Κοζάνη

Κοζάνη
Χάρτης
Θέση στην Ελλάδα
Κοζάνη
Πληροφορίες
Γεωγραφικό Διαμέρισμα	Μακεδονία
Περιφέρεια	Δυτική Μακεδονία
Νομός	Κοζάνης (πρωτεύουσα)
Αρ. δημ. διαμερισμάτων	21
Επίσημος πληθυσμός	38.591 (2001)
Έκταση	366,018 km²
Ταχυδρομικός κώδικας	501 00
Τηλεφωνικός κωδικός	24610
Δήμαρχος	Λάζαρος Μαλούτας
Δικτυακός τόπος	http://www.kozanh.gr/

Η Κοζάνη είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και του ομώνυμου νομού. Είναι χτισμένη ανάμεσα στις οροσειρές του Βερμίου, του Μπούρινου και των Πιερίων, 15 χλμ βορειοδυτικά της λίμνης του Πολυφύτου, σε υψόμετρο 720 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Απέχει 120 χλμ από τη Θεσσαλονίκη και 470 χλμ από την Αθήνα. Έχει 38.591 κατοίκους, ενώ ο Καποδιστριακός Δήμος έχει 49.812 κατοίκους (απογραφή 2001).

Στην Κοζάνη βρίσκεται η βάση του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας[1] και του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΤΕΙ)[2] της ίδιας περιφέρειας. Επίσης είναι η έδρα της Αστυνομικής Διεύθυνσης, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του Εφετείου της Δυτικής Μακεδονίας, του 1ου Σώματος Στρατου της Ελλάδας και της Ιεράς Μητρόπολης Σερβίων και Κοζάνης.

Ιστορική αναδρομή

Η πλατεία Νικης με το Δημαρχείο και το ρολόι του Αγ. Νικολάου.

Νεολιθική εποχή - Αρχαία περίοδος - Βυζαντινή περίοδος

Αρχαιότητες από την προϊστορική μέχρι τη Βυζαντινή περίοδο έχουν ανακαλυφθεί σε πολλά σημεία της πόλης. Στα ανατολικά της Κοζάνης, έχει ανασκαφεί νεκρόπολη, η οποία χρονολογείται από την εποχή του Σιδήρου

Κατά τη βασιλεία του Φιλίπππου Β' η περιοχή ονομαζόταν Ελίμεια και ήταν τμήμα της Άνω Μακεδονίας. Στα νοτιοδυτικά της σύγχρονης πόλης, στο λόφο Σιόποτο, υπήρχε οικισμός ο οποίος ονομαζόταν Καλύβια, μεταξύ 1100 και 1300, ίχνη του οποίου υπάρχουν ακόμα.

Οθωμανική περίοδος - Βαλκανικοί πόλεμοι - Σύγχρονοι καιροί

Το 1392 άποικοι προερχόμενοι από την Πρεμετή, το Βυθικούκι και την Κόζδιανη της Ηπείρου, κατάφυγαν κυνηγημένοι από τους Τουρκαλβανούς στην περιοχή βόρεια της Σέλιτσας (που μέχρι σήμερα ονομάζεται Παλιοκόζδιανη) και στη συνέχεια μεταναστεύοντας ανατολικά συνάντησαν τον χριστιανικό οικισμό στα Καλύβια. Οι κάτοικοι των Καλυβιών δεν τους αποξένωσαν, αλλά τους υποχρέωσαν να χτίσουν τις κατοικίες τους ανατολικότερα. Οι νέοι κάτοικοι ονόμασαν την περιοχή Τζαμουριά διασώζοντας το πατρωνύμιο της παλιάς τους περιοχής. Σήμερα η περιοχή ονομάζεται Τζάμπρα. Επίσης το βραχώδη λόφο επάνω από την Τζάμπρα τον ονόμασαν Σκρίκα ή Σκίρκα (Σκ’ρκα), που σημαίνει βραχώδες ύψωμα. Αν και υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το όνομα της πόλεως η επικρατέστερη είναι πως οι άποικοι αυτοί της Ηπείρου ονόμασαν το νέο οικισμό Κόσδιανη που στη συνέχεια μετατράπηκε σε Κόζιανη και οι μετέπειτα λόγιοι το μετασχημάτισαν σε Κοζάνη. Οι κάτοικοι παλιών και νέων οικισμών ενώνονται σε μια νέα ενιαία κοινότητα, χτίζουν εκκλησία, κατασκευάζουν υδραγωγεία και κρήνες. Πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά στην Κοζάνη γίνεται σε σουλτανικό φιρμάνι του 1528, σαν οικισμός με 91 σπίτια, 23 εργένηδες και 15 χήρες.

