Πατριάρχης Προκόπιος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πατριάρχης Προκόπιος
Γέννηση
Θάνατος
Αξίωμα Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Προκόπιος (Πελεκάσης) διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης μεταξύ των ετών 1785 και 1789.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στη Σίτσοβα της Μεσσηνίας το 1734. Καταγόταν από την οικογένεια των Πελεκάνων[1] Σε ηλικία 12 ετών ακολούθησε το μεγαλύτερο αδερφό του Νεόφυτο, Μητροπολίτης Γάνου και Χώρας, ο οποίος τον βοήθησε να τελειώσει τη βασική εκπαίδευση. Αργότερα τον χειροτόνησε διάκονο και πρεσβύτερο, ενώ όταν το 1759 πέθανε, τον διαδέχτηκε ο Προκόπιος, κατόπιν αιτήματος του λαού της Μητρόπολης.

Παρέμεινε στη Μητρόπολη αυτή για έντεκα χρόνια, μέχρι το 1770, οπότε και προβιβάστηκε στη Μητρόπολη Σμύρνης, την οποία κατόρθωσε να ειρηνεύσει, από τις αναστατώσεις που είχε προκαλέσει ο προκάτοχός του Καλλίνικος. Ο Προκόπιος χειροτόνησε διάκονο και ανέδειξε μέχρι και Πρωτοσύγκελο της Μητροπόλεως τον Γεώργιο Αγγελόπουλο, τον μετέπειτα Εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Επί των ημερών του οικοδομήθηκαν πολλοί ναοί, όμως δεν έγινε εφικτό να ληφθεί άδεια για την οικοδόμηση του ναού της Αγίας Φωτεινής.

Κατά την περίοδο 1780-1782 ο Προκόπιος ήταν μέλος της Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου και διέμενε στην Κωνσταντινούπολη.

Στις 29 Ιουνίου 1785 εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ήταν ασκητικός, σεμνός και εργατικός. Ασχολήθηκε με τα οικονομικά και τα διοικητικά θέματα του Πατριαρχείου, προσπαθώντας να περιορίσει τις εξωτερικές επιρροές στα εκκλησιαστικά θέματα. Έτσι, συγκρούστηκε με τον ηγεμόνα της Μολδαβίας Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, ο οποίος είχε εκλέξει μόνος του Μητροπολίτη Μολδαβίας τον επίσκοπο Ρωμανού Λέοντα.

Το 1787 ξέσπασε ο Β' Ρωσοτουρκικός πόλεμος και ο Σουλτάνος τον ανάγκασε να αποκηρύξει τα επαναστατικά κινήματα, καθώς και να συγκεντρώσει ως επιπλέον φόρους 5.000 οκάδες ασήμι, και να στρατολογήσει χιλιάδες ναύτες (γεμιτζήδες) για τον τουρκικό στόλο. Ο Προκόπιος αδυνατούσε να πραγματοποιήσει αυτές τις απαιτήσεις και γι' αυτό έπεσε στγ δυσμένεια της Πύλης. Ταυτόχρονα, είχε προκαλέσει την εχθρότητ ορισμένων αρχιερέων τους οποίους επέκρινε για την πολυτελή τους διαβίωση και για την ανικανότητά τους στις υποθέσεις του Πατριαρχείου. Είχε έρθει και σε αντίθεση με ορισμένες οικογένειες Φαναριωτών. Τελικά, με διάταγμα του Σουλτάνου Σελίμ Γ΄ εξαναγκάστηκε σε παραίτηση στις 30 Απριλίου 1789 και εξορίστηκε στη Μονή Μεγίστης Λαύρας στο Άγιο Όρος.[2][3]

Το 1797 επέστρεψε στη γενέτειρά του. Εκεί έζησε σε ένα κελάκι πλησίον του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου Σίτσοβας. Ο Προκόπιος πέθανε (ίσως το 1803, κατ' άλλη εκδοχή το 1814) και ετάφη πλησίον του ναού. Αργότερα τα οστά του μεταφέρθηκαν στη Μονή Μαρδακίου, μετά από φροντίδες του Μητροπολίτη Μεσσηνίας Μελετίου Σακελλαροπούλου. Επί μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Δασκαλάκη έγιναν τα αποκαλυπτήρια προτομής του.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δημήτριος Δουκάκης, «Ο εξ Αλαγονίας Προκόπιος, Οικουμενικός Πατριάρχης», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, τομ.10 (1911),σελ.72
  2. Δημήτριος Δουκάκης, «Ο εξ Αλαγονίας Προκόπιος, Οικουμενικός Πατριάρχης», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, τομ.10 (1911),σελ.73
  3. Οικονομόπουλος Νίκος, ανακοίνωση για τον Πατριάρχη Προκόπιο, 8-6-1930, δημοσιεύεται στο περιοδικό "Μεσαιωνικά Γράμματα, τόμ. Α' τεύχ. 2, 1931, σελ. 181, 182.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Νεόφυτος
Μητροπολίτης Γάνου και Χώρας
1759-1770
Διάδοχος
Άγνωστο
Προκάτοχος
Καλλίνικος
Μητροπολίτης Σμύρνης
1770-1785
Διάδοχος
Γρηγόριος
Προκάτοχος
Γαβριήλ Δ΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1785-1789
Διάδοχος
Νεόφυτος Ζ΄