Μητροφάνης Γ΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μητροφάνης Γ'
Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
ΑπόΙανουάριος 1565
Έως4 Μαΐου 1572 και
από 25 Νοεμβρίου 1579
έως 9 Αυγούστου 1580
ΠροκάτοχοςΙωάσαφ Β΄ Μεγαλοπρεπής
Ιερεμίας Β΄ Τρανός
ΔιάδοχοςΙερεμίας Β΄ Τρανός
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση1520
Χάσκιοϊ, Κωνσταντινούπολη
Θάνατος9 Αυγούστου 1580 (60 ετών)
Κωνσταντινούπολη
Πρώην τίτλος
  • Μητροπολίτης Καισαρείας

Ο Μητροφάνης Γ΄ (1520 - 9 Αυγούστου 1580) ήταν Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως δύο φορές, από το 1565 έως το 1572 και από το 1579 έως το 1580.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε γύρω στο 1520 στο Πικρίδιο (Χάσκιοϊ) της Κωνσταντινούπολης. Ο πατέρας του ήταν Βούλγαρος έμπορος κεραμικών. Το κοσμικό του όνομα ήταν Μανουήλ ή Μιχαήλ. Εκάρη μοναχός στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους και υπηρέτησε ως εφημέριος του ναού της Αγίας Παρασκευής στο Χάσκιοϊ. Όταν ο προσωπικός του φίλος Διονύσιος Γαλατιανός εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης, ο Μητροφάνης αποσπάστηκε στον Πατριαρχικό ναό και το 1546 εξελέγη Μητροπολίτης Καισαρείας με την υποστήριξη του Πατριάρχη. Ο ίδιος Πατριάρχης του ανέθεσε αποστολές στη Βενετία, τη Ρώμη και την Κέρκυρα. Ενώ ήταν Πατριαρχικός Έξαρχος στη Ρώμη, συνάντησε με δική του πρωτοβουλία τον Πάπα Ιούλιο Γ΄, με αποτέλεσμα να προκληθεί σοβαρή κρίση στους κόλπους της Εκκλησίας και αντιδράσεις που έπληξαν τον ίδιο τον Πατριάρχη. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να καθαιρεθεί και να εκτοπιστεί στην Παροναξία. Το 1551 συγχωρήθηκε και αποσύρθηκε στη Μονή Αγίας Τριάδας στη Χάλκη, την οποία ανακαίνισε, οργάνωσε και εφοδίασε με αξιόλογη βιβλιοθήκη.

Τον Ιανουάριο του 1565 υπέγραψε ως «Καισαρείας» την καθαίρεση του Πατριάρχη Ιωάσαφ Β΄[1], τον οποίο και διαδέχτηκε καθώς εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης ο ίδιος με την υποστήριξη του προκρίτου Μιχαήλ Καντακουζηνού, ο οποίος όμως είχε και την ευθύνη της καθαίρεσής του, το 1572[2]. Κατά την Πατριαρχία του ασχολήθηκε με οικονομικά και διοικητικά ζητήματα του Πατριαρχείου, και περιόδευσε στη Μολδαβία. Πήρε αυστηρά μέτρα κατά της σιμωνίας, θεωρώντας αυτοκαθαίρετους χειροτονούντες και χειροτονούμενους με σιμωνιακά μέσα[3]. Ήταν διαλλακτικός με Ρωμαιοκαθολικούς και Προτεστάντες και ακολούθησε φιλενωτική πολιτική, επιχειρώντας προσεκτικές προσεγγίσεις. Κατά την Πατριαρχία του αυτή, το 1568, ο Σουλτάνος Σελίμ Β΄ διέταξε να δημευτούν όλα τα κτήματα και η κινητή περιουσία των Μονών του Αγίου Όρους, καθώς και των μοναχών τους.

Μετά την καθαίρεσή του, και ενώ συνέχισε να διαμένει στη Μονή Αγίας Τριάδος, του δόθηκε «εις ζωαρκείαν» η Μητρόπολη Χίου και κατόπιν η Μητρόπολη Λαρίσης, την οποία πούλησε για χίλια φλουριά. Προσπάθησε χωρίς επιτυχία να επανέλθει στον Οικουμενικό Θρόνο και το 1573 εξορίστηκε στο Άγιο Όρος για το λόγο αυτό. Συνέχισε όμως τις προσπάθειές του, και μετά την εκτέλεση του Καντακουζηνού πέτυχε με λαϊκή στήριξη να επανεκλεγεί Πατριάρχης στις 29 Νοεμβρίου του 1579. Παρέμεινε στο Θρόνο μέχρι το θάνατό του, στις 9 Αυγούστου 1580. Τάφηκε στη μονή της Παναγίας Παμμακαρίστου στην Κωνσταντινούπολη.

Μετά τον θάνατό του άφησε πολλά χρέη προς άρχοντες που τον είχαν βοηθήσει να εκλεγεί Πατριάρχης, τα οποία ανέλαβε να εξοφλήσει ο διάδοχός του[α].

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. όταν άπέθανεν έχρεώστει εις πολλούς άρχοντας άσπρα, όπου έκαμεν έξοδον και έγινε Πατριάρχης. Και αποθανών είπεν ότι οποίος πάρει το Πατριαρχείον ας δώσει και τα χρέη. Και εδωκέν τα ο Ιερεμίας[4]...

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Μπέκερ, Άουγκουστ Ιμμάνουελ (1849). Historia politica et patriarchica Constantinopoleos. σελ. 184. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2020. 
  2. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. σελ. 67. ISBN 960-7094-69-7. 
  3. Αριστείδης Πανώτης (2008). Το Συνοδικόν της εν Ελλάδι Εκκλησίας. A. Εκδόσεις Σταμούλη. σελ. 396. ISBN 978-960-8116-17-7. 
  4. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. σελ. 75. ISBN 960-7094-69-7. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Οικουμενικό Πατριαρχείο
  • Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica, 2007, τόμ. 36, σελ. 186
  • Προκοπίου Τσιμάνη (1981). Από υψηλή σκοπιά οι Πατριάρχαι Κωνσταντινουπόλεως, τόμ. Α΄. σελίδες 147–150. 
  • Steven Runciman (2010). Η Μεγάλη Εκκλησία εν αιχμαλωσία. Εκδόσεις Γκοβόστη. σελ. 269. ISBN 9789604461301. 
  • Αριστείδης Πανώτης (2008). Το Συνοδικόν της εν Ελλάδι Εκκλησίας. A. Εκδόσεις Σταμούλη. ISBN 978-960-8116-17-7. 
  • Ζαχαριάδου, Ελισάβετ Α. (1996). Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567). Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών. ISBN 960-7094-69-7. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Ιωάσαφ Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1565-1572 (1η θητεία)
Διάδοχος
Ιερεμίας Β΄
Προκάτοχος
Ιερεμίας Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1579-1580 (2η θητεία)
Διάδοχος
Ιερεμίας Β΄