Το 1649 εκατόν είκοσι οικογένειες από το χωριό Κτένι, υπό την αρχηγία του προεστού τους Ιωάννη Τράντα, εγκαταστάθηκαν στη θέση Κρεβατάκια. Ο γιος του Ιωάννη Τράντα, Χαρίσιος, κατόρθωσε να λάβει Σουλτανικό διάταγμα με προνόμια για τους κατοίκους της πόλης, με το οποίο η πόλη περιέρχονταν υπό την προστασία της Σουλτανομήτορος. Οι κάτοικοι ήταν ελεύθεροι από κάποιους φόρους και απαγορευόταν να μένουν ως μόνιμοι κάτοικοι οι Μουσουλμάνοι στην πόλη.

Ο Χαρίσιος Τράντας, που θεωρείται ο πρώτος άρχοντας της πόλης, έκτισε μεγαλοπρεπή οικήματα και στόλισε την πόλη με πλατάνια και κρήνες. Το 1664 θεμελίωσε το ναό του Αγίου Νικολάου, που αποτελεί και τον πολιούχο της πόλης. Ο ναός ανακαινίστηκε το 1721. Το 1668 ιδρύεται η βιβλιοθήκη και η σχολή της Κοζάνης. Τον 17ο και 18ο αιώνα οι εμπορικές συναλλαγές με τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης δίνουν την ευκαιρία στην πόλη να αναπτυχθει οικονομικα και πνευματικά. Από τα οικοδομήματα ξεχωρίζει το δημαρχείο, το λαογραφικό μουσείο, ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου και τα αρχοντικά των Γ. Λασσάνη (στην ομώνυμη πλατεία) και Γ. Βούρκα. Κατά το 18ο αιώνα, όπως ξένοι περιηγητές αναφέρουν, ο πληθυσμός της Κοζάνης ήταν ελληνικός και με αυξητικές τάσεις. Η λεηλασία της πόλης το 1803 από τον Ασλάν Μπέη διέκοψε παροδικά την ανάπτυξή της. Οι κάτοικοι της Κοζάνης συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821. Σπουδαίος αγωνιστής της επανάστασης του 1821 ήταν ο Ιωάννης Τσόντζας, που μετείχε της υπεράσπισης των Ψαρών. Σύμφωνα με την απογραφή του 1904, στην πόλη κατοικούσαν 12.350 Έλληνες, από τους οποίους οι 350 ήταν βλαχόφωνοι.

Η Νομαρχία Κοζάνης

Κατά το Μακεδονικό Αγώνα οι Κοζανίτες αγωνίστηκαν για την ελευθερία με σημαντικότερους Μακεδονομάχους, τους οπλαρχηγούς Κωνσταντίνο Σιδέρη (καπετάν Τσίτσο) και Κωνσταντίνο Τσεκούρα και τους προύχοντες Παναγιώτη Λιούφη, Κωνσταντίνο Καπιτσόγλου, Αθανάσιο Μάνο και Νικόλαο Μουμούζια.

Απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό στις 11 Οκτωβρίου 1912 όταν ο ελληνικός στρατός εισήλθε στην πόλη ύστερα από τη μάχη του Σαραντάπορου. Το 1923 κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, περίπου 1.400 οικογένειες εγκαταστάθηκαν κυρίως στα νοτιοανατολικά της Κοζάνης.

Κατά τον 20ο αιώνα η πόλη αναπτύχθηκε ραγδαία, κυρίως λόγω της εκμετάλλευσης των αποθεμάτων λιγνίτη της περιοχής από τη ΔΕΗ. Ο σεισμός των 6,6 ρίχτερ που έγινε στην περιοχή στις 13 Μαΐου 1995 προξένησε μόνο υλικές ζήμιες. Σήμερα η Κοζάνη είναι το εμπορικό, συγκοινωνιακό και διοικητικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας.

Η ζωή της πόλης είναι πολύ έντονη, γεγονός στο οποίο συμβάλλουν και οι χιλιάδες φοιτητές των τεχνολογικών ιδρυμάτων (ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας) και του πανεπιστημίου της πόλης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας). Την εβδομάδα της Απόκρεω η πόλη ζει στους ρυθμούς του καρναβαλιού. Το ξεφάντωμα γίνεται στους φανούς, σε όλες τις γειτονιές της πόλης.

