουν ότι η πλειονότητα των κατοίκων ήταν ναυτικοί, ενώ υπήρχαν και εργαστήρια υφασμάτων (σκουτιά). Επίσης, ότι στο Λιτόχωρο λειτουργούσε σχολείο με δάσκαλο ιερέα και 250 μαθητές, που μάθαιναν γραφή και ανάγνωση, ενώ στις μεγάλες τάξεις διδασκόταν ο Θουκυδίδης και ο Δημοσθένης. Μερικοί μάθαιναν και λατινικά [3] .
Τα ξημερώματα στις 31 Μαρτίου του 1946, και ενώ σ΄ όλη την Ελλάδα άνοιγαν με την ανατολή του ηλίου οι κάλπες για τη διεξαγωγή των πρώτων μεταπολεμικών εκλογών, αντάρτες κομμουνιστές υπό τον Καπετάν Μπαρούτα εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση στο Σταθμό Χωροφυλακής του Λιτόχωρου με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 9 χωροφύλακες και 2 στρατιώτες. Ο εμφύλιος πόλεμος μόλις άρχιζε.
[Επεξεργασία] Πολιτισμός
Κατεξοχήν ναυτικός τόπος, στο Λιτόχωρο από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις είναι η Ναυτική Εβδομάδα. Αυτές γίνονται κάθε δύο χρόνια στο πάρκο του Λιτοχώρου. Λειτουργεί επίσης από το 2002 Ναυτικό Μουσείο, το οποίο αναφέρεται στην ναυτική παράδοση του Λιτοχώρου (αρχείο Λιτοχώρου) και ευρύτερα στην Εμπορική Ναυτιλία με πλήθος εκθεμάτων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Υπάρχουν όμως και πλήθος άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεν με θρησκευτικό, αθλητικό και ιστορικό χαρακτήρα.
[Επεξεργασία] Δημοτικές εκδηλώσεις
Ο Δήμος Δίου - Ολύμπου πρωτοστατεί στην οργάνωση των πολιτιστικών εκδηλώσεων. Το Φεβρουάριο με Μάρτιο εντυπωσιακό και φαντασμαγορικό είναι το καρναβάλι με παρέλαση αρμάτων και με κορύφωση των εκδηλώσεων όταν καίνε τους κέδρους στις γειτονιές των σπιτιών, που ονομάζουν μπαΐρια. Προσφέρονται σαρδέλες και κρασί. Την Καθαρά Δευτέρα στο Ξηροκάμπι γίνεται διαγωνισμός για το πέταγμα χαρταετού και ρέει άφθονο το τσίπουρο, που συνοδεύει το χορό και τα νηστίσιμα φαγητά. Το Μάιο γίνεται η διήμερη πολιτιστική συνάντηση. Το Ιούλιο γίνονται τα Θερινά του Δήμου, που διοργανώνει ο Δήμος Λιτοχώρου με τη χορωδία του και τα χορευτικά συγκροτήματα και διαρκούν δέκα ημέρες. Στις εκδηλώσεις λαμβάνουν μέρος και χορωδίες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Επίσης, ανεβαίνουν θεατρικές παραστάσεις. Τον Αύγουστο πραγματοποιούνται τα Ολύμπια, αγώνες στίβου και ανωμάλου δρόμου στο Δημοτικό Στάδιο του Λιτοχώρου. Επιπλέον, πραγματοποιείται ετησίως τους καλοκαιρινούς μήνες ο αγώνας δρόμου "OLUMPUS MARATHON" . Οι εθελοντές ξεκινάνε από το Δίον και φτάνοντας στην κορυφή του Ολύμπου τερματίζουν στο πάρκο του Λιτοχώρου. Συμμετέχουν μεγάλα ονόματα αθλητών - μαραθωνοδρόμων. !
[Επεξεργασία] Θρησκευτικές εκδηλώσεις
Εκτός αυτών των εκδηλώσεων, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περιφορά των Επιταφίων όλων των ναών, τη Μεγάλη Παρασκευή, με σημείο συνάντησης το "παζάρι". Επίσης, τα Θεοφάνεια αναβιώνει το βυζαντινό έθιμο των Σίχνων και της πορτοκαλιάς. Περιλαμβάνει τη μεταφορά των Σίχνων (λάβαρα με ψηλούς ιστούς, αργυρούς σταυρούς και πολύχρωμες σημαίες) από τα εξωκλήσια των εκκλησιών στους κύριους ναούς, ενώ στη συνέχεια όλοι μαζί καταλήγουν στα παγωμένα νερά του Ενιπέα, στο "λάκκο" κατά τους ντόπιους, όπου ρίχνουν τον Τίμιο Σταυρό. Ταυτόχρονα διοργανώνονται και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
[Επεξεργασία] Ιστορικές εκδηλώσεις
Το Λιτόχωρο με εκδηλώσεις το Φεβρουάριο τιμά την επέτειο από την Επανάσταση του Λιτοχώρου με πανηγυρικό τρόπο. Στα «Κοροβάγκεια» γίνεται παρέλαση, χορός και στη συνέχεια αγώνας δρόμου στο πάρκο της πόλης.
[Επεξεργασία] Προσωπικότητες
- Ζαχάρ Α. Αρκάς(1793-1866) - ελληνικής καταγωγής Ρώσος αξιωματικός του ναυτικού, ιστορικός και αρχαιολόγος. Αντιστράτηγος του Ναυτικού της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
- Ιάκωβος Περικλής, αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, πληρεξούσιος Δ΄ Εθνοσυνέλευσης Άργους, το 1829
- Ιωάννης Μανακόπουλος, αγωνιστής της Επανάστασης του 1821
- Ιωάννης Ολύμπιος (1802 - 1869), ο πρώτος καθηγητής ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών
[Επεξεργασία] Παραπομπές και σημειώσεις
- ↑ Εφημερίδα Πιερικοί Αντίλαλοι, 11 Σεπτεμβρίου 2007
- ↑ Άρματα μάχης 3ης γενιάς
- ↑ Καζταρίδη Ι. Φ., «Η Πιερία των περιηγητών και των γεωγράφων»σελ. 156
[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις
- Το Λιτόχωρο στο Google Maps
- Κάτω από τον Όλυμπο
Όλυμπος, Λιτόχωρο (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Ε.Ρ.Τ.)- Αλεξάνδρειο - Αποκαλυπτήρια αγάλματος Μεγάλου Αλεξανδρου
| Έδρες του Δήμου Δίου - Ολύμπου | |
|---|---|
| Δίον (ιστορική έδρα) | Κονταριώτισσα | Λεπτοκαρυά | Λιτόχωρο (πρωτεύουσα) | |
