Ματθαίος Α΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ματθαίος Α΄
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση14ος αιώνας
ΘάνατοςΑυγούστου 1410
Κωνσταντινούπολη
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΠατριάρχης
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΟικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Ματθαίος Α΄ διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τα έτη 1397-1410.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν μοναχός της Μονής Χαρσιανείτου από την ηλικία των δεκαπέντε ετών, πριν το 1380, οπότε χειροτονήθηκε διάκονος. Ήταν μορφωμένος μοναχός και φαίνεται ότι έγινε και ηγούμενος της μονής το 1388[1]. Ήταν μαθητής του ησυχαστή Μάρκου, ηγουμένου της Μονής Χαρσιανείτου αλλά και του επόμενου ηγουμένου και μετέπειτα πατριάρχη Νείλου Κεραμέως[1][2].

Εξελέγη μητροπολίτης Χαλκηδόνος, αλλά παρέμεινε ως εψηφισμένος[3], αφού η δεινή οικονομική κατάσταση της Χαλκηδόνος μετά την κατάκτησή της από τους Οθωμανούς δεν επέτρεπε τη χειροτονία νέου αρχιερέα[4]. Έτσι του επεδόθη ο τίτλος του «Προέδρου» Χαλκηδόνος. Τον Νοέμβριο του 1387 εξελέγη και χειροτονήθηκε και μητροπολίτης Κυζίκου[α][6] και ξεκίνησε να συμμετέχει στην Ενδημούσα πατριαρχική σύνοδο. Περί τα τέλη της βραχύβιας πατριαρχίας του Καλλίστου Β´ (τέλη Μαΐου -Ιούλιος ή Οκτώβριος 1397) μετείχε στην πατριαρχική σύνοδο ως «Πρωτόθρονος»[7]

Εξελέγη Πατριάρχης το 1397 με την υποστήριξη του Αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου[8] και παρά τις αντιδράσεις μελών της Συνόδου, όπως του Αγκύρας Μακαρίου[9] και του Μηδείας Ματθαίου, όπως και του μέγα Χαρτοφύλακα Ιωάννη Ολόβωλου.

Κατά την απουσία του Μανουήλ Β´ στην Δύση, ο Ματθαίος συμμετείχε στις κυβερνητικές υποθέσεις και συνέβαλε στην απόκρουση της οθωμανικής πολιορκίας της Πόλης (1399-1402)[8]. Οι αντίπαλοί του, Μακάριος Αγκύρας και Μηδείας Ματθαίος, τον κατηγόρησαν όμως ότι διαπραγματεύτηκε με τους πολιορκητές. Έτσι, το φθινόπωρο του 1402 συνεκάλεσαν Σύνοδο, η οποία τον εκθρόνισε, αλλά θεωρήθηκε μη μόνιμη, αφού σε αυτή συμμετείχαν μόνο τέσσερεις αρχιερείς αντί των αναγκαίων τουλάχιστον δώδεκα[8]. Όταν επέστρεψε ο Αυτοκράτορας, συνεκάλεσε Σύνοδο τον Ιούνιο του 1403, η οποία επιβεβαίωσε την εκθρόνισή του και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους νέα Σύνοδο, η οποία τον επανέφερε στον Θρόνο γνωματεύοντας ότι προηγουμένως ήταν μόνον Μητροπολίτης Κυζίκου και όχι και Χαλκηδόνος[8]. Κατόπιν αυτών, ο Ματθαίος παρέμεινε στον Θρόνο ως τον θάνατό του το 1410 (μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου[1][5][10]).

Κατά την Πατριαρχία του αγωνίστηκε να εξυγιάνει τα οικονομικά του Πατριαρχείου και πήρε σημαντικές συνοδικές αποφάσεις για τον κλήρο και τους μοναχούς.

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κατ'άλλους δεν χειροτονήθηκε ποτέ[1][5].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 PLP, 17387. Ματθαῖος Α΄.
  2. Kapsalis 1994, σελ. 15.
  3. Καψάλης 2005, σελ. 211-264.
  4. Kapsalis 1994, σελ. 22.
  5. 5,0 5,1 Οικουμενικό Πατριαρχείο
  6. Kapsalis 1994, σελ. 25.
  7. Kapsalis 1994, σελ. 34.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Preiser-Kapeller 2007, σελ. 28.
  9. Kapsalis 1994, σελ. 43-49.
  10. Kapsalis 1994, σελ. 124.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιωάννης Κονιδάρης, Επιτελεύτιος βούλησις και διδασκαλία του οικουμενικού πατριάρχου Ματθαίου Α΄(1397-1410), Επετηρίς της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τόμ. ΜΕ΄(1981-1982), σελ. 462-515


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Άγνωστο
Μητροπολίτης Κυζίκου
1387-1397
Διάδοχος
Θεόγνωστος
Προκάτοχος
Κάλλιστος Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1397-1410
Διάδοχος
Ευθύμιος Β΄