Αξιοθέατα

Το Λαογραφικό μουσείο της Κοζάνης.

Η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη της Κοζάνης είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ελλάδα μετά από αυτή της Αθήνας, και διαθέτει 153.000 τόμους, περισσότερα από 380 χειρόγραφα, 315 κώδικες και πολλές σπάνιες εκδόσεις, μεταξύ των οποίων και ένα από τα 17 σωζόμενα πρωτότυπα της Χάρτας του Ρήγα Φεραίου. Για το λόγο αυτό η Κοζάνη έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων με αντικείμενο προώθησης το Βιβλίο και την Ανάγνωση. Έτσι συστήθηκε το Ινστιτούτο Βιβλίου και Ανάγνωσης και καθιερώθηκε η Κοζάνη ως πόλη του Βιβλίου.

Το Λαογραφικό, Ιστορικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και στεγάζεται σε κτήριο μακεδονικής αρχιτεκτονικής.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κοζάνης στεγάζεται σε αρχοντικό της πόλης.

Το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας.

Τα αρχοντικά του Γρ.Βούρκα και Γ.Λασσάνη από τα λίγα εναπομείναντα στην πόλη. Στο τελευταίο λειτουργεί η Δημοτική Χαρτοθήκη όπου μεταξύ των άλλων εκτίθεται και ένα από τα ελάχιστα πρωτότυπα της χάρτας του Ρήγα Φερραίου

Ο νέος δημοτικός κήπος της πόλης

Ο Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου (17ος αι.) με τις σημαντικές τοιχογραφίες, το ξυλόγλυπτο τέμπλο και το καμπαναριό - σύμβολο της Κοζάνης.

Άλλα αξιόλογα διατηρητέα κτήρια της πόλης είναι, το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας, το "Δρίζειο" κληροδότημα, το "Βαλταδώρειο" γυμνάσιο, το ξενοδοχείο "Ερμιόνειον" κ.α.

Το πάρκο Κουρί και το πάρκο του Αγ.Δημητρίου, όπου βρίσκονται το πνευματικό κέντρο και το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο της πόλης. Ο Δημοτικός Κήπος Κοζάνης που δημιουργήθηκε στη θέση του παλαιου στρατοπέδου Ψυχογιου κερδίζει τις εντυπώσεις προσφέροντας οξυγόνο στην πόλη

Αποκριά στην Κοζάνη και αλλές εκδηλώσεις

Φανός - Κοζανίτικη Αποκριά.

Οι αποκριές στην Κοζάνη έχουν μια ιδιαιτερότητα που τις κάνει να ξεχωρίζουν[3]. Οι εκδηλώσεις ξεκινούν με χορούς και τραγούδια την "Τσικνοπέμπτη", 12 μέρες πριν από τη Μεγάλη Αποκριά. Την τελευταία εβδομάδα γίνεται ένα πραγματικό ξεφάντωμα από μεταμφιεσμένους και μη, που χορεύουν, "ρίχνονται", στο ρυθμό του τοπικού χορού "έντεκα". Τη Μεγάλη Αποκριά γίνεται παρέλαση αρμάτων. Εκεί φαίνεται το Κοζανίτικο χιούμορ, η καυστική σατυρική διάθεση και η πνευματώδης κριτική για κάθε επίκαιρο θέμα.

Το βράδυ της Αποκριάς, μετά την απογευματινή παρέλαση αρμάτων, ανάβουν σε κάθε γειτονιά οι "φανοί". Γύρω από τη φωτιά συνεχίζεται ολονύχτιο γλέντι με Κοζανίτικα σκωπτικά και παραδοσιακά τραγούδια της Αποκριάς. Μαζί με τους μεζέδες και τα παραδοσιακά Κοζανίτικα "κιχιά" προσφέρεται και άφθονο κρασί "κοκκινέλι", τοπικής παραγωγής.

Εκτός από την αποκριά, άλλες εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα στην πόλη, είναι τα Λασσάνεια (προς τιμή του αγωνιστή της Επανάστασης του 1821 Γ.Λασσάνη), στο τέλος του καλοκαιριού. Αποτελούνται από θεατρικές παραστάσεις, συναυλείες, αθλητικούς αγώνες κ.α. Η ετήσια εμποροπανήγυρη Νιάημερος γίνεται την πρώτη Τρίτη του Οκτώβρη στην ομώνυμη περιοχή της πόλης.

