Ματθαίος Α΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ματθαίος Α΄
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση14ος αιώνας
ΘάνατοςΑύγουστος 1410
Κωνσταντινούπολη
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΠατριάρχης
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΟικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Ματθαίος Α΄ διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τα έτη 1397-1410.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν μοναχός της Μονής Χαρσιανείτου από την ηλικία των δεκαπέντε ετών, πριν το 1380, οπότε χειροτονήθηκε διάκονος. Ήταν μορφωμένος μοναχός και φαίνεται ότι έγινε και ηγούμενος της μονής το 1388[1]. Ήταν μαθητής του ησυχαστή Μάρκου, ηγουμένου της Μονής Χαρσιανείτου αλλά και του επόμενου ηγουμένου και μετέπειτα πατριάρχη Νείλου Κεραμέως[1][2].

Εξελέγη μητροπολίτης Χαλκηδόνος, αλλά παρέμεινε ως εψηφισμένος[3], αφού η δεινή οικονομική κατάσταση της Χαλκηδόνος μετά την κατάκτησή της από τους Οθωμανούς δεν επέτρεπε τη χειροτονία νέου αρχιερέα[4]. Έτσι του επεδόθη ο τίτλος του «Προέδρου» Χαλκηδόνος. Τον Νοέμβριο του 1387 εξελέγη και χειροτονήθηκε και μητροπολίτης Κυζίκου[α][6] και ξεκίνησε να συμμετέχει στην Ενδημούσα πατριαρχική σύνοδο. Περί τα τέλη της βραχύβιας πατριαρχίας του Καλλίστου Β´ (τέλη Μαΐου -Ιούλιος ή Οκτώβριος 1397) μετείχε στην πατριαρχική σύνοδο ως «Πρωτόθρονος»[7]

Εξελέγη Πατριάρχης το 1397 με την υποστήριξη του Αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου[8] και παρά τις αντιδράσεις μελών της Συνόδου, όπως του Αγκύρας Μακαρίου[9] και του Μηδείας Ματθαίου, όπως και του μέγα Χαρτοφύλακα Ιωάννη Ολόβωλου.

Κατά την απουσία του Μανουήλ Β´ στην Δύση, ο Ματθαίος συμμετείχε στις κυβερνητικές υποθέσεις και συνέβαλε στην απόκρουση της οθωμανικής πολιορκίας της Πόλης (1399-1402)[8]. Οι αντίπαλοί του, Μακάριος Αγκύρας και Μηδείας Ματθαίος, τον κατηγόρησαν όμως ότι διαπραγματεύτηκε με τους πολιορκητές. Έτσι, το φθινόπωρο του 1402 συνεκάλεσαν Σύνοδο, η οποία τον εκθρόνισε, αλλά θεωρήθηκε μη μόνιμη, αφού σε αυτή συμμετείχαν μόνο τέσσερεις αρχιερείς αντί των αναγκαίων τουλάχιστον δώδεκα[8]. Όταν επέστρεψε ο Αυτοκράτορας, συνεκάλεσε Σύνοδο τον Ιούνιο του 1403, η οποία επιβεβαίωσε την εκθρόνισή του και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους νέα Σύνοδο, η οποία τον επανέφερε στον Θρόνο γνωματεύοντας ότι προηγουμένως ήταν μόνον Μητροπολίτης Κυζίκου και όχι και Χαλκηδόνος[8]. Κατόπιν αυτών, ο Ματθαίος παρέμεινε στον Θρόνο ως τον θάνατό του το 1410 (μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου[1][5][10]).

Κατά την Πατριαρχία του αγωνίστηκε να εξυγιάνει τα οικονομικά του Πατριαρχείου και πήρε σημαντικές συνοδικές αποφάσεις για τον κλήρο και τους μοναχούς.

Υποσημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κατ'άλλους δεν χειροτονήθηκε ποτέ[1][5].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 PLP, 17387. Ματθαῖος Α΄.
  2. Kapsalis 1994, σελ. 15.
  3. Καψάλης 2005, σελ. 211-264.
  4. Kapsalis 1994, σελ. 22.
  5. 5,0 5,1 «Οικουμενικό Πατριαρχείο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2008. 
  6. Kapsalis 1994, σελ. 25.
  7. Kapsalis 1994, σελ. 34.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Preiser-Kapeller 2007, σελ. 28.
  9. Kapsalis 1994, σελ. 43-49.
  10. Kapsalis 1994, σελ. 124.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιωάννης Κονιδάρης, Επιτελεύτιος βούλησις και διδασκαλία του οικουμενικού πατριάρχου Ματθαίου Α΄(1397-1410), Επετηρίς της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τόμ. ΜΕ΄(1981-1982), σελ. 462-515


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Άγνωστο
Μητροπολίτης Κυζίκου
1387-1397
Διάδοχος
Θεόγνωστος
Προκάτοχος
Κάλλιστος Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1397-1410
Διάδοχος
Ευθύμιος Β΄