Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας
Περιφέρεια

Έμβλημα
Χάρτης της Ελλάδας με Δυτικής Μακεδονίας
Η θέση της Περιφέρειας στην Ελλάδα
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
Κοζάνη
Μεγαλύτερος δήμος Δήμος Κοζάνης
Διοίκηση  
 • Περιφερειάρχης Γεώργιος Δακής
 • Αντιπεριφερειάρχες
Διοικητική διαίρεση  
 • Αποκεντρωμένη διοίκηση Διοίκηση Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας
 • Περιφερειακές ενότητες
 • Δήμοι 12
Επίσημη γλώσσα(ες) Ελληνικά
Έκταση  
 • Συνολική 9.451 χλμ²
 • Κατάταξη θέση
 • Γεωγ. πλάτος 21.78
 • Γεωγ. μήκος 40.5
Πληθυσμός  
 • Συνολικός 301.522 (απογραφή 2011)
 • Κατάταξη πληθ. 12η θέση
 • Πυκνότητα 31,9 κάτ./τ.χμ.
 • Κατάταξη πυκν. 13η θέση
 • Ψηλότερο σημείο Προφήτης Ηλίας Βόρα
2.524 μ.
 • Μέσο  ? μ.
Αλιάκμονας στο Πολύφυτο 160 μ.
Συντομογραφίες G13 ISO 3166-2:GR
Ιστότοπος www.pdm.gov.gr

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι μία από τις περιφέρειες της Ελλάδας. Διοικητικά αποτελεί δευτεροβάθμιο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης και γεωγραφικά καλύπτει το δυτικό κομμάτι της Μακεδονίας. Καταλαμβάνει έκταση 9.451 τ.χμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 301.522 κατοίκους, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη απογραφή της ΕΣΥΕ (2001). Μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσά της είναι η Κοζάνη. Επίσης, συχνά χαρακτηρίζεται ως η «ενεργειακή καρδιά» της Ελλάδας, αφού στο έδαφός της παράγονται περίπου τα 2/3 της ηλεκτρικής ενέργειας όλης της χώρας.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δυτική Μακεδονία είναι περιφέρεια κυρίως ορεινή, με τα περισσότερα βουνά της να ξεπερνούν τα 2.000 μέτρα υψόμετρο και αποτελεί την μοναδική περιφέρεια της Ελλάδας που δεν βρέχεται από θάλασσα. Η νοτιοανατολική διεύθυνση των ορίων της περιοχής οφείλεται στη κύρια διεύθυνση του ορεινού συγκροτήματος της Πίνδου. Τα όρη Γράμμος, Σμόλικας και Τύμφη στα δυτικά όρια της περιφέρειας, σχηματίζουν την πρώτη σειρά βουνών που χωρίζουν γεωγραφικά της περιφέρεια από την Ήπειρο. Στο μέσο της περιφέρειας με κατεύθυνση πάλι νοτιοανατολικά, το ορεινό συγκρότημα του Βαρνούντα με τα όρη Βέρνο, Άσκιο και Βούρινος αποτελούν την άλλη σειρά ορεινών όγκων. Τα δυτικά όρια της περιφέρειας, καθορίζονται από τα όρη του Βόρα και του Βέρμιου, που την χωρίζουν γεωγραφικά από την Κεντρική Μακεδονία. Στα νότια, τα Χάσια και τα Πιέρια, με κατεύθυνση αυτή τη φορά νοτιοδυτική, χωρίζουν την περιφέρεια από την Θεσσαλία.[1]

Μεταξύ των ορεινών συγκροτημάτων, παρεμβάλλονται ψηλά λεκανοπέδια. Ξεκινώντας από τα δυτικά, μεταξύ της σειράς των ορέων της Πίνδου και του Βαρνούντα, έχουμε τη λεκάνη της ΒρυγηίδαςΠρεσπών), όπου και οι λίμνες Πρέσπες, νοτιότερα την λεκάνη της Ορεστίδας, όπου η λίμνη της Καστοριάς, και η λεκάνη του Άνω Αλιάκμονα, με την τεχνητή λίμνη του Ιλαρίωνα. Στην δεύτερη σειρά έχουμε την λεκάνη της ΠελαγονίαςΜοναστηρίου), το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκει στην ομώνυμη επαρχία της ΠΓΔΜ, την λεκάνη της ΕορδαίαςΠτολεμαΐδας), με τις λίμνες Βεγορίτιδα και Χεμαδίτιδα, και το λεκανοπέδιο της ΚοζάνηςΕλιμείας), με την τεχνητή λίμνη Πολυφύτου. Κύριος ποταμός της περιοχής είναι ο Αλιάκμονας με τους παραποτάμους του, η διαδρομή του οποίου έχει μεταβληθεί σε βάθος χιλιάδων χρόνων, ανοίγοντας διόδους προς το Αιγαίο Πέλαγος. Κατά μήκος του ποταμού υπάρχουν στενά φαράγγια ενώ μεταξύ των βουνών υπάρχουν στενές διαβάσεις που διευκολύνουν την συγκοινωνία.[1]