Η Φιλαρμονική του Δήμου, η Πανδώρα, είναι η παλιότερη στην Ελλάδα και συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις και εορτές της πόλης.

Οικονομία

Χάρτης του κέντρου της πόλης της Κοζάνης.

Η πόλη είναι γνωστή για την συνεισφορά της στην ηλεκτρική ενέργεια της χώρας, και ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού δουλεύει στα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια της Δ.Ε.Η., που παράγουν ηλεκτρισμό με πρώτη ύλη το λιγνίτη. Άλλα προϊόντα της περιοχής είναι τα μάρμαρα, ο κρόκος, φρούτα, κρασιά και διάφορα εξειδικευμένα βιοτεχνικά είδη. Η περιοχή της Κοζάνης είναι η μοναδική κροκοκαλλιεργούμενη περιοχή της χώρας μας σε μερικά χωριά της οποίας (Κρόκος, Καρυδίτσα, Αγία Παρασκευή, Ανω Κώμη, Κάτω Κώμη, Λευκοπηγή, Πετρανά κ.λπ.) γίνεται από πάρα πολλά χρόνια συστηματική καλλιέργεια του φυτού. Πολλές Τράπεζες έχουν υποκαταστήματα στην πόλη, ενώ σημαντικός για την τοπική οικονομία είναι και ο ρόλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Νομού Κοζάνης. Κάθε Σεπτέμβριο στην περιοχή Κοίλα, Κοζάνης, στο Εκθεσιακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας, γίνεται η εμπορική έκθεση, όπου συμμετέχουν με τοπικά προϊόντα έμποροι από την Ελλάδα αλλά και από άλλα κράτη των Βαλκανίων.

Αθλητικές ενώσεις

• Εθνικός Κοζάνης
• Φ.Σ. Κοζάνης
• Λασσάνης Κοζάνης

Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας

Εφημερίδες	Περιοδικά	Τηλεοπτικοί σταθμοί	Ραδιοφωνικοί σταθμοί	Ιστότοποι
Χρονος Γραμμή Κοζάνη Kosmos Πρωινή Κοζάνης Πρωινός Λόγος Θάρρος	Omikron Magazine Secret	Flash TV TOP Channel West Channel	TOP FM 95,1 Ράδιο Mέλι 106 Klik FM 98,5 Radiocity 91 Άλφα Ράδιο Κοζάνης 89 ΕΡΑ Κοζάνης 96,6 Diva Fm 91,6 Erotikos FM 99,5 NRG radio 89,5 Λάμψη FM 106,3 Ράδιο Γκιώνης 102,3 Ράδιο Κοζάνη 93 West Radio 98 Μουσικές Ιδέες Ράδιο Ακρόαμα Χριστιανισμός 107,8	kozani.tv kozani-magazine.gr Sourdos.gr giapraki.com kozan.gr Giapraki.gr xromio.gr cityclick.gr Kardasi.gr Kozani.net radiomeli.gr entopiseto.gr

Συγκοινωνία

Η Κοζάνη συνδέεται αεροπορικώς με την Αθήνα. Το αεροδρόμιο "Φίλιππος" βρίσκεται 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης. Λειτουργεί από τη δεκαετία του 1950.

Στην Κοζάνη είναι ο τελευταίος σταθμός της σιδηροδρομικής γραμμής Αμυνταίου - Κοζάνης. Σήμερα πραγματοποιούνται τρία δρομολόγια ημερισίως για τη Θεσσαλονίκη, μέσω Πτολεμαίδας, Έδεσσας, Βέροιας.

Από τον νέο και υπερσύγχρονο σταθμό των ΚΤΕΛ ξεκινούν λεωφορεία για τις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις, όπως Θεσσαλονίκη (κάθε μία ώρα), Αθήνα (5 φορές την ημέρα), Λάρισα, Ιωάννινα, Βόλο, καθώς και για τις περισσότερες περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας. Βόρεια της πόλης περνάει ο αυτοκινητόδρομος "Εγνατία Οδός", ο οποίος ξενινάει από την Ηγουμενίτσα και καταλήγει στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Η συγκοινωνία μεσα στην πόλη γίνεται με δημοτικά minibus, ενώ μεταξύ του κέντρου και των Δημοτικών Διαμερισμάτων με αστικά των ΚΤΕΛ. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα είναι ένα από τα βασικότερα που αντιμετωπίζει ο δήμος σήμερα.

Δήμος Κοζάνης και δημοτικά διαμερίσματα

Ο Δήμος Κοζάνης (με σκούρο κόκκινο), εντός του ομώνυμου νομού.

