Αρσένιος Αυτωρειανός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αρσένιος Αυτωρειανός
Γέννηση
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος
Ιδιότητα ιερέας
Αξίωμα Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Αρσένιος (κατά κόσμον Γεώργιος) ο Αυτωρειανός διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μεταξύ των ετών 1254-1260 και 1261-1265.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν γόνος σπουδαίας οικογένειας. Εξελέγη, ενώ ήταν λαϊκός[1], το 1254 Πατριάρχης κατόπιν πιέσεων του Αυτοκράτορα Θεόδωρου Β΄ Λάσκαρη, παρά την αντίθετη θέληση των Συνοδικών Ιεραρχών.

Το 1258, μετά το θάνατο του Θεοδώρου, ανέλαβε να προστατεύσει τον 7χρονο γιο του και διάδοχο του Θρόνου Ιωάννη Δ' από τις φιλοδοξίες του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου. Ο Μιχαήλ απαίτησε από τον Αρσένιο να τον στέψει αυτοκράτορα, και ο Αρσένιος δέχτηκε με δυσαρέσκεια, υπό τον όρο ότι θα στέψει ως συναυτοκράτορα, ταυτόχρονα με αυτόν, και τον νεαρό Ιωάννη[1]. Παρά ταύτα κατά την τελετή ο Μιχαήλ προχώρησε μπροστά από το αγόρι σαν να επρόκειτο να στεφθεί απόλυτος μονάρχης και ο Αρσένιος τον υποχρέωσε να ορκιστεί ότι δεν θα στρεφόταν εναντίον του Ιωάννη[1].

Το 1260 αποσύρθηκε από τον θρόνο, αλλά μετά τον θάνατο του διαδόχου του, Νικηφόρου Β΄, και υπό την γενική χαρά της ανακατάληψης της Κωνσταντινούπολης, επέστρεψε στο Θρόνο του για να πρωτοστατήσει σε νέα τελετή στέψης στην Αγία Σοφία. Εκεί όμως παραβρέθηκε μόνο ο Μιχαήλ, η γυναίκα του και ο μεγαλύτερος γιος του και όχι και ο Ιωάννης. Πριν κλείσει χρόνος, ο Αρσένιος ανακάλυψε ότι ο Μιχαήλ είχε τυφλώσει τον Ιωάννη και είχε σφετεριστεί το Θρόνο, πράγμα στο οποίο αντέδρασε σθεναρά, αφορίζοντας τον Μιχαήλ[2] και απαγορεύοντάς του να μπαίνει στην Αγία Σοφία[3]. Για τη στάση του αυτή, ο νέος Αυτοκράτορας τον εξόρισε στην Προικόνησο[4], όπου και πέθανε το 1273, έχοντας καθαιρεθεί από τον Αυτοκράτορα το 1265 με την εμφανώς ψευδή κατηγορία της συμμετοχής σε συνωμοσία εναντίον του[5]. Η καθαίρεση εξορία του δημοφιλούς Πατριάρχη Αρσενίου είχε και συνέπειες στην Εκκλησία, καθώς πολλοί αντέδρασαν στην απομάκρυνσή του και προκάλεσαν το Σχίσμα των Αρσενιατών.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ανακηρύξει τον Αρσένιο άγιο και τιμά τη μνήμη του στις 11 Οκτωβρίου[6]. Η διαθήκη του Πατριάρχη Αρσενίου διασώζεται μέχρι σήμερα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 140. ISBN 9607217225. 
  2. Cyril Mango (2006). «Κεφ.10: Ο διαμελισμός (1204-1453)». Ιστορία του Βυζαντίου. Εκδόσεις Νεφέλη, σελ. 344. ISBN 9602117427. 
  3. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 141. ISBN 9607217225. 
  4. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (2009). Γιατί το Βυζάντιο. Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σελ. 50. ISBN 9789601903262. 
  5. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 142. ISBN 9607217225. 
  6. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναφέρει την 28η Οκτωβρίου, προφανώς σε σύγχυση με τον Αρσένιο, επίσκοπο Σερβίας, του οποίου η μνήμη γιορτάζεται εκείνη την ημέρα. Η Εκκλησία της Ελλάδος αναφέρει την 11η Οκτωβρίου. Οι περισσότεροι συναξαριστές δεν αναφέρουν καμία ημερομηνία.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Μανουήλ Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1254-1260 (1η θητεία)
Διάδοχος
Νικηφόρος Β΄
Προκάτοχος
Νικηφόρος Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1261-1265 (2η θητεία)
Διάδοχος
Γερμανός Γ΄