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα της περιοχής διαφέρει από τα υπόλοιπα σημεία της Ελλάδας λόγω του υψομέτρου των βουνών και της μορφολογίας του εδάφους με συχνά λεκανοπέδια. Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται εύκρατο, με βαρείς χειμώνες και ήπια καλοκαίρια, σε αντίθεση με το μεσογειακό κλίμα παραθαλάσσιων περιοχών της χώρας. Επειδή τα οροπέδια της έχουν κατεύθυνση νοτιοανατολική και δεν παρεμβάλλονται βουνά μεταξύ αυτών, οι βόρειοι άνεμοι που επικρατούν, κρατούν χαμηλά την θερμοκρασία και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για αρκετές χιονοπτώσεις τους χειμερινούς μήνες. Παρόλο που η περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας ανήκει στο ανατολικό ηπειρωτικό τμήμα της χώρας που χαρακτηρίζεται από λιγότερες βροχοπτώσεις σε σχέση με το αντίστοιχο δυτικό, το κλίμα χαρακτηρίζεται πιο υγρό γεγονός που οφείλονται στο συνδυασμό του ορεινού της τοπίου και των λιμνών.[2]

Η επαναστατική σημαία της Δυτικής Μακεδονίας το 1878
Το επαναστατικό λάβαρο της Δυτικής Μακεδονίας το 1878

Περιβάλλον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δασώδεις εκτάσεις της περιφέρειας καλύπτουν κυρίως τα όρη στα δυτικά και νότια τμήματα της περιφέρειας, καθώς και στα δυτικά όρια της με τα όρη του Βόρα και του Βερμίου. Στα δάση της κυριαρχούν φυλλοβόλα δένδρα όπως καστανιές, οξυές και δρύες, ενώ από τα αειθαλή συναντούμε κυρίως πεύκα και έλατα.[3]

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιφέρεια διαιρείται σε τέσσερις περιφερειακές ενότητες, οι οποίες ταυτίζονται απολύτως με τους αντίστοιχους νομούς και στις οποίες υπάγονται δώδεκα πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ (δήμοι):

Περιφερειακή ενότητα Αρ. Δήμος Έκτ. Πληθ. Έδρα
Κοζάνης 1   Κοζάνης 68.680 Κοζάνη
2   Εορδαίας 46.540 Πτολεμαΐδα
3   Βοΐου 22.447 Σιάτιστα
4   Σερβίων-Βελβεντού 17.657 Σέρβια
Γρεβενών 5   Δεσκάτης 7.383 Δεσκάτη
6   Γρεβενών 30.564 Γρεβενά
Καστοριάς 7   Νεστορίου 3.542 Νεστόριο
8   Ορεστίδος 13.375 Άργος Ορεστικό
9   Καστοριάς 36.566 Καστοριά
Φλώρινας 10   Πρεσπών 2.511 Λαιμός
11   Φλώρινας 33.282 Φλώρινα
12   Αμυνταίου 18.975 Νυμφαίο

Περιφερειακές εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες περιφερειακές εκλογές διεξήχθησαν στις 7/14 Νοεμβρίου 2010. Βασικοί διεκδικητές ήταν δύο αιρετοί της υπό κατάργηση Νομαρχίας Κοζάνης, ο νομάρχης Γεώργιος Δακής και ο σύμβουλος Ιωάννης Παπαϊορδανίδης. Τα αναλυτικά αποτελέσματα είχαν ως εξής:

Εγγεγραμμένοι: 355.876
Α' γύρος: Ψήφισαν 209.951 (59,00%). Επ' αυτών έγκυρα 192.831 (91,85%), άκυρα 10.523 (5,01%), λευκά 6.597 (3,14%)
Β' γύρος: Ψήφισαν 167.247 (47,00%). Επ'αυτών έγκυρα 152.891 (91,42%), άκυρα 6.651 (3,98%), λευκά 7.705 (4,61%)

Παράταξη Στήριξη α΄ γύρος β΄ γύρος Έδρες
Ψήφοι % Ψήφοι %
Γεώργιος Δακής - Συμμαχία Των Πολιτών ΝΔ 89.273 46,30 79.216 51,81 31
Ιωάννης Παπαϊορδανίδης - Αρχη...Ζουμε Μαζί ΠΑΣΟΚ 74.050 38,40 73.675 48,19 16
Αντώνης Τσάκωνας - Λαϊκή Συσπείρωση Δυτικής Μακεδονίας ΚΚΕ 15.851 8,22 2
Αντώνης Κύρινας - Εναλλακτική Δράση Για Τη Δυτική Μακεδονία ΣΥΡΙΖΑ, Οικ-Πρ 6.283 3,26 1
Παύλος Αλτίνης - Συνδυασμός Παύλου Χρ. Αλτίνη ΛΑΟΣ 4.619 2,40 1
Σπύρος Κωνσταντινίδης - Αντικαπιταλιστική Ανατροπή ΑΝΤΑΡΣΥΑ 2.755 1,43 0
Πηγή: Αποτελέσματα Περιφερειακών & Δημοτικών Εκλογών 2010, ιστοχώρος Υπουργείου Εσωτερικών

Παλαιότερες μορφές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τρέχουσα διοικητική μορφή και διαίρεση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας καθιερώθηκε το 2011, κατ' εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του προγράμματος Καλλικράτης.

Για την παλαιότερη διοικητική διαίρεση που είχε καθιερωθεί με το σχέδιο Καποδίστριας, βλ. τα εξής άρθρα:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γεώργιος Α. Μέγας, Γεωγραφία της Ελλάδας, Γ' Γυμνασίου, εκδ. Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, Αθήνα 1967, σσ. 104-105
  2. Γεώργιος Α. Μέγας, Γεωγραφία της Ελλάδας, Γ' Γυμνασίου, εκδ. Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, Αθήνα 1967, σσ. 106
  3. Γεώργιος Α. Μέγας, Γεωγραφία της Ελλάδας, Γ' Γυμνασίου, εκδ. Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, Αθήνα 1967, σσ. 107

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]