Ο χάρτης του Δήμου Κοζάνης με τα Δημοτικά Διαμερίσματα.

Ο Δήμος Κοζάνης αποτελείται από την πόλη της Κοζάνης και άλλα 20 δημοτικά διαμερίσματα. Καταλαμβάνει συνολικά έκταση 343Km². Γνωστές συνοικίες της πόλης είναι η Σκ'ρκα, τα Ηπειρώτικα, η Γιτιά, ο Άγιος Αθανάσιος, τα Πλατάνια κ.α. Τα δημοτικά διαμερίσματα είναι:

• Νέα Χαραυγή, 1.643 κατ.
• Οινόη, 398 κατ.
• Πτελέα, 319 κατ.
• Πετρανά, 1.012 κατ.
• Κοίλα-Νέα Καρδιά-Εξοχή-Μελίσσια, 1.437 κατ.
• Καρυδίτσα, 874 κατ.
• Άργιλος, 406 κατ.
• Πρωτοχώρι, 1.383 κατ.
• Νέο Κλείτος,1.723 κατ. (Υπό μετεγκατάσταση στη νοτιοδυτική περιοχή του δήμου, από το δήμο Ελλησπόντου λόγω εργασιών της ΔΕΗ.)
• Λευκόβρυση, 1.076 κατ.
• Λευκοπηγή,1.476 κατ.
• Βατερό, 1.108 κατ.
• Νέα Νικόπολη, 321 κατ.
• Λυγερή, 398 κατ.
• Καλαμιά, 407 κατ.
• Ανθότοπος, 398 κατ.
• Κηπάριο, 67 κατ.
• Αλωνάκια, 583 κατ.
• Σκήτη, 549 κατ.
• Ξηρολίμνη, 602 κατ.
• Μεταμόρφωση, 510 κατ.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού

Η νότια άποψη της Κοζάνης.

Έτος	πληθυσμός	Μεταβολή	Πληθυσμός Δήμου	Μεταβολή	Πυκνότητα
1971	23.240	-	-	-	-
1981	31.120	+7.880 / +33,9%	-	-	-
1991	31.553	+433 / +1,39%	43.395	-	119/km²
2001	38.591	+7,038 / +22,3%	49,812	+6.417/+14,8%	136/km²

Κλίμα

Το κλίμα της περιοχής είναι ηπειρωτικό, με ψυχρούς και ξηρούς χειμώνες και θερμά καλοκαίρια.

Μήνας	Ιαν	Φεβ	Μαρ	Απρ	Μαι	Ιον	Ιολ	Αυγ	Σεπ	Οκτ	Νοε	Δεκ	Έτος
Μέση Υψηλή Θερμοκρασία °C	6	8	11	17	20	25	29	27	25	18	13	6	17
Υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία °C	18	18	21	27	30	36	37	35	31	27	25	16	37
Μέση Χαμηλή Θερμοκρασία °C	-1	0	1	6	10	13	16	16	13	8	4	0	7
Χαμηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία °C	-16	-8	-11	-5	2	7	11	7	7	-2	-5	-12	-16
Source: Weatherbase

Εκπαίδευση

Το Βαλταδώρειο Γυμνάσιο στο κέντρο της Κοζάνης.

Η πόλη έχει 27 Δημοτικά Σχολεία (άλλα 15 υπαρχούν στα διάφορα Δημοτικά Διαμερίσματα), 13 γυμνάσια (άλλα 3 υπάρχουν στα Δ.Δ.), 11 Λύκεια, 4 ΤΕΕ, σχολές ΟΑΕΔ, ΙΕΚ κ.τ.λ. και ένα δημοτικό Ωδείο.

Το Τ.Ε.Ι. Δυτικής Μακεδονίας είναι ένα απο τα μεγαλύτερα της χώρας και ιδρύθηκε το 1976. Στην Κοζάνη είναι η έδρα της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας, της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρμογών και της Σχολής Υγείας. Επίσης στην πόλη βρίσκεται και η βάση του πανεπιστημίου της περιφέρειας και της Πολυτεχνικής του Σχολής, το οποίο ιδρύθηκε το 2002. Σήμερα στην Κοζάνη σπουδάζουν περίπου 15.000 φοιτητές από την Έλλάδα και από άλλες περιοχές.

Υγεία

Το Γενικό Νομαρχειακό Νοσοκομείο Κοζάνης "Μαμάτσειο" [4] λειτουργεί από το 1953, φέρει το όνομα του Κοζανίτη δωρητή του Κωνσταντίνο Μαμάτσιο και εξυπηρετεί τις ανάγκες όλης της περιοχής. Στην πόλη επίσης υπάρχουν 5 Ιδιωτικες Γενικες Κλινικες, Μαιευτική Κλινική και 2 Ψυχιατρικά θεραπευτήρια.

Διάσημοι Κοζανίτες

Το σπίτι του αγωνιστή Ιερολοχίτη, Γ. Λασσάνη, στην ομώνυμη πλατεία της Κοζάνη.

• Ιωάννης Διδίλης πιανίστας ,σύνθετης, διευθυντής τις λαϊκής ορχήστρας, συνεργάτης του Μίκη Θεοδωράκη
• Γεώργιος Παρακείμενος, φιλόσοσος και εκπαιδευτικός.
• Μιχαήλ Περδικάρης (Κοζάνη 1766 - Μοναστήρι 1828) ιατρός και λόγιος.
• Χαρίσιος Μεγδάνης (1768-1823), ιατρός και λόγιος
• Γεώργιος Ρουσιάδης (1783-1852), λόγιος, Φιλικός, συμμετείχε στην επανάσταση του 1821
• Γεώργιος Σακελλάριος, φιλόσοσος και εκπαιδευτικός.
• Γεώργιος Ιωάννης Καραγιάννης, προ-προ-παππούς του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν.
• Γεώργιος Λασσάνης, λόγιος και πολιτικός.
• Ηλίας Ατματζίδης, τερματοφύλακας.
• Γιάννης Αμανατίδης, ποδοσφαιριστής.
• Ιεροκλής Στολτίδης, ποδοσφαιριστής.
• Νικόλαος Άσιμος, συνθέτης και τραγουδιστής.
• Καλλιόπη Βέττα, τραγουδίστρια.
• Άννα Διαμαντοπούλου, πολιτικός.
• Γιώργος Παπακωνσταντίνου, πολιτικός.
• Ευριπίδης Μπακιρτζής, πολιτικός.
• Πάσχος Μανδραβέλης, δημοσιογράφος.
• Ελευθέριος Ελευθεριάδης, ηθοποιός.
• Γεώργιος Σιαπανίδης, ηθοποιός, στιχουργός, λαογράφος.
• Μίλτος Μακρίδης, Παρουσιαστής, ηθοποιός.
• Ιωάννης Τοπαλίδης, Ποδοσφαιριστής, βοηθός προπονητή.
• Γιώργος Κορδέλλας, Σκηνοθέτης, Στιχουργός.

Αδελφοποιημένες πόλεις

• Μπρίστολ, Κοννέκτικατ, Η.Π.Α.
• Ιάσιο, Ρουμανία
• Ταργκόβιστε, Βουλγαρία

Δείτε επίσης

• Κατάλογος δημάρχων Κοζάνης
• Γέφυρα λίμνης Πολυφύτου
• Πλατεία Νίκης

Βιβλιογραφία

• Βασίλειος Β. Πασχαλίδης: Ο Ιατροφιλόσοφος Γεώργιος Κ. Σακελλάριος , Ο Κοζανίτης, Αθήνα 1993
• Πασχαλίδης Β. Βασ., "Το αρχοντικό των Σακελλαρίων στην Κοζάνη, 1670-1977", Η Κοζάνη και η περιοχή της. Ιστορία και Πολιτισμός. Πρακτικά Α΄ Συνεδρίου (Σεπτέμβριος 1993). Κοζάνη 1997, σ. 431-458.
• Παπακωνσταντίνου Μιχάλης, Μια Βορειοελληνική πόλη στην Τουρκοκρατία. Ιστορία της Κοζάνης 1400-1912, Εκδ. Εστία, Αθήνα 1992.
• Kαλινδέρης Μιχαήλ, Αι συντεχνίαι της Κοζάνης επί Τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 1958.
• Καλινδέρης Μιχαήλ, Τα λυτά έγγραφα της δημοτικής βιβλιοθήκης Κοζάνης 1676-1808, Θεσσαλονίκη 1951.

Εξωτερικές συνδέσεις

• Ιστοσελίδα του δήμου Κοζάνης
• Το Λαογραφικό, Ιστορικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο Κοζάνης
• Αρχαιολογικό Μουσείο Κοζάνης
• Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας Κοζάνης
• Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στην Κοζάνη.
• Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας (ΑΤΕΙ Κοζάνης).
• Επιχειρήσεις Κοζάνης